นายสงวน พงษ์มณี ลำพูน

ท่านประธานที่เคารพ ผม สงวน พงษ์มณี พรรคเพื่อไทย จังหวัดลำพูน ท่านประธานครับ กฎหมายฉบับนี้ผมสนใจที่จะแสดงความคิดเห็น ต่อที่ประชุมเพื่อให้คณะกรรมาธิการได้ไปศึกษาดูว่าจริง ๆ แล้วรัฐได้ออกกฎหมายเพื่อรอนสิทธิ หรือตัดสิทธิประชาชน ให้โอกาสประชาชน เรามองมุมนี้มุมเดียว แต่เราไม่ได้มองมุมที่ว่า ประชาชนที่ที่ดินที่ถนนตัดผ่านโดยเฉพาะถนนวงแหวนประชาชนได้ประโยชน์ ผมคิดว่า มันน่าจะมีสักมาตราหนึ่งซึ่งผมดูตามหลักการแล้วมองไม่ออกว่าจะใส่ไว้ตรงไหน คือเรื่องอะไรครับ บางคนถนนวงแหวนตัดผ่านที่ดินเขาทั้งหมดถูกเวนคืนไปหมด เขาไม่ได้ ประโยชน์อะไรจากถนนเส้นนี้เลยในฐานะที่คนที่ถนนผ่าน แต่คนบางคนที่เหลือจากไร่ละ ๒๐๐,๐๐๐ บาทเป็นไร่ละหลายล้านบาทเมื่อติดถนนวงแหวนของทุกเมืองโดยเฉพาะถนน ของกรมโยธาธิการและผังเมือง ในมุมนี้เราไม่มีสักมาตราที่จะคิดถึงเรื่องนี้เลยหรือ เป็นไปได้ไหมถ้าถนนวงแหวนเราจะมีมาตรการอีกแบบหนึ่งคือมีการเก็บภาษีที่ถนนผ่านด้วย ถ้าคุณขายที่ติดถนนใหม่กี่เปอร์เซ็นต์ที่คิด เหมือนเราบอกว่าซื้อที่ดินไม่เกิน ๕ ปีเวลาขาย เราคิดอีก ๓๓ เปอร์เซ็นต์ใช่ไหมครับท่านประธาน มุมนี้ผมคิดว่าน่าจะบอกว่าที่ดินถนนตัดผ่าน ตรงนี้ถ้าเป็นถนนวงแหวน ซึ่งตรงนั้นมันไม่เคยมีถนนเลยไม่ใช่เป็นการขยายถนน ที่ดิน ตาบอดทั้งนั้น วงแหวนผ่านไป ก่อนวงแหวนจะออกนี่ท่านเชื่อไหมครับ มีคนไปหาซื้อตั้งแต่ แน่ใจว่าจะสร้างแล้ว ประเภทนี้ผมถือว่าเอาเปรียบรัฐ มีตรงไหนบ้างครับที่เราจะใส่ไว้

อีกเรื่องหนึ่งครับ การออกกฎหมายเวนคืน ผมตกใจครับท่านประธาน บางทีเวนคืนไปแล้วไม่ทำอะไรเลย ออกกฎหมายเวนคืนไปแล้วประชาชนเสียหายทันทีนะครับ ตรงที่ถูกกำหนดให้เวนคืนนี่เอาไปจำนอง จำนำก็ไม่ได้ จะขายก็ต้องขายพร้อมการติดกฎหมาย เวนคืน มันไม่มีบทบังคับรัฐเลยว่าเมื่อออกกฎหมายเวนคืนแล้วต้องจ่ายเงินค่าเวนคืนโดยทันที ไม่มีเงินที่จะไปสร้างนี่อย่าเพิ่งออกกฎหมายเวนคืน ผมยกตัวอย่างถนนสักเส้นหนึ่งครับ เรียก ค ๑ ค ๒ ค ๓ ที่จังหวัดผม ท่านเชื่อไหมครับค่าเวนคืนนี่ประเมินไว้ ๒๕๐ กว่าล้านบาท ปีแรกสำนักงบประมาณให้เท่าไร ให้ ๑๐๐ กว่าล้านบาทครับ เวนคืนไปเท่าที่จะก่อสร้าง ในช่วงแรก ผมถามว่าคิดอย่างนี้ได้อย่างไร กฎหมายเวนคืนนี่คุณต้องเวนคืนทั้งสายให้มันจบไป คนถูกเวนคืนเขาจะไม่ต้องเสียหาย วันนี้คนถูกเวนคืนก่อนได้เงินก่อน คนหลังก็รออยู่ไม่รู้ว่า จะสร้างเมื่อไร เขาก็ติดตรงนั้น วันนี้กฎหมายเวนคืนต่อ ๒ รอบแล้ว อีกไม่กี่วันก็จะหมดแล้ว ถ้าปีนี้ไม่ใส่เงินไปอีก ๑๐๐ กว่าล้านบาทก็แสดงว่าที่ใหม่นี่ยังไม่ได้เวนคืน ผมพูดเรื่องนี้ เพราะเห็นว่าการจะออกกฎหมายเวนคืนที่ดินกับประชาชนส่วนใดนี่ผู้บริหารต้องมั่นใจว่า ตัวเองมีงบประมาณในการก่อสร้างจริง กฎหมายเวนคืนต้องเวนคืนทั้งสายก่อน งบประมาณ จะลงไปนี่ใส่เป็นช่วงเป็นตอนได้ ตรงนี้ผมว่ามันเป็นหลักการที่สำคัญที่สุด ถ้าเป็นวงแหวนใหม่ ใช้ระบบเจรจาแลกที่ดินได้ไหม บริจาคที่ดินก็ตัดถนนให้เลยเพราะคนได้ประโยชน์ ไม่มีวงแหวนของจังหวัดใดที่ที่ดินซึ่งถนนตัดผ่านไม่ขึ้น ๕ เท่า ราคาที่ดินไม่ขึ้น ๕ เท่า ไม่มีครับ แต่วันนี้คนบางคนที่อยู่ในที่ดินแปลงนั้นยังมาตุกติกใช้เล่ห์เหลี่ยมในการที่จะไม่ยอม ในราคาที่ทุกคนยอม มีทุกสายเป็นแบบนี้หมด ตัวเองก็ได้ประโยชน์อยู่แล้ว หลักการเช่นว่านี้กฎหมายฉบับนี้น่าจะมีช่องทางในการที่จะแก้ให้เกิดความสมบูรณ์ ในการเขียนกฎหมายเพื่อรอนสิทธิประชาชนแล้วก็บังคับรัฐด้วย ผมพูดในประเด็นเหล่านี้ ทำไมครับท่านประธาน เพราะนี่คือปัญหาที่เกิดขึ้นจริงในทุกแห่ง ท่านประธานครับ รัฐธรรมนูญเขียนไว้ในปี ๒๕๔๐ เพียงอย่างเดียวว่าหลักสำคัญในตอนนั้นคิดแต่ว่า ถ้าเวนคืนไปแล้วไม่ได้ทำหมดก็คืนเจ้าของไป ถามว่าตั้งแต่ปี ๒๕๔๐ มาตอนนี้ได้คืนสักกี่แปลง ไม่ว่ากรมทางหลวง กรมทางหลวงชนบท หรือกรมโยธาธิการและผังเมือง ท่านครับ ไม่มีที่จะให้ง่าย ๆ กับประชาชนนะครับ ตุกติกรอเวลาอยู่นั่นแหละ วันนี้ผมคิดว่า เขียนไว้อย่างนี้ไม่แน่ใจว่าถ้าไม่มีสภาพบังคับรัฐนี่ไม่แน่ใจว่าคนที่จะขอคืนไม่มี เมื่อกี้ท่านสมาชิกท่านวิชาญท่านบอกผมว่าบางแปลงขอไปเป็นสิบปียังไม่ได้เลย ทั้ง ๆ ที่เวนคืนไปแล้วไม่ได้ใช้ประโยชน์ ผมอยากจะให้คณะกรรมาธิการวิสามัญคณะนี้ ใช้เวลาในการพิจารณาเรื่องทุกเรื่องในองค์ประกอบ ๒ อย่าง อย่างหนึ่งพิจารณาว่า รัฐถูกรอนสิทธิหรือรักษาสิทธิตรงไหน ประชาชนจะเรียกร้องสิทธิได้อย่างไร อย่างมาตรา ๒๖ ท่านให้ประชาชนฟ้อง ฟ้องได้ในบางเรื่อง ในบางเรื่องที่สำคัญไม่ได้ฟ้องเช่นอย่างนี้ครับ กฎหมายเกี่ยวกับงบประมาณกำหนดไว้ ๓ อย่าง เงินต้องใช้หนี้ ใช้ดอกเบี้ย ใช้หนี้และใช้ตาม กฎหมาย พระราชบัญญัติเวนคืนเป็นกฎหมายนะครับ รัฐบาลบางรัฐบาลนี่ รัฐบาลนี้จะทำ รัฐบาลต่อไปไม่ทำก็ได้ ทั้ง ๆ ที่กฎหมายบังคับในการใช้เงินว่าต้องให้ก็หยุดสร้างเสียเฉย ๆ อย่างนั้นแหละ ถ้าไม่มีกฎหมายบังคับรัฐปัญหาที่ผมพูดนี่จะเกิดขึ้นซ้ำแล้วซ้ำอีก ถ้าเส้นนี้ เป็นของรัฐบาลนี้ต่อไปรัฐบาลใหม่ไม่ทำก็หยุดทำได้ ผมขอเสนอท่านประธานว่าช่วยฝากไปถึง คณะกรรมาธิการให้พิจารณาเรื่องนี้อย่างรอบคอบด้วยครับ ขอบพระคุณครับ