ธีรรัตน์ สำเร็จวาณิชย์ หารือเรื่องร่างพระราชบัญญัติจดหมายเหตุแห่งชาติ พ.ศ. โดยเห็นสมควรให้ผ่านและนำไปประกาศใช้ พร้อมเสนอแนวคิดการจัดการกองทุนส่งเสริมงานจดหมายเหตุ เพื่อประโยชน์ส่วนรวม และขอเพิ่มงบประมาณในการปรับปรุงหอสมุดแห่งชาติและพัฒนาเทคโนโลยีในการจัดเก็บหนังสือและเข้าถึงข้อมูล
กราบเรียนท่านประธานสภา ที่เคารพ ดิฉัน ธีรรัตน์ สำเร็จวาณิชย์ สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรกรุงเทพมหานคร พรรคเพื่อไทย ต้องขอขอบคุณท่านประธานนะคะที่ให้โอกาสดิฉันในการอภิปรายสนับสนุนร่างพระราชบัญญัติ จดหมายเหตุแห่งชาติ พ.ศ. .... ฉบับนี้ เนื่องจากว่าดิฉันได้เล็งเห็นถึงความสำคัญและ ความจำเป็นในการตรากฎหมายฉบับนี้ขึ้นมา ซึ่งเหตุผลที่เราควรสนับสนุนก็เพราะว่ามันมี ประเด็นที่สำคัญ ๆ ว่าการที่เรากำหนดกฎหมายฉบับนี้ขึ้นมาก็เพื่อให้มีระบบการจัดการ การจัดเก็บ การอนุรักษ์ การคุ้มครองจดหมายเหตุ ที่เป็นระบบระเบียบยิ่งขึ้น รวมถึง การกำหนดให้มีหอจดหมายเหตุแห่งชาติ ซึ่งจะเป็นประโยชน์แก่การอนุรักษ์ การศึกษา ค้นคว้าวิจัยให้กับผู้ที่สนใจเกี่ยวกับจดหมายเหตุนั้น ดิฉันจึงเห็นสมควรว่ากฎหมายฉบับนี้ ควรที่จะผ่านและนำไปประกาศบังคับใช้ต่อไป ท่านประธานคะ เอกสารจดหมายเหตุนั้น ถือเป็นข้อมูลที่แสดงประวัติความเป็นมาของประวัติศาสตร์ชาติไทย ซึ่งถือว่าเป็นสิ่งที่เรา ควรที่จะสนับสนุนให้มีการตราพระราชบัญญัติและออกเป็นกฎหมาย ซึ่งในเรื่องต่าง ๆ นั้น จะมีประกอบไปด้วยของเรื่องการเมือง เรื่องการปกครอง เศรษฐกิจ การศึกษา รวมถึง วัฒนธรรมขนบธรรมเนียมประเพณีและเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นในอดีตที่สำคัญ ๆ เปรียบเสมือน คลังปัญญาที่มีคุณค่าที่เราควรต้องร่วมกันอนุรักษ์เอาไว้ มันเป็นเหมือนกับบรรพบุรุษของเรา ที่ได้สั่งสมประสบการณ์มาและถูกถ่ายทอดเป็นตัวหนังสือ เป็นภาพ เป็นเสียงและถูกจัดเก็บ ไว้ในหอสมุดแห่งชาติหรือหอจดหมายเหตุแห่งชาติที่เรากำลังจะบัญญัติขึ้นนี้ ดิฉันจึงเห็นว่า เป็นสิ่งที่เราควรจะสนับสนุนเพื่อที่จะให้ชนรุ่นหลังของเราได้มีบันทึกประวัติศาสตร์ที่จะ ค้นคว้าหาความรู้ต่อไป นอกจากนี้ดิฉันเห็นว่าถ้าเรามีกฎหมายมารองรับในเรื่องที่เกี่ยวกับ การดำเนินงานของหอจดหมายเหตุแห่งชาติเราก็จะทำให้มีการบริหารการจัดการที่เป็น ระเบียบยิ่งขึ้น อย่างเช่นถ้าเรามีกฎหมายมาบังคับใช้ให้ส่วนราชการได้ส่งเอกสารที่สิ้นกระแส การใช้ไปแล้วตามกำหนดระยะเวลาที่กฎหมายกำหนดก็จะเป็นเหมือนกฎระเบียบที่เป็น ข้อกำหนดว่าราชการในส่วนต่าง ๆ ต้องส่งเอกสารเข้ามาในส่วนกลางเพื่อที่จะระบุว่าการที่ เราเกิดเหตุการณ์ขึ้นนั้น ๆ จะมีการบรรจุไว้ให้ถูกต้องและเป็นระบบ ระเบียบ ไม่ว่าเวลา จะผ่านไป ๑๐ ปี หรือ ๒๐ ปี ชนรุ่นหลังของเราก็ยังสามารถที่จะไปค้นคว้าในเอกสาร เหล่านั้นได้ค่ะ ท่านประธานคะ เมื่อดิฉันได้อ่านเอกสารประกอบการพิจารณาแล้วก็พบว่า การร่างพระราชบัญญัติเป็นไปด้วยความครอบคลุมดีนะคะ ไม่ว่าจะเป็นเรื่องของการกำหนด บทนิยามต่าง ๆ การคุ้มครองเอกสารจดหมายเหตุหรือการกำหนดบทลงโทษที่มีต่อผู้ที่ ไม่ปฏิบัติตาม ดิฉันจึงเห็นว่า พ.ร.บ. ชุดนี้ก็เป็นสิ่งที่เราควรให้การสนับสนุน แต่อย่างไรก็ตามค่ะ ท่านประธานดิฉันก็ขอตั้งข้อสังเกตต่อร่างพระราชบัญญัติฉบับนี้ในหมวดของ หอจดหมายเหตุแห่งชาติที่ได้ระบุไว้ว่า ห้ามผู้ใดนำเอกสารจดหมายเหตุออกจากหอสมุด จดหมายเหตุแห่งชาติ เว้นแต่จะนำไปเพื่อแสดงหรือนำออกไปใช้เป็นการชั่วคราว แล้วก็ มีข้อความต่อมาว่าแต่ต้องเป็นไปตามที่อธิบดีกำหนด ตรงนี้อีกส่วนหนึ่งนะคะในข้อความที่ว่า รวมถึงจะผลิตหรือทำซ้ำเพื่อประโยชน์ทางการค้ามิได้ เว้นแต่ได้รับความยินยอมเป็นหนังสือ จากอธิบดีตรงนี้ค่ะที่อาจจะเป็นปัญหาคลางแคลงใจได้ในเรื่องของความไม่โปร่งใสนะคะ ดังเช่นที่มีผู้อภิปรายหลาย ๆ ท่านได้กล่าวมาแล้ว ดิฉันขอให้ใช้ความระมัดระวังในการที่จะ นำเอกสารสำคัญต่าง ๆ ออกจากหอสมุดหรือว่าหอจดหมายเหตุแห่งชาติ เพราะว่า ต้องยอมรับนะคะว่าจดหมายเหตุแห่งชาตินั้นก็เปรียบเสมือนมรดกที่มีคุณค่า มีความเก่าแก่ อาจจะเป็นที่ต้องการของนักค้าของเก่าใด ๆ ก็ได้นะคะ ดิฉันจึงขอเสนอว่าควรที่จะตั้งคณะกรรมการ ขึ้นมาในการพิจารณาก่อนที่จะนำเอกสารใด ๆ ออกจากหอจดหมายเหตุแห่งชาตินั้นค่ะ
ในส่วนของหมวดกองทุนส่งเสริมงานจดหมายเหตุนะคะ ดิฉันก็ขอให้ การจัดการกองทุนเป็นไปเพื่อประโยชน์ เพื่อการส่งเสริมจดหมายเหตุแห่งชาติโดยแท้จริงนะคะ เพราะว่าคำว่า กองทุน ก็หมายถึงภาษีของประชาชน หมายถึงงบประมาณของรัฐบาล ฉะนั้นประโยชน์ก็ควรที่จะตกกับส่วนรวมโดยแท้จริงนะคะ ดิฉันก็อยากจะขอเน้นย้ำในส่วนนี้ เช่นกัน
ท่านประธานคะ ดิฉันมีข้อเสนอแนะเกี่ยวกับการจัดเก็บเอกสารว่า เราควร มีการระบุถึงที่มาที่ไปของเอกสารจดหมายเหตุ ตรงนี้จะเป็นประโยชน์กับผู้ที่ค้นคว้าเป็นสิ่งที่ เราให้ความสำคัญมากในเรื่องของการระบุถึง อย่างเช่นในกรณีที่จดหมายเหตุฉบับนั้น ได้เคยตกไปอยู่ในมือของต่างชาติหรือว่าเอกชน แต่กรมศิลปากรสามารถที่จะเรียกคืน กลับมาได้แล้ว เราก็ควรจะระบุความเป็นมาหรือประวัติศาสตร์ของตัวจดหมายเหตุนั้น ให้กับผู้ที่มาค้นคว้าได้ทราบถึงข้อมูลเหล่านี้ด้วยนะคะ
อีกเรื่องหนึ่งที่ดิฉันอยากเสนอแนะก็คืออยากจะให้มีหลักสูตรของ วิชาประวัติศาสตร์ของนักเรียนมีภาคปฏิบัติ นอกเหนือจากภาคทฤษฎีเพียงอย่างเดียว เช่น การจัดให้นักเรียนเข้าชมนิทรรศการหรือการจัดให้มีทัศนศึกษาที่หอจดหมายเหตุแห่งชาติ มันเป็นการสร้างความคุ้นเคยให้กับนักเรียนของเราในการที่จะเข้าไปใช้บริการ รวมถึงสอน ให้เขารู้ในกรรมวิธีการใช้และความจำเป็น ความสำคัญให้นักเรียนมีความคุ้นเคยกับ สถานที่เหล่านี้เพื่อที่ว่าเวลาเขาต้องการที่จะใช้หลักฐานข้อมูลต่าง ๆ เขาจะทราบโดยตัว ของเขาเองว่าเขาควรที่จะไปศึกษาค้นคว้าจากที่ไหนได้บ้าง ดิฉันก็ขอฝากในส่วนนี้ไว้ด้วยนะคะ เพราะว่าอย่างเช่นในประเทศญี่ปุ่นเองนั้นเขาก็มีการบรรจุหลักสูตรนี้ไว้ในวิชาประวัติศาสตร์ เช่นเดียวกันนะคะ ในส่วนเรื่องของสถานที่ดิฉันก็อยากจะให้คำนึงถึงความสามารถ ในการเข้าถึงสถานที่นั้น ๆ ด้วยนะคะ อย่างเช่นที่ประเทศออสเตรเลีย เราสามารถ พบพิพิธภัณฑ์หรือว่าหอสมุดต่าง ๆ ในสถานที่ที่สำคัญโดยทั่วไปได้เลยนะคะ ไม่ว่าจะเป็น ในใจกลางเมือง ในศูนย์การค้าใกล้ ๆ กันในสถานที่สำคัญต่าง ๆ มันเป็นสิ่งที่บ่งบอกว่าเราให้ ความสำคัญกับสิ่งพวกนี้อย่างไรบ้างนะคะ
อีกเรื่องหนึ่งดิฉันต้องขอเรียนท่านประธานผ่านไปยังท่านรัฐมนตรีว่าการ กระทรวงวัฒนธรรม ท่านกุสุมล คุณปลื้ม นะคะ เมื่อวันเสาร์ที่ผ่านมาดิฉันได้มีโอกาส ไปร่วมงานวันเด็กแห่งชาติที่หอสมุดแห่งชาติ เขตลาดกระบัง เมื่อดิฉันได้เข้าไปแล้วนะคะ ดิฉันก็อยากที่จะมีการให้เพิ่มสนับสนุนในเรื่องของงบประมาณในการที่จะมาบริหารจัดการ ในส่วนต่าง ๆ เพราะว่าที่ผ่านมาเขตลาดกระบังเป็นพื้นที่ประสบภัยน้ำท่วมนะคะ ตัวอาคารต่าง ๆ ก็ได้รับความเสียหาย รวมถึงสถานที่โดยรอบเช่นกัน ดิฉันจึงอยากจะขอ ความอนุเคราะห์จากท่านรัฐมนตรีได้โปรดเพิ่มงบประมาณในส่วนนี้เพื่อที่จะไปปรับปรุงอาคาร ที่เป็นส่วนของหอสมุดแห่งชาติ รวมถึงการที่จะพัฒนาระบบการจัดเก็บหนังสือ การเข้าถึง ในเรื่องของเทคโนโลยีอินเตอร์เน็ตต่าง ๆ ดิฉันก็ขอให้ได้พัฒนาในส่วนนี้เพราะเป็นเหมือน สิ่งที่เราได้เคยลงทุนไปแล้วนะคะ ดิฉันได้สืบค้นว่าการลงทุนในการก่อสร้างนี้ต้องใช้ งบประมาณถึงประมาณ ๓๐ กว่าล้านบาท ฉะนั้นดิฉันก็อยากที่จะขอให้ท่านรัฐมนตรี ได้กลับไปพัฒนาในส่วนที่เราเคยลงทุนไปแล้วไม่ให้สูญเปล่า ให้มีการใช้ประโยชน์และให้มี ประสิทธิภาพในการใช้งานได้เพิ่มมากยิ่งขึ้น ตรงนี้ต้องขอความอนุเคราะห์จากท่านรัฐมนตรี ด้วยนะคะ แล้วก็ที่กล่าวมาก็เป็นข้อสังเกตและข้อแนะนำที่ดิฉันอยากจะฝากไว้ก่อนที่ ร่างพระราชบัญญัตินี้จะเข้าสู่คณะกรรมาธิการต่อไปนะคะ ดิฉันก็หวังเป็นอย่างยิ่งว่า เมื่อกฎหมายฉบับนี้ได้ประกาศบังคับใช้แล้ว จะทำให้การอนุรักษ์เอกสารสำคัญ ๆ ต่าง ๆ ได้รับความร่วมมือเป็นระบบ ระเบียบยิ่งขึ้น ดิฉันจึงขอสนับสนุนร่างพระราชบัญญัติฉบับนี้ค่ะ ขอขอบพระคุณค่ะ