สภาผู้แทนราษฎร · ครั้งที่ ๑๘ · ๓ ตุลาคม ๒๕๕๕

ขจิตร ชัยนิคม หารือเรื่องการแก้ไขกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับการไถ่ถอนจากจำนอง จำนำ และการขายฝาก รวมถึงการแบ่งสิทธิทรัพย์สินมรดกที่ซับซ้อนและไม่ชัดเจน และเรียกร้องการปฏิรูปกฎหมายเพื่อยืนยันสิทธิของประชาชนที่อยู่ในหมู่บ้าน โดยเน้นย้ำถึงความจำเป็นในการออกกฎหมายเพื่อปกป้องสิทธิของประชาชนและลดความยากจนในหมู่บ้าน

นายขจิตร ชัยนิคม อุดรธานี

ท่านประธานที่เคารพ ผม ขจิตร ชัยนิคม สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจังหวัดอุดรธานี เขตเลือกตั้งที่ ๔ ก่อนอื่นต้องขอขอบคุณรัฐบาล ที่ได้เสนอแก้กฎหมายที่ดินในมาตรา ๑ เพื่อขยายหน่วยงานที่บริการประชาชน ให้ครอบคลุมถึงหน่วยราชการหรือว่าหน่วยงานได้เพิ่มมากขึ้นจากเดิม ซึ่งขยายคำว่า ทบวงการเมือง ให้หมายรวมถึงข้าราชการส่วนกลาง ส่วนท้องถิ่นและส่วนภูมิภาค แล้วก็ให้ หมายรวมถึงหน่วยงานอื่นของรัฐที่ไม่ใช่รัฐวิสาหกิจ แล้วก็โดยเฉพาะอย่างยิ่งในหลักการ ข้อที่ ๒ ซึ่งจะมีการแก้ไขมาตรา ๘๐ มาตรา ๘๑ มาตรา ๘๒ เกี่ยวกับเรื่องการไถ่ถอนจากจำนอง จำนำ ไถ่ถอนจากการขายฝาก แล้วก็เกี่ยวกับการโอนมรดก ท่านประธานครับ ก็ขอฝาก ท่านกรรมาธิการหรือทางฝ่ายรัฐบาล ท่านรัฐมนตรีที่นั่งฟังอยู่ว่าในเรื่องของการจำนอง จำนำ หรือการไถ่ถอนจากจำนอง การไถ่ถอนจากการขายฝากนี้ มีปัญหาที่เข้ามาสำนักงานของผม ทุกสัปดาห์ ในเรื่องของการที่มีการเช่าที่ดินกันไป ไม่มีเจตนา ไม่คิดว่าเขาจะไปขายฝาก ไปจำนอง เสร็จแล้วคนที่เช่าไปก็ไม่เอาใจใส่ไปไถ่ถอน ทำให้คนที่ให้เช่าต้องสูญเสียที่ดิน ในราคาที่ถูกมาก คิดว่ายังพอทำเนาถ้ามีการยอมรับจากเจ้าของที่ดิน แต่มันมีหลาย ๆ กรณีมาก ที่เจ้าของที่ดินไม่รู้ว่าเขาจะนำไปจำนองหรือจำนำเป็นประกัน ทีนี้ก็โดยไม่รู้ก็ไม่ได้เอาใจใส่ แต่รู้เมื่อถูกมายึดที่ดินไปแล้ว เพราะฉะนั้นกรณีนี้ก็มีเยอะมาก ก็ฝากท่านรัฐมนตรีซึ่งเชื่อว่า ท่านจะเป็นประธานคณะกรรมาธิการในการแก้กฎหมายนี้ ถ้าให้เขียนรายละเอียดไปถึงว่า ถ้าหากเจ้าของที่ดินขาดเจตนาหรือถูกหลอกโดยวิธีต่าง ๆ โดยเล่ห์เหลี่ยมของผู้ที่รับจำนอง หรือขายฝากนี้ก็ตาม ก็ให้เขียนบทที่จะมีข้อต่อสู้สำหรับพี่น้องประชาชนที่เป็นเจ้าของที่ดินด้วย ก็น่าจะสมบูรณ์ขึ้น

อีกประการหนึ่ง ที่เห็นก็คือเป็นเรื่องที่บางครั้งเราก็ไม่ได้คิด แต่ก็มีจำนวนมาก เหมือนกันเข้ามาในสำนักงานผม มาร้องว่าได้รับแบ่งมรดกมา แต่การประเมินที่ดิน การจะโอนมรดกไม่มีเงินที่จะจดทะเบียนรับมรดก เพราะสภาพการประเมินราคาที่ดิน มันเปลี่ยนไป บ้านเมืองเจริญก็กลายเป็นปัญหาไม่สามารถเอาเงินมาโอนสำหรับรับมรดกได้ เสร็จแล้วก็เลยคาราคาซังกัน ไม่มีการแบ่งกัน แล้วก็มีการไปแบ่งเขตกัน มีหลักเขตชัดเจนแต่ไม่ได้แบ่งในเอกสารสิทธิ ต่อไปก็ซื้อขายต่อไปมาก ๆ กลายเป็นปัญหาฟ้องร้องกัน กรณีนี้เข้ามาในสำนักงานของผมเยอะมากเหมือนกัน ผมอยากจะกราบเรียนว่าถ้าเป็นไปได้นี่ไหน ๆ ก็แก้เรื่องอื่นของมาตรา ๘๐ มาตรา ๘๑ มาตรา ๘๒ ก็ฝากท่านกรรมาธิการที่จะไปดูเรื่องนี้ ซึ่งผมก็คงไปดูรายละเอียด แล้วผมจะแปรญัตติเข้าไปด้วย ผมไม่มีรายละเอียดของมาตราเดิมเหล่านี้ แต่ว่าเท่าที่อ่านดู มันไม่ครอบคลุม ถ้าจะรวมไปถึงเรื่องค่าธรรมเนียมการจดทะเบียนมรดกอะไรต่าง ๆ นี้ ให้มันผ่อนลงมา กรณีที่คนมีเงินจะรับมรดกคงไม่เป็นปัญหาครับ แต่ว่าผมอยู่กับ พี่น้องประชาชนคนยากคนจนเป็นส่วนใหญ่ซึ่งเป็นพี่น้องผม เป็นชาวไร่ชาวนา วันนี้มีเส้นทาง ตัดผ่านทุ่งนาไป ความเจริญมันก็มากขึ้น การประเมินที่ดินก็มาก แต่ว่าฐานะของพี่น้องประชาชน ก็ยังไม่ได้เปลี่ยนแปลงไป ยังคงทุกข์ยากขาดแคลนอยู่ ก็ไม่สามารถที่จะไปจดทะเบียน รับมรดกได้นี่มีเยอะเหมือนกัน เพราะฉะนั้นก็ฝากไว้ด้วย

ประเด็นต่อไป ก็คือไหน ๆ ที่ท่านก็ฝากท่านรัฐมนตรีไป ถ้าไม่แก้คราวนี้ ท่านก็น่าจะแก้พระราชบัญญัติการจัดสรรที่ดิน พ.ศ. ๒๕๔๓ เป็นเรื่องใหญ่เลย เพราะวันนี้ ประเทศชาติเราปัญหาที่ดิน ปัญหาป่าไม้กำลังกลายเป็นภัยคุกคามความมั่นคงของประชาชน ประชาชนอยู่ในที่แห่งนี้ไม่ได้แผ้วถางก่นสร้าง แต่ไปซื้อต่อหรือว่าไปรับมรดกต่อ มีการพัฒนาที่ดินมากขึ้น ก็ไม่มีเอกสารสิทธิ ที่ไม่มีเอกสารสิทธินี่กฎหมายที่ดินเขียนรับรองไว้ ถึงสิทธิของเขาตามความเป็นจริงว่าใครครอบครอง ใครมีอยู่ก่อนประกาศใช้พระราชบัญญัติ การจัดสรรที่ดิน พ.ศ. ๒๕๔๓ บ้าง ก่อนอะไรบ้างก็เขียนไว้ ถ้าอ่านกฎหมายแล้ว เขามีสิทธิเลย ทีนี้เวลาเขาไปขอเอกสารสิทธิหรือมี ส.ค. ๑ ถ้าเขาไปออก บังเอิญว่า มันเป็นเขตที่มีการประกาศเขตป่า มีการประกาศเขตอุทยานทับซ้อนลงไป ในความเป็นจริงนี่ เขาอยู่ก่อนแล้วเขาย่อมมีสิทธิตามกฎหมาย แต่ในการต่อสู้ทางกฎหมายนี่ ประชาชน ไม่สามารถจะมีกระบวนการที่จะไปพิสูจน์สิทธิของตัวเอง ก็ทำให้เขาเสียสิทธิ ก็ทำให้ เขาถูกจับ ทั้ง ๆ ที่เขาอยู่ที่แห่งนี้ก่อนพระราชบัญญัติป่าไม้ พ.ศ. ๒๔๘๕ อีก เขาอยู่หมู่บ้าน โดยตั้งแต่ตั้ง พ.ร.บ. ลักษณะปกครองท้องที่ พ.ศ. ๒๔๕๗ แต่ พ.ร.บ. ป่าไม้ พ.ศ. ๒๔๘๔ ประกาศหลังด้วย พ.ร.บ. อุทยานแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๐๔ ยิ่งแล้วใหญ่ ประกาศปี ๒๕๒๔ กลายเป็นอุปสรรคที่ทำลายสิทธิของประชาชน ประเด็นนี้ขอฝากเพิ่มไปยังท่านรัฐมนตรีด้วยว่า ผมเห็นว่าควรจะมีการสะสางหรือการปฏิรูป หรือการออกกฎหมายเพื่อยืนยันสิทธิ ของประชาชนที่อยู่ด้วยความบริสุทธิ์ยุติธรรม และในชีวิตเขาก็มีที่แปลงที่อยู่นี่แหละ ในหมู่บ้านนี่แหละซึ่งจัดตั้งโดยส่วนราชการโดยถูกต้อง แต่เขาต้องเสียสิทธิทำให้เขายากจน ไม่มีเอกสารสิทธิ ผมฝากเรื่องนี้เป็นข้อสังเกตนำไปให้ท่านรัฐมนตรีได้เสนอปรับปรุง กฎหมายที่ดินเพื่อยังประโยชน์ให้ประชาชนผู้บริสุทธิ์และครอบครองที่ดินโดยถูกต้องมาด้วย ขอบคุณมากครับ