ปลอดประสพ สุรัสวดี กล่าวถึงปัญหาน้ำท่วมในอดีต และเสนอแนวทางแก้ไข โดยรวมแผนการดำเนินงานที่มี 4 หน่วย และเสนอแนวคิดในการจัดซื้อจัดจ้างโครงการน้ำท่วมโดยใช้ "ซิงเกิล คอมมานด์" เพื่อให้โครงการดำเนินการได้อย่างรวดเร็วและมีประสิทธิภาพ นอกจากนี้ยังหารือเรื่องการจัดซื้อจัดจ้างของกรมชลประทาน และการกู้ยืมเงินเพื่อแก้ไขปัญหาน้ำท่วม
กราบเรียนท่านประธาน ที่เคารพครับ ท่านสมาชิกผู้ทรงเกียรติ ท่านอดีตนายกรัฐมนตรี ผู้นำฝ่ายค้านในสภาผู้แทนราษฎร ที่เคารพครับ ความจริงผมกลับไปถึงบ้านแล้วท่านก็เรียกแขกมาคือต้องเรียกผมมา ก็ขออนุญาตท่านนะครับ ผมอยากเรียนชี้แจงอย่างนี้ผมพูดยาวนิดคงไม่ว่าอะไรนะครับ ไหน ๆ มาแล้ว ท่านครับ ข้อกล่าวหาหรือคำถามรีบกู้ไม่เห็นใช้เงินเลย นี่ข้อ ๑ นะครับ ทำได้แค่ไหนไม่ยักกะรู้ว่าอย่างนั้นนะครับ ไม่ได้พูดแต่ก็แปลความหมาย แล้วจะใช้เงินทันหรือ โอเคอันนี้ข้อ ๑ ข้อ ๒ ระเบียบเขามีไม่ใช้ไปสร้างระเบียบใหม่ ผมก็ขออนุญาตตอบ ๒ คำถามนี้ก็แล้วกัน เอาคำถามแรกก่อนนะครับง่ายหน่อย ผมจะได้ไม่ต้องอ่านว่า ผ่านมา ๑ ปีแล้วทำอะไร อยากกราบเรียนอย่างนี้ครับว่าท่านคงพอจำได้ตอนนั้นก็น้ำท่วม ความเสียหาย ๑.๔ ล้านล้านบาทเป็นอันดับ ๔ ของโลกเป็นที่รู้ ๆ กัน โรงงานปิดกันหมด ในพื้นที่น้ำท่วม มีโรงงานชาวต่างประเทศโดยเฉพาะประเทศญี่ปุ่นปิดไป ๔๐๐-๕๐๐ โรงงาน หยุดผลิต น้ำท่วมก็หยุดผลิต หลังจากนั้นยังหยุดผลิตต่อไปอีกจนกว่าน้ำจะแห้ง จนเขาเชื่อมั่นเราว่า เราเอาแน่ รัฐบาลในขณะนั้นก็รู้สึกหวั่นไหว เพราะท่านก็ทราบดีว่าเศรษฐกิจประเทศไทยนี้ มันพึ่งการส่งออกมากมายเหลือเกินซึ่งความจริงมันไม่น่าจะเป็นอย่างนั้นในระยะยาว ซึ่งทุกคนก็พยายามทำอยู่ให้เศรษฐกิจภายในเข้มแข็ง หนทางที่จะทำได้ป้องกันไม่ให้ผู้ที่มาลงทุน เราไปเชิญเขามาลงทุนนะครับ ๒. เขาก็ลงทุนแล้วก็ไปด้วยดีด้วย ก็คือต้องอย่าให้เขา ขาดความเชื่อถือต่อประเทศไทยแล้วก็ย้ายฐานการผลิตออกไปเพราะว่าประเทศแถว ๆ นี้ ก็อยากให้เขาไปทั้งนั้นละครับ ก็ส่งทีมออกไปพูดคุยกับเขา เขาก็ตอบอย่างเดียวบอกว่า เขาจะอยู่ได้อย่างเดียวก็อย่าปล่อยให้น้ำท่วมอีกก็แล้วกัน ๓. ก็คือว่าต้องสร้างสิ่งใหม่ ๆ เขาก็พูดอีกนะครับ อ้ายอย่างที่ประเทศเขาทำนั่นละครับ ไม่ว่าจะประเทศญี่ปุ่น ประเทศเกาหลี แล้วก็ทำทันที ทำให้เห็นด้วย ทางเดียวที่เราจะอยู่รอดสำหรับดึงคนเหล่านี้เอาไว้ก็คือ ทำให้เขาเห็น การจะทำให้เขาเห็นแล้วโครงการใหญ่ ๆ ขนาดนั้นซึ่งคลุมได้ทั้งประเทศ ก็ต้องใช้เงินมโหฬาร แล้วก็ไปบอกเขาว่าทำแน่ ๆ สตางค์เขาก็ไม่มีอย่างไรเขาก็ไม่เชื่อ จริงอยู่ในขณะนั้นมีองค์กรทางด้านการเงินหลายประเทศที่แสดงตัวออกมาว่าจะให้กู้ แต่เราก็เห็นว่าถ้าเราไปกู้แบบนั้นเราจะเป็นทาสของเงื่อนไขของเขาว่าต้องทำโน่นทำนี่ เราก็ตัดสินใจว่าโอเคเรากู้เองดีกว่าแล้วก็ตั้งเป้าเอาไว้ในใจเล็ก ๆ ว่าอาจจะกู้เงินภายในประเทศ แล้วก็ค่อย ๆ เอาเงินมาใช้ไม่เอาเงินมากองไว้นะครับ เราก็กลับไปอีกทีหนึ่งไปบอกเขาว่าทำแน่ มีสตางค์แน่ แล้วก็ไม่เอาสตางค์ยู (You) ด้วย เพราะมีเงินเพียงพอ กลับมาปุ๊บรัฐบาลก็ประกาศระเบียบสำนักนายกรัฐมนตรีออกมา สาระใหญ่ ๆ มี ๒ อันครับ
สาระแรก คือว่าให้เห็นโครงสร้างของการทำงาน ก็มี กยน. กยอ. สบอช. กบอ. ออกมานะครับ รวมความแล้วก็คือว่ามีหน่วยหนึ่งทำหน้าที่วางแผน หน่วยหนึ่งมีหน้าที่ ปฏิบัติ หน่วยหนึ่งทำหน้าที่พี่เลี้ยง หน่วยวางแผนนะครับ ที่จริงหน่วยวางแผนทำมาแต่ต้น ตั้งแต่ตอนไปเจรจากับเขาแล้วว่าจะต้องใช้เงินสักเท่าไร เราก็ประมาณการออกมาประมาณสัก ๓๕๐,๐๐๐ ล้านบาทแน่ ๆ ก็ไปบอกสภา ตัวเลข ๓๕๐,๐๐๐ ล้านบาทเป็นตัวเลข ที่ฝ่ายวางแผนบางคนไม่ใช่ทุกคน เป็นคนคิดออกมา ไม่ใช่ออกมาลอย ๆ ทีนี้แผนตัวนี้ ที่ออกมา ๓๕๐,๐๐๐ ล้านบาทมาจากอะไร ขออนุญาตเล่ายาวหน่อยคงไม่โกรธนะครับ
อันที่ ๑ ใน ๑๐-๒๐ ปีที่ทรงทำงานมานี้เราก็สรุปออกมาได้ ๗ ข้อ เอามาวาง
อันที่ ๒ กรมชลประทาน กรมทรัพยากรน้ำ หรือกรมอะไรก็ตามที่มีอยู่ในเมืองไทย ทำกันมา ๔๐-๕๐ ปีจนน้ำท่วมนี่ละครับ เอามาวางนะครับ ไปดูต่างชาติว่าเขาทำอย่างไร เอามาวาง เอา ๓ อันนี้มาขยำ ขยำ ขยำกันนะครับ เกิดเป็นทีโออาร์ เกิดเป็นโจทย์ แล้วก็คือ ที่มาของ ๓๕๐,๐๐๐ ล้านบาท เพราะฉะนั้นถ้าถามว่า ๓๕๐,๐๐๐ ล้านบาทมีที่มาที่ไปไหม มีแน่นอนครับ คิดมาก่อนจะเอามาเข้าที่สภาด้วยซ้ำไป ทีนี้ต่อไปแล้วอย่างไร มันไม่ใช่การก่อสร้าง อย่างปกติ การก่อสร้างอย่างปกติที่เรารู้จักกันก็คือมีปัญหา ไปสำรวจพื้นที่ เจาะดิน ออกแบบ ทำฐานราก ทำไล่ ๆ ไปจนกระทั่งเสร็จ อันนี้มันไม่เป็นอย่างนั้น หลายอย่างไม่เคยเกิดขึ้น ในเมืองไทย แล้วเราก็ไม่แน่ใจว่าเทคโนโลยีอย่างนั้นคนไทยทราบหรือไม่ เราก็ตัดสินใจว่า ถ้าอย่างนั้นไม่เอาแล้ว เอาที่ผมเล่าเมื่อสักครู่นี้มารวมตั้งไว้อันหนึ่ง กับอันที่ ๒ ซึ่งยังไม่รู้เลยว่า มันมีอยู่ที่ไหน เชื่อว่าในประเทศไทยก็ดี หรือต่างชาติก็ดีเขาน่าจะมีสิ่งเหล่านั้น ก็คิดว่า จะเอาสิ่งใหม่กับสิ่งเก่ามาผสมกัน ท่านจะเห็นว่าแนวคิดอย่างนี้เป็นแนวคิดใหม่ เราก็มาดูที่ ระเบียบการจัดซื้อจัดจ้างตามปกติว่ามีไหม ก็ไม่มี ๒. ระเบียบการจัดซื้อจัดจ้างปกติ จะทำเป็นรายกระทรวง รายกรม รายโปรเจกต์ คราวนี้เราไม่อยากทำอย่างนั้น เราคิดว่า มันน่าจะทำคนเดียวเป็นซิงเกิล คอมมานด์ (Single command) เหมือนกับครั้งหนึ่ง ตอนที่ผมยังหนุ่ม ๆ อยู่ ทำอีสเทิร์น ซีบอร์ด สมัยท่านนายกรัฐมนตรีเปรมแล้วก็ต่อมาถึง ท่านนายกรัฐมนตรีชวนด้วยซ้ำไป ผมยังเป็นเด็กก็ไปช่วย ก็คิดว่าแนวนั้นดีที่สุดคือ การตั้ง กบอ. ขึ้นมา แต่ถ้าเมื่อไรเกิดความรุนแรงก็ใช้ระบบซิงเกิล คอมมานด์ แต่เมื่อไรไม่รุนแรง ก็คือการรวมศูนย์ที่เดียวกัน เพราะฉะนั้นโปรเจกต์ก็มารวมกันอยู่ที่นี่ โอเคนะครับ ทีนี้กลับไปใหม่ ในช่วงยาว ๆ ๑ ปีมานี้ทำอะไรบ้าง ก็เล่าให้ฟังแล้ว ๑ ส่วน ผมมีสตางค์แล้วนะครับ ผมรู้แน่ว่า มีสตางค์ พูดอะไรพูดแบบคนมีสตางค์แล้วสบาย มีองค์ความรู้พอสมควร ก็ป่าวร้องบอกว่า ในโลกนี้มาเลย ก็มี ๑๓๐ กว่าบริษัทมาดูเปเปอร์ (Paper) เรา เขาบอกว่าคิดทำคนเดียว ทำไม่ได้หรอกครับ ต้องรวมกันเป็นกลุ่ม ในที่สุดก็เกิดเป็นกลุ่มมา ๑๐ กลุ่มเสนอแนวคิด มาให้เรา เราดูแล้วเข้าท่าเพียงแค่ ๖ กลุ่ม ก็ประกาศว่าโอเค ๖ กลุ่มนี้ยูมีสิทธิเดินหน้าต่อไป เข้ารอบ ตอนนี้บอกว่า ๖ กลุ่มนี้คุณเขียนต่อไปให้เวลา ๔๕ วัน ๔๕ วันคุณต้องออกมาให้ผม ๒ อย่าง ๑. คือดีฟินิทิฟว ดีไซน์ (Definitive design) คือดีไซน์ (Design) ที่ดูแล้วรู้เรื่อง มีดรอว์อิง (Drawing) มีอะไรต่ออะไรหมด รู้ว่าสร้างที่ไหน ปัญหาเป็นอย่างไร ๒. ขอแมซิมัม การันตี ไพรซ์ (Maximum Guarantee Price) ขอราคาสูงสุดของคุณ เผื่อวันหน้าคุณได้ คุณจะมาปูดไปกว่านี้ไม่ได้ ค่าเค (K) ค่าอะไรก็ไม่ให้ทั้งนั้นละ ทีนี้ที่ผมพูดมันไม่มี ไม่มีก็ย้อนกลับไป ในระเบียบสำนักนายกรัฐมนตรีก็บอกไว้ว่าโครงการนี้ไม่ได้เขียนอย่างที่ผมพูดเป๊ะนะครับ แต่ในความหมายคือว่าเนื่องจากโครงการนี้ในวันนี้และวันหน้าจะต้องเป็นลูกผสมระหว่างเงินกู้ด้วย และเงินงบประมาณปกติด้วยในขั้นโอเปอเรชัน (Operation) แน่นอน เขาบอกว่าไม่รู้ละ โครงการนี้ ถ้าโครงการใดมีเรื่องที่จะต้องเอางบประมาณปกติมาใช้ไม่ว่าวันใดวันหนึ่งข้างหน้า ไม่ได้เขียนอย่างนั้นนะครับ แต่แปลว่าอย่างนั้นไปใช้ระเบียบปกติ ไปใช้ระเบียบที่มีอยู่ ห้ามไปทำอย่างอื่น ถ้าจะให้ผมอ่านก็ยังพอไหว ไม่ต้องอ่านก็ได้ผมมีนะครับ
ข้อ ๒ เขาบอกว่าอ้ายที่พูดอย่างเมื่อสักครู่นี้ถ้าพบว่าอะไรมันพิเศษ มันไม่มี ก็ให้ กบอ. คือผมและคณะนี่นะครับเสนอกระทรวงการคลัง กระทรวงการคลังก็ออกระเบียบ ออกมาเป็นพิเศษ ทีนี้ยกตัวอย่างพิเศษที่ว่านี้มันคืออะไรบ้าง ที่ผมไปขอให้เขาออกก็คือว่า ต่อไปนี้ผมบอกว่ามี ๑๐ โมดูล (Module) แต่ละโมดูลมีหลายเรื่องแทนที่จะไปทีละเขื่อน ๆ ผมรวบเลยทุกเขื่อน ๓๐ เขื่อนถือว่าโมดูลเดียว อย่างนี้เป็นต้น หรืออย่างคลังข้อมูลแทนที่จะ เป็นคลังข้อมูลอันหนึ่งระบบโฟลว์ แคช (Flow cash) อันหนึ่งระบบโมเดลลิ่ง (Modeling) อันหนึ่ง ผมบอกไม่เอา ทั้งหมดนี่เรียกเหมือนกันหมด เอามารวมก้อนกันตอนนี้เหลือ ๖ บริษัท เพื่อให้ได้ของดีที่สุดเราก็บอกโอเคยูมี ๒ ซองนะ ซองที่ ๑ ซองทางด้านเทคนิคเดอะเบสท์ (The Best) ถ้าผ่าน ๘๐-๙๐ เปอร์เซ็นต์จึงผ่าน แต่ผ่านนั้นดีที่สุดเอาดีที่สุดมาอันเดียว อันอื่นไม่สนใจนะครับเปิดดูราคา เพราะจะเอาดีที่สุดก็พูดมาตั้งแต่ต้นแล้ว ถ้าตกลงกันได้ ก็ตกลง ตกลงกันไม่ได้ก็ไปเปิดซองที่ได้คะแนนลงมา นี่คือสิ่งที่ผมขอ เพราะเราตั้งท่ามา ตั้งแต่ต้นแล้วว่าเราจะเอาสิ่งที่ดีที่สุดมาป้องกันน้ำท่วมบนสถิติ ๑๐๐ ปี เพราะฉะนั้น ในความหมายก็คือว่าระเบียบการจัดซื้อจัดจ้างยังอยู่ ถ้ามีอยู่ต้องใช้ ถ้ามีอะไรพิสูจน์ว่า มันไม่มีและมันดีกว่าผมขอได้ ไม่ได้มีการเลิกของเดิมเลยแม้แต่นิดเดียว ผมอ่านเท่าไรก็ไม่เจอ อ่านจนกลัวนะครับ กลัวจะเจอ กับอ่านแล้วกลัวไม่เห็นและท่านเห็นท่านจะมาต่อว่าผม ไม่มี จะมีอย่างที่ผมพูด เพราะฉะนั้นก็กราบเรียนท่านอดีตนายกรัฐมนตรีอภิสิทธิ์ว่าไม่เลิก มีใช้ ถ้าไม่มีเพราะว่าตั้งขึ้นมาใหม่ในกติกาใหม่เพื่อประโยชน์ส่วนรวมก็จะขอ ถ้าให้ก็ทำต่อ ไม่ให้ก็ไม่ทำเพราะไม่รู้จะทำอย่างไร เพราะมันคนละเรื่องกันนะครับ เพราะฉะนั้นคำถามว่า ไปเลิกราอะไรแล้วมาตั้งอันใหม่ ไม่ใช่ นี่เป็นการผสมผสาน ท่านก็ช่วยติดตามดูแลพวกผม ก็แล้วกันว่าผมจะผสมผสานอย่างนี้จริงหรือไม่จริงเพียงใด แค่ไหน ทีนี้ผมก็พูดนิดหนึ่ง ท่านก็อย่าโกรธผมก็แล้วกันครับ ต้องขออนุญาตไม่โกรธไว้ก่อนครับ ในระหว่างที่เราทำเรื่องนี้ ก็มีคนมาถกเถียงว่าออกทำไม ๆ ออกแล้วเดี๋ยวก็ต้องขอ ก็ต้องขอถ้าไปเจอของใหม่ ๆ สู้เอาเข้า ครม. ทีละครั้งเลยไม่ดีกว่าหรือ ผมก็บอกมันจะไปดีอย่างไรครับ ต้องไปพึ่ง ครม. ทำให้พรรคพวกเขาลำบาก ขอยกเว้น ๆ ออกไปเลยรู้แล้วรู้รอดให้เขารู้ว่าเราเขียนว่าอย่างไร เพราะฉะนั้นกราบเรียนว่าก็คิดอยู่เหมือนกันตั้งแต่ต้นระหว่างไม่ออกเลยแล้วขอยกเว้น ครม. เป็นรายโครงการ ซึ่งในอดีตบางครั้งก็ทำกันอยู่ กับออกมาให้เห็นหน้าเห็นหลังกันเลยนะครับ แล้วก็มีส่วนลูกผสม นี่คือคำตอบที่ท่านได้กรุณาถาม
ย้อนกลับไปเมื่อสักครู่นิดหนึ่งว่ารีบกู้ ไม่ใช่รีบกู้ครับ คือรีบให้ผู้คนที่เขาไม่เชื่อ เราเชื่อว่าเราจะทำแน่โดยมีเงินแล้วไม่รีบเอาเงินมามันเสียดอกเบี้ย กู้เฉพาะที่ใช้เรื่อย ๆ ไป ผมก็หวังว่าจะใช้น้อยกว่า เพราะวันนี้คำนวณแล้วน้อยกว่าเดิมไป ๘,๐๐๐ ล้านบาทแล้วครับ เอาเข้า ครม. ไปเรียบร้อยแล้วครับว่าประเมินใหม่อาจจะต่ำกว่าที่ประเมินเอาไว้ ๘,๐๐๐ ล้านบาท ซึ่งผมก็หวังว่าผมจะรักษาสิ่งเหล่านี้เอาไว้นะครับ ที่ถามว่าทันไหม ยืนยันว่าทันแน่นะครับ ผมก็พยายาม ไม่ใช่ผมคนเดียวนะครับ พูดอย่างนี้เดี๋ยวคนอื่น เขาจะน้อยใจ คิดนะครับว่ามันจะต้องใช้จ่ายเงินอย่างไร ทั้งหมดนี้ไปอยู่ที่กระทรวงการคลัง กระทรวงการคลังก็มีสเคดูล (Schedule) ของการเบิกจ่ายไว้เรียบร้อยแล้ว เพราะฉะนั้น เดือนพฤษภาคมนี้มันก็จะเป็นไปตามกฎหมายทุกอย่างก็คือว่ามีตารางการใช้เงิน และโครงการก็เริ่ม แต่ว่าไม่ได้ใช้เงินหมดภายในเดือนพฤษภาคม เพราะหลายคน เข้าใจผิดครับ เมื่อไรจะใช้เงินและมันจะหมดทันเดือนพฤษภาคมหรือ มันใช้ได้อย่างไรครับ มันไม่ใช่น้ำท่วม มันถึงจะแป๊บเดียวท่วมหมดมันก็ต้องค่อย ๆ ใช้ แต่เอาเป็นสรุปที่ว่า อย่างไรน้ำไม่ท่วมแน่ อย่างไรไม่โกงแน่ แล้วท่านก็กรุณาตรวจสอบพวกผมก็แล้วกันนะครับ ก็จะทำให้ดีที่สุดเท่าที่จะทำได้ แต่ผมกราบเรียนอีกนิดหนึ่งครับว่ามันจำเป็นต้องเป็นแพคเกจ เป็นเรื่องใหญ่ ผมนำเล่าให้ท่านฟังผมไปด่าประเทศตัวเองที่ประเทศญี่ปุ่นตอนนี้ผมยังทะเลาะ กับเขาเลยครับ เรื่องเรซเวย์ (Raceway) อ้ายโน่นก็ว่าไม่ดี อ้ายนี่ก็ว่าไม่ดี อ้ายโน่นก็ยังไม่ครบ ผมกลับจากประเทศญี่ปุ่น เมืองเอโดะคือโตเกียวทำเรซเวย์มาเมื่อ ๔๐๐ ปีที่แล้วครับ ประเทศไทยยังมะงุมมะงาหราเถียงกับผมอยู่ครับว่าควรจะทำดีหรือไม่ทำดี เพราะฉะนั้น ก็ขอความกรุณาให้ผมทำ บ้านท่านก็ไม่ท่วมด้วย บ้านผมก็ไม่ท่วมด้วย กราบขอบพระคุณครับ