วิเชียร ชี้แจงปรับขั้นตอนตั้งกระทู้ถาม ให้สอดคล้องรัฐธรรมนูญ

สภาผู้แทนราษฎร · ครั้งที่ ๑๘ · ๒๒ สิงหาคม ๒๕๖๒

วิเชียร ชวลิต ชี้แจงแนวทางการปรับปรุงข้อบังคับการตั้งกระทู้ถามในสภาให้สอดคล้องกับรัฐธรรมนูญมาตรา 150 โดยเสนอให้ยกเลิกการแจ้งล่วงหน้าแบบ "8 โมงเช้า" และเน้นการตั้งกระทู้ด้วยวาจาโดยไม่ต้องแจ้งล่วงหน้า เพื่อให้รัฐมนตรีหรือนายกรัฐมนตรีสามารถมาตอบคำถามในที่ประชุมได้ตามเจตนารมณ์ของรัฐธรรมนูญ พร้อมผลักดันให้กระบวนการพิจารณากระทู้ถามสดมีประสิทธิภาพและสอดคล้องกับหลักการประชาธิปไตย

นายวิเชียร ชวลิต ประธานคณะกรรมาธิการ

กราบเรียนท่านประธาน สภาที่เคารพ ผม วิเชียร ชวลิต ประธานคณะกรรมาธิการ ขออนุญาตกราบเรียนว่า คราวนี้ ก็เป็นวาระพิเศษ เพราะว่าหลายฝ่ายก็ตั้งอกตั้งใจว่าประธานหรือกรรมาธิการจะชี้แจง ประเด็นนี้อย่างไร ผมเรียนว่าผมก็นั่งฟังมาโดยตลอดตั้งแต่ต้น ก็มีสมาชิกให้ความเห็น แล้วก็วิพากษ์วิจารณ์ในประเด็นต่าง ๆ ผมอยากจะเรียนท่านทั้งหลายว่าในรัฐธรรมนูญ ฉบับปัจจุบันผมอยากจะเรียนว่า เขียนไว้ด้วยเจตนาบริสุทธิ์ที่อยากจะให้ฝ่ายสภาได้ควบคุม หรือกำกับดูแลการทำงานของฝ่ายบริหาร โดยเฉพาะนายกรัฐมนตรีและคณะรัฐมนตรี แล้วเราก็ได้จำหรือกำหนดแบบวิธี ซึ่งผมอยากจะเรียกว่า ไม่ครบกระบวนการ เอาไว้ใน รัฐธรรมนูญ เพราะว่ามาตรา ๑๕๐ เขียนไว้ว่า คณะรัฐมนตรี นัยเหมือนกับว่าคณะรัฐมนตรี มานั่งอยู่ในที่ประชุมสภาแห่งนี้ แล้วก็ให้สมาชิกถามด้วยวาจา ผมก็จะถามว่า ในเมื่อ รัฐธรรมนูญไม่ได้เขียนบัญญัติให้คณะรัฐมนตรีมานั่งอยู่ในสภา แล้วเราจะเขียนข้อบังคับ บังคับให้คณะรัฐมนตรีมานั่งอยู่ แล้วเราก็ถาม ผมถามว่า ทำได้หรือไม่ เพราะข้อบังคับนี้ บังคับเราสมาชิกที่อยู่ในสภา เขียนไปอย่างไรก็ไปบังคับคณะรัฐมนตรีให้มานั่งในสภาไม่ได้ เพราะว่าถ้าท่านจะให้สภาเขียนข้อบังคับสั่งให้ ครม. มานั่งในสภาแห่งนี้เหมือนสภาอังกฤษ ผมถามท่านว่า เรามีอำนาจอะไรในการที่เขียนบังคับ ขณะนี้ก็เรียนท่านทั้งหลายว่านี่คือ ข้อจำกัดประการแรก เพราะฉะนั้นเราก็ย้อนกลับมาดูว่า ที่มาของกระทู้ที่บัญญัติแล้วก็มีวิธี ปฏิบัติที่ผมอยากจะขออนุญาตอ้างอิงที่ท่านพูดกระทู้ ๘ โมง ในรัฐธรรมนูญ ปี ๒๕๔๐ กำหนดไว้ชัดเจนมาก เขียนเอาไว้กำหนดว่า ในการบริหารราชการแผ่นดินเรื่องใด ที่เป็นปัญหาสำคัญที่อยู่ในความสนใจของประชาชนเป็นเรื่องที่กระทบถึงประโยชน์ของ ประเทศชาติหรือประชาชน หรือที่เป็นเรื่องเร่งด่วนสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรอาจแจ้งเป็น ลายลักษณ์อักษรต่อประธานสภาผู้แทนราษฎรนี่คือที่มาของ ๘ โมงเช้าใช่หรือไม่ครับ ก่อนเริ่มประชุมในวันนั้นว่าจะถามนายกรัฐมนตรี หรือรัฐมนตรีผู้รับผิดชอบในการบริหาร ราชการแผ่นดินในเรื่องนั้น โดยไม่ต้องระบุคำถาม และให้ประธานสภาผู้แทนราษฎรบรรจุเรื่องดังกล่าวไว้ในวาระประชุมในวันนั้น การถาม และตอบกระทู้ตามวรรคหนึ่งให้กระทำได้สัปดาห์ละ ๑ ครั้ง และให้สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร ผู้นั้นตั้งกระทู้ถามด้วยวาจาเรื่องการบริหารราชการแผ่นดินนั้นได้เรื่องละไม่เกิน ๓ ครั้ง ทั้งนี้ ตามข้อบังคับการประชุมสภาผู้แทนราษฎร ทีนี้ในรัฐธรรมนูญฉบับปี ๒๕๖๐ ไม่มีข้อความนี้ แต่ไปเขียนในมาตรา ๑๕๐ ให้มีการถามเป็นหนังสือและเป็นวาจา ทีนี้ก็เป็นภาระของ กรรมาธิการว่าจะทำอย่างไรถึงจะให้สอดคล้องตามรัฐธรรมนูญ มาตรา ๑๕๐ ก็ขออนุญาต เรียนท่าน ก้าวล่วงตั้งแต่ข้อ ๑๔๔ เริ่มต้นที่ผมอธิบายไปแล้ว ต่อเนื่องไปข้อ ๑๕๕ ข้อ ๑๕๐ ข้อ ๑๕๗ ในเอกสารที่แจกท่านทั้งหลาย ข้อ ๑๕๖ ข้อ ๑๕๗ ข้อ ๑๕๘ ข้อ ๑๕๙ ข้อ ๑๖๐ และข้อ ๑๖๑ ทั้งหมดนี้เรียนว่ากรรมาธิการเจตนาที่จะเขียนเพื่อให้สอดคล้องกับ บทบัญญัติในรัฐธรรมนูญ แล้วที่เขียนไว้ต้องเรียนว่าเราบัญญัติขึ้นโดยขอให้ท่านทั้งหลาย ลืมกระทู้ถามสดในเวลา ๐๘.๐๐ นาฬิกาไปเสีย เพราะในรัฐธรรมนูญฉบับปัจจุบันนี้ ไม่มีบทบัญญัติเรื่องกระทู้ถามสด โดยนัยน่าจะหมายถึงให้มาถามด้วยวาจาแทน เพราะฉะนั้น เมื่อรัฐธรรมนูญไม่เขียนเราก็มาปรับในกระทู้ถามสดให้เป็นกระทู้ถามด้วยวาจา แล้วเราก็แก้ ข้อต่าง ๆ ให้เป็นไปตามเจตนารมณ์ตามข้อ ๑๕๐ หรือเขียนให้ไม่ขัดกับข้อ ๑๕๐ ให้จงได้ ท่านก็จะเห็นว่าตั้งแต่ข้อ ๑๕๖ เขียนไว้ชัดเจนว่า การตั้งกระทู้ถามสดด้วยวาจาสมาชิก แต่ละคนมีสิทธิตั้งกระทู้ถามได้ครั้งละ ๑ กระทู้ ในวันประชุมที่มีวาระการตอบกระทู้ถาม โดยไม่ต้องแจ้งล่วงหน้า นี่คือสาระสำคัญ และต้องมีลักษณะอย่างหนึ่งอย่างใดดังต่อไปนี้ แล้วก็ที่เขียนต่อเนื่องไปในข้อ ๑๕๗ ข้อ ๑๕๘ ข้อ ๑๕๙ คือการเขียนกระบวนการในการ ปฏิบัติที่ไม่ใช่กระบวนการในการแจ้งล่วงหน้าให้กับรัฐมนตรีหรือนายกรัฐมนตรี แต่เป็น กระบวนการในสภาที่เขียนเพื่อให้การจัดการวาระกระทู้เดินไปได้ และที่สำคัญที่สุด ส่วนที่จะ หานายกรัฐมนตรีหรือรัฐมนตรีมาตอบกระทู้ เป็นเรื่องของการปฏิบัติภายในที่เราควรจะทำ ให้สามารถจะทำงานต่อไปได้ภายใต้ขอบเขตของรัฐธรรมนูญที่ให้อำนาจ และข้อบังคับ ที่เราเขียน เพราะฉะนั้นสิ่งสำคัญที่สุดก็คือว่า การปฏิบัติภายในที่เป็นระเบียบ ๘ โมง เวลานี้ ต้องแก้ไขใหม่ แล้วก็ทำให้สอดคล้องกับกระบวนการของการเขียนข้อบังคับในเรื่องนี้ เพราะฉะนั้นเวลานี้ถ้าถามว่า ๘ โมงต้องยื่นหนังสือหรือไม่ ข้อบังคับนี้ออกมาบังคับใช้ จะต้องไปกำหนดกระบวนวิธีให้สอดคล้องกับแนวทางที่กำหนดนี้ แล้วก็แนวทางที่กำหนดนี้ เป็นการกำหนดเพื่อให้มีนายกรัฐมนตรีหรือรัฐมนตรีมาอยู่ในสภาแห่งนี้ ภายใต้ที่รัฐธรรมนูญ ไม่ได้สั่งให้มา แต่ทำอย่างไรท่านมา เมื่อมาแล้วสมาชิกก็สามารถถามด้วยวาจาตามวาระของ กระทู้ว่ามี ๓ กระทู้ใน ๑ วัน สามารถดำเนินการได้ นี่คือทางออกที่กรรมาธิการพยายาม ยกร่างแล้วก็เขียนให้สามารถปฏิบัติได้ แล้วก็สามารถดำเนินการอยู่ภายใต้ขอบเขต แห่งบทบัญญัติในรัฐธรรมนูญ เพราะฉะนั้นผมเรียนยืนยันว่า ข้อความในนี้ทั้งหมดไม่มี ตรงไหนที่เขียนแล้วขัดกับบทบัญญัติแห่งรัฐธรรมนูญในมาตรา ๑๕๐ นั่นประเด็นที่ ๑

ประเด็นที่ ๒ ก็คือลำดับของเรื่องราวทั้งหมด เป็นการอธิบายเพื่อให้สามารถ ดำเนินกระบวนการในวาระกระทู้ และการจัดกระทู้ให้เข้าสู่วาระของการประชุมสภา ให้ได้นะครับ เพราะฉะนั้นที่เราห่วงกังวลว่ากระทู้ถามสด ก็เมื่อกระทู้ถามสดไม่บัญญัติไว้ ในรัฐธรรมนูญ แล้วในที่สุดผมขออนุญาตเอ่ยนามท่าน อย่างท่านณัฐวุฒิ ประเสริฐสุวรรณ ท่านได้กรุณาเสนอ ไม่อย่างนั้นเราก็จะมีแต่วาระกระทู้อย่างเดียวถ้าเรามีจำนวนมากมาย เราก็ไม่ได้ทำงานสภาในเรื่องต่าง ๆ ให้ครบถ้วน เพราะฉะนั้นผมขอเรียนสรุปโดยสั้น ๆ ถึงเจตนารมณ์ แนวทาง และการจัดการที่กรรมาธิการพยายามจะปรับแก้ให้สอดคล้อง กับบทบัญญัติในรัฐธรรมนูญตามที่กรรมาธิการเสนอครับ ขอบคุณครับ ขอยืนยันครับ