สภาผู้แทนราษฎร · ครั้งที่ ๑ · ๑ สิงหาคม ๒๕๕๖

วิเชษฐ์ เกษมทองศรี หารือเรื่องการจับกุมช้างป่า โดยเน้นย้ำความสำคัญของการบังคับใช้กฎหมายอย่างเคร่งครัด และขอแก้ไขกฎหมายเพื่อป้องกันการลักลอบค้างาช้าง นอกจากนี้ยังผลักดันให้กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมพิจารณาแก้ไขกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับช้างไทยภายใต้กฎหมายฉบับเดียว

นายวิเชษฐ์ เกษมทองศรี รัฐมนตรีว่าการกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติ และสิ่งแวดล้อม

ท่านประธานที่เคารพ ผมขออนุญาตตอบชี้แจงท่านกุสุมาลวตี ศิริโกมุท ท่านสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจังหวัดมหาสารคาม ในข้อ ๒ และข้อ ๓ รวมกันไปเลยนะครับ คืออย่างนี้ครับ จะเรียนว่าปัจจุบันนี้มีหน่วยงานภาครัฐทําหน้าที่กํากับดูแลตรวจสอบ และจับกุมผู้กระทําผิดลักลอบค้าช้างป่า โดยมีกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช เป็นผู้ประสานงานในภาพรวม ในส่วนที่กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช รับผิดชอบเจ้าหน้าที่ได้เพิ่มความเข้มงวดในการลาดตระเวนในพื้นที่ป่าที่อยู่อาศัยของช้าง และได้เข้าตรวจสอบพื้นที่เสี่ยงต่อการนําช้างป่ามาสวมสิทธิทางกฎหมายให้เป็นช้างบ้าน และบูรณาการร่วมกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเพื่อบังคับใช้กฎหมายอย่างเคร่งครัด อาทิ ร่วมมือกับกรมปศุสัตว์ทําหน้าที่ในการตรวจสอบเอกสารที่เกี่ยวข้อง เพื่อตรวจสอบ แหล่งที่มาของช้างก่อนออกใบอนุญาตเคลื่อนย้ายช้าง อย่างไรก็ตามการจับช้างป่า มาสวมสิทธิช้างบ้าน ส่วนหนึ่งเป็นปัญหาทางกฎหมายอย่างที่ท่านสมาชิกได้กราบเรียนมา ใน พ.ร.บ. สัตว์พาหนะ พ.ศ. ๒๔๘๒ กําหนดให้เจ้าของสามารถขอตั๋วรูปพรรณเมื่อช้างมีอายุ ๘ ปี เนื่องจากจะต้องระบุตําหนิรูปพรรณของช้างเมื่อมีอายุโตเต็มที่ ทําให้เกิดช่องว่าง ให้มิจฉาชีพนําลูกช้างป่าซึ่งเป็นสัตว์ป่าคุ้มครองตาม พ.ร.บ. สงวนและคุ้มครองสัตว์ป่า พ.ศ. ๒๕๓๕ มาแจ้งจดทะเบียนขอตั๋วรูปพรรณ ผมได้ผลักดันและก็เร่งรัดให้กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติ และสิ่งแวดล้อมพิจารณาบูรณาการกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับช้างไทยภายใต้กฎหมายฉบับเดียว ตามที่ท่านสมาชิกท่านกุสุมาลวตี ศิริโกมุท นั้นมีความประสงค์ โดยอยู่ระหว่างการหารือ ร่วมกับกรมการปกครอง กระทรวงมหาดไทย และหน่วยงานที่เกี่ยวข้องในการแก้ไข พ.ร.บ. สัตว์พาหนะ พ.ศ. ๒๔๘๒ ให้ยกเลิกช้างออกจากการเป็นพาหนะ และแก้ไข พ.ร.บ. สงวนและคุ้มครองสัตว์ป่า พ.ศ. ๒๕๓๕ มอบหมายให้กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช เป็นหน่วยงานกํากับดูแลช้างป่าและช้างบ้าน ทําหน้าที่เป็นนายทะเบียนช้าง เพิ่มการใช้เทคโนโลยีตรวจสอบดีเอ็นเอ (DNA) และใช้การฝังชิพ (Chip) ข้อมูล แทนตั๋วรูปพรรณแบบเดิม และจะนําเสนอต่อคณะรัฐมนตรีและรัฐสภาเพื่อพิจารณาต่อไป

ในส่วนนโยบายของ ฯพณฯ นายกรัฐมนตรียิ่งลักษณ์ ชินวัตร นั้นมีความชัดเจน มีความต้องการที่จะยุติการค้างาช้าง แต่การดําเนินการจะต้องค่อยเป็นค่อยไป โดยต้อง แบ่งออกเป็นการค้างาช้างระหว่างประเทศ และการค้าภายในประเทศออกจากกัน เนื่องจาก มีสถานการณ์และภาวะแวดล้อมที่แตกต่างกันมาก สําหรับการค้างาช้างระหว่างประเทศ ประเทศไทยมีการดําเนินการในหลายด้าน เพื่อให้เป็นไปตามพันธกรณีแห่งอนุสัญญาไซเตส ได้แก่

๑. สนับสนุนการสร้างเครือข่ายความร่วมมือระหว่างประเทศ เพื่อควบคุมการค้า และคุ้มครองสัตว์ป่า ช้างและงาช้าง อาทิ สํานักงานเลขานุการไซเตส เครือข่ายความร่วมมือ ของอาเซียนเพื่อการป้องกันและปราบปรามการค้าสัตว์ป่าข้ามชาติที่ผิดกฎหมาย ตํารวจสากล ธนาคารโลก สํานักงานว่าด้วยยาเสพติดและอาชญากรรมแห่งสหประชาชาติ องค์การศุลกากรโลก

๒. จัดทําร่างแผนปฏิบัติการระดับชาติเพื่อแก้ไขปัญหาการค้างาช้าง ที่ผิดกฎหมายตามพันธกรณีแห่งอนุสัญญาไซเตส

๓. รณรงค์ประชาสัมพันธ์งดซื้อขายผลิตภัณฑ์งาช้างให้แก่นักท่องเที่ยวต่างชาติ ในสถานที่ท่องเที่ยวและท่าอากาศยาน

๔. เข้มงวดในการป้องกันและตรวจสอบการลักลอบงาช้างในขั้นตอนศุลกากร

๕. กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช อยู่ในระหว่างการพิจารณา เพิ่มความคุ้มครองช้างแอฟริกาตาม พ.ร.บ. สงวนและคุ้มครองสัตว์ป่า พ.ศ. ๒๕๓๕

สําหรับการค้างาช้างภายในประเทศ กรมพัฒนาธุรกิจการค้ากําหนดให้ ผู้ประกอบการพาณิชยกิจงาช้างต้องจดทะเบียนพาณิชย์และต้องจัดทําบัญชีพร้อมแต่งตั้ง เจ้าหน้าที่กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช ให้มีอํานาจในการตรวจสอบการทําบัญชี และกรมศุลกากรมีมาตรการป้องกันและตรวจสอบการลักลอบค้างาช้างอย่างเข้มงวด ใน ๓ ปีที่ผ่านมาสามารถจับกุมการลักลอบค้างาช้างแอฟริการวม ๑๐ ตัน เป็นต้น สําหรับมาตรการระยะยาวผมให้ยกเลิกช้างจากการเป็นสัตว์พาหนะตาม พ.ร.บ. สัตว์พาหนะ พ.ศ. ๒๔๘๒ และปรับปรุง พ.ร.บ. สงวนและคุ้มครองสัตว์ป่า พ.ศ. ๒๕๓๕ เพื่อบูรณาการ การจัดการช้างไทย มีระบบการจดทะเบียนที่ทันสมัยและมีประสิทธิภาพดังที่ได้กล่าวมาแล้ว การพิจารณาแก้ไข พ.ร.บ. สงวนและคุ้มครองสัตว์ป่า พ.ศ. ๒๕๓๕ ต้องรวมถึงการตรวจสอบ ที่มาของงาช้าง การขึ้นทะเบียนงาช้างและผลิตภัณฑ์งาช้าง การทําเครื่องหมาย การขออนุญาตเคลื่อนย้าย การประกอบธุรกิจที่เกี่ยวข้อง การกํากับดูแลซื้อและขาย อย่างบูรณาการภายใต้การกํากับดูแลของกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช ขอบพระคุณครับ