เกียรติ ตั้งข้อสังเกตคุณภาพก๊าซเอ็นจีวี-ปมผูกขาด ปตท. ชี้ขาดโปร่งใส

สภาผู้แทนราษฎร · ครั้งที่ ๔ · ๑๔ พฤศจิกายน ๒๕๖๒

เกียรติ สิทธีอมร ตั้งข้อสังเกตถึงมาตรฐานก๊าซเอ็นจีวีของประเทศที่ยังต่ำกว่าเกณฑ์สากล พร้อมเรียกร้องให้มีการปรับปรุงคุณภาพอย่างเร่งด่วน ขณะเดียวกันยังวิพากษ์วิจารณ์การผูกขาดและการกำกับดูแลที่อ่อนแอของ ปตท. ที่มีบทบาทครอบคลุมทุกขั้นตอนในห่วงโซ่พลังงาน โดยตั้งคำถามต่อความโปร่งใส ความเป็นธรรมในการจัดสรรก๊าซธรรมชาติและแอลพีจี รวมถึงการอุดหนุนที่ไม่สมส่วน การข่มขู่ผู้ร่วมทุนต่างชาติ และการขยายตัวของกิจการที่หลุดพ้นจากการควบคุมตามกฎหมายเดิม จึงเรียกร้องให้มีการเปิดเผยข้อมูล ทบทวนโครงสร้างต้นทุนพลังงาน และปรับบทบาทของรัฐในการกำกับดูแลรัฐวิสาหกิจอย่างเร่งด่วน

นายเกียรติ สิทธีอมร แบบบัญชีรายชื่อ

เพราะดูที่สาระนะครับ ขอบคุณ ท่านประธานครับ ประเทศไทยวันนี้ท่านมีมาตรฐาน เอ็นจีวี (NGV) ไหมครับ ว่าก๊าซเอ็นจีวี (NGV) ต้องมีคุณสมบัติประกอบอย่างไรบ้าง เพราะเราไปเติมคาร์บอนไดออกไซด์เข้าไป ตอนนี้ทำให้มาตรฐานของเราแย่กว่าระดับสากลมากนะครับ

อีกประการหนึ่งท่านต้องยอมรับว่าผูกขาดรายเดียว ขุดเจาะ ๑๓ ราย จาก ๑๕ ราย ถือหุ้น ๘๘ เปอร์เซ็นต์คือ ปตท. ซื้อขายมี ปตท. เจ้าเดียว ท่อส่งก๊าซ ปตท. ถือหุ้นใหญ่ ๓ บริษัท โรงแยกก๊าซ ๖ โรงเป็นของ ปตท. หมดเลย ปิโตรเคมี ๖ โรงรับก๊าซ จาก ปตท. ทั้งหมด ท่านกำกับดูแลอย่างไรครับเวลามีเจ้าของเจ้าเดียว และมีสถานะเป็น รัฐวิสาหกิจแต่จดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์ คือถ้าวันนี้ ปตท. เราเป็นเจ้าของ รัฐเป็นเจ้าของ ร้อยเปอร์เซ็นต์ ง่ายกว่าเยอะเลยครับ แต่วันนี้ทุกบาททุกสตางค์ที่กำไรขึ้นมากลายเป็นมีผู้ถือหุ้น กลุ่มหนึ่งเท่านั้นที่ได้ประโยชน์ รัฐได้ ๕๐ เปอร์เซ็นต์ ตรงนี้ต้องตั้งคำถาม และการกำกับ ก็ต้องเข้มมากกว่าปกติ ทีนี้การขายก๊าซท่านไม่ได้เกลี่ยต้นทุนครับ ตามความเข้าใจของผม จากข้อมูลที่มีมาทั้งหมดซึ่งท่านไม่ได้เปิดเผยอย่างเต็มที่ ซึ่งตามกฎหมายบอกต้องเปิดนะครับ ของดีและถูกจากอ่าวไทยไปไหนครับ ไปโรงแยกก๊าซ ไปปิโตรเคมี ของที่แพงกว่าซึ่งมาจาก ประเทศพม่า ยาดานา เยตากุน ไปผลิตไฟฟ้าโดยการไฟฟ้าฝ่ายผลิต ไปภาคอุตสาหกรรม และครัวเรือน และขนส่งด้วย ทำไมครับ ทำไมของถูกไปโรงแยกก๊าซ ทำไมของถูกไปปิโตรเคมี และปิโตรเคมีใช้ราคาอ้างอิงราคาสากลอยู่แล้ว ทำไมท่านไม่เกลี่ยต้นทุน ตรงนี้ติดใจนะครับ กองทุนน้ำมันที่มีการอุดหนุนการนำเข้าก๊าซ เพราะพอใช้ไม่พอใช่ไหมครับ ปิโตรเคมีใช้เยอะ ใช้เยอะขึ้นมากขึ้นมากจนต้องนำเข้าของแพง แต่มีการต้องเอาเงินกองทุนไปอุดหนุนอุตสาหกรรม อุดหนุน ๑๒ บาท ขนส่งอุดหนุนประมาณ ๔ บาท ครัวเรือนก๊าซที่บ้าน ๑.๔๓ บาท ปิโตรเคมีบาทเดียว ทำไมปิโตรเคมีอุดหนุนบาทเดียว ทำไมจ่ายเงินน้อยกว่าภาคครัวเรือน ถ้าเป็นอย่างนี้กลายเป็นว่าภาคครัวเรือนอุ้มปิโตรเคมี ภาระอยู่กับประชาชนเป็นธรรมหรือครับ เป็นธรรมกับผู้ใช้หรือครับ ทีนี้ค่าผ่านทอดไม่ต้องพูดถึงเลยครับ ผมไม่ทราบว่าท่านคำนวณ วิธีไหน เบนช์มาร์ก (Benchmark) ไหมครับ กับประเทศต่าง ๆ ท่านเอาตัวเลขมาให้ผมดูแล้ว ผมจะเชื่อ ว่าประเทศอื่น ๆ ที่มีการส่งผ่านทอดเขาคิดกันวิธีนี้ ราคาไม่เกินนี้ แล้วของเรา มันได้มาตรฐาน ผมไม่เห็นท่านมีการทำเบนช์มาร์กกิง (Benchmarking) เลย แล้วนอกจากนั้น โอเค (OK) รัฐวิสาหกิจของเราแตกลูกแตกหลาน พอแตกลูกแตกหลานปั๊บ ลูกหลานทำอะไร ไม่สามารถไปกำกับดูแลได้ สตง. เข้าไปตรวจไม่ได้ แล้วลูกหลานท่านทราบไหมครับว่า อันนี้ผมต้องเล่าให้ท่านประธานฟัง เพราะประเทศไทยชื่อเสียงเสียหายมากเลยครับ ปตท. เวลาทำบางกิจการทำไม่ได้ในชั้นต้นก็ไปร่วมทุน มีร่วมทุนกับประเทศเบลเยียม มีร่วมทุนกับประเทศอังกฤษ ทำระบบเครือข่ายการจ่ายท่อก๊าซธรรมชาติไปแหล่งอุตสาหกรรม ปรากฏว่าพอทำเห็นมีกำไรครับ บอกผู้ร่วมทุนว่าอย่างไรรู้ไหมครับ ถ้าไม่ขายหุ้นให้เขา เขาจะไม่ให้ขยายกิจการแล้วเขาจะตั้งบริษัทขึ้นมาแข่ง ทำอย่างนี้ไม่ใช่ที่เดียวนะครับ หลายที่มากเลย ผมมีลิสต์ (List) ยาวเลยครับ เพราะผมได้รับการร้องเรียน พฤติกรรมเช่นนี้ ท่านสอดส่องดูแลไหม บริษัทที่ท่านกำกับ กิจการที่ท่านกำกับร้อยเปอร์เซ็นต์ เขาทำกันอย่างนี้ อีกโรงหนึ่งบอกขอเทกโอเวอร์ (Takeover) เลย ถ้าไม่ขายหุ้นจะตั้งบริษัทขึ้นมา ตั้งโรงงาน ขึ้นมาแข่งด้วยซ้ำไป ในที่สุดเขาไม่ขาย ตอนนี้มีคดีอยู่ ๑๐,๐๐๐ กว่าล้านบาท ฟ้องร้องกันอยู่ เพราะเขาไม่ยอมขาย เพราะไม่มีเหตุที่เขาควรจะต้องขาย เสร็จแล้วก็เบี้ยวสัญญาเขาเลย พฤติกรรมเช่นนี้ประเทศไทยเสียหาย ท่านกำกับดูแลลงไปถึงขนาดนั้นไหม ผมไม่มีอคติกับ ปตท. เลยนะครับ ไม่มีแม้แต่นิดเดียว แต่ผมได้รับการร้องเรียนแล้วผมรู้สึกว่าการกำกับดูแล ของท่านยังไม่เข้มข้นเพียงพอที่จะทำให้เกิดหลักประกันต่อประชาชนคนไทยทุกคนว่า เขาได้รับบริการในเรื่องก๊าซ ในเรื่องพลังงานอย่างเป็นธรรม เพราะท่านไม่เปิดเผยข้อมูล ไม่มีข้อมูลจริง ๆ ครับ สุดท้ายที่ได้ยินมาเรื่องก๊าซธรรมชาติมีการประกาศว่าจะให้ ปตท. เป็นคนทำแผนให้ประเทศไทยเป็นศูนย์กลางการค้า แอลเอ็นจี (LNG) นโยบายท่านหรือครับ ทำไมสั่ง ปตท. ทำไมไม่ใช่ กกพ. ทำไมไม่ใช่กระทรวงพลังงาน แต่ผมยังดีใจครับเมื่อ ๒ วันที่แล้ว รัฐมนตรีว่าการกระทรวงพลังงานประกาศบอกว่าจะรื้อโครงสร้างต้นทุนพลังงานทั้งระบบ ชื่นชมนะครับ ดีใจนะครับ แต่ยังไม่ไว้ใจ เพราะไม่ทราบหลักคิดในเอกสารของท่านเลย ไม่มีหลักคิดเลยว่าวิธีให้เป็นธรรมมันคืออะไร เพราะฉะนั้นผมมาก๊าซหุงต้ม แอลพีจี (LPG) ถ้าไปดูตัวเลข ท่านกำกับดูแลเรื่องนี้อยู่ ท่านไปดูตัวเลขปี ๒๕๕๑-๒๕๕๕ ภาคครัวเรือน อยู่ดี ๆ โตขึ้นไปเท่าตัว ประชากรไม่ได้เพิ่มขึ้นเท่าตัว ปกติภาคครัวเรือนใช้ตามจำนวนประชากร พอผมซักเข้าไปผมอยู่คณะกรรมาธิการการพลังงาน ผมซักว่าเป็นไปได้อย่างไร ยอมรับเลยว่า มีการลักลอบ ลักลอบเยอะมากเกือบเท่าภาคครัวเรือนเลยครับ และเพราะการลักลอบนี้ ทำให้เราต้องนำเข้า แอลพีจี (LPG) สำเร็จรูปเข้ามาในราคาแพง แล้วใครจ่ายครับ มาเกลี่ย ต้นทุนให้ประชาชนจ่ายอีก แล้วในปี ๒๕๕๔ ปี ๒๕๕๕ ปี ๒๕๕๖ งบประมาณในการจัดการ เรื่องการลักลอบท่านใส่ไว้ ๕๐๐,๐๐๐ บาท ๕๐๐,๐๐๐ บาท ไม่ซีเรียส (Serious) เลยครับ ความจริงเรื่องลักลอบมันไม่ใช่ใส่กระเป๋ากางเกงแล้วเดินข้ามชายแดน มันขนผ่านรถบรรทุก ทำไมเรื่องการลักลอบยังไม่มีการจัดการให้เป็นเรื่องเป็นราวจะได้ไม่เป็นภาระต่อประชาชน ที่ต้องไปแบกรับ การลักลอบท่านไปดูได้เลยนะครับ จริง ๆ แล้วมีแค่ ๓ บริษัทเท่านั้นที่สามารถทำได้ ผมชี้เป้าให้ท่านนะครับ ท่านไปดูปิโตรเคมี ทำไมใช้ แอลพีจี (LPG) เป็นวัตถุดิบในราคาต่ำกว่าประชาชน ที่อ้างมาตลอดก็คือว่ามีสัญญา ระยะยาว อ้างเลยครับว่าสัญญาระยะยาวทำอะไรไม่ได้ แก้ไม่ได้เดี๋ยวเขาฟ้อง แต่ราคาต่ำกว่า ที่ประชาชนจ่ายทุกวัน ทำไมครับ ทำไมท่านยอมให้เป็นอย่างนั้น ท่านมีอำนาจนะครับ ถ้าค่าบริการไม่เป็นธรรม ท่านมีอำนาจอยู่ที่จะปรับได้ทันทีอย่างนี้เป็นธรรมได้อย่างไรครับ ไม่เป็นธรรมต่อประชาชนนะครับ พลังงานไฟฟ้า ก๊าซจากแหล่งที่แพงผลิตไฟฟ้าประชาชน จ่ายค่าไฟแพง ตอนนี้ค่าไฟ ก๊าซที่วิ่งไปโรงไฟฟ้า ผมเคยทราบจากรายงาน ท่านทราบไหมครับ มันมีรายงานของมหาวิทยาลัยจุฬาลงกรณ์ พอเปิดเผยไปปั๊บเริ่มเป็นปัญหา มีคนซักเยอะ รายงานฉบับนี้โดนเก็บเลยนะครับ โชคดีผมเก็บไว้อยู่ในเซฟ (Safe) ที่บ้าน รายงานฉบับนี้ ระบุชัดเจนเลยครับ เกลี่ยปากหลุม ๓ บาท เฉลี่ยปากหลุม แต่ไม่มีการเปิดเผยข้อมูล ตามเจตนารมณ์ของกฎหมาย อ้างว่าคู่สัญญาไม่ให้เปิด ไม่จริงครับ เพราะผมรู้จักคู่สัญญา ของ ปตท. ทั้งหมดเลยครับ เขายินดีให้เปิดแล้วทำไม กกพ. ไม่ไปจี้แล้วเปิด ดูต้นทุนปากหลุม แต่ละหลุมเกลี่ยให้เกิดความเป็นธรรมแล้วเฉลี่ยค่าใช้จ่ายต้นทุนทั้งหมดแล้วค่อยมากำหนดราคา ตอนนี้เท่ากับก๊าซที่ไปผลิตไฟฟ้าก็มาจากแหล่งที่แพง ด้วยต้นทุนที่สูง ๑๖ บาทกว่านะครับ ข้อมูลหลังสุดที่ผมได้มา ปากหลุม ๓ บาท แล้วค่าไฟถึงเป็นระดับที่เราเห็นอยู่ เพราะฉะนั้น หลักคิดในเรื่องความสมดุลแหล่งพลังงานไม่เห็นในทางปฏิบัติ ท่านเขียนไว้ แต่ผมไม่เห็น ในทางปฏิบัติ คำถามผมจะทบทวนหรือไม่ครับ จะเปิดข้อมูลให้โปร่งใสตามเจตนารมณ์ ของกฎหมายหรือไม่ ฝากอีก ๒-๓ เรื่องครับ โครงการไฟฟ้าชุมชน ท่านบอกให้ชุมชนถือหุ้นได้ ๓๐ เปอร์เซ็นต์ เอากำไรเป็นทุน ท่านเคยคิดไหมครับว่าสร้างโรงไฟฟ้ามันต้องกู้นะครับ ชุมชนไปเซ็นค้ำประกันเงินกู้ด้วยหรือเปล่า โครงการนี้ไม่เกิดหรอกครับ ขอให้ไปทบทวน มันเกิดไม่ได้โซลาร์ (Solar) ในรายงานท่านเขียนว่าเสรี แต่เสรีของท่าน ท่านกำหนดโควตา ๑๐๐ เมกะวัตต์ของราชการ สหกรณ์การเกษตร ๑๑๙ เมกะวัตต์ โครงการนำร่องโซลาร์ รูฟท็อป (Solar rooftop) เสรี แต่มีกรอบเวลาด้วย ต้องยื่นภายในวันนี้ วันนี้นะ และเป็นของ การไฟฟ้านครหลวง ๕๐ เมกะวัตต์ การไฟฟ้าส่วนภูมิภาค ๕๐ เมกะวัตต์ ท่านครับ ผมวิศวกรไฟฟ้า ผมสร้างโรงไฟฟ้า เป็นอาชีพ ๒๐ ปีแรกของการทำงาน ท่านไปดูให้ชัดเจน ว่าสายส่งของการไฟฟ้านครหลวงและการไฟฟ้าส่วนภูมิภาคสามารถรับไฟในพื้นที่ไหน เป็นกี่เมกะวัตต์ทั้งประเทศ ไม่ยากครับ ทำไมต้องกำหนด ๕๐ เมกะวัตต์ ๕๐ เมกะวัตต์ไม่ได้ บอกว่าที่ไหนด้วย จริง ๆ ต้องดูความสามารถของสายส่ง ท่านสามารถกำหนดได้เลยครับ วันนี้ทั้งประเทศสายส่งเราสามารถรับเพิ่มได้พื้นที่ไหนกี่เมกะวัตต์ ประกาศเลยครับ ใครอยากทำ มายื่นก่อน ได้ก่อน เพราะฉะนั้นโดยสรุปท่านอย่าใช้คำว่า เสรี ถ้าท่านไปมีกรอบเวลา มีโควตา มันไม่ได้ครับ มันไม่ถูกต้อง คนไม่เข้าใจอย่างนั้นนะครับ เพราะ ณ วันนี้โดยสรุป ผมคิดว่าผมสับสนว่าหลักการที่ท่านใช้เป็นหลักในการที่จะไปกำกับดูแลเขาในบรรยากาศ ในเงื่อนไขที่เรามีทรัพยากรบางส่วนต้นทุนไม่เหมือนนำเข้า คิดวิธีไหนครับ พูดให้ชัด ๆ เรื่องนี้มันมีวิธีคิดเยอะแยะ แต่ท่านต้องบอกเราว่าท่านใช้วิธีไหนคิดที่สร้างความเป็นธรรม ให้ผู้บริโภคและผู้ประกอบการในทำนองเดียวกันตามกฎหมายนะครับ

ประเด็นที่ ๒ ก็คือบทบาทรัฐกับรัฐวิสาหกิจนะครับ คือรัฐวิสาหกิจที่กลายพันธุ์ ไปแล้ว ออกลูกออกหลานไปแล้วได้รับการยกเว้นจากการตรวจสอบ ท่านจะทำอย่างไรครับ คือ ณ วันนี้ผมถามท่านเวลาจริง ๆ ปตท. ตั้งมาจาก พ.ร.บ. ปิโตรเลียม ตอนนั้นไม่ได้มีเรื่องว่า จะไปออกลูกออกหลาน