พีรพันธุ์ พาลุสุข หารือเรื่องความไม่สงบในภาคใต้และผลการศึกษาของคณะกรรมาธิการ โดยถามว่าปัญหาจริง ๆ เกิดจากอะไร และว่าทำไมภาครัฐถึงไม่สามารถแก้ไขปัญหาได้
ท่านประธานที่เคารพครับ กระผม พีรพันธุ์ พาลุสุข สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจังหวัดยโสธร พรรคเพื่อไทย ท่านประธานครับ เพื่อน ๆ หลายคนถามผมว่าผมอยู่จังหวัดยโสธรสนใจรายงานของภาคใต้ด้วยหรือ ผมบอก สนใจครับ เพราะเมื่อวานนี้เหตุเกิดที่บริเวณเขาพระวิหาร ทหารที่เป็นลูกบ้านผมนะครับ ทั้งตายและถูกจับ คราวนี้ที่ต้องสนใจเรื่องภาคใต้ด้วยก็เพราะว่าเวลาที่มีทหาร ตํารวจ บาดเจ็บและเสียชีวิต การฌาปนกิจส่วนใหญ่ก็จะกลับไปทําที่ภาคอีสาน ร้อยเอ็ด ยโสธร แถว ๆ นี้ละครับ เพราะฉะนั้นผมจําเป็นจะต้องให้ความสนใจ อย่างน้อยลูกหลาน บ้านผมนะครับ ถ้าหากเหตุการณ์มันดีขึ้นมีความสงบ ท่านเหล่านี้ก็คงจะไปรับใช้ชาติในที่อื่น ไม่จําเป็นจะต้องมาเสียชีวิตที่นั่น ผมเคยไปอ่านจดหมายของทหารที่ไปปฏิบัติในภาคใต้ ท่านประธานครับ เขาเขียนไปถึงคุณพ่อ คุณแม่ของเขา แล้วก็ท่านเหล่านั้นก็เอาจดหมาย มาให้ผมช่วยอ่าน คือเขาอยากจะขอให้เอาลูกเขากลับ คือพลทหารเขียนไป เล่าไปบอกว่า นั่งอยู่ในค่ายกับเพื่อน ๆ หลายคน ทานข้าวอยู่มันก็ไม่อร่อย คือยังไม่แน่ใจว่าขณะที่ ทานข้าวอยู่อะไรจะเกิดขึ้น ศัตรูอยู่ไหนก็ไม่รู้ เลยไม่รู้ว่าตัวเองกําลังไปสู้กับใคร รบกับใคร นี่มันแย่เหมือนกันท่านประธาน ในความรู้สึกนะครับ พอผมอ่านอย่างนี้แล้วผมก็ กลับมาดูรายงานผลการพิจารณาศึกษาปัญหาความไม่สงบในจังหวัดชายแดนภาคใต้ ดูคณะกรรมาธิการนะครับ เริ่มตั้งแต่ พลเอก สมชาย ท่านก็ลาออกไปแล้วไม่ทราบว่า ด้วยเหตุด้วยเหตุผลอะไรเหมือนกัน ก็เข้าใจว่าเป็นนายทหารที่น่าจะรู้เรื่องเหล่านี้ มีท่านเจะอามิง โตะตาหยง ซึ่งเป็นรองประธานอยู่ อีกหลายท่านนะครับที่ดูรูปอย่างนี้ เป็นการเรียกว่ารวมพลคนเก่ง คนรู้ปัญหาของภาคใต้ ผมก็เลยอยากจะรู้ว่าตกลงปัญหา ความไม่สงบของภาคใต้นี้มันเกิดจากอะไรจริง ๆ จะได้แก้ปัญหาให้ตรงจุด ท่านประธานครับ มีรายงานเป็นการศึกษาของศูนย์เฝ้าระวังสถานการณ์ภาคใต้ของมหาวิทยาลัยปัตตานี ในรายงานนี้เมื่อปี ๒๕๕๒ เขาบอกว่าความรุนแรงที่ดูเหมือนจะลดลงมากในช่วง กลางปี ๒๕๕๐ เป็นต้นมา แต่พอต้นปี ๒๕๕๒ แนวโน้มกลับรุนแรงขึ้น แล้วก็ถี่ขึ้น โดยเฉพาะ ในเดือนมกราคม เดือนมีนาคม เดือนเมษายน ปี ๒๕๕๒ ระดับความรุนแรงขยับขึ้นสูง ประมาณ ๑๐๐ ครั้งต่อเดือน เห็นไหมครับ ไหนล่ะที่ท่านบอกว่าพอมี ศอ.บต. แล้ว อะไรมันจะดีขึ้น ปีนี้ก็ยังเจออย่างนี้อีก มันเป็นเพราะอะไร พอไปดูก็มีคําถามต่อไปบอกว่า เหตุใดสถานการณ์ในภาคใต้ภาพรวมยังเป็นเช่นนี้ ทั้ง ๆ ที่ภาครัฐ โดยเฉพาะฝ่ายความมั่นคง ในการแก้ปัญหาภาคใต้นั้นทุ่มกําลังคนงบประมาณมากกว่า ๑๐๐,๐๐๐ ล้านบาท พวกเราเห็นแล้ว สื่อก็ลงบอกแล้ว ๑.๔๔ แสนล้านบาทลงไป กําลังทหาร ตํารวจ มากกว่า ๖๐,๐๐๐ คน ในรอบ ๖ ปี มีผู้เสียชีวิตรวมแล้ว ๔,๐๐๐ กว่าคน เสียชีวิตนะครับ หลายคน บอกผมว่าตัวเลขนี้มากกว่าทหารอเมริกันที่เสียชีวิตที่อิรักครับ เราอุตส่าห์ลงทุน ตั้งคณะกรรมาธิการ ดูรายชื่อทั้งหมดแล้วก็คิดว่ารายงานฉบับนี้ผมอ่านดูแล้วน่าจะพบกับ ความสว่าง หาหนทางที่จะนําไปสู่การแก้ไขปัญหาได้ เพราะอะไร เพราะในรูปภาพทั้งหมด ของคณะกรรมาธิการ โดยเฉพาะท่านที่เป็น ส.ส. ในพื้นที่ผมเคยถามส่วนตัว เคยถามท่านว่า ปัญหาจริง ๆ บอกหน่อยสิมันเกิดจากอะไร ตอนที่ผมทํางานอยู่ที่กระทรวงศึกษาธิการครับ ไปเยี่ยมโรงเรียนหลายครั้ง ไปกับท่านรัฐมนตรีสุธรรม แสงปทุม ตอนนั้น เราไปมอบเงิน ช่วยเหลือกับคนพิการที่จังหวัดยะลาตอนเช้า ตอนบ่ายกลับมาโดยขึ้นเครื่องบินกลับนะครับ พอจะถึงหาดใหญ่มีรายงานว่าครูถูกยิงเสียชีวิตก็เลยต้องย้อนกลับไปรดน้ําศพเขา ภาพเหตุการณ์เหล่านี้มันยังคงอยู่ ฉะนั้นพอมาดูผลการศึกษาของคณะกรรมาธิการผมก็เห็น ความตั้งใจของท่านที่ต้องการศึกษาสภาพปัญหากันอย่างจริง ๆ อุตส่าห์ตั้งเป็น คณะอนุกรรมาธิการหลายชุด แต่ว่าชุดที่ผมพยายามจะดูก็คือชุดอนุกรรมาธิการ เรื่องโครงสร้างของสังคม การเมือง ชุดเรื่องวัฒนธรรม แล้วก็ชุดเรื่องการที่อยากให้ประชาชน เข้ามามีส่วนร่วมในการแก้ไขปัญหานี้มากขึ้น แล้วพออ่านดูจากรายงานนี้ท่านก็วาง เหมือนกับเป็นรายงาน เหมือนเป็นวิทยานิพนธ์น้อย ๆ ท่านใช้เวลาปีกว่านะครับ แล้วกลับมา เสนอเพื่อสอบ ผมเคยชินกับการอ่านรายงานอย่างนี้ เพราะว่าเคยสอบวิทยานิพนธ์บ่อยมาก พอเริ่มจากบทสภาพปัญหาในปัจจุบันท่านพูดถึงก็ผ่านไป มาถึงเรื่องการวิเคราะห์ สภาพปัญหาและสาเหตุของปัญหาในพื้นที่ พออ่านดูแล้วในบทที่ ๒ ท่านประธานครับ สภาพปัญหา เหตุการณ์ความรุนแรงที่เกิดขึ้น เหตุความรุนแรงท่านก็บอกว่าเหตุความรุนแรง ที่เกิดขึ้นรุนแรงมากขึ้น ส่วนหนึ่งมาจากกลุ่มขบวนการก่อความไม่สงบที่มีการจัดองค์กร ตลอดจนมีการพัฒนายุทธศาสตร์ ยุทธวิธีเข้มแข็งขึ้น ขณะเดียวกันรัฐก็เลือกที่จะแก้ปัญหา โดยเพิ่มกําลังทหาร อาวุธยุทโธปกรณ์ลงสู่พื้นที่มากขึ้น พอเป็นอย่างนี้มันแก้ปัญหาได้ไหม พอไปถามประชาชนบอกว่าที่เป็นอย่างนี้ประชาชนรู้สึกอย่างไร ศูนย์วิจัยของมหาวิทยาลัย สงขลาที่ปัตตานีนะครับ ถามว่าประชาชนมีความเห็นอย่างไรในนโยบายอย่างนี้ ประชาชน ในจํานวนมากที่เขาตอบมาเขาบอกว่าไม่ค่อยเห็นด้วยกับการใช้วิธีการทางทหาร ในการจัดกับปัญหาความไม่สงบในพื้นที่ภาคใต้ ก็คือเขาตอบว่าไม่เห็นด้วยเพราะมันแก้ไม่ได้ เพราะฉะนั้นถ้ามีข้อมูลพื้นฐานอย่างนี้ผมก็ไปดูกันต่อไป ท่านก็ไม่ได้บอกกลุ่มขบวนการ ก่อความไม่สงบคือใคร ต้องย้อนกลับ บังเอิญผมก็เห็นเล่มแดง ๆ ของท่านกรรมาธิการ ความมั่นคง ท่านประธานเจะอามิงเป็นประธาน มาเล่มนี้เลยครับท่านประธาน ซึ่งก็คงจะเข้า ในวาระต่อไป เล่มนี้จะบอกว่าขบวนการนั้นมีใครบ้าง ก็คือถ้าอ่านเล่มนี้แล้วต้องไปอ่านเล่มนี้ต่อ ก็จะทําให้รายงานสมบูรณ์ยิ่งขึ้น กลับไปดูเรื่อง มติทางโครงสร้างที่สําคัญเรื่องการกระจายอํานาจทางการเมืองการปกครอง ในนั้นบอกว่า พื้นที่ยังไม่เหมาะสมกับลักษณะทางวัฒนธรรม ศาสนา และอัตลักษณ์ ท่านใช้คํานี้บ่อยมาก ผมก็พยายามอ่านดูหลายเรื่องว่าท่านจะบอกว่าอย่างไร ต้องการพูดว่าอย่างไร จริง ๆ ว่า ต้นตอของปัญหานี้คืออะไร เพราะท่านต้องโจทย์ว่าปัญหานะครับ ท่านตอบโจทย์ได้ไหม ถ้าตอบได้ชัดเจนขึ้น เรื่องที่ท่านเสนอในบทต่อไปก็จะสอดคล้องกัน และทําให้ผู้อ่านเห็นด้วย กับท่าน แต่ว่ายิ่งอ่านก็ยิ่งมีข้อสงสัย ท่านบอกหลายอย่างนะครับว่าการกระจายอํานาจ ทางการเมืองการปกครองไม่เหมาะสมกับลักษณะปกครองพื้นที่ รัฐยังไม่มีการพัฒนา การเรียนการสอนของโรงเรียนสามัญในพื้นที่เท่าที่ควร ผู้บริหารโรงเรียนไม่เข้าใจและไม่ให้ ความสําคัญกับการสร้างบรรยากาศที่เอื้ออํานวยต่อการปฏิบัติศาสนกิจของนักเรียน ในด้านนโยบายของรัฐที่ใช้กฎอัยการศึก พ.ร.ก. ฉุกเฉินหรืออะไรต่ออะไรพวกนี้ก็เหมือนกัน ก็เป็นปัญหาและเป็นอุปสรรคกันไปหมด นี่ปัญหาเรื่องพื้นฐานที่ท่านพูด พอไปดูในบทที่ ๓ วิเคราะห์สภาพปัญหาและสาเหตุพื้นฐานของปัญหา บทนี้ผมก็อ่านหลายรอบ ก็ไม่ว่าอะไร ท่านก็วาดไว้ในข้อ ๓.๑ ปรากฎการณ์ของปัญหาความไม่สงบในจังหวัดชายแดนภาคใต้ ที่บอกว่าความรุนแรงที่เกิดขึ้นนี้เป็นเพียงอาการที่เกิดขึ้นจากเรื่องที่เรื้อรังมา คืออะไรครับ ท่านก็บอกว่าสาเหตุพื้นฐานของความไม่สงบในจังหวัดชายแดนภาคใต้ก็คือในเรื่องโครงสร้าง การจัดองค์กรทางการเมืองที่ไม่สอดคล้องกับวิถีชีวิต การดําเนินชีวิตของท้องถิ่น ไม่เอื้อต่อ การเข้ามามีส่วนร่วมของประชาชน พอท่านพูดอย่างนี้ผมก็อ่านในบทที่ ๔ ต่อไป แล้วท่านเสนออะไร ท่านบอกว่าประชาชนขาดพื้นที่ทางการเมือง ขาดพื้นที่ทางการเมือง ในการเข้ามามีส่วนร่วมแปลว่าอะไร ก็คืออยากจะให้ประชาชนเขามีส่วนร่วมมากขึ้น เราเคยมี ศอ.บต. สุดท้ายท่านก็บอกว่าไม่ได้ พอมีพรรคการเมือง สมัยก่อนพรรคท่าน ท่านก็ยุบ ท่านก็บอกไม่ได้ นั่นคือต้นเหตุของปัญหา บัดนี้ท่านออกกฎหมายตั้ง ศอ.บต. ขึ้นมา นึกว่าเป็นยาที่จะมาแก้ปัญหานี้ได้ เห็นไหมความรุนแรงก็มากขึ้นกว่าเดิมอีก มันไม่ตอบโจทย์ ท่านก็บอกว่าการแก้ปัญหาพวกนี้ ความไม่สงบในภาคใต้นี้ไม่อาจสนองตอบ ต่อความต้องการของประชาชนได้อย่างแท้จริง ผมขีดเส้นใต้คําว่า อย่างแท้จริง คืออะไร พยายามจะอ่านต่อไปบอกว่ามิติที่สําคัญก็คือเรื่องมิติทางวัฒนธรรม ผมอ่านตรงนี้ ๓-๔ รอบ ท่านประธานครับ คณะกรรมาธิการบอกว่าตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบันเจ้าหน้าที่ของรัฐบางส่วน ยังไม่เห็นคุณค่า ไม่เข้าใจและไม่ให้เกียรติอัตลักษณ์ความเป็นมลายูปัตตานีอย่างจริงจัง และจริงใจ เช่น การปฏิเสธไม่ให้ใช้ภาษามลายูถิ่นเป็นภาษาทํางาน ตามที่คณะกรรมการ อิสระเพื่อความสมานฉันท์แห่งชาติ พ.ศ. .... เคยเสนอไว้เมื่อปี ๒๕๔๙ เป็นต้นมา ความไม่เข้าใจอย่างนี้มันก่อให้เกิดความขัดแย้งยิ่งขึ้นต่อความรู้สึกของคนไทยเชื้อสายมลายู ปัตตานี ตรงนี้หรือเปล่าคือหัวใจของปัญหา ท่านไม่ฟันธง ไม่บอก แล้วก็อ้อมแอ้มไป อ้อมแอ้มมา คือถ้าเป็นการอ่านงานนี้ผมว่าขี่ม้าเลียบค่าย ตกลงไม่ยอมบอกว่าปัญหา ที่แท้จริงของปัญหาความวรรคท้ายนี้คืออะไร ผมก็หวังว่าจะได้เห็นจากรายงานนี้ล่ะ ถ้าท่าน ตอบตรงไปตรงมาเลยบอกว่าปัญหานี้คือเรื่องปัญหาที่มาจากพื้นฐานทางวัฒนธรรมใช่หรือไม่ ปัญหาทางพื้นฐานเรื่องเผ่าพันธุ์ คือเป็นคนไทยมลายูหรือที่เรียกว่ามลายูปัตตานีใช่หรือเปล่า คนเหล่านี้เขาต้องการอัตลักษณ์ของเขา เขาอยากอยู่อย่างของเขา แต่ว่ารัฐไทยไม่ยอมให้ พอไม่ยอมให้ท่านก็คิดสร้างโน่นสร้างนี่ขึ้นมาเรื่อยเลย แม้กระทั่งล่าสุด พ.ร.บ. ศอ.บต. นี้ ผมก็เคยพูดท่านยก ครม. ทั้งคณะไปไว้ที่ ๓ จังหวัดภาคใต้มันเรื่องอะไร ไหนบอกจะให้เขาปกครองตนเอง ไม่ ยังไปปกครองเขามากกว่าเดิมเข้าไปอีกมันก็แก้ปัญหา ไม่ได้ ผมก็อ่านดูหลายรอบ พอไปถึงคณะกรรมาธิการแต่ละคณะ บางคณะที่สําคัญ เช่น ของคณะในเรื่องการต่างประเทศ ท่านก็บอกว่าปัญหาความรุนแรงในภาคใต้ไม่เกี่ยวข้องกับ ขบวนการก่อการร้ายสากลที่ทําให้เป็นความรุนแรงมากขึ้น ไม่เกี่ยว แต่เนื่องจากกระแสโลก มุสลิมในปัจจุบัน ไม่ว่าจะเป็นเหตุการณ์ที่อิรัก ปาเลสไตน์ ทําให้คนรู้สึกว่าชาวมุสลิมทั่วโลก รู้สึกว่าตัวเองเป็นฝ่ายถูกรังแก ด้วยเหตุผลนี้กระมังนะครับก็เลยทําให้มันเกี่ยวโยงไปถึง ภาคใต้ แต่ว่าท่านไม่ได้บอกนะว่าปัญหาเรื่องศาสนานี้เป็นปัญหาหลัก ไม่ใช่ พอไปถึง กลุ่มที่ศึกษาเรื่องศาสนาเห็นไหมครับ ท่านบอกว่าอย่างไร ศาสนาไม่ใช่ต้นเหตุของปัญหา ความไม่สงบใน ๓ จังหวัดชายแดนภาคใต้ แล้วอย่างไรล่ะ ตกลงกลุ่มนี้บอกศาสนาไม่ใช่ กลุ่มนี้บอกว่ากลุ่มชาวมุสลิมถูกดูถูกเหยียดหยามเป็นต้นเหตุ นี่คือรายงานมันเป็นอย่างนี้ พอมันเป็นอย่างนี้แล้วผมก็เห็นความพยายามของท่านอุตส่าห์ลงไปพื้นที่ไปเยี่ยมพี่น้อง กระทั่งเชิญอาจารย์ที่มาจากประเทศอังกฤษมาพูดว่าเขาแก้ปัญหาไอแลนด์ของประเทศ อังกฤษเขาแก้ปัญหากันอย่างไร นี่คือความพยายามในการแก้ไขปัญหา แต่ว่าพออ่านดูแล้ว ผมรู้สึกว่ามันไม่ฟันธงเลียบค่ายไปเรื่อย ตกลงอ่านแล้วทั้งหมดเล่มนี้ท่านบอกจะส่งรายงานนี้ ให้รัฐบาล หวังว่ารัฐบาลจะนําเอาข้อคิดเห็นเหล่านี้ไปปฏิบัติ ถ้าผมเป็นรัฐบาลอ่านดูแล้ว ไม่เห็นมีอะไรที่มันมากไปกว่ารายงานอื่นเลย ตกลงถ้าอ่านเล่มนี้ของท่านเจะอามิง จะมีข้อเสนอขัดเจนกว่าด้วยซ้ํา แล้วจะให้ทําอย่างไรครับท่านประธาน