ธีรัจชัย พันธุมาศ ตั้งข้อสังเกตถึงรัฐธรรมนูญปี 2560 ว่าเป็นผลจากบรรยากาศที่ไม่เป็นประชาธิปไตยภายใต้การรัฐประหาร โดยระบุว่าทั้งที่มาของวุฒิสภา การสรรหาองค์กรอิสระ รวมถึงกระบวนการของ กกต. และ ป.ป.ช. ล้วนมีอิทธิพลจากกลุ่มผู้ทำการรัฐประหาร ทำให้การดำเนินงานขาดความเป็นอิสระและเอื้อต่อการสืบทอดอำนาจ ส่งผลให้การตัดสินคดีสำคัญ เช่น คดียุบพรรคอนาคตใหม่ ขาดความโปร่งใส และเรียกร้องให้มีการแก้ไขรัฐธรรมนูญเพื่อคืนความเป็นธรรมและเสริมสร้างระบอบประชาธิปไตยอย่างแท้จริง
ท่านประธานสภาที่เคารพครับ ท่านสมาชิกผู้ทรงเกียรติ ผม ธีรัจชัย พันธุมาศ สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรแบบบัญชีรายชื่อ พรรคอนาคตใหม่ ท่านประธานครับ เกี่ยวกับญัตติการศึกษาเพื่อตั้งคณะกรรมาธิการวิสามัญ ศึกษาการแก้ไขรัฐธรรมนูญ ปี ๒๕๖๐ นั้น ผมขอเรียนอย่างนี้ครับว่ารัฐธรรมนูญ ปี ๒๕๖๐ เป็นรัฐธรรมนูญที่ร่างขึ้นมาจากบรรยากาศที่ไม่ปกติทางการเมือง นั่นก็คือบรรยากาศที่ไม่เป็น ประชาธิปไตย การริเริ่มการร่างรัฐธรรมนูญฉบับนี้เริ่มมาจากรัฐบาลในคณะ คสช. ที่มาจาก การรัฐประหารมีความไม่เป็นปกติของผู้ที่มีความเห็นต่างของการร่างรัฐธรรมนูญฉบับนี้ ถูกดำเนินคดีไม่น้อยกว่า ๖๔ คน กิจกรรมที่รณรงค์ต่อต้านการร่างรัฐธรรมนูญที่ดูแล้ว จะไม่เป็นประชาธิปไตย ไม่ได้มาจากประชาชน ไม่ได้เอื้อต่อประชาชนอย่างแท้จริง ถูกยกเลิก กิจกรรมไม่น้อยกว่า ๑๙ กิจกรรม รัฐธรรมนูญฉบับนี้ก็ถือว่าเป็นรัฐธรรมนูญฉบับรัฐประหาร ของคณะรัฐประหารโดยแท้จริงครับ เนื้อหาของรัฐธรรมนูญฉบับนี้เมื่อบวกกับคำสั่ง คสช. ตามมาตรา ๔๔ และคำสั่งของคณะรัฐประหารต่าง ๆ ในการใช้อำนาจต่าง ๆ มาบวกกันแล้ว เป็นการปูทางการขึ้นสู่อำนาจ รักษาอำนาจ ขยายอำนาจของคณะรัฐประหารของประเทศไทย ในการรัฐประหารปี ๒๕๕๗ และสืบทอดจนถึงปัจจุบันนี้ ขอเรียนทั้งหมดประมาณ ๔ องค์กร
องค์กรที่ ๑ คือวุฒิสภา วุฒิสภานั้น ๒๕๐ ท่านตามรัฐธรรมนูญบัญญัติไว้ มาตรา ๒๐๐ เป็นต้นไป ทั้งหมดมาจากไหนครับ ที่มาถึงแม้จะมีกระบวนการตามรัฐธรรมนูญว่า มีการสมัคร มีการสรรหาเยอะแยะ แต่สุดท้ายมาคัดเลือกโดยกรรมการทั้งหมด ๑๐ ท่าน ที่พึ่งเปดดเผยมาเมื่อ ๒-๓ วันนี้ตามคำสั่ง คสช. ที่ ๑/๒๕๖๒ ใน ๑๐ ท่านนั้นมาจาก คสช. ๕ คน มาจากรัฐบาลของ คสช. เสีย ๕ คน นั่นหมายความว่าอย่างไร วุฒิสภาทั้งหมด ๒๕๐ คน มาจากการกำหนดโดยคณะรัฐประหาร พูดได้เต็มปากว่าคณะรัฐประหารกำหนด ๒๕๐ คน แล้วถามว่ารัฐธรรมนูญฉบับนี้เอื้อให้วุฒิสภาทำอะไรได้บ้าง ผมยกตัวอย่างสัก ๒-๓ ตัวอย่าง ๑. เลือกตั้งนายกรัฐมนตรี ใน ๕ ปีนี้สามารถเลือกได้ ๒ ครั้งอย่างน้อย ถ้าอยู่ครบสภาได้ ๒ ครั้ง นั่นเอื้อต่อการสืบทอดรัฐประหาร ส.ส. ๕๐๐ คนลงเลือกตั้งเกือบตาย แต่การเลือกตั้งนายกรัฐมนตรี ส.ว. ครึ่งหนึ่งสามารถโหวตได้แล้วครับ ๓๗๖ มี ๒๕๐ อยู่ในทุน อีก ๑๐๐ กว่าเสียงก็ได้ ซึ่งรัฐบาลรัฐประหารก็ทำสำเร็จ พลเอก ประยุทธ์ จันทร์โอชา หัวหน้ารัฐประหารก็ยังสามารถเป็นนายกรัฐมนตรีได้ต่อ นี่คือทำสำเร็จแล้วในการสืบทอด อำนาจของรัฐธรรมนูญฉบับนี้ คือใช้อำนาจวางคนก่อนแล้วก็เอามาให้สอดคล้องกับรัฐธรรมนูญ และรัฐธรรมนูญไม่มีบอกว่าให้สิ้นสุดและมีการสรรหา ส.ว. ใหม่ อันที่ ๑
อันที่ ๒ ในเรื่องการแก้ไขรัฐธรรมนูญให้อำนาจ ส.ว. มีอำนาจในการโหวต วาระที่ ๑ ใช้ ๑ ใน ๓ ๒๕๐ ๘๔ ถ้าไม่ผ่านวาระที่ ๑ ๘๔ เสียง รัฐธรรมนูญแก้ไขไม่ได้ วาระที่ ๓ ก็ ๑ ใน ๓ เหมือนกัน ให้ ส.ว. สามารถที่จะโหวตได้ ๘๔ เสียง ถ้าไม่มีไม่สามารถ แก้ไขรัฐธรรมนูญได้ นี่คือการวางล็อกครั้งยิ่งใหญ่ให้อำนาจ ส.ว. ซึ่งมาจากการแต่งตั้ง ของรัฐบาลรัฐประหารมาควบคุมการแก้ไขรัฐธรรมนูญล็อกไว้แล้วตัวเองต้องการสืบทอด อำนาจไป ๕ ปี ๘ ปี ๑๐ ปี อย่างนี้ก็ไม่ได้
ยังมีอีกเรื่องหนึ่งก็คือ ในการสรรหาองค์กรอิสระต่าง ๆ ก็มีการให้องค์กรเดิม คัดเลือกตัวแทน เช่น ศาลรัฐธรรมนูญ ป.ป.ช. กกต. คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ สามารถส่งตัวแทนก็เป็นคนสืบเนื่องมาจากคณะรัฐประหารขึ้นไปเป็นกรรมการในการคัดสรร องค์กรอิสระอีก วนเวียนอยู่อย่างนี้ครับ นี่คือรัฐธรรมนูญฉบับนี้ออกแบบไว้ นี่คือองค์กรที่ ๑ ที่ผมเรียนว่าไม่เอื้อต่อการที่จะพัฒนาระบอบประชาธิปไตย เพราะว่ามันล็อกโดย คสช.
องค์กรที่ ๒ ผมอยากจะกราบเรียนท่านประธานที่เคารพก็คือ ศาลรัฐธรรมนูญ หลังการรัฐประหาร สนช. สมาชิกสภานิติบัญญัติแห่งชาติที่มาจากการแต่งตั้งโดยคณะ คสช. ได้เห็นชอบบุคคลให้ดำรงตำแหน่งตุลาการศาลรัฐธรรมนูญแทนตำแหน่งที่ว่างจำนวน ๒ คน ต่อมามีตุลาการศาลรัฐธรรมนูญจำนวน ๕ คนที่กำลังจะหมดวาระ แต่ คสช. ก็ใช้อำนาจ ตามมาตรา ๔๔ ต่ออายุให้ตุลาการศาลรัฐธรรมนูญ ๕ คน และยังให้ทำงานต่อจนถึงเวลานี้ นั่นหมายความว่าอย่างไร ศาลรัฐธรรมนูญมีองค์คณะทั้งหมด ๙ คน แต่มี ๗ คนมาจาก คณะรัฐประหาร อีก ๒ คนไม่ใช่ ถามว่าฝ่ายที่ต่อต้านคณะรัฐประหารจะสบายใจได้ไหมครับว่า การตัดสินของศาลรัฐธรรมนูญซึ่งมี ๗ คน มาจากการต่ออายุ ๕ คน และมาจากการแต่งตั้ง โดยสภานิติบัญญัติแห่งชาติ ๒ คน ฝ่ายตรงข้ามจะสบายใจได้ไหมครับว่าจะได้รับการตัดสิน อย่างเป็นธรรม ผมว่าไม่ว่าใช้เหตุผลอะไรก็ไม่สบายใจได้ สิ่งเหล่านี้เป็นสิ่งที่เรากังวลใจมาก มาดูผลงานของศาลรัฐธรรมนูญ ยุบพรรคไทยรักษาชาติล้มล้างการปกครอง ไม่รับวินิจฉัย สูตรคำนวณปาร์ตีลิสต์ (Party list) ตาม พ.ร.ฎ. ว่าด้วยการเลือกตั้ง ส.ส. มาตรา ๑๒๘ ระบุว่า เป็นหน้าที่ของ กกต. รับคำร้องธนาธรหยุดปฏิบัติหน้าที่ ส.ส. รัฐบาล ๓๐ กว่าคนถือหุ้นสื่อ ไม่ต้องหยุดปฏิบัติหน้าที่ รับคำร้องพรรคอนาคตใหม่ล้มล้างการปกครอง วินิจฉัยรัฐมนตรี ยุค คสช. ไม่ผิดถือหุ้นสัมปทานรัฐ ส.ส. ฝ่ายค้าน ๓๒ คน ถือหุ้นสื่อไม่ต้องหยุดปฏิบัติหน้าที่ ไม่รับคำร้อง พลเอก ประยุทธ์ ถวายสัตย์ไม่ครบ วินิจฉัย พลเอก ประยุทธ์ ไม่ใช่เจ้าหน้าที่ของรัฐ นายสิระก้าวก่ายราชการไม่ต้องหยุดปฏิบัติหน้าที่ ไม่รับคำร้องสมาชิก สนช. ๕ คนถือหุ้นสื่อ พรรคเพื่อไทยสิ้นสุดสมาชิกภาพแม้คดียังไม่สิ้นสุด เพิกถอนสิทธิของคุณธนาธร จึงรุ่งเรืองกิจ อีกไม่นานจะมีการวินิจฉัยคดียุบพรรคอนาคตใหม่ และถามว่าพรรคอนาคตใหม่ซึ่งเป็นปฏิปักษ์ ต่อรัฐบาลปัจจุบัน ต่อรัฐบาล คสช. และต่อต้านการรัฐประหารจะสบายใจได้ไหมครับว่าจะ ได้รับความเป็นธรรม เพราะเมื่อ ๗ คน ๗ : ๒ เป็นคนที่ต่ออายุและมาจากอำนาจรัฐประหาร คดียุบพรรคอนาคตใหม่จะได้รับความเป็นธรรมหรือไม่ ตรงนี้ต้องติดตามดูว่าจะตัดสินอย่างไร
องค์กรที่ ๓ คือ กกต. ท่านประธานที่เคารพครับ กกต. เป็นองค์กรที่ คสช. มีการแต่งตั้งเข้ามาเช่นเดียวกัน โดยให้มีการยกเลิก พ.ร.ป. กกต. แล้วก็มีการสรรหาใหม่ โดยมีรองนายกรัฐมนตรีและคนของ คสช. เข้ามาแต่งตั้ง สรุปแล้วการผ่านสภานิติบัญญัติแห่งชาติ ก็คงเป็นคนของคณะรัฐประหารเช่นเดียวกัน ๗ คน. การเลือกตั้งเรารู้แล้วว่าที่ผ่านมา กกต. มีบทบาทอย่างไร การแบ่งเขตเลือกตั้งเป็นธรรม หรือไม่ การประกาศผลเลือกตั้งแบบเรียลไทม์ (Real time) ไม่มี ใช้เวลา ๔๐ กว่าวันกว่าจะ ประกาศผลได้ การคำนวณสูตรพิสดาร ซึ่งออกแล้วพรรคอนาคตใหม่ยังหายไป ๗ เสียง ซึ่งยังคิดมากอยู่ว่าหายไปได้อย่างไรจากการคำนวณปกติ และตอนนี้ยังมีคำวินิจฉัยที่ส่งคำร้อง พรรคอนาคตใหม่เข้ามาสู่ศาลรัฐธรรมนูญ โดยอ้างว่าการกู้ยืมเงินเป็นการให้ทรัพย์สิน หรือประโยชน์อื่นใด การกู้ยืมเงินกับให้ประโยชน์มันต่างกัน แต่ก็มีสิ่งนี้เข้าสู่ศาลรัฐธรรมนูญ และวันนี้เป็นการวินิจฉัยและจะส่งต่อให้ศาลรัฐธรรมนูญ ลองดูว่า ๒ องค์กรซึ่งมีพื้นฐาน มาจาก สนช. จะวินิจฉัยอย่างไร จะทำลายพรรคอนาคตใหม่ให้สิ้นซากหรือไม่ ทั้ง ๆ ที่ พรรคอนาคตใหม่เราต้องการทำให้โปร่งใส การเงินต่าง ๆ ไม่เคยมุบมิบทำ ไม่เคยมีเงินใต้โต๊ะ หลังโต๊ะมาทำ แต่ถูกกระทำขนาดนี้และจะถูกวินิจฉัยจากองค์กรที่มี ๗ : ๒ อย่างนี้ ถามว่า เราจะได้รับความเป็นธรรมหรือไม่ เรื่องนี้ผมขอความเป็นธรรมท่านประธานไปสู่พี่น้องประชาชน ทั่วทั้งประเทศ
องค์กรที่ ๔ คือคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ ป.ป.ช. คสช. เคยใช้มาตรา ๔๔ เข้าไปแทรกแซงกระบวนการสรรหา โดยกำหนดให้ประธาน สนช. และรองนายกรัฐมนตรีเข้าไปเป็นกรรมการสรรหา และต่อมาได้ส่งรายชื่อให้ที่ประชุม สนช. ลงมติเห็นชอบ ซึ่งได้แต่งตั้งกรรมการ ป.ป.ช. ไปแล้ว ๕ คน จากทั้งหมด ๙ คน ๕ ใน ๙ ท่านเห็นไหมคดียืมนาฬิกาเพื่อนต่าง ๆ ไม่ได้รับการพิจารณา หลายคดีถูกตัดทิ้งไปหมด เหล่านี้เป็นอำนาจจาก คสช. มาตั้งหรือไม่ รัฐธรรมนูญไม่ได้กำหนดวิธีการตรวจสอบ ฉบับนี้ไม่ให้อำนาจในการตรวจสอบการทำงานของศาลรัฐธรรมนูญ ของ กกต. ของ ป.ป.ช. กรรมาธิการจะเรียกมาสอบไม่ได้ นี่คือความบกพร่องของรัฐธรรมนูญฉบับนี้ ไม่ได้ให้ การสิ้นสุด เปดดโอกาสให้อำนาจต่อเนื่องมาจัดตั้งองค์กรและมาปฏิบัติหน้าที่ต่อ ใช้อำนาจ อย่างเต็มที่ตรวจสอบไม่ได้ รัฐธรรมนูญฉบับนี้สมควรที่จะต้องแก้ไข
อีกประเด็นหนึ่ง ขอแถมอีกนิดหนึ่งสัก ๑ นาที คือรัฐธรรมนูญ มาตรา ๙๘ เรื่องกรณีหุ้นสื่อ กรณีหุ้นสื่อเจตนารมณ์คือไม่ต้องการให้คนที่ดำรงตำแหน่งทางการเมือง หรือคนที่เกี่ยวข้องไปถือหุ้นสื่อแล้วไปใช้สื่อในการทำลายฝ่ายตรงข้าม สนับสนุนฝ่ายตัวเอง รัฐธรรมนูญฉบับนี้เขียนให้ตีความได้ว่าการแค่ถือหุ้นสื่อในกระดาษจะต้องพ้นสมาชิกภาพ ส.ส. ถามว่าใช่หรือ ส่วนคนที่มีความสัมพันธ์ทางพฤตินัยใช้หุ้นสื่อทำลายล้างฝ่ายตรงข้าม แม้แต่ เดี๋ยวนี้ยังทำอย่างมโหฬาร ไม่เอาผิด เอาผิดไม่ได้ ป.ป.ช. ไม่ทำอะไร กกต. ไม่ทำอะไร ศาลรัฐธรรมนูญไม่ทำอะไร องค์กรภาครัฐอื่นไม่ทำอะไร แล้วอย่างนี้รัฐธรรมนูญฉบับนี้ ให้ความเป็นธรรมแล้วหรือ สมควรที่จะแก้ไขหรือไม่ ผมเรียนนะครับ ผมเห็นว่าใน ๔ องค์กร เหล่านี้อย่างน้อยจะต้องแก้ไขให้เกิดความยุติธรรม เกิดเป็นประชาธิปไตย ไม่ใช่มีการสืบทอด อำนาจอย่างนี้