นายธีระ วงศ์สมุทร รัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์

ท่านประธานที่เคารพ ท่านสมาชิกผู้ทรงเกียรติ กระผม นายธีระ วงศ์สมุทร รัฐมนตรีว่าการ กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ซึ่งได้รับมอบหมายจากท่านรองนายกรัฐมนตรี พลตรี สนั่น ขจรประศาสน์ ซึ่งท่านติดราชการสําคัญ ซึ่งท่านรองนายกรัฐมนตรีสนั่นได้รับมอบหมาย จาก ฯพณฯ นายกรัฐมนตรีให้มาตอบกระทู้ถามของท่านสมาชิกผู้ทรงเกียรติ ในเรื่องพัฒนาลุ่มนํ้าพะเนียง จังหวัดหนองบัวลําภู ก่อนอื่นผมต้องขอกราบขอบพระคุณ ท่านสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจังหวัดหนองบัวลําภู ท่านพิษณุ หัตถสงเคราะห์ เป็นอย่างยิ่งที่ได้นําปัญหาความเดือดร้อนของพี่น้องประชาชนในจังหวัดหนองบัวลําภู ได้มาสอบถาม เพื่อความกระจ่างชัดเจนให้กับพี่น้องประชาชนในจังหวัดหนองบัวลําภู โดยเฉพาะอย่างยิ่งพี่น้องเกษตรกรได้รับทราบถึงปัญหาและแนวทางแก้ไขต่อไป

สําหรับในคําถามแรกนั้นผมขออนุญาตกราบเรียนว่า เป็นที่ทราบดีอยู่แล้ว จังหวัดหนองบัวลําภูก็มีลุ่มนํ้าใหญ่ ๆ อยู่ ๒ ลุ่มนํ้า คือลุ่มนํ้าโขงกับลุ่มนํ้าชี ส่วนลําห้วยพะเนียงนั้นก็เป็นส่วนหนึ่งคือลุ่มนํ้าย่อยของลุ่มนํ้าชี ซึ่งมีพื้นที่ลุ่มนํ้าใหญ่มาก ตามที่ท่านสมาชิกได้กราบเรียนไปแล้วถึง ๑,๘๗๐ ตารางกิโลเมตร ความยาวของ ลุ่มนํ้าพะเนียงทั้งหมดก็ประมาณ ๑๘๐ กิโลเมตร แต่ส่วนที่อยู่ในจังหวัดหนองบัวลําภู ก็ประมาณ ๑๔๐ กิโลเมตรเศษ ๆ ตามที่ท่านได้กล่าว เมื่อพื้นที่ลุ่มนํ้ากว้างใหญ่ไพศาล เพราะฉะนั้นปริมาณนํ้าหรือปริมาณฝน พื้นที่รับนํ้ามาก็ทําให้มากเช่นกัน ประกอบกับ ลํานํ้าพะเนียงมีสภาพที่คดเคี้ยว แล้วก็มีสิ่งขวางทางนํ้าอยู่เป็นจํานวนมาก จึงทําให้ ประสบปัญหาอุทกภัยเป็นประจําตามที่ท่านได้ทราบกัน ซึ่งความสําคัญของตรงนี้ก็ตั้งแต่ ปี ๒๕๔๕ ที่ท่านบอกว่าได้ดําเนินการแก้ไขปัญหามาแล้ว ซึ่งในเบื้องต้นจังหวัดก็ได้รับมอบหมายให้ สํานักงาน รพช. ในขณะนั้นได้ทําการขุดลอก แล้วก็ต่อมาในปี ๒๕๔๖ ก็ได้มีการอนุมัติ โครงการขุดลอกลําพะเนียงตามที่ท่านได้กล่าวนะครับ ซึ่งในการดําเนินการตรงนี้เอง จังหวัดก็ได้ตั้งคณะกรรมการขึ้นมาเรียกว่า คณะกรรมการบริหารโครงการพัฒนา ลุ่มนํ้าพะเนียง เพื่อจะขับเคลื่อนให้เป็นรูปแบบ ต่อมาเมื่อปี ๒๕๔๗ รัฐบาลในขณะนั้น ได้ให้ความสําคัญในโครงการนี้ก็ได้จัดสรรงบประมาณไปประมาณ ๓๐๑ ล้านบาท ส่วนหนึ่งก็เอาไปให้กรมชลประทานดําเนินการขุดลอกปรับปรุงลํานํ้าประมาณ ๒๑๓ ล้านบาท และอีก ๘๘ ล้านบาทก็ให้กรมทรัพยากรนํ้าเป็นผู้ดําเนินการก่อสร้าง อาคารบังคับนํ้าเพื่อเก็บกักนํ้าไว้ในลํานํ้า

ทีนี้ประเด็นปัญหาในเรื่องของที่ดิน คณะกรรมการบริหารจังหวัดเขาก็ได้ มีมติว่าทําอย่างไรที่จะให้พี่น้องเกษตรกรได้เข้ามามีส่วนร่วม ก็เลยมีมติว่าจะไม่มี การชดเชยค่าที่ดินให้กับพี่น้องเกษตรกรที่ได้รับผลกระทบ ก็ได้ไปทําการประชาสัมพันธ์ แล้วก็ทําความเข้าใจกับชุมชนกับเกษตรกรที่อยู่ในริมลุ่มนํ้าพะเนียงให้ความเห็นชอบ ในการขุดลอกโครงการนี้ด้วย ซึ่งพี่น้องเกษตรกรแล้วก็ผู้นําชุมชนในขณะนั้น ก็เห็นประโยชน์ของโครงการจึงได้เซ็นชื่อยินยอมให้การใช้ที่ดินกันเกิดขึ้น ซึ่งเรื่องนี้ ผมคิดว่าท่านสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรผู้ทรงเกียรติคงจะได้ทราบในเบื้องต้นว่า ข้อมูลเหล่านี้เป็นเรื่องที่พี่น้องเกษตรกรให้ความยินยอมก่อน เมื่อโครงการนี้เข้าไป ดําเนินการแล้ว ปรากฏว่าในระหว่างดําเนินการราษฎรบางส่วนที่เป็นเจ้าของที่ดินก็ไม่ได้ ยินยอมตามที่ได้เซ็นชื่อยินยอมไว้ก่อนล่วงหน้าแล้ว ก็มีการเว้นที่กันบ้าง โครงการไม่บรรลุ วัตถุประสงค์ แต่เมื่อขุดเสร็จแล้วก็มีราษฎรส่วนหนึ่งตามที่ท่านได้กล่าวเมื่อกี้ก็ฟ้ องร้อง ต่อศาลปกครองซึ่งราษฎรทั้งหมดที่เซ็นชื่อยินยอม ถ้าผมจําตัวเลขไม่ผิดก็มีประมาณ ๔๗๐ รายโดยประมาณ แล้วก็มีการฟ้ องร้องอยู่ขณะนี้อยู่ที่ศาลปกครองก็ ๑๖๖ ราย ถึงที่สุดแล้ว ๓๒ ราย ซึ่งศาลสั่งให้กรมชลประทานชดใช้ที่ดินให้ราษฎรผู้ได้รับ ความเสียหายประมาณ ๓,๘๐๐,๐๐๐ บาท ซึ่งเมื่อศาลสั่งแล้วกรมชลประทานต้องปฏิบัติ ตามที่ศาลสั่ง ส่วนที่ยังไม่เป็ นที่ยุติก็ต้องรอให้กระบวนการทางศาลเป็ นข้อยุติ กรมชลประทานก็จะดําเนินการตามนั้นต่อไปนะครับ

สําหรับในประเด็นว่าแล้วเราจะพัฒนาลุ่มนํ้าพะเนียงนี้ต่อไปอย่างไร ซึ่งเมื่อเกิดปัญหาในลักษณะเช่นนี้การพัฒนาลุ่มนํ้าพะเนียงก็หยุดชะงักไม่สามารถที่จะ ดําเนินการต่อได้ ซึ่งกรมชลประทานก็มองว่าเราจะมองระบบลุ่มนํ้าพะเนียงทั้งระบบ อย่างไร เพราะว่าโครงการที่เราทํามาข้างต้นเป็นการขุดลอกเป็นช่วง ๆ เท่านั้นเอง ไม่ตลอดลํานํ้าก็เกิดปัญหาอุปสรรคนะครับ เพราะฉะนั้นอยากให้มองทั้งระบบเลยว่า ลุ่มนํ้าพะเนียงมีระบบ เพราะโครงการนี้ยังไม่ได้มีการศึกษาทั้งหมดเลย ทั้งระบบลุ่มนํ้า กรมชลประทานจึงบอกว่าขอศึกษาระบบลุ่มนํ้าพะเนียงทั้งหมดเลยว่าเราจะดําเนินการ แค่ไหน อย่างไร แต่อย่างไรก็ตามในส่วนที่คิดว่ามันไม่เป็นอุปสรรคต่อแผนแม่บทใหญ่ ที่กําลังศึกษาอยู่ ซึ่งในปีงบประมาณ ๒๕๔๔-๒๕๔๕ กรมชลประทานก็จะสร้างประตู ระบายนํ้าบังคับนํ้าอีก ๒ แห่ง เพื่อเก็บกักนํ้าไว้เพื่อก่อให้เกิดประโยชน์กับพี่น้องประชาชน ต่อไปครับ เพราะฉะนั้นในภาพรวมของลุ่มนํ้าพะเนียงผมต้องขอเรียนกับ ท่านสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรผู้ทรงเกียรตินะครับ ท่านพิษณุ หัตถสงเคราะห์ ว่าต้องขอให้ ศึกษาให้เต็มทั้งลุ่มนํ้าก่อน ตรงนี้ก็ขอใช้เวลาอีกสักนิดหนึ่งครับในการศึกษาเพื่อจะจัด แผนแม่บทที่สําคัญต่อไปนะครับ เมื่อไปศึกษาเสร็จแล้วผมคิดว่าในลักษณะเช่นนี้ การดําเนินการให้โครงการเป็นรูปธรรม การจัดหาที่ดินก็ต้องไปดําเนินการจัดหาที่ดิน ซื้อที่ดินเพื่อไม่ให้พี่น้องเกษตรกรเขาได้รับผลกระทบนะครับ ส่วนกระบวนการสอบสวน ข้าราชการนั้นผมคิดว่าคงเป็นไปตามระเบียบของทางราชการที่จะดําเนินการ ต้องไปดูว่า ในขั้นตอนที่มาที่ไปเป็นอย่างไร อันนี้ก็คงดูในเรื่องข้อเท็จจริงต่าง ๆ เพื่อให้เกิดขึ้นนะครับ ขออนุญาตกราบเรียนตอบคําถามในคําถามแรกนี้ ขอบพระคุณครับ