สภาผู้แทนราษฎร · ครั้งที่ ๑๒ · ๑๒ กันยายน ๒๕๕๕

ยุทธจักร เรืองวรบูรณ์ หารือเรื่องร่างพระราชบัญญัติลักษณะปกครองท้องที่ โดยเฉพาะเรื่องการคงอยู่ของก้านัน ผู้ใหญ่บ้าน และเรียกร้องการสนับสนุนให้แก้ไขกฎหมายที่เกี่ยวข้อง

นายยุทธจักร เรืองวรบูรณ์ นครพนม

กราบเรียนท่านประธาน สภาผู้แทนราษฎรที่เคารพ ผม ยุทธจักร เรืองวรบูรณ์ สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร จังหวัดนครพนม พรรคเพื่อไทย ผมเองก็เป็นอีกคนหนึ่งที่ขออภิปรายโดยเฉพาะ ในร่างพระราชบัญญัติลักษณะปกครองท้องที่ (ฉบับที่ ..) พ.ศ. .... ที่จะน้ามาดูแลก้านัน ผู้ใหญ่บ้านในอนาคต และผมเองต้องน้าเรียนว่าก่อนที่ผมจะเป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร ผมเคยด้ารงต้าแหน่งเป็นก้านันทั้งยุคเลือกตั้ง ๕ ปี รวมถึงยุค ๖๐ ปี ผมเองได้ท้างานอยู่กับ กรรมการบริหารสมาคมก้านัน ผู้ใหญ่บ้านแห่งประเทศไทย รวมถึงการเรียกร้องของก้านัน ผู้ใหญ่บ้านในหลาย ๆ เรื่อง สภาแห่งนี้ผมเองเคยเข้ามากับกรรมการบริหารสมาคมก้านัน ผู้ใหญ่บ้านแห่งประเทศไทย เพื่อที่จะมาเรียกร้องในการขึ้นค่าตอบแทนให้กับก้านัน ผู้ใหญ่บ้าน แล้วก็เป็นที่ส้าเร็จแต่ก็ยังมีอีกหลายอย่างที่ก้านัน ผู้ใหญ่บ้านนั้นต้องการที่จะให้ รัฐบาลช่วยในการแก้ไข โดยเฉพาะในการแก้กฎหมายลักษณะปกครองท้องที่ ซึ่งมีกระทรวงมหาดไทยเป็นผู้ดูแล ผมเองต้องน้าเรียนว่าครอบครัวผมก็เป็นก้านัน ผู้ใหญ่บ้าน ญาติพี่น้องหลาย ๆ ท่านก็เป็นก้านัน ผู้ใหญ่บ้าน ซึ่งคลุกคลีกับวงการก้านัน ผู้ใหญ่บ้าน และมีโอกาสพบกับก้านัน ผู้ใหญ่บ้านในแทบจะทุกพื้นที่ จากการแก้ไขกฎหมายลักษณะ ปกครองท้องที่ที่ผ่านมาท้าให้หลาย ๆ พื้นที่มีเสียงตอบรับกลับมากับการแก้ไขกฎหมาย ในช่วงปี ๒๕๕๑ โดยเฉพาะเรื่องการคงอยู่ของก้านัน ผู้ใหญ่บ้านเองก็ดีในวาระ ๕ ปี รวมถึง การเลือกก้านันโดยผู้ใหญ่บ้าน ผมเองเมื่อตอนอยู่กับสมาคมก้านัน ผู้ใหญ่บ้านแห่งประเทศไทย เราได้มาเรียกร้องการคงอยู่ของก้านัน ผู้ใหญ่บ้านในเขตเทศบาลเมือง เทศบาลนคร ซึ่งมีกฎหมายพระราชบัญญัติเทศบาลที่มีผลให้ก้านัน ผู้ใหญ่บ้านต้องหมดวาระไปภายใน ๑ ปี ท้าให้ก้านัน ผู้ใหญ่บ้าน ที่อยู่ในเขตเทศบาลเมือง เทศบาลนครที่ยกฐานะขึ้นมาเดือดร้อน ท้าให้ทางสมาคมก้านัน ผู้ใหญ่บ้านแห่งประเทศไทยต้องท้าการขับเคลื่อนเพื่อให้ก้านัน ผู้ใหญ่บ้านคงอยู่ในประเทศไทย และเป็นอีกเหตุผลที่ท้าให้ก้านัน ผู้ใหญ่บ้านเรามี บทบาทหน้าที่ที่ส้าคัญโดยเฉพาะบ้าบัดทุกข์ บ้ารุงสุข เป็นหน้าที่ของก้านัน ผู้ใหญ่บ้าน ซึ่งต้องน้าเรียนว่าก้านัน ผู้ใหญ่บ้าน แพทย์ประจ้าต้าบล ผู้ช่วยสารวัตรก้านันนั้น เปรียบเสมือนกระโถน ซึ่งต้องน้าเรียนว่าทุกกระทรวง ทบวง กรม ไม่ว่าจะมีงานอะไร ต้องโยนให้ก้านัน ผู้ใหญ่บ้าน ต้องทิ้งให้กับผู้ใหญ่บ้าน ก้านันเป็นผู้ประสานกับหน่วยงาน ที่เกี่ยวข้องรวมถึงประสานกับพี่น้องประชาชนที่อยู่ในพื้นที่ เพราะฉะนั้นบทบาทหน้าที่ ของก้านัน ผู้ใหญ่บ้านนั้นมีมากมาย แต่ความพร้อมมีหลายอย่างที่ท่าน ส.ส. หลาย ๆ ท่าน ได้แนะน้าไปแล้ว โดยเฉพาะสวัสดิการต่าง ๆ ของก้านัน ผู้ใหญ่บ้าน รวมถึงการคงอยู่อย่างที่ผม ได้เกริ่นขึ้นข้างต้นว่ากฎหมายลักษณะปกครองท้องที่เราได้แก้ไขไปแล้วครั้งหนึ่งเพื่อให้ก้านัน ผู้ใหญ่บ้านคงอยู่ในเทศบาลเมือง เทศบาลนครที่ยกฐานะขึ้นมา แต่อย่างไรก็ดีพระราชบัญญัติ ของเทศบาลไม่ได้แก้ไขให้กับก้านัน ผู้ใหญ่บ้าน เพราะฉะนั้นต้องขอฝากท่านประธานไปถึง ท่านรัฐมนตรีที่เกี่ยวข้อง อยากให้กฎหมายของเทศบาลแก้ไขให้ก้านัน ผู้ใหญ่บ้านคงอยู่ ในเขตเทศบาลเมือง เทศบาลนคร ตามร่างพระราชบัญญัติลักษณะปกครองท้องที่ (ฉบับที่ ..) พ.ศ. .... ที่ทั้ง ๕ ท่านได้เสนอขึ้นมานั้นผมเองก็เห็นดีด้วย โดยเฉพาะ หลาย ๆ ประเด็นที่แก้ไขกันขึ้นมา ต้องเริ่มตั้งแต่ผู้ใหญ่บ้านที่มีวาระ ๖๐ ปีแก้ไขมาเป็น วาระ ๕ ปีนั้น ผมเห็นสมควรว่าเหมาะสมโดยเฉพาะผมลงไปในพื้นที่ตั้งแต่ตอนเป็นก้านัน ผู้ใหญ่บ้าน จนมาถึงเป็น ส.ส. ทุกวันนี้เสียงกระทบส่วนใหญ่ที่กลับมานั้นอยากให้วาระ ของก้านัน ผู้ใหญ่บ้านมาอยู่ที่ ๕ ปี มีการเลือกตั้งโดยประชาชน โดยเฉพาะวาระ ๕ ปีนั้นถือว่า ไม่มากแล้วก็ไม่น้อยจนเกินไป ส่วนการท้างานของก้านัน ผู้ใหญ่บ้านนั้นผมคิดว่าอยู่ที่ตัวของก้านัน ผู้ใหญ่บ้านเองว่าถ้าจะตัดสินใจที่จะช่วยเหลือประชาชนและอยู่กับประชาชน เพราะว่า การเลือกตั้ง ๖๐ ปีนั้นต้องยอมรับว่าเป็นการแข่งขันที่สูงมาก โดยเฉพาะค่าตอบแทนที่สูงขึ้น กว่าแต่ก่อนท้าให้การแข่งขันสูงขึ้น แล้วก็สร้างความขัดแย้งให้เกิดขึ้นในชุมชน สมัยแต่ก่อน การเลือกตั้งก้านัน ผู้ใหญ่บ้าน แทบจะไม่ต้องใช้อะไร เดินไปในแต่ละหมู่บ้านยกมือไหว้ เพื่อที่จะขอคะแนนกับพี่น้องประชาชน ท่านก็ได้รับการเลือกตั้งเข้ามา แต่การแข่งขันที่สูงขึ้น ท้าให้ก้านัน ผู้ใหญ่บ้านนั้นต้องใช้งบประมาณ โดยเฉพาะวาระ ๖๐ ปีเป็นสิ่งที่ท้าให้ก้านัน ผู้ใหญ่บ้านนั้นต้องการ บางคนลาออกจากสมาชิกองค์การบริหารส่วนต้าบลเพื่อที่จะมาลง ก้านัน ผู้ใหญ่บ้าน เพราะว่ามีวาระ ๖๐ ปี สิ่งนี้อยากให้ผู้ที่จะเข้าไปเป็นกรรมาธิการได้ท้าการแก้ไข ถือว่าเป็นสิ่งที่ดี โดยเฉพาะเรื่องของก้านันที่เลือกโดยผู้ใหญ่บ้าน สิ่งนี้เป็นสิ่งที่ก้านัน ผู้ใหญ่บ้าน เรียกร้องกันมาก และโดยเฉพาะประชาชนมีบางท่าน หลาย ๆ ท่านอาจจะคิดว่าการเลือก ผู้ใหญ่บ้านมาแล้วนั้นเป็นตัวแทนประชาชน แล้วให้ผู้ใหญ่บ้านมาเลือกก้านันซึ่งเป็นความคิดที่ผิด เพราะว่าผมเองไปสัมผัสกับชาวบ้าน ชาวบ้านก็บอกเองว่าเขาเลือกผู้ใหญ่บ้านเพื่อมา เป็นผู้ใหญ่บ้าน เขาไม่ได้เลือกผู้ใหญ่บ้านเพื่อมาเลือกก้านันแทนเขา จุดนี้ประชาชนต้องการ ที่จะเปลี่ยนเพื่อที่จะให้เขามีสิทธิตามระบอบประชาธิปไตยในการเลือกก้านันหรือนายต้าบล ของเขาด้วยตัวของเขาเอง ซึ่งแน่นอนการเลือกโดยผู้ใหญ่บ้านนั้นประชาชนแทบจะไม่รู้จัก ก้านัน ท้าให้พี่น้องประชาชนเวลาจะไปประสานงานต่าง ๆ กับก้านันไม่ทราบว่าจะประสาน อย่างไร เพราะอาจจะไม่เคยเห็นหน้ากันด้วยซ้าไป หรือไม่เคยคุ้นเคยไม่สามารถที่จะเข้าไป สอบถามก้านันได้ เพราะฉะนั้นเขาอยากมีส่วนร่วมในการที่จะรู้จักก้านันก่อนที่จะมาเป็นก็คือ ให้ก้านันมาจากผู้ใหญ่บ้าน แต่การเลือกก้านันนั้นต้องให้ประชาชนเป็นผู้เลือกถึงจะถูก นั่นคือ ระบอบประชาธิปไตย ซึ่งผมเองที่เคยอยู่ในกรรมการบริหารสมาคมก้านัน ผู้ใหญ่บ้าน แห่งประเทศไทย ก็เห็นพ้องเช่นเดียวกันว่าควรจะเปลี่ยนแปลงโดยเฉพาะให้ประชาชน เป็นผู้เลือก มิได้ให้ผู้ใหญ่บ้านมาเป็นผู้เลือก สิ่งเหล่านี้เป็นสิ่งที่ประชาชนเป็นผู้เลือกเอง และผมเอง ก็เป็นผู้ที่เข้าไปสัมผัสกับประชาชน ท่านก็บอกเช่นเดียวกันในตอนที่ผมเป็นก้านันที่มาจาก ผู้ใหญ่บ้านเป็นผู้เลือก อันนั้นก็สะท้อนให้เห็นว่าการที่จะเข้าไปพบกับประชาชนในหมู่บ้าน ในแต่ละบ้านนั้นท้าให้เราไม่รู้จักประชาชนในพื้นที่ดีเท่าที่ควร ถ้าเกิดผู้ใหญ่บ้านที่จะลงก้านัน ได้มีโอกาสไปเดินส้ารวจพื้นที่ในต้าบลแล้วท้าความเข้าใจกับราษฎร อันนั้นเป็นสิ่งที่ราษฎร ต้องการมากกว่า เพราะฉะนั้นผมก็เห็นด้วยทั้ง ๒ หลักการเรื่องของวาระ ๕ ปี และเรื่อง ของก้านันที่จะมาจากประชาชน และที่ส้าคัญประชาชนเป็นผู้เลือกทั้งผู้ใหญ่บ้านและก้านัน เขาได้ให้โอกาสแล้วเลือกไปแล้ว โดยเฉพาะกฎหมายที่จะออกมาไม่อยากให้มีผลย้อนหลังกับ ก้านัน ผู้ใหญ่บ้านที่ได้เลือกในวาระ ๖๐ ปีไปเรียบร้อยแล้ว เพราะเขาเองก็ตั้งใจที่จะมาท้า เพื่อประชาชนเช่นเดียวกัน แต่เมื่อเราจะแก้ไขก็ไม่ควรที่จะกลับมามีโทษกับผู้ที่ได้คัดเลือก ไปเรียบร้อยแล้ว โดยเฉพาะการเลือกตั้งต่าง ๆ ที่ผ่านไปแล้วไม่ควรจะมีผลย้อนหลัง ผมอยากยกตัวอย่างอีกสักตัวอย่างหนึ่งของการเลือกก้านัน บ้านผมเองอยู่ที่จังหวัดนครพนม และผมก็ได้ฟังในหลาย ๆ ต้าบลมาว่าการเลือกตั้งในเขตพื้นที่ที่ผมดูแลหลายต้าบลเขาเรียก ก้านันแถวบ้านผมว่าก้านันฝั่งลาว ท่านอยากเข้าใจไหมครับว่าก้านันฝั่งลาวหมายความว่า อย่างไร หมายความว่าผู้ใหญ่บ้านที่จะเลือกก้านันหลาย ๆ ท่านออกไปอยู่ฝั่งตรงข้าม หรือว่า ฝั่งที่ติดกับจังหวัดนครพนมเป็นฝั่งลาว ท้าไมถึงต้องออกไป ออกไปเพื่อเมื่อถึงวันเลือกก้านัน ค่อยกลับมาเลือก มีผลท้าให้ผู้ที่ลงสมัครก้านันหลาย ๆ คนต้องหมดโอกาสที่จะพูดคุยกับ ผู้ใหญ่บ้านในพื้นที่ว่าเขาต้องการสมัครผู้ใหญ่บ้านมาเป็นก้านัน แต่ผู้ใหญ่บ้าน ๑๐ หมู่บ้าน ที่เหลือไปอยู่ฝั่งลาว พอถึงวันเลือกก้านันค่อยกลับมาใช้คะแนนเสียง ซึ่งเป็นที่มาของการทุจริตการเลือกตั้งก้านันที่ไม่ได้มาจากประชาชน อันนี้สะท้อนให้เห็นว่า การเลือกตั้งโดยผู้ใหญ่บ้านมีทางที่จะทุจริตได้เยอะมากกว่าที่ให้ประชาชนเป็นผู้เลือก และมีอีกหลาย ๆ ประเด็นที่ผมอยากฝากท่านประธานไปถึงท่านรัฐมนตรีช่วยว่าการ กระทรวงมหาดไทย โดยเฉพาะประเด็นเรื่องของ ผรส. หรือว่าผู้ช่วยผู้ใหญ่บ้านฝ่ายรักษาความสงบ ซึ่งในอ้าเภอนาหว้า ยกตัวอย่างนะครับ ในอ้าเภอนาหว้ายังมี ผรส. ไม่ครบทุกหมู่บ้าน ซึ่งจริง ๆ แล้วควรจะมีทุกหมู่บ้าน และอย่างที่เพื่อนสมาชิกหลาย ๆ ท่านได้น้าเรียนว่า ความพร้อมล่ะ การที่มี ผรส. อยู่ในพื้นที่เพื่อรักษาความสงบก็ควรจะมีอาวุธประจ้ากายให้กับ เขาด้วย เพราะในหลาย ๆ ครั้ง ผรส. ต้องไปเป็นผู้ช่วยให้กับเจ้าหน้าที่ต้ารวจ ในการปราบปรามยาเสพติด ต้ารวจมีปืนครับ แต่เจ้าหน้าที่ ผรส. หรือว่าผู้ช่วยผู้ใหญ่บ้าน ฝ่ายรักษาความสงบนั้นมีอาวุธ อพป. หรือว่าปืนลูกซองไม่ครบทุกหมู่บ้าน อันนี้ก็อยากฝาก ทางกระทรวงมหาดไทยให้เร่งตาม โดยเฉพาะจ้านวน ผรส. ที่ควรจะมีทุกหมู่บ้าน เพื่อช่วย ในการรักษาความสงบในหมู่บ้านนั้น ๆ ผมเองในฐานะที่เป็นก้านันแล้วก็เป็นลูกหลานก้านัน โดยเฉพาะร่างพระราชบัญญัติลักษณะปกครองท้องที่ (ฉบับที่ ..) พ.ศ. .... ฉบับนี้ที่จะ เปลี่ยนแปลงในอนาคต ผมก็หวังเป็นอย่างยิ่งว่าจะสอดแทรกสิ่งที่เป็นประโยชน์ให้กับก้านัน ผู้ใหญ่บ้าน เพื่อที่จะให้เป็นขวัญและก้าลังใจกับก้านัน ผู้ใหญ่บ้านทั่วประเทศซึ่งมีอยู่ประมาณ เกือบ ๓๐๐,๐๐๐ คน รวมถึงผู้ช่วยผู้ใหญ่บ้าน ผรส. แพทย์ประจ้าต้าบล กว่า ๓๐๐,๐๐๐ ท่าน เคยออกมาเรียกร้องสิทธิของตัวเองในหลาย ๆ เรื่อง แต่ครั้งนี้เขาอาจจะยังไม่มีสิทธิ มาเรียกร้อง แต่เมื่อกฎหมายมีผลบังคับใช้ แน่นอนถ้าเกิดกระทบกับเขาผมก็คิดว่าเขาคงจะมา เรียกร้องอีกเช่นเดียวกัน เพราะฉะนั้นหวังว่ากรรมาธิการจะตั้งขึ้นให้พิจารณา ด้วยความรอบคอบและเป็นธรรมกับก้านัน ผู้ใหญ่บ้าน รวมถึงฝากท่านรัฐมนตรีช่วยว่าการ กระทรวงมหาดไทยที่ท่านดูแลโดยตรงนะครับว่าอย่างไรก็ดีอย่าลืมก้านัน ผู้ใหญ่บ้าน ผมเองเป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรแล้วก็ยังไม่ลืมก้านัน ผู้ใหญ่บ้าน ขอขอบพระคุณครับ