สภาผู้แทนราษฎร · ครั้งที่ ๑๕ · ๑๕ มีนาคม ๒๕๕๔

พิเชษฐ์ พันธุ์วิชาติกุล เสนอแนะให้ภาษีบุหรี่กระจายไปสู่ท้องถิ่นเพื่อกระจายรายได้และอํานาจการคลัง แต่การออกกฎหมายระบุว่าภาษีบุหรี่จะไปสู่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น อย่างไรก็ตาม บุหรี่ที่ขายในกรุงเทพมหานครและเมืองพัทยาไม่ต้องเสียภาษี ทำให้เกิดปรากฏการณ์ที่บุหรี่ในกรุงเทพมหานครหลั่งไหลออกไปต่างจังหวัด

นายพิเชษฐ์ พันธุ์วิชาติกุล กระบี่

ท่านประธานครับ ที่พาดพิงและทําให้ เสียหายก็คือเรื่องของห้างสหสามิตร เรื่องการเก็บภาษี อบจ. เรื่องที่กล่าวหาว่าบุหรี่ ต่างประเทศไม่ต้องเสียภาษี เรื่องที่บอกว่ามีการสําแดงบุหรี่ผิดจากที่เป็นจริง ทั้งหมดนี้ กระผมเป็นรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงการคลัง ระหว่างปลายปี ๒๕๔๐ ถึงต้นปี ๒๕๔๔ เป็นผู้กํากับดูแลโรงงานยาสูบโดยตรงและเกี่ยวข้องโดยตรงครับ ท่านประธานครับ ตั้งแต่ รัฐบาลชวน หลีกภัย ๒ มีนโยบายชัดเจนที่สุดเรื่องหนึ่ง ก็คือเรื่องการกระจายอํานาจ ขณะนั้น ได้ตั้งท่านรองนายกรัฐมนตรีพิชัย รัตตกุล เป็นประธานกรรมการในการกระจายอํานาจ ได้มีการมอบหมายท่านรัฐมนตรีชํานิ ศักดิเศรษฐ์ เป็นผู้รับผิดชอบการกระจายอํานาจ การปกครอง เรื่อง อบต. เรื่อง อบจ. เรื่องเทศบาล ส่วนผมเป็นประธานในเรื่องการกระจายรายได้ กระจายอํานาจการคลังไปสู่ท้องถิ่น สิ่งที่ได้มีการพิจารณา ณ ขณะนั้นในการที่จะกระจาย ไปสู่ท้องถิ่นนั้น นอกจากจากเรื่องภาษีโรงเรือน ภาษีที่ดิน นอกจากภาษีปิโตรเลียม ภาษีต่าง ๆ ภาษีโรงแรม ตัวสําคัญอันหนึ่งที่ผมคิดว่าจําเป็นจะต้องกระจายให้ไปสู่ท้องถิ่นก็คือภาษีบุหรี่ เพราะกระแสในการต่อต้านการสูบบุหรี่และมลภาวะกับบุหรี่ที่เกิดขึ้นกับท้องถิ่นมีค่อนข้างจะสูง เพราะฉะนั้นตามแผนและขั้นตอนในการกระจายอํานาจ เมื่อออกมาปี ๒๕๑๒ ก็มีการระบุถึง ภาษีบุหรี่ ภาษียาสูบ ที่จะต้องแบ่งให้กับท้องถิ่นตั้งแต่เดิม มวนละ ๑ สตางค์ จนบัดนี้ประมาณ มวนละ ๙ สตางค์เศษ ๆ ๙ สตางค์เศษ ๆ ก็เท่ากับซองละประมาณ ๑ บาท ๘๐ สตางค์ แต่กฎหมายแผนและขั้นตอนการกระจายอํานาจที่ออกมา มีการระบุท้องถิ่นเพียงว่าองค์การ บริหารส่วนจังหวัดที่ขาดไป ก็คือกรุงเทพมหานครและเมืองพัทยา เมื่อกฎหมายออกใช้ มันก็เกิดกลายเป็นว่าบุหรี่ที่ขายในกรุงเทพมหานครไม่ต้องเสียภาษีท้องถิ่น บุหรี่ที่ขายไปยัง เมืองพัทยาก็ไม่ต้องเสียภาษีท้องถิ่น ก็เกิดปรากฏการณ์ว่าบุหรี่ในกรุงเทพมหานครหลั่งไหล ออกมาจากจังหวัดด้วยการเล็ดลอด เพราะในกรุงเทพมหานครถูกกว่า เรื่องนี้เป็นปัญหาใหญ่ แก่โรงงานยาสูบ ณ ขณะนั้นว่าเมื่อพื้นที่ต่าง ๆ ส่วนหนึ่งต้องเสียภาษีบุหรี่ ส่วนหนึ่งไม่ต้องเสีย การหลั่งไหลเคลื่อนย้ายของบุหรี่ของกรุงเทพมหานครไปอยู่ต่างจังหวัดก็เกิดขึ้นสูง ห้างหุ้นส่วน ผมไม่แน่ใจว่าเป็นห้างหุ้นส่วนจํากัดหรือห้างหุ้นส่วนสามัญนิติบุคคลสหสามิตรเป็นผู้รับ สัมปทานโควตาบุหรี่ทั้งหมดในกรุงเทพมหานคร มีมาตั้งแต่ก่อนรัฐบาลประชาธิปัตย์ ตั้งแต่สมัย พลเอก องอาจ ชัมพูนทะ เป็นผู้อํานวยการโรงงานยาสูบ ในฐานะที่บุหรี่ในกรุงเทพมหานคร หลั่งไหลออกไปต่างจังหวัดมาก โรงงานยาสูบก็จําเป็นต้องคุยกับห้างสหสามิตร ก็เลยให้ ห้างสหสามิตรเป็นผู้ดําเนินการควบคุมดูแลรับผิดชอบในส่วนที่ภาษีบุหรี่ที่จะไปถึงต่างจังหวัด ต่าง ๆ เหล่านี้ด้วย ผมขอชี้แจงในส่วนที่มีการอภิปรายเมื่อกี้นี้สัก ๒-๓ ประการ

ประการแรก ก็คือเรื่องที่ว่าบุหรี่ไทยต้องเสียภาษี แต่บุหรี่นอกไม่เสียภาษี ไม่เป็นความจริงครับ เพราะปัญหาใหญ่ ณ ขณะที่ผมรับผิดชอบขณะนั้น โรงงานยาสูบ มีปัญหาก็คือ บุหรี่นอกแทรกซึมเข้ามาทุกรูปแบบในตลาดการขาย จนแย่งตลาดบุหรี่ไทย ไปแล้วประมาณ ๗-๑๐ เปอร์เซ็นต์ ครองตลาด ๗-๑๐ เปอร์เซ็นต์ครับ ตัวเลขปัจจุบันนี้ ที่พูดกันถึง ๒๕ เปอร์เซ็นต์ ผมก็ไม่ทราบว่าถูกต้องหรือไม่ อย่างไร แค่ไหนกันครับ เพราะฉะนั้นการที่จะยกเว้นให้บุหรี่นอกไม่ต้องเสียภาษีเป็นไปไม่ได้เรียนยืนยัน และผม ก็ตรวจสอบไปยังโรงงานยาสูบแล้วว่าปัจจุบันนี้และตั้งแต่เดิมไม่ว่าบุหรี่นอก คือบุหรี่ ต่างประเทศหรือบุหรี่ไทยต้องเสียภาษีท้องถิ่นเหมือนกันครับ เหมือนกัน การที่เอา ห้างหุ้นส่วนสหสามิตรมารับผิดชอบในเรื่องเกี่ยวกับว่าภาษีบุหรี่ที่จ่ายไปยัง อบจ. ที่บอกว่า โรงงานยาสูบจ่ายเช็คให้กับสหสามิตร สหสามิตรเบิกเงินไปจ่ายให้ อบจ. ตรงกันข้ามครับ เรากําหนดหน้าที่ให้สหสามิตเป็นผู้ควบคุมบุหรี่ที่ขายอยู่ต่างจังหวัดทั้งหมด และสหสามิตร จะต้องสํารองจ่ายให้กับ อบจ. ไปก่อน เมื่อจ่ายไปก่อนทั้งหมดเท่าไร ก็รวบรวมรายการมาเบิก จากโรงงายาสูบ การเบิกเงินที่จ่ายไปจริงกับงวดแต่ละงวดเบิกมันจะมีการคาบเกี่ยวกัน เพราะฉะนั้น ยอดเงินแต่ละครั้งไม่ตรงกันพอดีหรอกครับ เพราะฉะนั้นที่กล่าวหาว่าสรรพสามิตรจ่ายเงิน ให้เป็นเช็คไปยัง อบจ. แต่ว่าผ่านสหสามิตรหรือจ่ายให้สหสามิตรเพื่อไปยัง อบจ. นี้ตรงกันข้าม จริง ๆ สหสามิตรต้องสํารองจ่ายเรื่องนี้แล้วก็กลับมาคิดกับกรมสรรพสามิต เรื่องโมเดิร์น เทรดครับ เรื่องโมเดิร์น เทรดนี้ไม่ได้เป็นเอเจนท์ (Agent) โดยตรงกับโรงงานยาสูบ และโมเดิร์น เทรด ส่วนใหญ่เกือบทั้งหมดสมัครใจที่จะซื้อบุหรี่จากกรุงเทพมหานครออกไป แต่กรุงเทพมหานคร เป็นแหล่งที่ไม่ต้องเสียภาษี