สุรพงษ์ โตวิจักษณ์ชัยกุล อภิปรายเรื่องการปฏิบัติหน้าที่ของรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศ โดยเน้นย้ำถึงความสำคัญของการสร้างความสัมพันธ์ที่ดีกับประเทศเพื่อนบ้าน โดยเฉพาะกัมพูชา และเรียกร้องให้รัฐบาลชุดที่แล้วไม่ควรพูดเรื่องความไม่ดีเกี่ยวกับประเทศไทย สุรพงษ์ โตวิจักษณ์ชัยกุล ยอมรับว่าพรรคฝ่ายค้านพูดเก่งแต่ไม่มีมิตรกับใคร และฝากให้ประชาชนเลิกทะเลาะกันและพูดกันที่สร้างสรรค์
ท่านประธานสภาที่เคารพ กระผม นายสุรพงษ์ โตวิจักษณ์ชัยกุล สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร บัญชีรายชื่อ พรรคเพื่อไทย ในฐานะรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศ ผมคงจะขอ ใช้สิทธิที่ถูกพาดพิงโดยผู้อภิปราย ทั้งท่านองอาจ ท่านเทพไทที่ทําให้เกิดความเสียหาย เพราะว่าท่านได้พาดพิงผมในฐานะรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศ จนทําให้ ประชาชนอาจจะเข้าใจผิดว่าการปฏิบัติหน้าที่ของตัวกระผมและท่านนายกรัฐมนตรี ยิ่งลักษณ์มีความบกพร่อง ผมคงจะไม่ไปแตะเรื่องงบประมาณซึ่งเป็นหน้าที่ของทาง กรรมาธิการงบประมาณคงจะชี้แจงที่ท่านขอตัดในส่วนนั้น
เรื่องแรก เรื่องที่ผมไม่ค่อยสบายใจคือท่านองอาจมักจะพูดว่ารัฐบาลชุดนี้ หรือผมทําเพื่อคนคนเดียว ผมอยากจะกราบเรียนว่าอย่างน้อยผมก็ทําดีกว่ารัฐบาลที่แล้ว ที่ตามล่าคนคนเดียวจนเกิดความขัดแย้งไปทั่วโลก
เรื่องที่ ๒ เรื่องที่บอกว่าทุกครั้งที่รัฐบาลเดินทางไปประเทศต่าง ๆ โดยท่านนายกรัฐมนตรีไปเยือน ท่านนายกรัฐมนตรีทักษิณจะเดินทางไปก่อน ยกตัวอย่าง อย่างประเทศพม่า ผมอยากจะกราบเรียนว่าท่านนายกรัฐมนตรีทักษิณท่านเดินทางไป ทุกประเทศที่เป็นเพื่อนบ้านเรา ไม่ว่าจะเป็นกัมพูชา ลาว พม่า จีน ทุกประเทศ เพราะว่า ท่านมีเพื่อน ท่านไม่ใช่เป็นคนที่ไร้เพื่อน เพราะฉะนั้นไม่ใช่เรื่องแปลกที่ความสัมพันธ์ ของรัฐบาลชุดนี้ดีกว่ารัฐบาลชุดที่แล้ว เพราะว่ารัฐบาลชุดที่แล้วเวลาไปไหนผมมักจะได้ยิน คํากล่าวจากผู้นําประเทศเขาบอกว่าความสัมพันธ์ระหว่างประเทศของเขากับรัฐบาลชุดที่แล้ว เย็นชาเหมือนน้ําแข็ง ผมไม่อยากได้ยินสิ่งเหล่านี้ครับ แล้วก็ไปชวนเขาทะเลาะไปหมด อย่างนี้ไม่ใช่ครับ ผมในฐานะรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศ ผมไปทําหน้าที่ ผมต้องสร้างความสัมพันธ์ที่ดี ไม่ไปพูดเอาเรื่องกับเขาจนเป็นปากเสียงกัน บางเรื่องอดทนได้ จําเป็นต้องอดทนเพื่อประเทศชาติ อย่างวันนี้ท่านประธาน ความสัมพันธ์ระหว่างไทย-กัมพูชา ไทย-ลาว ไทย-พม่า ดีมาก การค้าขายระหว่างประเทศตามแนวชายแดนเพิ่มขึ้นมากกว่า สมัยรัฐบาลที่แล้ว พูดภาษาดีแต่เปิดด่านไม่ได้ นายสุรพงษ์พูดภาษาอังกฤษไม่เก่งแต่เปิดด่านได้ ด่านแม่สอด เรื่องอย่างนี้อยากจะฝากไว้ครับ แล้วเรื่องกรณียิง ฮ. ที่ว่าประเทศกัมพูชายิง ฮ. แล้วผมไม่ทําอะไร ผมบอกว่าเกิดความเข้าใจผิด เรื่องนี้ผมอยากจะกราบเรียนมันเป็นเรื่อง ที่ความสัมพันธ์ระหว่างเรากับกัมพูชานั้นดีขึ้น แล้วก็ทุกอย่างได้ดําเนินการตามขั้นตอน ผมเข้าใจครับท่านองอาจเคยเป็นเลขานุการรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศ ท่านอาจจะเรียนรู้วิธีทํางานของกระทรวงการต่างประเทศสมัยที่ท่านเป็นเลขานุการ มันไม่ได้ แตกต่างจากสมัยนี้หรอกครับ กระทรวงการต่างประเทศเขามีขั้นตอนในการดําเนินงาน ของเขาอย่างมีกฎ มีเกณฑ์ มีระเบียบนะครับ หลังจากที่มีการยิง ฮ. ขึ้นมาก็มีความเข้าใจผิด เกิดขึ้น ทางทหารได้ได้พูดคุยกัน แล้วก็ฝ่ายทางทหารของไทยได้มีหนังสือถึงฝ่ายทหาร ของกัมพูชาขอให้ตรวจสอบข้อเท็จจริง หนังสือออกไปเมื่อวันที่ ๑๖ ธันวาคม ๒๕๕๔ สําหรับกระทรวงการต่างประเทศไม่ได้นิ่งนอนใจครับ เพียงแต่ผมไม่พูดให้มันเป็นข่าว แต่พวกท่านพยายามพูดเพื่อให้เกิดความแตกแยก ให้ไทยกับกัมพูชาต้องรบกันเหมือนสมัยท่าน มันไม่ถูก เพื่อนบ้านกันมันต้องรักกัน อยู่ด้วยกันอย่างมีความสุข เราได้มีหนังสือครับ กระทรวงการต่างประเทศ เมื่อวันที่ ๒๓ ธันวาคม ๒๕๕๔ ท่านฟังให้ดีนะครับ ได้มีหนังสือ ถึง สอช. สํานักงานเอกอัครราชทูตกัมพูชาประจําประเทศไทยเพื่อประท้วงเกี่ยวกับ เหตุการณ์ทหารกัมพูชายิงใส่ ฮ. กองทัพเรือไทย หนังสือของ กต. นะครับ ประท้วงฝ่ายกัมพูชา ในระดับรัฐบาลรวมถึงเรียกร้องให้ฝ่ายกัมพูชาดําเนินการตรวจสอบข้อเท็จจริงในเรื่องดังกล่าว และแจ้งให้ฝ่ายไทยทราบในโอกาสแรก โดยได้สั่งการให้ สอช. สํานักงานเอกอัครราชทูต ณ กรุงพนมเปญ จัดส่งสําเนาดังกล่าวให้กระทรวงการต่างประเทศกัมพูชาด้วยอีกทางหนึ่ง ซึ่ง สอช. ณ กรุงพนมเปญ ได้ดําเนินการเป็นที่เรียบร้อยแล้ว ก่อนที่ท่านจะพูดอะไร ท่านศึกษาให้ดีก่อนครับ ท่านบอกว่ามีสายพันธุ์ใหม่อยู่ในกระทรวงการต่างประเทศ ท่านไม่ขอข้อมูลจากคนนั้นล่ะ เรื่องอย่างนี้เป็นเรื่องอ่อนไหว ปากมีไว้พูดในสิ่งที่ดีครับ ไม่ใช่พูดในสิ่งที่ทําความแตกแยก ท่านประธานครับ มันต้องรู้จักวิธีการพูด ท่านก็เคยเป็น เลขานุการรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศ ท่านอาจจะอยู่ไม่นานเพราะมีประเด็น เรื่องอื่นที่ท่านต้องลาออก อย่าให้พูดต่อนะครับ
อีกเรื่องหนึ่งครับท่านประธาน เรื่องกรณีที่ท่านเทพไทกล่าวหาว่ากระทรวง การต่างประเทศโกหกประชาชนเรื่องพาสพอร์ต ผมอยากจะถามครับว่าสมัยรัฐบาลอภิสิทธิ์ ท่านพูดถึงเรื่อง พันตํารวจโท ทักษิณ อยู่ในบัญชีดํา บัญชีแดงของตํารวจสากล หรืออินเตอร์ โพลล์ (Interpol) ในที่สุดพอผมมาเป็นรัฐมนตรี ไม่มีครับ แล้วเรื่องโกหกไหม ท่านอาศัยพระ คําพระมาบอกธรรมะ ธรรมโม ท่านระวังเถอะครับกรรมจะตามทัน กรรมสมัยนี้มันติดจรวด ผมยอมรับครับว่าพรรคฝ่ายค้านท่านพูดเก่ง ท่านพูดแบบที่ท่านอภิปรายเป็นการดึงศึกเข้าบ้าน ทะเลาะเบาะแว้งกับเพื่อนบ้านไปหมด ท่านไม่มีมิตรกับใครเลยครับ ไปไหนก็มีแต่คนตําหนิ รัฐบาลที่แล้ว ผมอยากจะฝากไว้นะครับ
แล้วเรื่องพาสปอร์ต เรื่องการขอพาสปอร์ตของท่านนายกรัฐมนตรีทักษิณ ผมยืนยันครับว่าผมได้ยกเลิกคําสั่งของท่านอดีตรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศ ตามข้อ ๒๓ (๗) ที่รัฐบาลนี้เห็นว่าการเดินทางไปไหนมาไหนของท่านนายกรัฐมนตรีทักษิณ ในต่างประเทศไม่ได้ทําความเสียหายแก่ประเทศไทย สําหรับขั้นตอนการออกหนังเดินทาง ชนิดธรรมดาเป็นเรื่องของกรมการกงสุลที่จะต้องดําเนินการตามขั้นตอนของราชการต่อไปครับ ผมจะไม่พูดเรื่องนี้อีกแล้ว ไม่อยากให้ท่านหยิบยกเรื่องนี้มาพูดเป็นแผ่นเสียงตกร่องเพื่อจะ พูดในการถ่ายทอดสดไปถึงพี่น้องประชาชน ถ้าท่านอยากจะพูดให้ชัดเจนท่านอภิปราย ไม่ไว้วางใจผมเลย เมื่อไรก็ได้ครับ พร้อมที่จะตอบให้ท่านครับ ด้วยความเคารพนะครับท่าน พร้อมเลยนะครับ อภิปรายไม่ไว้วางใจผมได้เลย และจะฝากไว้ด้วยตั้งแต่นี้ไปขอให้ท่านระมัดระวังในการพูด ระหว่างประเทศ ท่านพูดถึงประเทศต่าง ๆ มันจะเกิดความแตกแยก วันนี้ประเทศไทยเราดีแล้ว ผมพยายามจะนําพาประเทศไปพร้อม ๆ กับ ๑๐ ประเทศที่เป็นอาเซียนด้วยกัน ก้าวไป พร้อม ๆ กัน เจริญไปพร้อม ๆ กัน ไม่ต้องการที่จะเป็นผู้นําอาเซียนหรอกครับ ประเทศไทย เรามีดีอะไรสังคมโลกเขารู้ เราทําตัวให้เราดีที่สุด ไม่คุยโอ้อวด ไม่ไปโป้ปดมดเท็จกับเขา มีความจริงใจ พูดจริงกับเขา สิ่งต่าง ๆ เหล่านี้ละครับ คืองบประมาณที่ได้มาจากคณะกรรมาธิการ อาจจะมากกว่ารัฐบาลที่แล้ว แต่เนื่องจากรัฐบาลนี้ต้องการสร้างความสัมพันธ์ เขาเรียกว่า ซอฟท์ ดิโพลเมซี่ (Soft diplomacy) ผมไปเรียนมาจากรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศ กระทรวงการต่างประเทศน่ะซอฟท์ ดิโพลเมซี่ ใช้งบประมาณครับ เพื่อสร้างความสัมพันธ์ ไปช่วยเหลือประเทศที่ด้อยกว่าเรา เป็นประโยชน์ต่อประเทศไทยทั้งนั้น ประเทศไทยมีจิตใจ โอบอ้อมอารี คนไทยมีรอยยิ้มอยู่บนใบหน้า ประชาชนต่างชาติเขาอยากมาเที่ยวเมืองไทย วันนี้เรามัวแต่ทะเลาะกันแล้วประเทศชาติได้อะไร ผมฝากไว้แค่นี้ละครับ เลิกทะเลาะกันเสียที พูดกันที่สร้างสรรค์ครับ ประชาชนฟังการอภิปรายวันนี้เขาจะได้ชื่นใจกับสภาแห่งนี้ที่อนุมัติ งบประมาณเพื่อการพัฒนาบ้านเมืองครับ ขอบคุณครับ