นายชลน่าน ศรีแก้ว น่าน

ท่านประธานที่เคารพ กระผม นายแพทย์ชลน่าน ศรีแก้ว พรรคเพื่อไทยจากจังหวัดน่าน ตามที่ท่านสมาชิกหลายพรรคการเมืองได้ร่วมกัน เสนอร่างพระราชบัญญัติการเลือกตั้งสมาชิกสภาท้องถิ่นหรือผู้บริหารท้องถิ่น (ฉบับที่ ..) พ.ศ. .... มาให้สภาแห่งนี้ได้ร่วมกันพิจารณา ท่านประธานที่เคารพครับ ตามหลักการ ทั้ง ๓ ร่างก็เปึนการแก้ไขเพิ่มเติมร่างกฎหมายเดิมของป้ ๒๕๔๕ และป้ ๒๕๔๖ ที่มีการตรากฎหมายการเลือกตั้งเกี่ยวกับท้องถิ่นขึ้นในเรื่องของการนับคะแนน

ท่านประธานครับ โดยหลักการแล้วนี่กระผมเองต้องกราบเรียนท่านประธาน ผ่านไปยังเพื่อนสมาชิกที่เสนอกฎหมายด้วยความเคารพว่า มุมมองของการนําเสนอในเรื่องนี้ เราต่างเห็นภาพที่อาจจะมีข้อแตกต่างกัน แต่อย่างไรก็แล้วแต่ถ้าเสียงส่วนใหญ่เห็นว่า การนับคะแนนตามกฎหมายเดิมที่ใช้บังคับอยู่ซึ่งเปึนผลพวงจากรัฐธรรมนูญ ป้ ๒๕๔๐ มีจุดอ่อนมีข้อบกพร่อง จะปรับแก้ให้สอดรับกับการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร หรือสมาชิกวุฒิสภาตามรัฐธรรมนูญ ป้ ๒๕๕๐ โดยอ้างเรื่องความสอดคล้อง นั่นก็ขึ้นกับ เสียงส่วนใหญ่ว่าจะตัดสินใจอย่างไร แต่ผมกราบเรียนท่านประธานเปึนประการแรกสุด

ประการที่ ๑ ก็คือโดยเหตุผลที่ทั้ง ๓ ร่างได้อ้างถึงรัฐธรรมนูญ ป้ ๒๕๕๐ นั้น กระผมเองต้องกราบเรียนท่านประธานว่ามันเปึนเพียงแต่อ้างเทียบเคียง มิควรจะอ้างว่า เปึนเพราะบทบัญญัติรัฐธรรมนูญ จําเปึนจะต้องทําให้จะต้องมีการแก้กฎหมาย ถ้าพูด อย่างนี้ปุ็บมันหมายความว่ารัฐธรรมนูญเองไม่ได้มีบทบัญญัติเฉพาะเกี่ยวกับการเลือกตั้ง ท้องถิ่นที่เขียนว่า จําเปึนต้องมีการเปลี่ยนแปลงการนับคะแนนเหมือนกับการเลือกตั้ง ส.ว. หรือ ส.ส. ในรัฐธรรมนูญ ป้ ๒๕๕๐ เพราะฉะนั้นการอ้างเหตุผลนั้นก็เปึนข้ออ้าง เพียงแต่เทียบเคียงให้เปึนไปในลักษณะเดียวกันเท่านั้น ผมพยายามดูรัฐธรรมนูญที่เกี่ยวข้อง ไม่ว่าจะเปึนการเลือกตั้ง ส.ว. ส.ส. ที่เขียนรองรับในป้ ๒๕๕๐ รัฐธรรมนูญที่เกี่ยวกับเรื่อง ของท้องถิ่น มิได้มีบทความหรือมาตราใดที่ให้นําเอาวิธีการที่ตราเอาไว้ในบทบัญญัติ รัฐธรรมนูญเกี่ยวกับการเลือกตั้ง ส.ว. ส.ส. มาใช้บังคับกับท้องถิ่นโดยอนุโลม ไม่ได้มีอย่างนั้น เพราะฉะนั้นประเด็นที่อ้างเปึนเหตุผลผมเชื่อว่าน่าจะอ้างเปึนลักษณะของการเทียบเคียง ให้มีลักษณะคล้ายกันเท่านั้น นั่นประการที่ ๑

ประการที่ ๒ ท่านประธานครับ วิธีการการนับคะแนน กระผมจะเห็นด้วย เปึนอย่างยิ่งถ้าสมมุติเราเปลี่ยนมานับ ณ หน่วยเลือกตั้ง ซึ่งแน่นอนครับมีความสะดวก มีความรวดเร็ว มีความชัดเจน ประชาชนในพื้นที่มีส่วนร่วมมีโอกาสเข้าไปดูได้มากกว่า อันนี้เหตุผลนี้เรารู้กัน เรารับนี่คือข้อดี สามารถนับได้เร็ว สามารถมีส่วนร่วมในการเฝัาดู เฝัาระวังจากพี่น้องประชาชนในเขตเลือกตั้งนั้น ๆ ในหน่วยเลือกตั้งนั้น ๆ แต่สิ่งหนึ่งที่เปึน มุมมองและเปึนแนวคิดที่ผมอยากจะกราบเรียนท่านประธานว่า ผมจะเห็นด้วยอย่างยิ่ง ถ้าสิ่งหนึ่งที่เราเห็นอยู่ในสังคมไทยที่มันไม่มีวันตัดขาดจากสังคมไทยก็คือว่ายิ่งใกล้ชิด ยิ่งมีโอกาสช่วยเหลือกัน ระบบอุปถัมภ์ค้ําจุนยิ่งมีมากขึ้น เราต้องยอมรับว่าระบบอุปถัมภ์ ค้ําจุน ระบบช่วยเหลือ ระบบเกื้อหนุนกันในพื้นที่ ซึ่งยิ่งมีขนาดเล็กเท่าไรยิ่งมีอิทธิพลมากขึ้น เท่านั้น สิ่งเหล่านี้แหละครับเปึนเรื่องหนึ่งที่เราตัดไม่ขาดจากสังคมไทย ความหมายคือ อะไรท่านประธานครับ ความหมายก็คือว่าการเลือกตั้งตามรัฐธรรมนูญ ป้ ๒๕๔๐ ที่เขา ให้นับรวมนั้นเขามีความเชื่อมั่นจากผลงานการศึกษา จากการวิจัยในเชิงวิชาการเชิงลึก เขาเชื่อว่าถ้าระบบการเลือกตั้งมีความเปึนอิสระ วิธีการเลือกตั้งที่เปึนอิสระไม่ยึดโยง ไม่ผูกติดกับปัจจัยใด ๆ จะทําให้การเลือกตั้งอันนี้มีความบริสุทธิ์ยุติธรรมมากขึ้น เช่น การนับคะแนนหรือการลงคะแนน ซึ่งแน่นอนรัฐธรรมนูญเพียงแต่บังคับว่าเปึนวิธีลับ ต้องลงคะแนนโดยลับโดยตรง ถ้าพี่น้องประชาชนมีโอกาสไปลงคะแนนโดยวิธีลับโดยตรง อย่างบริสุทธิ์เที่ยงธรรมด้วยตัวของเขาเองไม่ตกอยู่ภายใต้อิทธิพล ไม่ตกอยู่ภายใต้บังคับ หรือความเกรงกลัวใด ๆ เราเชื่อว่าตรงนั้นจะมีคะแนนบริสุทธิ์ยุติธรรมเกิดขึ้นในเขตเลือกตั้งนั้น หรือในหน่วยเลือกตั้งนั้น ๆ เพราะฉะนั้นวิธีการที่จะให้คนมีความมั่นใจว่าคะแนนที่เขาลง ไปไม่มีใครรู้ ไม่มีใครทราบว่าเขากาเบอร์ไหน คนก็สามารถจะตัดสินใจตามที่เขาคิดว่าเขาอยากจะ เลือกมากขึ้น หรือตัดสินใจตามที่เขาเห็นว่าควรจะเลือกใครเปึนผู้แทนราษฎรของเขามากขึ้น โดยเฉพาะผู้แทนราษฎรที่มีความเปึนตัวแทนของผู้คนที่ค่อนข้างจะมีจํานวนมากขึ้น เช่น ผู้บริหารท้องถิ่น แน่นอนครับในเรื่องของหน่วยเลือกตั้งที่เปึนการเลือกตั้งสมาชิกสภาท้องถิ่น ระดับหมู่บ้าน มันแทบจะไม่มีความหมายอะไรสําหรับการเปลี่ยนแปลงการนับคะแนน ของกฎหมายฉบับนี้ เพราะอย่างไรเขาก็ต้องนับอย่างนั้นอยู่แล้ว แต่ผู้บริหารท้องถิ่นเขามี กลไกและวิธีการที่จะกันหรือปัองกันไม่ให้มีอิทธิพลหรือไม่ให้มีอํานาจลึกลับหรืออํานาจแฝง ไปบังคับพี่น้องประชาชนให้มาลงคะแนนด้วยความไม่บริสุทธิ์ ไม่ยุติธรรม จริงครับท่านประธาน ผมไม่ได้บอกว่าเขาโกงครับ จริงครับผมไม่ได้บอกว่าเขามีการทุจริต แต่ว่าปัจจัยที่มีอิทธิพล เหนือจิตใจนั่นมันยิ่งมากกว่าการโกงและยิ่งทุจริต ผู้คนที่จะเปึนผู้แทนราษฎรหรือเปึนตัวแทน พี่น้องประชาชนไม่ว่าระดับไหนครับ ส่วนใหญ่เขาก็ใช้วิธีการแบบนี้ ท่านสังเกต ท่านประธานครับ ใครที่มีผลมีอิทธิพลด้านจิตใจต่อพี่น้องประชาชนในเรื่องของการให้ความช่วยเหลืออุปการะ ในสิ่งที่เขาขาดแคลนและความต้องการมากที่สุดเท่าไร เขาจะให้คะแนนคนนั้น เพราะฉะนั้น การให้หน่วยนับคะแนนที่หน่วยเปึนจุดนับคะแนนเชื่อว่าเปึนปัจจัยหนึ่งที่ผู้ลงคะแนน มีความหวาดเกรง เพราะรู้ เพราะทราบว่าเมื่อนับคะแนนไปแล้ว คะแนนหมู่บ้านนี้หน่วยนี้ ได้หรือไม่ เพราะฉะนั้นปัจจัยตรงนี้ถือว่าเปึนปัจจัยก่อนที่จะมีการเลือกตั้ง แล้วมีผลขณะเลือกตั้ง ส่วนกลไกปัองกันการโกงหลังจากเลือกตั้งแล้วนั้นก็เปึนอีกเรื่องหนึ่ง ผมชอบใจสมาชิก หลายท่านที่อภิปรายครับ เราแลกเปลี่ยนความคิดเห็นกันฐานะที่เราเปึนผู้แทนราษฎร

ท่านประธานครับปัจจัยที่มีผลมีอิทธิพลต่อการเลือกตั้ง นั่นคือความไม่สบายใจในการที่ เขาเห็นว่าตัวเองลงคะแนนอย่างไร ก็คือมันไม่ลับโดยตรงจริง ถ้าคุณลับโดยตรงจริง อันนั้น คือปัจจัยการตัดสินที่มีค่อนข้างมีความเปึนอิสระ แต่ว่าเมืองไทยเราเองผมกราบเรียนท่าน ประธานครับ ไม่ว่าจะมีวิธีการอย่างไรในการนับคะแนน ไม่ว่าจะนับรวมหรือนับที่หน่วย ปัจจัยเหล่านั้นก็ยังจะมีอิทธิพลอยู่พอสมควร แต่ผมเชื่อว่าช่วยได้บางส่วนครับ ผมยกตัวอย่าง การเลือกตั้งท่านนายกองค์การบริหารส่วนจังหวัดโดยตรง ช่วยได้ เพราะถือว่าฐานคะแนน หรือคะแนนที่ออกมาท่านนายกองค์การบริหารส่วนจังหวัดสามารถที่เข้าไปดูแลได้เต็มที่ ทุกภาคส่วน ไม่ได้เลือกว่านี้คือกลุ่มฐานคะแนนของตัวเอง เพราะในอดีตที่ผ่านมา ก่อนที่ผมจะมาเปึนผู้แทนราษฎรได้สัมผัสกับพี่น้องประชาชน พี่น้องประชาชนมักจะบอกว่า เมื่อไปขอรับการช่วยเหลือจากผู้แทนราษฎรของเขาเอง ไม่ว่าจะเปึนผู้แทนราษฎร หรือผู้แทน ระดับไหนก็แล้วแต่ เขามักจะได้รับการถามกลับว่าคะแนนเลือกตั้งที่บ้านของคุณเปึนอย่างไร ถ้าบอกว่าคะแนนที่บ้านของคุณที่หน่วยเลือกตั้งของคุณคะแนนของผู้ที่เปึนผู้แทนราษฎร คนนั้นนําโด่ง ได้รับการช่วยเหลือเต็มที่ครับ ในขณะที่บอกว่าได้คะแนนเพียง ๕ คะแนน จะมาของบประมาณหรือจะมาขอรับความช่วยเหลือจากผู้แทนราษฎรหรือ มีเปึนประจําครับ นี่คือสมัยก่อนที่มีการนับคะแนนที่หน่วย โดยเฉพาะผู้แทนราษฎรเรา ท่านประธานครับ สิ่งเหล่านี้มันเปึนเงื่อนไข และที่สําคัญการใช้ฐานคะแนนที่หน่วยเปึนเครื่องต่อรองทางการเมือง ยิ่งมีลักษณะของตัวแทนแกนนําหรือหัวคะแนนที่เข้าไปจัดการไปดําเนินการตรงนั้นเอง ยิ่งเปึนประโยชน์ยิ่ง เอาละครับ ผมจะไม่กราบเรียนท่านประธานให้เสียเวลามากนัก เพียงแต่กราบเรียนความเห็นต่าง มุมต่าง เพียงแต่ฝากความหวังว่าถ้าเราจะมีวิธีการ นับคะแนนอย่างนี้กลไกการปัองกันนะครับ การใช้อิทธิพลอํานาจมืดที่จะไปบังคับขู่เข็ญให้ การลงคะแนนของผู้มีสิทธิลงคะแนนที่รัฐธรรมนูญบอกว่าตรงและลับนี่ให้มันตรงและลับได้ อย่างไร มันก็จะตัดปัญหาการนับคะแนนไม่ว่าจะนับรวมหรือนับที่หน่วยได้ทั้งหมด แต่ถ้าเราทํา ไม่ได้ครับท่านประธานที่เคารพ แม้กระทั่งหันคูหาหน่วยเลือกตั้งเข้าหาผนังกับหันออก จากผนังก็เปึนประเด็นมาแล้ว การเลือกตั้งท้องถิ่นชุดนี้ชุดที่เปึนผู้แทนกันอยู่ หันคูหาออก เสมือนเลือกตั้งผู้แทนราษฎรที่โมฆะไป เอาก้นออกมาข้างนอก เปึนการศึกษา ผมกล่าวได้เลย สถาบันพระปกเกล้าครับ ศึกษาว่าวิธีการเลือกตั้งในการหันหน้าหันหลัง ในการที่จะปัองกัน การทุจริตหรือวิธีการเลือกตั้งให้บริสุทธิ์เที่ยงธรรม คูหามีผล ถ้าหันหน้าคูหาออกมา เอาหน้าออกจากผนัง หันหน้าให้กับคนที่มองมาจากข้างนอก เขาไปทําอะไรในคูหาก็ไม่รู้ เปลี่ยนบัตรก็ไม่ทราบ หรือทําอะไรในคูหาก็ไม่ทราบ ก็เลยเปลี่ยนวิธีการ แต่ก็ยังลับ ยกเว้นว่า มีคนที่มือดีแอบถ่ายรูป แล้วคนแอบถ่ายรูปกลับได้ยกย่องว่าเปึนผู้เป่ดเผยความลับ แต่แปลก ท่านประธานครับ คนถ่ายคลิปกลับบอกว่าเปึนผู้ที่ปฏิบัติผิดกฎหมาย ทั้งที่เอาความลับ บางสิ่งบางอย่างมาบอกกับสังคม ผมไม่ได้หมายถึงใคร คลิปมีเยอะแยะมากขณะนี้ แต่คนแอบถ่ายคนเลือกตั้งในการกากบาทกลับบอกว่าเปึนผู้ที่ทําดีต่อสังคม ทั้ง ๆ ที่คุณ ไปแอบถ่ายขณะที่เขาลงคะแนน บรรทัดฐานอย่างนี้ท่านประธานครับ ต่อให้เราตรากฎหมาย ออกไปอย่างไร ถ้ามาตรฐานทางด้านสังคมเราไม่มีปัจจัยอื่นเข้ามาช่วยแล้ว ผมเชื่อว่า ไม่ว่าเราจะเขียนกฎหมายไปอย่างไร เราไม่สามารถปัองกันได้หรอกครับในเรื่องของที่จะ เกิดการทุจริตแล้วก็ทําให้การเลือกตั้งไม่บริสุทธิ์และไม่เที่ยงธรรม ผมเพียงแต่ฝากท่านประธาน ไปยังคณะกรรมาธิการว่าเราจะหาวิธีการอย่างไรที่จะให้พี่น้องประชาชนเขาลงคะแนน โดยตรงและลับจริง กราบขอบคุณท่านประธานครับ