ทนุศักดิ์ อธิบายกลไกศุลกากร-ตรวจคนเข้าเมือง ตรวจสอบผู้โดยสารสนามบินสุวรรณภูมิ

กราบเรียน ท่านประธานที่เคารพครับ กระผม นายทนุศักดิ์ เล็กอุทัย สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร จังหวัดอุตรดิตถ์ พรรคเพื่อไทย ในฐานะรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงการคลัง ผมนึกว่า ท่านถามทีเดียวหมด เพิ่งคำถามแรกหรือครับ ก็ขออนุญาตว่าคงจะตอบรวม ๆ กันไปนะครับ แล้วถ้าเกิดท่านคิดว่ายังตอบไม่ครบถ้วนจะถามซ้ำอีกครั้งก็ยินดีนะครับ ผมขออนุญาตพูด ภาพรวมสักนิดหนึ่งว่าประเด็นปัญหาที่ท่าน ส.ส. จิรายุ ห่วงทรัพย์ ได้พูดอยู่เป็นเรื่องจริง ซึ่งผู้คนทั้งหลายเจอกันมาเป็นประจำ แต่ในขณะเดียวกันในทางแก้ไขราชการทำหรือไม่ เป็นข้อสงสัยที่พี่น้องประชาชนส่วนใหญ่ทั้งประเทศที่เขาเจอเขาสอบถามแล้วก็สงสัย ผมขออนุญาตกราบเรียนหลักการทั่วไปก่อนนะครับว่าโดยปกติกรมศุลกากรในการทำงาน สมมุติว่าที่สนามบินสุวรรณภูมิจะมีหน่วยงานทำงานอยู่ร่วมกันทั้งหมด ๓ หน่วยงาน คือมี บริษัท ท่าอากาศยานไทย จำกัด (มหาชน) มีกรมศุลกากร แล้วก็มี ตม. ตรวจคนเข้าเมือง ไม่ทราบว่าตรงส่วนนี้ท่านเจอใคร เอาละถ้าเกิดว่าเจอศุลกากร ศุลกากรมีหน้าที่ทำการ อย่างไรบ้าง ขอกราบเรียนว่าในการตรวจปล่อยผู้โดยสารของเจ้าหน้าที่ศุลกากร โดยหลักการ และกฎหมายจะต้องคำนึงถึงการอำนวยความสะดวกให้แก่ผู้โดยสารที่เดินทางเข้ามา ในราชอาณาจักร ต้องปฏิบัติอย่างเท่าเทียมกัน โดยเฉพาะอย่างยิ่งให้คำนึงถึงการส่งเสริม และสนับสนุนการท่องเที่ยวของประเทศไทย ซึ่งนับวันจะมีการเดินทางเข้ามาในบ้านเรามาก ยิ่งขึ้นทุกวัน ทางกรมศุลกากรได้แบ่งช่องทางเป็น ๒ ช่องทางตามหลักสากล คือช่องสีเขียว ที่ไม่ต้องมีสิ่งของต้องสำแดงและช่องสีแดงที่มีสิ่งของจะต้องสำแดง ขอขยายคำว่า ต้องสำแดง กับ ไม่สำแดง นะครับ ต้องสำแดง ก็คือว่าของที่มีปริมาณหรือว่าจำนวนที่มากกว่าที่ได้รับ อนุญาตหรือเป็นสิ่งของต้องห้าม ต้องมีกฎหมายเฉพาะ ส่วนช่องที่ว่าไม่ต้องสำแดงก็คือ เป็นช่องที่ว่าท่านสามารถนำเข้ามาได้ตามที่กฎหมายอนุญาต กรณีของช่องที่ต้องสำแดง หรือช่องแดงนั้นในกรณีที่ผู้โดยสารมีความประสงค์จะเข้าช่องสำแดงหรือช่องแดงนั้น เจ้าหน้าที่ศุลกากรจะต้องพิจารณาตรวจสอบเพื่อเรียกเก็บภาษีอากรต่อผู้โดยสารต่อไป ส่วนกรณีที่ผู้โดยสารใช้ช่องเขียวที่เป็นของที่ไม่ต้องสำแดงนะครับ เนื่องจากได้รับสิทธิยกเว้น อากรในฐานะของใช้ส่วนตัวเข้ามาหรือไม่ต้องมีภาระภาษีต้องชำระที่ผิดกฎหมายจะผ่าน โดยสะดวกไม่มีการตรวจค้นแต่อย่างใด เมื่อสักครู่ท่านพูดถึงกระเป๋าใช้แล้วมีท่านหนึ่ง ที่เข้ามา ในความเข้าใจของผมนี่เป็นสิ่งของซึ่งได้รับการยกเว้น แต่ว่าก็มีการถกเถียงกัน ซึ่งตรงนี้ก็ถือว่าต้องเป็นเรื่องของข้อเท็จจริงที่ต้องพิสูจน์ แต่อย่างไรก็ตามทีการปฏิบัติงาน ของเจ้าหน้าที่กรมศุลกากรต้องคำนึงถึงความสะดวกแล้วก็ความถูกต้องตามกฎหมายเป็นหลัก ถ้าเกิดว่าได้รับข้อมูลอะไรมาจากหน่วยสาย หน่วยข่าวเขาก็อาจจะมีการปฏิบัติที่เข้มข้นหน่อย แต่ว่าปกติปริมาณอย่างที่ท่านพูดไม่น่า ที่จะต้องโดนนะครับ แต่ว่าเมื่อโดนไปแบบนี้ผมก็คิดว่าตามเที่ยวบินดังกล่าว เดี๋ยวจะไปให้ ทางผู้เกี่ยวข้องได้สอบถามรายละเอียดต่อไป ขั้นตอนการตรวจค้น เราก็จะมีหลัก ๆ อยู่ว่า ถ้ามีการสงสัยก็มี ๑. ก็คือว่ามีข้อมูลจากสายต่าง ๆ ที่เราได้รับการติดต่อบอกมาจากต่างประเทศ หรือว่าในประเทศนะครับ หรือว่าข้อที่ ๒ เจ้าหน้าที่จะสืบค้นจากระบบของกรมศุลกากร ที่ใช้ระบบการบริหารความเสี่ยงจากข้อมูลบัญชีของผู้โดยสาร เพราะผู้โดยสารบางท่าน หรือมาจากบางแหล่งบางประเทศนี่จะมีความเสี่ยงสูง ซึ่งเราก็จะใช้หลักการบริหารความเสี่ยงนะครับ ต่อมาก็คือข้อมูลบุคคลของสำนักงานตรวจคนเข้าเมืองซึ่งเขาจะมีระบบของเขาอยู่นะครับว่า เรียกว่าระบบไพส์ซีส (PISCES) ซึ่งจะมีข้อมูลของบุคคลซึ่งเป็นความลับ แต่ว่าในทางปฏิบัติ ของราชการก็จะมีโอกาสที่จะรับทราบ แล้วก็จากกล้องวงจรปิด จากพฤติกรรมการแสดงออก ของเขาระหว่างเดินทาง เพราะบางท่านบางคนนี่เปลี่ยนเที่ยวบ่อย ออกจากประเทศนี้ไปแวะ ประเทศนี้ ขึ้นประเทศนี้แล้วค่อยลงมาประเทศไทยอย่างนี้เป็นต้น แล้วบางคนก็มีประวัติ ที่สะสมมานาน อันนี้ก็เป็นข้อมูลที่เจ้าหน้าที่เขาได้ใช้เป็นแนวทางในการดำเนินการ

สำหรับคำถามที่ว่าการจับสุราของท่านหรือว่าคนอื่น หรือว่าบุหรี่อะไรต่าง ๆ เหล่านั้นนะครับ มันก็มีหลักเกณฑ์ในการปฏิบัติอยู่ว่าผู้ที่นำเข้าสำหรับสุรานี่ก็จะได้ไม่เกิน ๑ ลิตร ต่อ ๑ ท่าน ส่วนบุหรี่นี่ก็ ๒๐๐ มวนหรือว่า ๑ คาร์ตอน ถ้าเกินกว่านี้ถือว่ามีความผิด แต่ต้องขอกราบเรียนว่าในการทำงานของกรมศุลกากร เราไม่ได้ทำคนเดียว บางครั้งก็มี หน่วยงานอื่นเข้ามาร่วมใช้คำภาษาพื้น ๆ ก็ร่วมแจม (Jam) ด้วย ร่วมตรวจสอบด้วย แต่ว่า ไม่ได้ตรวจสอบตรงช่องที่ว่า แต่ตรวจสอบตรงนอกช่องแล้วตรงบริเวณที่คนเดินไปเดินมา นี่นะครับ อันนี้เขาก็มีกฎหมายส่วนหนึ่งซึ่งผมขออนุญาตไม่บอกว่าเป็นหน่วยงานไหนนะครับ ซึ่งก็เป็นการกระทำที่ไม่ค่อยถูกต้องนัก เพราะว่าเวลาที่ท่านนำเสนอเข้ามานี่ อย่างเช่นว่า ท่านเอาเหล้า ๓ ขวดใช้พาสปอร์ต ๓ ใบ แต่เวลาขนนี่ท่านขนคนเดียวแล้วเพื่อน ๆ ก็แยกไปแล้ว ผ่านด่านตรงนั้นแต่ปรากฏว่าไม่ผ่านด่านตรงนี้ ซึ่งอาจจะพูดง่าย ๆ ก็เป็นด่านเถื่อน เวลาอธิบาย ท่านอาจจะอธิบายสู้เขาไม่ได้ เพราะว่าท่านมีพาสปอร์ตใบเดียว แต่บุหรี่ ๓ คาร์ตอน เหล้า ๓ ขวด อย่างนี้เป็นต้น แต่ว่าตอนผ่านด่านตรงนั้นถ้าหากว่ามี ๓ พาสปอร์ต มีคนอยู่ครบ เขาไม่สามารถที่จะ กักกันของท่านได้ ถ้ามีการกักกันของท่าน ท่านสามารถต่อสู้ได้นะครับ ในประเด็นอื่น ๆ นะครับ ผมคิดว่าคงจะรอคำถามของท่านต่อจะได้ตอบเพิ่มกันนะครับ ขอบพระคุณครับ