พิษณุ หัตถสงเคราะห์ หารือเรื่องการพัฒนาลุ่มน้ำพะเนียง จังหวัดหนองบัวลําภู โดยเรียกร้องการสนับสนุนจากภาครัฐในการแก้ไขปัญหาที่เกิดขึ้น และขอให้รัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์แจ้งแผนงานโครงการในปี 2554-2558 และแผนพัฒนาลุ่มน้ำพะเนียง 5 ปี พร้อมปรับปรุง ระบบราชการเพื่อให้ขวัญกำลังใจกับเจ้าหน้าที่
กราบขอบพระคุณ ท่านประธานอย่างสูงครับ ท่านประธานที่เคารพครับ ผม พิษณุ หัตถสงเคราะห์ สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจังหวัดหนองบัวลําภู พรรคเพื่อไทย ท่านประธานครับ ต้องขอ กราบขอบพระคุณท่านประธานเป็นอย่างสูงนะครับ ถึงแม้ว่าอาจจะมีการผิดพลาด ในตอนต้น ท่านประธานก็ได้กรุณาอยู่ดีนะครับ ก็จะขอเวลาท่านประธานพอสมควร เนื่องจากว่ากระทู้ถามทั่วไปกระทู้นี้ผมรอเวลามาเป็ นเวลาหลายเดือนซึ่งได้รับ การร้องเรียน ร้องขอ แล้วก็มีการแลกเปลี่ยนกับพี่น้องประชาชนชาวจังหวัดหนองบัวลําภู เป็นวงกว้างนะครับ กระทู้ถามของกระผมวันนี้จะเป็นการสะท้อนถึงปัญหาในการพัฒนา โครงการต่าง ๆ โดยภาครัฐ ซึ่งในบางโครงการมีการพัฒนาแล้ว แต่ว่าไม่ได้สิ้นสุด ทั้งโครงการ จึงทําให้เกิดปัญหาตามมาทีหลัง ท่านประธานครับ กระทู้ถามวันนี้ผมถามเรื่องการพัฒนาลุ่มนํ้าพะเนียงอยู่ในพื้นที่จังหวัด หนองบัวลําภู ผมขออนุญาตท่านประธานใช้เอกสารแล้วก็วันนี้จะมีรูปภาพประกอบ แต่วันนี้จะขอชี้ให้กล้องโคลส (Close) มาที่ด้านหลัง จะเป็ นแผนที่แสดงตรงนี้ กล้องทันไหมครับ กล้องยังไม่ทัน มาแล้วนะครับ ขออนุญาตให้เต็มจอนิดหนึ่งครับ จะเป็น พื้นที่แสดงพื้นที่ลุ่มนํ้าพะเนียง จังหวัดหนองบัวลําภู จะอยู่ในพื้นที่ที่เป็นเส้นสีฟ้ำทั้งหมด แล้วก็ลุ่มนํ้าพะเนียงต้นนํ้าอยู่ที่อําเภอนาด้วง จังหวัดเลย ของท่าน ส.ส. เปล่งมณีนั่งอยู่ ข้ำงหลังนี่นะครับ พอไหลจากจังหวัดเลยผ่านมาประมาณ ๕ อําเภอ ของจังหวัดหนองบัวลําภู แล้วก็ไปสิ้นสุดที่อ่างเก็บนํ้าเขื่อนอุบลรัตน์ จังหวัดขอนแก่น เป็นระยะทางทั้งหมด ๑๔๖ กิโลเมตร ผมมั่นใจว่าท่านรัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตร และสหกรณ์ที่มาตอบกระทู้ถามผมวันนี้ได้รับมอบหมายจาก ฯพณฯ นายกรัฐมนตรี ท่านก็คงจะรู้จักลํานํ้าสายนี้ดี เพราะว่าท่านเป็นอดีตอธิบดีกรมชลประทาน เพราะฉะนั้น แหล่งนํ้าสําคัญ ๆ ทั่วประเทศท่านจะทราบดี แต่วันนี้ผมจะขออนุญาตในฐานะที่ท่านรับ พระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ เป็นถึงรัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ และเป็นผู้ที่รู้ดีในเรื่องของแหล่งนํ้าทั่วประเทศจะได้มาตอบกระทู้ถาม แล้วก็แลกเปลี่ยน ตลอดจนรับฟังความคิดเห็นของกระผมที่เป็ นตัวแทนของพี่น้องประชาชน ในพื้นที่จังหวัดหนองบัวลําภูที่ได้รับผลกระทบจากการพัฒนาโครงการของภาครัฐ ท่านประธานที่เคารพครับ อันดับแรกต้องนําเรียนก่อนว่าโครงการนี้เป็นโครงการที่ดี เป็ นโครงการที่มีประโยชน์ที่ภาครัฐเล็งเห็นถึงความสําคัญของพี่น้องโดยเฉพาะ คนยากคนจน โครงการนี้เกิดขึ้นจริง ๆ เมื่อปี ๒๕๔๖ ในช่วงนั้นได้มีการขออนุญาต โครงการขึ้นมา แล้วก็ทําเป็ นโครงการพัฒนาลุ่มนํ้าพะเนียง ปี ๒๕๔๕ มีการตั้ง คณะทํางานขึ้นมา โดยผู้ว่าราชการจังหวัด โดยสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร ซึ่งกระทู้ถาม วันนี้กระผมได้รับฉันทานุมัติจาก ส.ส. จังหวัดหนองบัวลําภูทั้ง ๓ ท่านบวกปาร์ตี้ ลิสท์ (Party list) อีก ๑ นั่นคือท่าน ส.ส. นายไชยา พรหมา ท่าน ส.ส. วิชัย สามิตร แล้วก็ ส.ส. กิตติศักดิ์ หัตถสงเคราะห์ ให้เป็นผู้ตั้งกระทู้ถามในภาพรวมของจังหวัดหนองบัวลําภู ท่านประธานครับ ในปี ๒๕๔๕ ซึ่งขณะนั้นจังหวัดหนองบัวลําภูก็ตั้งใหม่อายุยังไม่ถึง ๑๐ ปี ปัญหาสําคัญของจังหวัดหนองบัวลําภูนั้นคือความยากจน ความยากจน เกิดมาจากอะไร เกิดมาจากสภาพกายภาพส่วนหนึ่งของจังหวัดหนองบัวลําภู เพราะจังหวัดหนองบัวลําภูมีพื้นที่เป็นคล้าย ๆ แอ่งนํ้าเป็นก้นกระทะ แล้วที่ลุ่มที่สุดถือว่า ตํ่าที่สุดก็คือบริเวณลุ่มนํ้าพะเนียง เพราะฉะนั้นเมื่อฝนตกรุนแรงติดต่อกันหลายวันนํ้า จากอําเภอนาด้วง จากจังหวัดเลยทั้งหมดก็จะไหลมารวมกันอยู่ที่พื้นที่ลุ่มนํ้าพะเนียง แล้วก็ก่อเกิดปัญหาตามมามากมาย ขออนุญาตโชว์สไลด์ (Slide) รูปที่ ๑ ครับ ท่านประธานจะเห็น ท่านรัฐมนตรีจะเห็นว่าเวลาลุ่มนํ้าพะเนียงคลุ้มคลั่ง ลุ่มนํ้าพะเนียง ได้รับนํ้าจากพื้นที่ทางตอนบนคือจังหวัดเลยจะไหลบ่าลงมาที่ลุ่มช่วงล่างก็คือ จังหวัดหนองบัวลําภู แม้แต่ถนนก็ทานไม่อยู่พังเป็ นระยะ ๆ รูปต่อไปครับ นี่ครับ ท่านประธานเรามองเห็นว่ากระแสนํ้ากําลังบ่าข้ามถนนแล้วก็ทําลายแม้กระทั่งถนน ที่กีดขวางทางกั้น นี่ก็คือเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นก่อนปี ๒๕๔๕ ซึ่งเมื่อทางจังหวัดหนองบัวลําภู ร่วมกับสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรในขณะนั้นได้ร้องขอไปก็ได้รับการตอบรับโดยดีอย่างดี แล้วก็มีการจัดตั้งเป็นโครงการพัฒนาลุ่มนํ้าพะเนียงขึ้นมา มีด้วยกันทั้งหมด ๓ ระยะ ระยะเร่งด่วนขณะนี้ดําเนินการไปเสร็จแล้ว ซึ่งกระผมก็มั่นใจว่าท่านอธิบดีก็คงจะได้ รับทราบเรื่องแล้ วโครงการเร่งด่วน นั่นก็คือขุดลอกลําพะเนียงช่วงต้ น ประมาณ ๒๕ กิโลเมตรจากทั้งหมด ๑๔๖ กิโลเมตรที่วางแผนงานไว้ นอกจากนั้น ท่านประธานครับเมื่อเริ่มต้นโครงการ ๒๕๔๕ ที่จะมีการยกคันขุดลอกแล้วก็ ยกคันพะเนียง ตลอดจนก่อสร้าง ปตร. ประตูระบายนํ้าเพื่อที่จะแก้ไขปัญหาให้กับพี่น้อง ประชาชนในจังหวัดหนองบัวลําภูซึ่งเป็นเกษตรกรก็น่าจะดีขึ้น เพราะว่าทุกปีที่ผ่านมาลงทุนค่าปุ๋ ย ค่าเมล็ดพันธุ์พืช ค่าแรงงานลงไป แต่พอถึงสิ้นปี ต้นข้าวกําลังสวยงามนํ้าก็ไหลบ่ามาแล้วก็ท่วมขัง บางครั้งก็ท่วมเป็นเดือน สุดท้าย ชาวบ้านก็ขาดทุน ก็เป็นปัญหาสําคัญที่ทําให้รายได้ต่อคนต่อหัวของจังหวัดหนองบัวลําภู ตํ่าที่สุด ทั้ง ๆ ที่เราเองก็เป็นคนขยันแต่ว่าธรรมชาติไม่เอื้ออํานวย ท่านประธานครับ ในปี ๒๕๔๗ จังหวัดหนองบัวลําภูก็โชคดีได้รับการอนุมัติงบประมาณในสมัยของ ฯพณฯ อดีตนายกรัฐมนตรีทักษิณ แล้วก็อดีตท่านรองนายกรัฐมนตรีสุวิทย์ คุณกิตติ ซึ่งเป็นผู้ดูแล เรื่องของนํ้าในขณะนั้นแล้วก็เป็นประธานคณะกรรมการทรัพยากรนํ้าแห่งชาติ ท่านก็ได้ อนุมัติให้ช่วงต้น โครงการดําเนินการเบื้องต้น อันนี้ก็คือภาพให้เห็นนะครับว่าทุกปีจะต้อง มีการบริจาคช่วยกันทุกปี เสียเงินงบประมาณเป็นหลาย ๆ ร้อยล้านช่วยแก้ไขปัญหา ให้พี่น้องประชาชน รูปนี้คือโครงการพัฒนาลุ่มนํ้าพะเนียงช่วงแรก เสร็จแล้วชาวบ้านก็มี การทํากระชังปลาในลุ่มนํ้า รูปต่อไปครับจะเห็นลักษณะเป็ นโครงการที่พัฒนา เฟส (Phase) แรกเสร็จแล้วจะมีคันคลองซึ่งเป็นถนนลูกรังที่จะให้พี่น้องเกษตรกรสามารถ ที่จะลําเลียงพืชผลออกมาตลอด ๑๔๖ กิโลเมตร ก็จะทําให้ที่ดินที่ติดลําห้วยพะเนียงนี้ มีมูลค่าเพิ่มไปด้วยแล้วก็เกษตรกรได้ประโยชน์ในการที่จะใช้เส้นทางนํ้านี้ในการขนสินค้า ทางการเกษตรด้วย รูปต่อไปครับ ท่านประธานครับ จะเห็นนะครับว่าโครงการพัฒนา ลุ่มนํ้าพะเนียงเป็นโครงการที่ดีและมีประโยชน์แน่นอน แต่ไม่ได้ว่าจะเกิดประโยชน์ แต่ฝั่งเดียว ฝั่งโทษก็มี พี่น้องประชาชนจํานวนหนึ่งซึ่งเป็นพี่น้องที่อาศัยอยู่ริมลํานํ้าจริง ๆ ก็คืออยู่ติดลําห้วย ท่านเหล่านี้ได้รับผลกระทบโดยตรง เนื่องจากว่าในการขุดลอกลําห้วย พะเนียงนั้นเกิดปัญหาตามมานั่นก็คือการรุกลํ้าที่ดินของพี่น้องประชาชน เพราะว่าในแบบ ของกรมชลประทานก็ออกแบบหน้าตัดลํานํ้าให้มีความกว้างหรือว่าความใหญ่พอสมควร ทําไมต้องทําอย่างนั้น ก็เนื่องจากว่าลํานํ้าพะเนียงมาเป็นนํ้าที่เยอะมาก ถ้าหากว่าทําแล้ว ยกคันแล้วก็เล็ก ท่านอธิบดี ท่านรัฐมนตรีก็คงทราบดี ถ้าเล็กก็จะมีปัญหานํ้าก็จะไหล ไม่สะดวก จึงต้องขยายให้มีพื้นที่ใหญ่พอสมควร เมื่อขยายพื้นที่ใหญ่พอสมควร ก็เกิดปัญหาครับท่านประธาน พี่น้องประชาชนโดยเฉพาะพี่น้องประชาชนเจ้าของที่ดินที่มี ขนาดเล็กประมาณ ๑ไร่ หรือ ๓ ไร่ ที่อยู่ติดลําห้วยพะเนียง และโดยเฉพาะถ้าอยู่ติด บริเวณโค้งด้วย โค้งต่าง ๆ ที่เลี้ยวซ้ายเลี้ยวขวาของลําห้วย เมื่อพัฒนาเมื่อยกคันคูขึ้นแล้ว ปรากฏว่าที่ดินของพี่น้องเกษตรกรเหล่านั้นแทบไม่เหลือเลยครับท่านประธาน หรือเหลือ ก็ทําอะไรไม่ได้ ซึ่งตรงนี้ผมเองที่ตั้งกระทู้ถามวันนี้ก็อยากจะถามรัฐมนตรีด้วยนะครับว่า ชาวบ้านที่เดือดร้อนเหล่านั้นซึ่งเสียสละให้กับส่วนรวมแล้ว ทําให้นํ้าไม่ท่วมส่วนรวม แต่ตัวเองจะต้องเสียที่ดินทิ้งไป บางคนถึงกับแทบจะล้มละลายเพราะว่าไม่มีอาชีพอื่น จะเป็นไปได้ไหมที่ภาครัฐจะตั้งงบประมาณในการจ่ายค่าชดเชยเพื่อให้เกษตรกร ที่เสียที่ดินเหล่านั้นได้นําเงินไปซื้อที่ดินแปลงอื่นเพื่อที่จะประกอบอาชีพให้ได้เต็มภาคภูมิ ของเขา ในฐานะที่เขาเป็นผู้เสียสละให้กับส่วนรวมแล้ว ท่านประธานครับ นอกจากนั้น ความเดือดร้อนของพี่น้องอีก ๑๖๖ ราย ผมคิดว่าท่านรัฐมนตรีก็คงจะได้เห็นหนังสือแล้ว เห็นเรื่องแล้วก็คือชาวบ้านจํานวน ๑๖๖ รายที่อยู่ริมลําห้วยพะเนียงได้ฟ้ องร้อง ศาลปกครอง ฟ้ องกรมชลประทานและศาลปกครองสูงสุด อันนี้ถึงสูงสุดแล้วนะครับ ท่านประธาน ได้ตัดสินให้กรมชลประทานจ่ายค่าเสียหายหรือค่าชดเชยให้กับพี่น้อง เหล่านั้น ซึ่งขณะนี้ก็ยังไม่ทราบว่าเรื่องไปถึงไหนแล้ว ผมคิดว่าท่านรัฐมนตรีคงมีคําตอบ ให้ผมด้วย นอกจากนั้นท่านประธานครับ ๑๖๖ คนก็เป็นส่วนหนึ่ง แล้วก็ยังมีอีกส่วนหนึ่ง ที่ยังไม่ได้ฟ้ องร้องกรมชลประทาน ผมก็อยากจะเรียนถามไปอีกว่า คนที่ไม่ฟ้ องจะทํา อย่างไร น่าจะจัดให้ทุกคนไหม น่าจะตั้งเป็นงบประมาณเพื่อที่จะชดเชยให้ทุกราย เพื่อให้พี่น้องเหล่านั้นได้รับประโยชน์ จากโครงการของภาครัฐด้วยเหมือนกัน ท่านประธานครับ นั่นคือเบื้องต้นที่เป็นภาพรวม ภาพใหญ่ที่ผมอยากจะฉายให้ท่านเพื่อนสมาชิก แล้วก็ท่านประธาน ตลอดจน ท่านรัฐมนตรีได้เห็นว่าความเป็ นมาของโครงการลุ่มนํ้าพะเนียงเป็ นอย่างไร ท่านประธานครับ ภาพที่ ๒ ก็จะเป็นเจาะโฟกัส (Focus) เข้ามาบริเวณลุ่มนํ้าพะเนียง ที่จะไหลผ่านบริเวณอําเภอเมืองที่เห็นสีฟ้ำคือพื้นที่ที่ได้รับผลกระทบในการท่วมอย่างหนัก ตรงนี้ที่จะต้องได้รับการแก้ไขแล้วก็ดูแลเป็นพิเศษจากทางกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ โดยเฉพาะทางกรมชลประทาน
ผมขออนุญาตเข้าคําถามที่ ๑ ผมขออนุญาตถามท่านรัฐมนตรีว่าการ กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ดังนี้ ภาครัฐจะกรุณาสานต่อโครงการก่อสร้างพัฒนา ลุ่มนํ้าพะเนียงแบบยั่งยืนอย่างไร มีแผนงานโครงการในปี ๒๕๕๔-๒๕๕๘ หรือแผนพัฒนาลุ่มนํ้าพะเนียง ๕ ปีหรือไม่ อย่างไร และถ้าจะทําต่อจะตั้งงบประมาณ เพื่อจ่ายค่าชดเชยค่าที่ดินให้กับชาวบ้านผู้เดือดร้อนที่อยู่อาศัยอยู่ริมลําห้วยพะเนียง หรือไม่ และจะแก้ปัญหาการฟ้ องร้องเพื่อทําให้โครงการเดินหน้าต่อไปได้ ตลอดจนยังมี อีกปัญหาหนึ่งจะดูแลไม่ทําให้เจ้าหน้าที่ เจ้าหน้าที่นี่หมายถึงเจ้าหน้าที่หรือว่าเจ้าหน้าที่ ของกรมชลประทานเองซึ่งอยู่ภาคสนาม ซึ่งปัจจุบันนี้ท่านเหล่านั้นก็ดําเนินงาน ตามนโยบายภาครัฐ แต่ได้รับความเดือดร้อนโดยส่วนการตั้งกรรมการสอบ ปัจจุบัน ก็ไม่เป็นอันทํางานกันละครับท่านประธาน ขาดขวัญกําลังใจกัน เพราะว่าศาลปกครอง ฟ้ องให้กรมชลประทานใช้ กรมชลประทานใช้ก็ไปตั้งคณะกรรมการสอบเจ้าหน้าที่ ทั้ง ๆ เจ้าหน้าที่เหล่านั้นก็ได้ทํางานอย่างเต็มความสามารถ ถามว่า จะปรับปรุง ระบบราชการตรงนี้อย่างไร เพื่อให้ขวัญกําลังใจกับเจ้าหน้าที่เหล่านั้นดีขึ้น เป็นคําถาม ชุดข้อที่ ๑ ก่อนครับท่านประธาน