อิสสระ สมชัย แสดงความกังวลต่อปัญหาราคาพืชผลเกษตรตกต่ำ โดยเฉพาะข้าว ที่เกษตรกรได้รับผลกระทบจากต้นทุนการผลิตที่สูงขึ้น ทั้งจากปุ๋ยเคมี ระบบชลประทานที่ไม่เพียงพอ และการถูกกดราคาจากพ่อค้าคนกลาง พร้อมตั้งข้อสังเกตถึงข้อบกพร่องในรายงานของรัฐที่ใช้ข้อมูลไม่ครบถ้วน จึงเรียกร้องให้แก้ไขระบบการผลิตและการตลาดข้าวอย่างเป็นระบบ รวมถึงการพัฒนาระบบกักเก็บน้ำและสนับสนุนเกษตรกรอย่างยั่งยืน
กราบเรียนท่านประธานสภาผู้แทนราษฎร ที่เคารพครับ กระผม นายอิสสระ สมชัย สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรแบบบัญชีรายชื่อ พรรคประชาธิปัตย์ ผมต้องขอขอบคุณคณะกรรมาธิการวิสามัญที่ได้จัดทำรายงาน แนวทางการแก้ไขปัญหาราคาพืชผลทางการเกษตรตกต่ำ ผมมีข้อสังเกตในเบื้องต้นว่าสมุดนี้ ที่รายงานมาแม้ว่าจะทำประณีตอย่างไรก็ยังมีข้อบกพร่องเยอะนะครับ ยกตัวอย่างเลยครับ ในหน้า ค ๕ แล้วไปโผล่ ค ๒๓ ตั้งแต่หน้า ๕ หน้า ๖ ไม่มีเลขหน้ากำกับเลยครับ แบบนี้ จะถือเป็นเอกสารอ้างอิงต่อไปในอนาคตไม่ได้นะครับ ต้องขอให้เรียบร้อยกว่านี้นะครับ นำมาเสนอต่อกรรมาธิการ
ส่วนที่ ๒ ภาพถ่ายประกอบ โดยเฉพาะรายงานเรื่องข้าวท่านพิมพ์มาให้มันพอมี รูปอย่างนั้นหรืออย่างไรครับ อ่านออกไหมครับ ทุกรูปผมอ่านไม่ออกเลย ทั้ง ๆ ที่ใส่แว่นตา ผมอยากจะทำให้มันเรียบร้อยกว่านี้ เพราะว่าเอกสารนี้จะต้องใช้เก็บไว้สำหรับอ้างอิงนะครับ ผมอ่านอย่างไรก็อ่านไม่ออก อ่านอย่างไรก็อ่านไม่ได้ เกือบจะทุกรูป เกือบจะทุกแผ่น ในหนังสือเล่มนี้ นี่ขอตำหนิเลยว่าไม่สมควรที่จะเก็บไว้เป็นเอกสารอ้างอิงของสภาผู้แทนราษฎร แห่งนี้ ท่านประธานครับ ผมมีประเด็นที่จะอภิปรายโดยเฉพาะเรื่องข้าว เพื่อนสมาชิกหลายคน ก็ได้อภิปรายไปแล้ว แต่ว่าผมมีประเด็นส่วนตัวเพิ่มเติมที่อยากจะอภิปราย ท่านประธานครับ ช่วงที่ไม่มีสภาผู้แทนราษฎรในรัฐบาล คสช. ๕ ปีเต็ม ผมกลับไปทำการเกษตร ไปทำนา ตามบรรพบุรุษพ่อแม่เคยพาทำ เมื่อได้ไปทำจริง ๆ แล้วจึงได้รู้ได้เห็นปัญหาเกษตรกร ที่ทำไมเขาจึงมีความทุกข์ ความยาก มีหนี้สินไม่มีท่าทีว่าจะลดน้อยถอยลงเลย มีแต่เพิ่มขึ้นเรื่อย โฉนด น.ส. ๓ เดี๋ยวนี้ไปอยู่ที่ ธ.ก.ส. หมดแล้ว ไปอยู่ที่สหกรณ์หมดแล้ว ปัญหานั้น เนื่องจากว่าส่วนหนึ่งก็คือเรื่องราคาพืชผลทางการเกษตรโดยเฉพาะข้าวนี้มันตกต่ำครับ ตามรายงานในบทวิเคราะห์นี้ หน้า ๒๔ ผมมาอ่านดูในข้อ ๒.๙.๑ ปัญหากระบวนการผลิตข้าว ทั้งระบบ จากการวิเคราะห์ข้าวทั้งระบบพบว่าตั้งแต่โครงสร้างพื้นฐานและปัจจัยการผลิต กระบวนการผลิตข้าว การจัดการหลังเก็บเกี่ยว การแปรรูปขั้นต้นและการตลาด การแปรรูปขั้นต้น และการตลาดนั้น ๒ อันหลังนี้ไม่ต้องไปพูดถึงเพราะว่าชาวนาไม่มีโอกาสทำครับ แต่ผมจะขอพูดถึง ปัจจัยการผลิต กระบวนการผลิตข้าว การจัดการหลังเก็บเกี่ยว ซึ่งได้ทำรายงานมานี้ ท่านประธานครับ ปัจจัยการผลิตของการทำนาชาวนานั้น หลัก ๆ ก็คือเรื่องทุน ทุนที่จะมาใช้ ดำเนินการทำนาจะต้องมีเงิน เงินเป็นปัจจัยสำคัญที่จะมาซื้อพันธุ์ข้าวก็ดี ปุ๋ยก็ดี หรือจ้างแรงงรานก็ดี แต่ปรากฏว่าปัจจุบันนี้ ชาวนาเมื่อไม่มีเงินก็ต้องไปเพิ่มหนี้ที่ ธ.ก.ส. ขึ้นมา ในรอบปีเราจึงได้ยินเสมอว่าชาวนานั้น เรียกร้องให้ทางรัฐบาลนั้นพักการชำระหนี้บ้าง พักชำระดอกเบี้ยบ้าง เพราะเขาไม่สามารถ จะมีเงินชำระหนี้ไหว
ประเด็นที่ ๒ คือเรื่องที่ดิน ที่ดินคือที่นานั่นละครับ เดี๋ยวนี้ท่านประธานครับ เกษตรกรส่วนใหญ่นาที่ทำนั้นทั้งมีเอกสารสิทธิและไม่มีเอกสารสิทธิ ที่มีเอกสารสิทธินั้น ก็อยู่ที่ธนาคารอย่างที่ผมเรียนให้ทราบ ส่วนหนึ่งในที่ทำนานั้นเมื่อไม่มีที่นาเป็นของตนเอง ก็จำเป็นต้องไปเช่าที่นาคนอื่นเขามาทำหรือไม่ก็ไปบุกรุกในที่ป่าสงวนทำ เพราะฉะนั้น สิ่งเหล่านี้ก็เท่ากับว่าไปเพิ่มต้นทุนการผลิตให้กับชาวนาเขา ไปเพิ่มทั้ง ๆ ที่ราคาผลผลิตนั้น ไม่เพียงพอที่จะมาใช้จ่ายเหล่านี้ ในส่วนที่ ๒ กระบวนการผลิตข้าว ภาคอีสานนั้นได้ชื่อว่า ผลิตข้าวหอมมะลิมีชื่อเสียงมาก เพราะฉะนั้นการผลิตข้าวในภาคอีสานเขาจะทำอย่างนี้ครับ เขาจะปลูกข้าวเหนียวพอได้กิน พอได้บริโภคในครอบครัวเท่านั้น นอกเหนือไปกว่านั้น เขาจะปลูกข้าว จะเป็นข้าวหอมมะลิหรือเป็นข้าว กข ๑๕ ธรรมดาแค่นั้นเพื่อที่จะขาย ข้าวหอมมะลินั้นเป็นข้าวที่ขึ้นชื่อมากในภาคอีสาน อันนี้ก็จำเป็นที่จะต้องมีพันธุ์ข้าว เดี๋ยวนี้ พันธุ์ข้าวเหล่านี้ ท่านประธานครับ ถ้าไม่เก็บไว้เองก็ต้องไปซื้อจากสหกรณ์ อันนี้ก็ไปเพิ่ม ต้นทุนการผลิตให้เขาแล้ว
ประเด็นที่ ๓ กระบวนการผลิตข้าวนั้นระบบชลประทานนี้จำเป็นมาก ระบบชลประทานนี้ ท่านประธานที่เคารพ ปีนี้ท่านคงได้ยินข่าวจังหวัดอุบลราชธานีน้ำท่วม ทั้งจังหวัดเลยครับ ๒๕ อำเภอ ประกาศเป็นเขตภัยพิบัติทั้งหมดเลย ปรากฏว่าน้ำท่วมชาวนา ไม่มีข้าวเหลือเลยถึงวันนี้น้ำเหลือไหมครับ น้ำไม่เหลือ น้ำไหลลงแม่น้ำโขงหมด ผมเสียดายว่า น้ำเหล่านี้ไหลทิ้งแม่น้ำโขงไปทั้งหมดเลย ถ้าหากว่าเรามีระบบชลประทานที่ดี เก็บน้ำ ที่มันท่วมนี้ไว้บางส่วนก็จะทำให้ชาวนาเขาสามารถทำนาปรังได้ อันนี้รัฐบาลจะต้องไปคิดแก้ คิดแก้เรื่องทำอย่างไรจึงจะมีระบบชลประทานที่ว่าสามารถกักเก็บน้ำได้ ในส่วนที่ ๒ ที่ทำอยู่ เวลานี้การสูบน้ำด้วยสถานีสูบน้ำด้วยไฟฟ้าที่ทางภาคอีสานทุกแม่น้ำจะมีสถานีสูบน้ำด้วยไฟฟ้า แต่ไม่เพียงพอ ผมไปเปิดดูในงบประมาณแล้วครับ มีสถานีสูบน้ำน้อยเหลือเกิน ทั้ง ๆ ที่ ไปช่วยเกษตรได้มากที่สุด อยากให้ทางรัฐบาลไปเพิ่มส่วนนี้นะครับ
ประเด็นที่ ๔ คือเรื่องปุ๋ย ปุ๋ยที่ใช้เวลานี้ไปถามหาตามชาวบ้านไม่ค่อยมีหรอก ปุ๋ยอินทรีย์ ปุ๋ยที่เป็นมูลสัตว์ไม่มี ส่วนใหญ่จะเป็นปุ๋ยเคมีทั้งนั้น นอกจากปุ๋ยเคมีแล้วยังมี ยาฆ่าหญ้าขึ้นมาอีก ซึ่งสภาผู้แทนราษฎรกำลังจะพิจารณาเรื่องนี้อยู่ ท่านประธานครับ อันนี้ก็ไปเพิ่มต้นทุนในการผลิตให้กับเขา การทำนาปัจจุบันนี้กระบวนการผลิตนั้นไม่เหมือนเดิม ไม่เหมือนในอดีต ในอดีตใช้ควายทำนา ใช้คนไถนา ใช้แรงคนปักดำ ทุกวันนี้ไม่มีแล้วครับ ควาย มีรถคูโบต้า มีรถไถเดินตาม มีสิงห์คะนองนาทำนา เกี่ยวข้าว ท่านประธานครับ ในอดีตนั้นเกี่ยวข้าวใช้คนเกี่ยว ทุกวันนี้ข้าว ๒๐-๓๐ ไร่ ใช้เวลา ๓ ชั่วโมงเกี่ยวเสร็จเรียบร้อยแล้ว เกี่ยวแล้วก็ต้องรีบเอาไปขาย เมื่อสักครู่นี้ผู้แทนราษฎรจากจังหวัดขอนแก่นได้พูดถึงว่า การเอาข้าวไปขายทุกวันนี้ ผมเรียนได้เลยท่านประธานครับ ปัจจุบันนี้ชาวนาในภาคอีสานนั้น ไม่มียุ้งข้าว ไม่มีเล้าข้าวเหมือนสมัยอดีตแล้วครับ เพราะอะไรครับ เพราะขายแล้วต้องรีบส่ง โรงสีทันทีเลย เมื่อไปขายที่โรงสีแล้วข้าวต้นฤดูเดือนตุลาคม เดือนพฤศจิกายนนั้น ข้าวจะราคาดี ตันละประมาณ ๑๕,๐๐๐ บาท เดี๋ยวนี้ตันละประมาณไม่เกิน ๑๒,๐๐๐ บาท ๑๕,๐๐๐ บาทก็ดี ๑๒,๐๐๐ บาทก็ดี จะต้องถูกหักความชื้น ๑๘ เปอร์เซ็นต์บ้าง ๒๐ เปอร์เซ็นต์บ้าง ๒๕ เปอร์เซ็นต์บ้าง ความชื้นเหล่านี้ไม่มีใครเป็นคนไปตรวจดูว่ามันชื้นจริงตามตัวเลขนั้น หรือไม่ มันน่าจะมีเครื่องวัดความชื้นกลางไปนะครับ แต่ว่าชาวนาไม่มีทางเลือกว่าเท่าไร ก็ต้องเอาตามนั้น นอกจากหักความชื้นแล้วก็ยังต้องหักสิ่งปลอมปนอีกนะครับท่านประธาน สิ่งปลอมปนที่มันมากับข้าว เช่น ฟางบ้าง ดอกหญ้าบ้าง อันนี้ก็ต้องถูกหักอีกนี่คือความเสียเปรียบ ของชาวนาครับท่านประธาน ทีนี้การจัดการหลังเก็บเกี่ยวนี้ครับ และทีนี้ด้านราคาและการตลาด ในรายงานนี้ระบุไว้ในเรื่องราคาและการตลาดนะครับท่านประธาน ในหน้า ๒๖ นี้บอกว่า โดยที่ชาวนาไม่มีสิทธิที่จะกำหนดทิศทาง ชาวนาขาดอำนาจในการต่อรอง ถูกกดขี่ ขูดรีด จากพ่อค้าคนกลาง ผมก็อยากจะเรียนให้ทราบว่าสิ่งซึ่งท่านเสนอมานั้นท่านพูดแต่ปัญหา ท่านไม่ได้ชี้แจงเลยว่าวิธีแก้จะทำอย่างไรในการแก้ไขปัญหาคนกลาง ยกแต่ปัญหานี้ซึ่งเขารู้กัน ทั้งบ้านทั้งเมืองละครับว่าเขารู้กันเป็นอย่างนี้ เพราะฉะนั้นผมอยากจะให้ท่านเสนอมาด้วย สุดท้ายนิดเดียวไม่ถึงนาทีครับท่านประธาน ผมอยากจะเรียนให้ทราบว่าอย่างเช่นปีนี้น้ำท่วมที่ จังหวัดอุบลราชธานี ผมก็ต้องขอขอบคุณสมาคมผู้ส่งออกข้าวไทยไปขายต่างประเทศนะครับ ท่านได้กรุณาส่งข้าวไปให้พื้นที่ผมสำหรับมอบให้กับชาวไร่ชาวนา ผมถือว่าเป็นการตอบแทน ชาวนาอย่างหนึ่ง ก็ต้องขอถือโอกาสขอบคุณที่ถึงแม้ว่าท่านจะค้าขายอย่างไร เมื่อถึงเวลา ชาวนาเจ็บปวดจากการถูกน้ำท่วม ท่านก็ยังเห็นใจส่งข้าวไปช่วยตั้งหลายสิบตันนะครับ ขอกราบขอบพระคุณครับท่านประธาน