นายสาทิตย์ วงศ์หนองเตย รัฐมนตรีประจําสํานักนายกรัฐมนตรี

ท่านประธานที่เคารพ ผม สาทิตย์ วงศ์หนองเตย รัฐมนตรีประจําสํานักนายกรัฐมนตรี ในนามของ คณะรัฐมนตรีขอเสนอร่างพระราชบัญญัติสัญชาติ (ฉบับที่ ..) พ.ศ. ....โดยมีเหตุผล หลักการ และสาระสําคัญดังต่อไปนี้

เหตุผล โดยที่เป็นการสมควรแก้ไขปัญหาสัญชาติให้คนไทยพลัดถิ่น ซึ่งเป็น คนเชื้อสายไทยที่ต้องกลายเป็นคนในบังคับของประเทศอื่นเนื่องจากการเปลี่ยนแปลงอาณาเขต ของราชอาณาจักรไทย โดยให้สัญชาติไทยโดยการเกิดแก่บุคคลดังกล่าวที่ยังไม่ได้ถือสัญชาติ ของประเทศอื่น และได้อพยพเข้ามาอยู่อาศัยในประเทศไทยเป็นระยะเวลาหนึ่ง และมีวิถีชีวิต เป็นคนไทย โดยได้รับการสํารวจตามกฎหมายว่าด้วยการทะเบียนราษฎร ภายใต้หลักเกณฑ์ และเงื่อนไขที่คณะรัฐมนตรีกําหนด และเพื่อให้เป็นไปตามหลักสืบสายโลหิตตามกฎหมายว่า ด้วยสัญชาติ จึงกําหนดให้บุตรของคนไทยพลัดถิ่นที่ได้สัญชาติไทยโดยการเกิด โดยพระราชบัญญัตินี้ที่ไม่ได้ถือสัญชาติของประเทศอื่น หรือได้สัญชาติแล้ว ก็ได้สัญชาติไทย โดยการเกิดด้วย จึงจําเป็นต้องตราพระราชบัญญัตินี้

หลักการ

๑. เพิ่มบทนิยามคําว่า “คนไทยพลัดถิ่น” ให้หมายความว่า ผู้ซึ่งมีเชื้อสาย ไทยที่ต้องกลายเป็นคนในบังคับของประเทศอื่น โดยเหตุอันเกิดจากการเปลี่ยนแปลงอาณา เขตของราชอาณาจักรไทยในอดีต ซึ่งปัจจุบันผู้นั้นมิได้ถือสัญชาติของประเทศอื่น และได้อพยพเข้ามาอยู่อาศัยในประเทศไทยเป็นระยะเวลาหนึ่ง และมีวิถีชีวิตเป็นคนไทย โดยได้รับการสํารวจจัดทําทะเบียนตามกฎหมายว่าด้วยการทะเบียนราษฎรภายใต้ หลักเกณฑ์และเงื่อนไขที่คณะรัฐมนตรีกําหนด หรือเป็นผู้ซึ่งมีลักษณะอื่นทํานองเดียวกัน ตามที่กําหนดในกฎกระทรวง

๒. ให้มีคณะกรรมการรับรองความเป็นคนไทยพลัดถิ่น ประกอบด้วย กรรมการซึ่งเป็นผู้แทนจากส่วนราชการที่เกี่ยวข้อง และกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิไม่เกิน ๗ คน มีอํานาจหน้าที่พิจารณาและให้การรับรองความเป็นคนไทยพลัดถิ่น ตลอดจนเสนอแนะ และให้ความเห็นต่อรัฐมนตรีในการออกกฎกระทรวงหรือการดําเนินการใด ๆ เกี่ยวกับ คนไทยพลัดถิ่น

๓. กําหนดให้ผู้ซึ่งคณะกรรมการรับรองความเป็นคนไทยพลัดถิ่นได้รับรอง ความเป็นคนไทยพลัดถิ่นได้รับสัญชาติไทยโดยการเกิด และกําหนดให้บุตรของคนไทย พลัดถิ่นดังกล่าวที่ไม่ได้ถือสัญชาติของประเทศอื่น หรือได้สัญชาติไทยแล้วก็ได้สัญชาติไทย โดยการเกิดด้วย

๔. กําหนดให้ถือว่าคนไทยพลัดถิ่นที่ได้แปลงสัญชาติเป็นคนไทย หรือได้สัญชาติไทยแล้ว ก่อนวันที่พระราชบัญญัตินี้ใช้บังคับเป็นคนไทยพลัดถิ่นที่ได้รับ การรับรองจากคณะกรรมการรับรองความเป็นคนไทยพลัดถิ่นตามพระราชบัญญัติสัญชาติ พุทธศักราช ๒๕๐๘ ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัตินี้ และให้มีสถานะเป็นผู้มีสัญชาติไทย โดยการเกิดด้วย

ผมขออนุญาตกราบเรียนท่านประธานเพิ่มเติมอีกเล็กน้อยครับว่าที่มาที่ไป ของกฎหมายฉบับนี้นั้น ก็เป็นเรื่องที่มีการเรียกร้องของพี่น้องประชาชนคนไทยกลุ่มหนึ่ง ที่เรียกว่าคนไทยพลัดถิ่น คนไทยพลัดถิ่นกลุ่มนี้มีที่มาที่ไป ซึ่งส่วนใหญ่เดิมนั้นเขาอาศัย อยู่ในเขตทางมะริด ทวาย และตะนาวศรี ในยุคก่อนที่จะมีการเปลี่ยนแปลงในเรื่องของ อาณาเขต เขาก็เลยถูกบังคับให้ไปเปลี่ยนแปลงไปอยู่อาณาเขตบังคับของประเทศอื่น แต่คนเหล่านี้ประสงค์ที่จะเป็นคนไทย ก็ได้เดินทางกลับมาอยู่ในประเทศไทยเป็นระยะ เวลาหนึ่ง โดยหน่วยงานที่เกี่ยวข้องก็ได้ไปทําการสํารวจจํานวนของผู้ที่เข้ามาในลักษณะ เช่นนี้ และมีความต้องการที่จะเป็นคนไทย เพียงแต่ว่าในอดีตที่ผ่านมานั้นพระราชบัญญัติ สัญชาติไม่ได้มีช่องทางอื่นในการที่ให้เขาได้สัญชาติไทย นอกจากใช้วิธีการแปลงสัญชาติ แต่คนเหล่านี้เขาสํานึกตนอยู่เสมอว่าเขาเป็นคนไทย ดังนั้นถ้าหากว่าเป็นการแปลงสัญชาติ เขาก็จะเกิดคําถามในเรื่องศักดิ์ศรีความเป็นคนไทยว่า ทําไมต้องแปลงสัญชาติเขาด้วยในเมื่อ เขาเป็นคนไทยอยู่แล้ว

อีกประการหนึ่งที่เขาวิตกกังวลก็คือการแปลงสัญชาตินั้น จะทําให้เขา ไม่ได้สัญชาติไทยโดยการเกิด ดังนั้นหากว่ามีการทําผิดกฎหมายใด ๆ ก็เกรงว่าจะถูกถอน สัญชาติไทยได้ ก็จะเป็นปัญหากับเขา คนไทยพลัดถิ่นกลุ่มนี้จึงมีการรวมกลุ่มกัน และมีการ เรียกร้องต่อทางราชการมาตลอดระยะเวลาหลายปีที่ผ่านมานี้ แต่ก็ยังไม่ได้รับการตอบสนอง จนกระทั่งมาถึงรัฐบาลชุดปัจจุบันก็ได้มีการเรียกร้องเข้ามาเป็นเครือข่าย และมีการทํางาน ร่วมกัน จนคณะกรรมาธิการของสภาผู้แทนราษฎรในชุดคณะกรรมาธิการการพัฒนา การเมืองของท่านอาจารย์ไกรศักดิ์ ชุณหะวัณ ซึ่งประทานโทษเอ่ยนามท่าน ประกอบไปด้วย ส.ส. จากทุกพรรคการเมืองที่อยู่ที่นั่น ก็มีการจัดรวบรวมรับฟังความคิดเห็นทางฝ่าย นักวิชาการและฝ่ายอื่นที่เกี่ยวข้อง จนกระทั่งยกร่างขึ้นมาเป็นกฎหมายฉบับหนึ่งบัญญัติ เอาไว้ในกฎหมายฉบับนั้นและเสนอเข้ามาในสภาผู้แทนราษฎร เพียงแต่กฎหมายฉบับนั้น ที่เสนอมานั้น หลายฝ่ายที่เป็นส่วนราชการที่เกี่ยวข้องยังเห็นว่าอาจจะมีช่องว่างบางประการ ซึ่งไม่รัดกุมเพียงพอ ในที่สุดแล้วทางฝ่ายรัฐบาลโดยทางสํานักนายกรัฐมนตรีก็ทํางาน ร่วมกันกับกลุ่มพี่น้องที่มาเรียกร้อง จนกระทั่งวันหนึ่งเขาได้เดินทางไกลมาจากด่านสิงขร ที่ประจวบคีรีขันธ์ จากระนอง จากเกาะกง มาถึงหน้าสภาผู้แทนราษฎร เพื่อเรียกร้องให้มี พระราชบัญญัติสัญชาติ ก็เป็นจังหวะเดียวกันกับที่ทางสํานักนายกรัฐมนตรีก็ได้รวบรวม เอาความคิดความเห็นของทุกฝ่ายจัดประชุมร่วมกัน และเห็นพ้องต้องกันว่าในเมื่อเขา ประสงค์เป็นคนไทย ทางหน่วยงานราชการ เช่น สภาความมั่นคงก็ไปสํารวจจํานวนไว้แล้ว ค่อนข้างที่จะแน่นอน ตัวกฎหมายสัญชาติที่มีบังคับอยู่ในปัจจุบันนั้นก็ไม่มีช่องทางที่จะคืน สัญชาติไทยให้กับคนเหล่านี้ได้ จึงได้มีการยกร่างกฎหมายฉบับนี้ขึ้น โดยการมีส่วนร่วมจาก ทางภาคประชาชน จากภาคราชการ จาก ส.ว. จาก ส.ส. ในหลายพรรคการเมืองด้วยกัน และเห็นพ้องต้องกันว่ากฎหมายฉบับนี้น่าจะเป็นทางออกอย่างหนึ่งในการที่จะคืนสัญชาติ ให้กับคนไทยพลัดถิ่นเหล่านี้ให้เป็นคนไทยโดยสมบูรณ์ ปัญหาคนไทยพลัดถิ่นเหล่านี้ มีมากครับท่านประธาน พวกเขานั้นเมื่อไม่มีสัญชาติไทย จะไปซื้อรถจักรยานยนต์ก็ใช้ชื่อ ตนเองไม่ได้ก็ใช้ชื่อคนอื่น พอผ่อนชําระจนครบบางทีก็ถูกโกง คนอื่นก็เอาไป ไปซื้อที่ดินก็ต้อง ใช้ชื่อคนอื่นก็ถูกโกงและเอาไป มีปัญหาทั้งในเรื่องการศึกษา มีปัญหาทั้งในเรื่องการใช้ชีวิต ในเรื่องของการรักษาพยาบาล จนกระทั่งรัฐบาลต้องเข้าไปช่วยดูแลในเรื่องรักษาพยาบาล ในเรื่องของสิทธิการรับการศึกษา ก็ยังคงเหลือเรื่องเดียวก็คือเรื่องของสัญชาติ ผมคิดว่า ถ้าสภาผู้แทนราษฎรได้รับหลักการกฎหมายฉบับนี้แล้ว เข้าไปพิจารณาก็จะเป็นประโยชน์ อย่างยิ่ง ในกฎหมายฉบับนี้ก็จะมีหลักการ เหตุผล อย่างที่กระผมได้กราบเรียนต่อ สภาผู้แทนราษฎรไปแล้ว และได้ญัตติให้มีหลักการกว้าง ๆ เช่น นิยามเรื่องคนไทยพลัดถิ่น ซึ่งเรื่องนี้จะต้องไปเขียนไว้ให้ชัดเจนในกฎกระทรวงอีกทีหนึ่งถึงวิธีการพิสูจน์ วิธีการพิสูจน์นั้น ก็จะมีคณะกรรมการขึ้นมาชุดหนึ่ง ที่เรียกว่าคณะกรรมการรับรองความเป็นคนสัญชาติไทย ของคนไทยพลัดถิ่น ซึ่งจะประกอบไปด้วยทั้งนักวิชาการ ภาคราชการ และมาจากภาคส่วน ของประชาชน ซึ่งถือเป็นความเปิดกว้าง ซึ่งเป็นกลไกอย่างหนึ่งซึ่งได้บัญญัติขึ้นในกฎหมาย ฉบับนี้ นอกจากนั้นคนได้สัญชาติแล้วก็จะถือว่าได้สัญชาติไทยโดยการเกิดด้วย ซึ่งก็จะทําให้ เขามีศักดิ์และศรีของความเป็นคนไทยโดยสมบูรณ์ บุตรของเขาที่เกิดขึ้นก็จะได้สัญชาติไทย โดยการเกิดตามหลักการสืบสายโลหิตไปด้วย ขณะเดียวกันเขาเหล่านั้นซึ่งได้รับการแปลง สัญชาติไปแล้วก็จะถือว่าได้สัญชาติไทยโดยการเกิดตามหลักของกฎหมายฉบับนี้ไปด้วย จึงกราบเรียนท่านประธานเพื่อให้สภาได้รับหลักการกฎหมายฉบับนี้และนําไปสู่การปฏิบัติ ต่อไปครับ