สภาผู้แทนราษฎร · ครั้งที่ ๑๒ · ๑๒ กันยายน ๒๕๕๕

ครูมานิตย์ สังข์พุ่ม หารือเรื่องร่าง พ.ร.บ. ลักษณะปกครองท้องที่ โดยเน้นกระบวนการประชาธิปไตยเบื้องต้นเริ่มจากครอบครัวและหมู่บ้าน และยังหารือเรื่องสวัสดิการของผู้ใหญ่บ้านและก้านัน โดยเรียกร้องการเปลี่ยนแปลงกฎหมายและเพิ่มสวัสดิการให้เท่ากับครูบาอาจารย์หรือหมอ

นายครูมานิตย์ สังข์พุ่ม สุรินทร์

ท่านประธานที่เคารพครับ ผม ครูมานิตย์ สังข์พุ่ม สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร พรรคเพื่อไทย จังหวัดสุรินทร์ ผมเชื่อแน่ว่า ร่าง พ.ร.บ. ลักษณะปกครองท้องที่ (ฉบับที่ ..) พ.ศ. .... ที่เราจะร่วมแก้ไขในสภาแห่งนี้ หรือตั้งคณะกรรมาธิการวิสามัญแห่งนี้ ผมนั่งฟังเพื่อนสมาชิกหลายท่านทั้งคนที่เป็นอดีตก้านัน เป็นผู้ใหญ่บ้านก็ดี หรือที่ไม่ได้เป็นเช่นครูอย่างผม แต่เราก็ไม่ได้หนีห่างจากการเป็นก้านัน ผู้ใหญ่บ้านหรอกครับ โดยเฉพาะครูบ้านนอกอย่างผมนี่มันรวบหมดแล้วที่เขาเรียกว่าบวร คือบ้าน วัด แล้วก็โรงเรียน จริง ๆ แล้วท่านประธานเชื่อผมไหมว่าถ้าไม่มีการปฏิวัติขึ้น เมื่อวันที่ ๑๙ กันยายน ปี ๒๕๔๙ เราก็ไม่ต้องมานั่งคุยกันเรื่องนี้หรอกครับ เพราะมันพัฒนา ไปไกลแล้ว ๕ ปีเลือก ๕ ปีเลือก ทุกคนยอมรับกติกา แล้วนานาอารยประเทศที่เขาเจริญแล้ว หรือสังคมที่เขาเจริญแล้ว องค์กรที่เขาเจริญแล้ว คนที่มีการเลือกตั้งมันไม่มีที่ไหนหรอกครับ ที่มาจากการเลือกตั้งอยู่จนเกษียณอายุราชการ ผู้ใหญ่ที่บ้านผมครบอายุ ๒๕ ปีได้ ๓ วัน เลือกผู้ใหญ่ใหม่ ท่านประธาน ๓๕ ปีครบ ๖๐ ปีแกยังบอกผมเลยว่าท่านผู้แทนราษฎรผมไม่รู้ จะอยู่ครบหรือเปล่านี่มันนานเกินไป ๓๕ ปีแต่ผมก็จ้าใจ เพราะผมจบปริญญาตรีมาชาวบ้าน ก็อยากให้เป็น แล้วบังเอิญผมก็ไปสอบรับราชการไม่ได้ ผมจบรัฐศาสตร์มา ท่านประธาน ดูขนาดคนในองค์กรเดียวกันเขาบอกนี่มันนานเกินไป ผมก็เลยมาถึงบางอ้อว่า อ้อกระบวนการท้าลายระบอบประชาธิปไตยมันต้องเริ่มกันตั้งแต่นี่แหละครับ คือไม่ค่อย สนับสนุนให้มีการเลือกตั้ง เพราะกระบวนการการเลือกตั้งบ่งบอกไปถึงคนที่มีความรู้ คนมีวิสัยทัศน์ ก็เหมือนพรรคไทยรักไทยในอดีต ท่านประธานเห็นไหมให้เงินกองทุนหมู่บ้านไป คนร่วมกันคิด คนร่วมกันท้า มันก็ออกมาเป็นกระบวนการ คนคิดเป็น พอคนคิดเป็นแล้วผู้น้า สูง ๆ ขึ้นไปสั่งการไม่ได้อันนี้ก็เหมือนกันเลือกทีเดียวจบ แล้วท่านประธานไปดูประวัติศาสตร์ตรงนี้ ท่านประธานไม่ต้องไปเปิดอินเทอร์เน็ต (Internet) หรอกครับ ให้อยู่ครบ ๖๐ ปีมันย้อนยุค ไปตั้งแต่ปี ๒๔๕๗ เลย มันเริ่มมาตั้งแต่โน้น วันนี้มันไปไกลแล้ว มันต้องเปิดโลกทัศน์ให้เห็น ผู้น้ามันต้องเตรียมการตลอด เขาเรียกว่าแอคทีฟ (Active) ครับท่านประธาน แล้วกระบวนการ ประชาธิปไตยนี่เบื้องต้นเริ่มมาจากสถาบันครอบครัว พอครอบครัวเรายังเล็กเกินไปมันก็มา ในหมู่บ้าน พอมาในหมู่บ้านคนก็ได้คิด แล้วผู้น้าก็จะได้ร่วมคิดร่วมแก้ปัญหาแล้วตัวเองก็จะ เข้มแข็งขึ้น ผมเห็นด้วยกับผู้แทนราษฎร ผมเชื่อแน่ว่ากฎหมายฉบับนี้ไปทุกคนเห็นด้วย โน่นแหละครับจะมามีการแก้ไขอีกทีผมก็เชื่อว่าถ้ามีการปฏิวัติอีกรอบหนึ่งก็จะกลับมา เพราะมันไม่มีใครหรอกครับที่จะมาให้อายุยาวนานเหมือนกับท่านสมาชิกท่านผู้แทนราษฎร ผู้ที่มีความรู้ที่อภิปรายเมื่อตะกี้ว่ามันสวนทางกับกระบวนการประชาธิปไตย เอาละครับตรงนี้ ผมไม่พูด เพราะหลายคนเข้าใจว่าเห็นด้วย แล้วในชั้นกรรมาธิการก็คงไปแก้ แต่การแก้ ก็ฝากอีกแหละครับ ผมเชื่อแน่ว่าผมคงไม่ได้ไปเป็นกรรมาธิการหรอกครับ อย่าไปย้อนหลังเขา ผมไม่เห็นด้วยนะที่ร่างบางร่าง ผมฝากไว้ แต่ว่าวิธีคิดผมยอมรับในความคิดท่านอาจจะคิดดี หรือหลายคนอาจจะคิดว่าต่อไปนี้ ๕ ปีบ้าง ๓ ปีบ้าง แต่ผมคิดแล้ว ๑. อยู่ ๕ ปี ๒. คนที่ได้รับ เลือกตั้งแล้วให้เขาอยู่ต่อ พวกผมเคยเจ็บปวดกับกฎหมายย้อนหลัง ท่านประธาน พรรคไทยรักไทยออกกฎหมาย ย้อนหลังให้ยุบพรรค มันไม่มีหรอกครับโดยสามัญทั่ว ๆ ไปความเป็นอินเตอร์ (Inter) ในการออกกฎหมายมันต้องเดินไปข้างหน้า ถ้าจะย้อนหลังมันต้องเป็นคุณ ให้คุณกับคนที่ท้าอยู่ ให้คุณกับคนที่เป็นอยู่ ฉะนั้นอย่านะครับ ผมฝากท่านกรรมาธิการที่เคารพอย่าไปย้อนนะครับ ความเจ็บปวดมันจะเกิดขึ้นในสังคม แต่ถ้าเราไปแก้ ๕ ปี เลือก ๕ ปี คนที่อยู่อยู่ไปจนเกษียณ วันนี้องค์กรก้านัน ผู้ใหญ่บ้านไม่ทราบ แต่จังหวัดสุรินทร์ของผม ๓-๔ อ้าเภอที่ผมเป็นผู้แทนราษฎรอยู่ ผมไปวันก้านัน ผู้ใหญ่บ้าน ผมพูดเรื่องนี้ปรบมือปั๊ว ปั๊ว ปั๊วเห็นด้วยทั้งหมด ทั้งเรื่องของ ผู้ใหญ่บ้านที่จะอยู่ ๕ ปี ก้านันมาจากชาวบ้าน เห็นด้วยหมดเพียงแต่ที่อยากจะฝากเพิ่มเติมขึ้นไป ซึ่งไม่มี นั่นก็คือเรื่องของสวัสดิการ เพราะต้องเห็นใจในเรื่องของบทบาทหน้าที่เขาวันนี้ ซึ่งจริง ๆ แล้วนี่ในบ้านเราถึงแม้ว่าจะมี อบต. มีองค์การบริหารส่วนต้าบลแต่มันหนีไม่พ้นกับ ความเป็นก้านัน ผู้ใหญ่บ้าน แล้วบทบาทของความเป็นก้านัน ผู้ใหญ่บ้าน มีความส้าคัญมาก หลายท่านก็รู้ ไม่ว่าบทบาทในการปกปักรักษาประเทศ ท่านเห็นไหมครับทางใต้ ผมพูดนิดเดียว เกี่ยวกับเรื่องนี้ น้อยนักที่ได้ยินว่าเขายิง อบต. ไม่ยิงผู้ช่วยผู้ใหญ่บ้านก็ต้องยิงผู้ใหญ่บ้าน ไม่ยิงผู้ใหญ่บ้านก็ยิงก้านัน นั่นคือประเด็นเขายังมุ่งมั่นว่าก้านัน ผู้ใหญ่บ้านยังมีจิตส้านึก ในการปกป้อง แต่ที่พูดเช่นนี้ไม่ใช่ว่า อบต. ไม่ส้านึกนะ แต่ก็มองว่าหน้าที่หลักในการปกปัก ปกป้องประเทศ หรือการปราบยาบ้า หรือการช่วยเหลือสังคม ช่วยเหลือประเทศชาตินี่ยังอยู่ ที่สถาบันการปกครอง ผมก็อยากเห็นในเรื่องของสวัสดิการ เพิ่มให้เขาเถอะครับ พรรคไทยรักไทย ในอดีตผมเป็นผู้แทนราษฎรพรรคไทยรักไทยเคยเพิ่มให้ ๒ ครั้ง ปรับแล้วปรับอีก ปรับแล้วปรับอีก ปรับไม่พอเปลี่ยนเครื่องหมายอีก ท่านประธานจ้าได้นะครับ สมัยก่อนเล็กนิดเดียว วันนี้ บั้งเต็มบ่า ก้านัน ผู้ใหญ่บ้าน ผู้ช่วยผู้ใหญ่บ้านเดินไปในตลาดเดินสง่าครับ ได้รับเกียรติยศ ท่านอ้านวย คลังผา อดีตก้านันแหนบทองค้า ก้านันดีเด่น วันนี้เราก็โชคดีในพรรคเราได้เห็น ความส้าคัญของก้านัน ผู้ใหญ่บ้าน มาเล่าให้พวกเราฟังพวกเราก็เลยมาช่วย ในพรรคผม มีเยอะแยะ ก้านันทองดีท่านประธานให้เกียรติอภิปรายไปก่อนล่วงหน้า เราได้เห็นบทบาท ส่วนเหล่านี้มาด้วยดีตลอด แต่เราอยากสร้างองค์กรเหล่านี้ไปพร้อมกับกระบวนการ ประชาธิปไตยและความเข้มแข็งของชนบท เราจึงเรียกร้องกลับมา ๕ ปีมีการเลือกก้านัน เลือกตั้งโดยประชาชน ไม่ใช่เลือกตั้งโดยผู้ใหญ่บ้าน แล้วก็วันนี้ท่านประธานไปดู ผมเชื่อในเขตท่านประธานก็คงไม่ต่างกับเขตผมหรอกครับ ก้านันบางคนยังหนุ่มเฟี้ยวเลย ที่เฟี้ยวนี่ไม่ได้เฟี้ยวด้วยการยอมรับ ด้วยความรู้ความสามารถ แต่เฟี้ยวด้วยทรัพย์สินเงินตรา ปุ๊บปั๊บ ปุ๊บปั๊บ ปุ๊บปั๊บ ได้เป็นก้านันแล้ว เลือกผู้ใหญ่บ้าน ๓ วัน ครบแล้วอีกไม่กี่วันได้เป็นก้านัน ซึ่งหลายคนชาวบ้านเขาเสียดายจากความเป็นผู้ใหญ่บ้าน เพราะทั้งความรู้ทั้งความสามารถ บุคลิก การครองตัว ครองตน ครองคน และครองงานในการเป็นผู้ใหญ่บ้าน เป็นคหบดีบ้าง เป็นหัวหน้าชุมชนบ้าง แต่เขาไม่สามารถไปเป็นก้านันได้เพราะไม่ได้มีโอกาส มาจากการเลือกตั้งของพี่น้องประชาชนทั้งหมด ผมก็เลยฝากท่านกรรมาธิการไว้ด้วย

อีกเรื่องหนึ่งครับ ในอดีตนี่ถ้าท่านประธานจ้าได้ สวัสดิการของก้านัน นอกจากเขามีเป็นรายเดือนแล้วเขายังมีเงินขั้นวิ่งหรือขั้นตอบแทนประจ้าปี ตรงนี้ละครับ ท่านประธานครับ ผมอยากฝากไปด้วยไปช่วยกันคิดนิดหนึ่ง คนเรานี่เขาเรียกว่ามีแรงจูงใจ คนเมื่อมันมีแรงจูงใจนี่ขนาด ๕-๖ ปียังเหนื่อยเลย นับประสาอะไรที่ ๒๕ ปี ๒๐ ปี ที่เราต้องแก้ ๖ ปีนี่ก็มีแรงจูงใจเขาเรียกขั้นวิ่ง สมัยก่อนมี ๑๕๐ บ้าง ๒๐๐ บ้าง เหมือนกับท่านก้านันทองดี แล้วอีกอย่างหนึ่งคนที่เป็นผู้บังคับบัญชาก็คือผู้ใหญ่บ้านเป็นผู้บังคับบัญชาของผู้ช่วยผู้ใหญ่บ้าน ก้านันเป็นผู้บังคับบัญชาของผู้ใหญ่บ้าน นายอ้าเภอเป็นผู้บังคับบัญชาของก้านัน เขาได้ปรับ ขั้นวิ่งให้มันก็ท้าให้ได้ครึ่งขั้นบ้าง ๑ ขั้นบ้าง ขั้นครึ่งบ้าง ๒ ขั้นบ้าง ไม่ต้องให้มากหรอกครับ คนเรานี่ แต่เรื่องของทางด้านจิตใจครับ เมื่อได้รับขวัญก้าลังใจปีนี้ได้ ๒ ขั้นการท้างาน ประสิทธิภาพของการท้างานมันก็จะท้าให้มีสูงขึ้น มันท้าให้คนนี่แอคทีฟขึ้น ผลประโยชน์ มันตกแก่ใครครับ ตกแก่บ้านเมือง ผมยังคุยเล่น ๆ กับเพื่อนผมเลย นี่ ส.ส. ชูกันจากจังหวัดนครพนม ผมบอกชูกัน ยู (You) เคย เป็นก้านันมาแล้วนี่ท้ากฎหมายสักฉบับ นี่พูดเล่นนะ เขายังหัวเราะ เขาถามว่าท้าอย่างไร ส.ส. มานิตย์ ผมบอกว่าใครที่เป็นก้านันมาแล้วได้รับเลือกสัก ๔-๕ สมัยติดต่อกัน ๕ ปีนี่ ยกฐานะให้บรรจุเลยเป็นข้าราชการฝ่ายปกครองอยู่ในอ้าเภอ เพราะคนนี้ถือว่ามีคุณงามความดี ฉะนั้นท้ายสรุป ท่านประธานที่เคารพ เพราะผมเชื่อว่าอีกหลายท่านยังจะอภิปรายเรื่องนี้ ผมขอกลับมาวันนี้ให้มีการเลือกตั้งจ้ากัดวาระ ๕ ปีของผู้ใหญ่บ้านแล้วก็ของก้านัน คือไม่เกิน ๕ ปีต่อ ๑ วาระ แล้วก้านันจะต้องมาจากการเลือกตั้งของประชาชนในต้าบล อายุ คุณสมบัติในส่วนอื่น ๆ เป็นสากลอยู่แล้ว แต่ทุกวันนี้ก็คือไม่น้อยกว่า ๒๕ ปี แต่ไม่จ้ากัด ปล่อยอิสระเลย ถ้า ๖๐ กว่าปีถ้าเขายังแข็งแรง เพราะเขามาจากการเลือกตั้งให้เป็นต่อ นี่คือเรื่องคุณสมบัติ แล้วก็ขอฝากเรื่องของสวัสดิการที่พอจะเพิ่มเติมให้เขา วันนี้ต้องไปคิด เพราะว่าก้านันและผู้ใหญ่บ้านเขาแอคทีฟมากแล้ว เข้าเรียนโรงเรียนเพื่อจะได้เป็น ปริญญาตรี ปริญญาโท ก้านันบางคนแทบจะมีดอกเตอร์แล้วว่าเขาจะมีเงินอย่างไร บางที เราไปเพิ่มไม่ได้ก็อาจจะมีเงินวิทยฐานะให้เหมือนกับครูบาอาจารย์ผมนี่ ให้เหมือนกับหมอ ให้เหมือนกับข้าราชการอื่นที่เรียนจบมาให้มีเงินวิทยฐานะเดือนหนึ่ง ๕๐๐ บาท หรือ ๑,๐๐๐ บาท ที่จบการศึกษาระดับที่สูง นี่ก็คิดได้ท้าได้ครับ เพื่อเป็นการสร้างคนให้มี ประสิทธิภาพดียิ่งขึ้น ฉะนั้นผมฝากในเรื่องของสวัสดิการไว้อีกเรื่องหนึ่งครับท่านประธาน แล้วก็อย่าไปย้อนหลังกฎหมายที่ให้โทษกับคนที่เป็นมาแล้ว เราไม่อยากเห็นเพราะเราเคย เจ็บปวดเมื่อคราวเราโดนยุบพรรคครับท่านประธาน ขอบพระคุณครับ