สุรวิทย์ คนสมบูรณ์ ชี้แจงบทบาทกระทรวงสาธารณสุขในการสนับสนุนและพัฒนาศักยภาพอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน (อสม.) และอาสาสมัครสาธารณสุขกรุงเทพมหานคร (อสส.) โดยยืนยันว่าระเบียบ อสม. เป็นอำนาจของกระทรวงฯ ซึ่งครอบคลุมพื้นที่ กทม. พร้อมตอบข้อกังวลเรื่องการตั้งสมาคม อสม. นครบาลว่าเป็นไปตามระเบียบกฎหมายและไม่มีการก้าวก่ายสิทธิหรือการดำเนินงานของ อสส./อสม. ในกรุงเทพมหานครแต่อย่างใด
กราบเรียนท่านประธานสภาที่เคารพ กระผม นายแพทย์สุรวิทย์ คนสมบูรณ์ รัฐมนตรีช่วยว่าการ กระทรวงสาธารณสุข รักษาการรัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุข กระผมขอชมเชย ที่ท่านสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรแบบบัญชีรายชื่อ ท่านรัชฎาภรณ์ แก้วสนิท ที่ให้ความสนใจ ในปัญหาเรื่องเกี่ยวกับ อสม. หรือ อสส. ของกรุงเทพมหานคร ผมอยากกราบเรียนว่า กระทรวงสาธารณสุขนั้นเป็นผู้ที่ได้จัดทำระเบียบ เรียกว่าเป็นระเบียบกระทรวงสาธารณสุข ว่าด้วยอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน พ.ศ. ๒๕๕๔ ซึ่งระเบียบนี้ก็เป็นระเบียบ ที่อาศัยอำนาจตามมาตรา ๒๐ ของ พ.ร.บ. ระเบียบบริหารราชการแผ่นดิน ปี ๒๕๓๔ แก้ไขเพิ่มเติม ปี ๒๕๔๕ เพราะฉะนั้นที่ท่านเป็นห่วงว่ากระทรวงสาธารณสุขอาจจะไม่ทราบว่า เราทราบไหมว่ามี อสส. ซึ่งทำหน้าที่เหมือน อสม. และเป็นระเบียบเดียวกันนั้น กระทรวงสาธารณสุขเราทราบครับเพราะว่าเป็นผู้จัดทำระเบียบเรื่องนี้เองเมื่อปีที่แล้วครับ ก็เรียนว่าในส่วนของ อสม. นั้นเป็นบุคคลตามระเบียบกระทรวงสาธารณสุขก็หมายถึงบุคคล ที่ได้รับคัดเลือกจากหมู่บ้านหรือชุมชนและผ่านการฝึกอบรมตามมาตรฐานอาสาสมัคร สาธารณสุขหมู่บ้านตามที่คณะกรรมการกลางกำหนดและกำหนดไว้ชัดเจนว่า ใน (๒) ของมาตรา ๓ นั้น อสม. ที่ปฏิบัติงานในกรุงเทพมหานครก็คือผู้ที่เป็น อสม. ตามระเบียบนี้ และผมกราบเรียนว่ากระทรวงสาธารณสุขนั้นมีภาระหน้าที่ในการที่จะสนับสนุนส่งเสริมให้ อสม. หรือเครือข่ายต่าง ๆ ในภาคประชาชนได้มีความรู้ความเข้าใจแล้วก็ได้เสริมในเรื่องของ ศักยภาพบทบาทของ อสม. ซึ่งเป็นการรองรับนโยบายรัฐบาลข้อ ๔.๓.๔ ที่จะมุ่งเน้น การพัฒนาขีดความสามารถของอาสาสมัครสาธารณสุขทุกคนให้เป็นนักจัดการสุขภาพชุมชน แล้วก็สามารถขยายความครอบคลุมไปถึงกลุ่มผู้ด้อยโอกาส ผมเรียนว่าในเรื่องของการอบรมครั้งนี้ เป็นนโยบาย เป็นโครงการที่จะพัฒนาศักยภาพของ อสม. ไม่ว่าจะอยู่ในพื้นที่ใด เป็นการพัฒนาศักยภาพของ อสม. และเครือข่ายภาคประชาชน เพื่อให้มีศักยภาพเสริมเข้าไป เราก็อบรมในหลายรูปแบบ ในส่วนของต่างจังหวัด หลาย ๆ แห่งก็มีการอบรม อย่างเมื่อวันจันทร์ที่ผ่านมาผมก็ไปเป็นประธานเปิดการอบรม พัฒนาศักยภาพ อสม. ที่จังหวัดร้อยเอ็ด วันพรุ่งนี้เช้าก็จะไปเปิดอบรมที่จังหวัดสุรินทร์ ผมไปแทบทุกจังหวัด ในส่วนของ กทม. นั้นท่านรัฐมนตรีว่าการท่านไปเป็นประธานนะครับ แต่ก็เป็นโครงการลักษณะเช่นเดียวกัน เราจะพัฒนา กระทรวงสาธารณสุขไม่ได้มองว่า ในกรุงเทพฯ จะต้องเป็นหน้าที่ของ กทม. ในต่างจังหวัดจะต้องเป็นหน้าที่ของใคร แต่ว่า กระทรวงสาธารณสุขมองในภาพรวม เราอยากให้ อสม. หรือที่เรียกว่า อสส. ที่อยู่ใน กทม. บางส่วนที่ต้องการเสริมเพิ่มเติมศักยภาพได้เพิ่มเติมความรู้เข้าไป เมื่อมีกลุ่มของ อสส. บางกลุ่มที่ต้องการให้กระทรวงสาธารณสุขได้เพิ่มเติมให้ในบทบาทหลายเรื่องนะครับ ซึ่งหลักสูตรที่อบรมเราก็เห็นว่าเป็นประโยชน์กับ อสม. ที่อยู่ปฏิบัติงานในกรุงเทพมหานคร หรือที่ท่านเรียกว่า อสส. นั้น ก็มีบางส่วนก็เป็นเครือข่ายภาคประชาชน จึงได้จัดทำโครงการ โดยกรมสนับสนุนบริการสุขภาพเป็นผู้ดำเนินการในเรื่องนี้ตามอำนาจหน้าที่ครับ ผมเรียนว่า การจัดการฝึกอบรมเป็นบทบาทหน้าที่ของคณะกรรมการกลางที่จัด แล้วก็การดำเนินการ ขออนุมัติต่าง ๆ เป็นไปตามขั้นตอนตามระเบียบของกระทรวงสาธารณสุขว่าด้วยอาสาสมัคร สาธารณสุขประจำหมู่บ้านทุกประการ และที่ท่านสมาชิกผู้ทรงเกียรติเป็นห่วงว่าการตั้งเป็น สมาคม อสม. นครบาลนั้นจะเป็นการที่จะไปก้าวก่ายอะไรหรือไม่ ผมเรียนว่าในระเบียบของ กระทรวงสาธารณสุขว่าด้วย อสม. ก็กำหนดไว้ชัดเจนว่าในเรื่องขององค์กรอาสาสมัคร สาธารณสุขประจำหมู่บ้านก็หมายความถึงการรวมกลุ่มของ อสม. จะเป็นในรูปแบบชมรมก็มี จะเป็นในรูปแบบสมาคมก็ได้ จะเป็นในรูปแบบของมูลนิธิก็ได้ ซึ่งแต่ละฝ่ายก็จัด อสม. หรือ อสส. ในกรุงเทพฯ ก็จะไปตั้งชมรมต่าง ๆ ก็ถือว่าเป็นการพัฒนาความร่วมมือเครือข่าย อาจจะมีบางส่วนที่ไปเกี่ยวโยงเชื่อมโยงกับต่างจังหวัด ในหลายจังหวัดก็มีการจัดตั้งชมรม ตั้งสมาคม อสม. ของจังหวัดนั้น ๆ ส่วนที่อยู่ในกรุงเทพมหานครเท่าที่ผมทราบก็มีการเตรียมการ จัดตั้งเป็นสมาคม อสม. นครบาล ซึ่งก็เป็นเรื่องที่เป็นไปตามระเบียบแล้วก็เป็นแนวทาง ที่เราสนับสนุนให้ อสม. ได้ร่วมกัน ประสานงานกัน แล้วก็เป็นพลังที่จะทำให้ อสม. ทำงาน อย่างมีประสิทธิภาพ ก็กราบเรียนว่าที่เป็นห่วงว่ากระทรวงสาธารณสุขทราบหรือไม่ว่า มี อสส. ใน กทม. กระทรวงสาธารณสุขทราบครับเพราะว่าระเบียบนี้เป็นระเบียบของ กระทรวงสาธารณสุขเอง และกระทรวงสาธารณสุขไม่ได้ไปก้าวก่ายในเรื่องของสิทธิต่าง ๆ ของ อสส. หรือ อสม. ที่ปฏิบัติงานกรุงเทพมหานคร การรับค่าป่วยการหรือค่าตอบแทน ก็รับตามปกติ จำนวนต่าง ๆ ก็มีตามปกติ ผมกราบเรียนว่ากระทรวงสาธารณสุขนั้น มีนโยบายที่จะส่งเสริมศักยภาพของเครือข่าย อสม. เครือข่ายภาคประชาชน ไม่ได้เข้าไป ก้าวก่ายตามที่ท่านได้เป็นห่วงเป็นใยแต่ประการใดนะครับ ก็คงจะเป็นคำชี้แจงเพื่อให้สบายใจ ในการที่กระทรวงสาธารณสุขได้ดำเนินการโครงการนี้ครับ