สภาผู้แทนราษฎร · ครั้งที่ ๒๘ · ๑๗ พฤศจิกายน ๒๕๕๓

สาทิตย์ วงศ์หนองเตย เสนอร่างพระราชบัญญัติองค์การอิสระด้านสิ่งแวดล้อม ทรัพยากรธรรมชาติ และสุขภาพ เพื่อให้สภาผู้แทนราษฎรพิจารณา และหารือเรื่องการจัดตั้งองค์กรอิสระเพื่อประเมินผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมและสุขภาพของประชาชน รวมทั้งหารือเรื่องการจัดตั้งสํานักงานคณะกรรมการ องค์การอิสระด้านสิ่งแวดล้อม ทรัพยากรธรรมชาติ และสุขภาพ ขึ้นเป็นหน่วยงานของรัฐ และขอให้สภาผู้แทนราษฎร รับหลักการและเร่งรัดให้กฎหมายฉบับนี้ออกไปบังคับใช้โดยเร็ว

นายสาทิตย์ วงศ์หนองเตย รัฐมนตรีประจําสํานักนายกรัฐมนตรี

ท่านประธานที่เคารพ ผม สาทิตย์ วงศ์หนองเตย รัฐมนตรีประจําสํานักนายกรัฐมนตรี ซึ่งได้รับมอบหมายจากคณะรัฐมนตรีให้เสนอร่างพระราชบัญญัติองค์การอิสระ ด้านสิ่งแวดล้อม ทรัพยากรธรรมชาติ และสุขภาพ พ.ศ. ....

ตามที่คณะรัฐมนตรีได้เคยเสนอร่างพระราชบัญญัติส่งเสริมและรักษา คุณภาพสิ่งแวดล้อมแห่งชาติ (ฉบับที่ ..) พ.ศ. .... เพื่อกําหนดหลักเกณฑ์ในการดําเนินการ ตามมาตรา ๖๗ วรรคสองของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทยต่อสภาผู้แทนราษฎร และได้ขอถอนร่างพระราชบัญญัติดังกล่าวไปดําเนินการปรับปรุงให้เหมาะสมยิ่งขึ้นนั้น

บัดนี้คณะรัฐมนตรีได้ดําเนินการเสร็จแล้ว โดยจัดทําเปึนร่างพระราชบัญญัติ องค์การอิสระด้านสิ่งแวดล้อม ทรัพยากรธรรมชาติ และสุขภาพ พ.ศ. .... คณะรัฐมนตรี จึงขอเสนอร่างพระราชบัญญัติองค์การอิสระด้านสิ่งแวดล้อม ทรัพยากรธรรมชาติ และสุขภาพ พ.ศ. .... ฉบับดังกล่าวเพื่อให้สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรพิจารณาโดยมี รายละเอียดดังต่อไปนี้

โดยที่มาตรา ๖๗ ของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทยบัญญัติให้ การดําเนินโครงการหรือกิจกรรมที่อาจก่อให้เกิดผลกระทบต่อชุมชนอย่างรุนแรง ทั้งทางด้านคุณภาพสิ่งแวดล้อม ทรัพยากรธรรมชาติ และสุขภาพ จะกระทํามิได้ เว้นแต่ จะได้ศึกษาและประเมินผลกระทบต่อคุณภาพสิ่งแวดล้อมและสุขภาพของประชาชน ในชุมชน และจัดให้มีกระบวนการรับฟังความคิดเห็นของประชาชนและผู้มีส่วนได้เสียก่อน รวมทั้งให้องค์การอิสระซึ่งประกอบด้วยผู้แทนองค์การเอกชนด้านสิ่งแวดล้อมและสุขภาพ และผู้แทนสถาบันอุดมศึกษาที่จัดการศึกษาด้านสิ่งแวดล้อมหรือทรัพยากรธรรมชาติ หรือด้านสุขภาพให้ความเห็นประกอบก่อนมีการดําเนินการดังกล่าว

สําหรับการศึกษาและประเมินผลกระทบต่อคุณภาพด้านสิ่งแวดล้อม และสุขภาพของประชาชนในชุมชนนั้น รวมถึงการจัดให้มีกระบวนการรับฟังความคิดเห็น ของประชาชนและผู้มีส่วนได้เสียนั้นสามารถดําเนินการโดยใช้กลไกตามกฎหมายว่าด้วย การส่งเสริมและรักษาคุณภาพสิ่งแวดล้อมแห่งชาติได้ ตามที่มาตรา ๓๐๓ วรรคสอง ของรัฐธรรมนูญได้บัญญัติรองรับไว้ จึงสมควรตรากฎหมายเพื่อกําหนดหลักเกณฑ์ ในการจัดตั้งและการให้ความเห็นขององค์การอิสระเพื่อให้การดําเนินโครงการ หรือกิจกรรมที่อาจก่อให้เกิดผลกระทบต่อชุมชนอย่างรุนแรงเปึนไปตามหลักเกณฑ์ ของมาตรา ๖๗ วรรคสองของรัฐธรรมนูญ สาระสําคัญของกฎหมายฉบับนี้ก็คือ กําหนดให้มีองค์การอิสระขึ้นหนึ่งองค์การโดยทํางานในรูปของคณะกรรมการ ซึ่งมาจาก ผู้แทนองค์การเอกชนด้านสิ่งแวดล้อมและสุขภาพ และผู้แทนสถาบันอุดมศึกษาที่จัดการ การศึกษาด้านสิ่งแวดล้อม หรือทรัพยากรธรรมชาติ หรือด้านสุขภาพจํานวนสิบสามคน ประกอบด้วยประธานกรรมการหนึ่งคน และกรรมการอื่นอีกสิบสองคน ซึ่งมาจากบุคคล ที่ได้รับการเสนอชื่อและได้รับการเลือกจากองค์กรเอกชนจํานวนหกคน และจากบุคคล ที่ได้รับการเสนอชื่อและได้รับเลือกจากสถาบันอุดมศึกษาอีกจํานวนหกคน รวมทั้ง กําหนดให้มีคณะกรรมการจัดการคัดเลือกกรรมการองค์การอิสระจํานวนสิบสี่คน ประกอบด้วยผู้แทนองค์การเอกชนซึ่งเลือกกันเองให้ได้จํานวนสามคน จากด้านสิ่งแวดล้อม ด้านทรัพยากรธรรมชาติ และด้านสุขภาพ ด้านละหนึ่งคน ผู้แทนสถาบันอุดมศึกษา ซึ่งเลือกกันเองให้ได้จํานวนสามคน จากด้านสิ่งแวดล้อม ด้านทรัพยากรธรรมชาติ และด้านสุขภาพ ด้านละหนึ่งคน ผู้แทนภาครัฐจํานวนหกคน และผู้แทนองค์กรอิสระ ตามรัฐธรรมนูญจํานวนสองคน จากนั้นก็เปึนการกําหนดกระบวนการและขั้นตอนในการคัดเลือกองค์การอิสระ ซึ่งจะมี รายละเอียดดังที่ปรากฏอยู่ในกฎหมาย จากนั้นแล้วก็จะให้ผู้ได้รับเลือกเปึนกรรมการ องค์การอิสระเลือกกันเอง เพื่อได้มาซึ่งประธานกรรมการองค์การอิสระ เมื่อได้ประธาน กรรมการแล้วก็ให้บุคคลในบัญชีรายชื่อสํารองของด้านเดียวกันกับประธานกรรมการ ซึ่งได้รับคะแนนในลําดับถัดไปเปึนกรรมการแทน กฎหมายฉบับนี้ยังกําหนดให้ คณะกรรมการองค์การอิสระมีอํานาจหน้าที่ในการให้ความเห็นประกอบก่อนมีการดําเนิน โครงการหรือกิจกรรมที่อาจก่อให้เกิดผลกระทบต่อชุมชนอย่างรุนแรง และมีอํานาจหน้าที่ ในการกํากับดูแลกิจการของสํานักงานคณะกรรมการองค์การอิสระ ตลอดจนอํานาจ หน้าที่อื่นตามที่กฎหมายกําหนด กฎหมายฉบับนี้ยังกําหนดให้มีกระบวนการในการให้ ความเห็นขององค์การอิสระ ซึ่งจะมีรายละเอียดดังปรากฏอยู่ในกฎหมายที่ท่านสมาชิก ได้เห็นแล้ว

ในเรื่องสุดท้าย ก็คือกําหนดให้มีการจัดตั้งสํานักงานคณะกรรมการ องค์การอิสระด้านสิ่งแวดล้อม ทรัพยากรธรรมชาติ และสุขภาพ ขึ้นเปึนหน่วยงานของรัฐ ที่ไม่เปึนส่วนราชการ มีฐานะเปึนนิติบุคคลและอยู่ภายใต้การกํากับดูแลของคณะกรรมการ องค์การอิสระ เพื่อรับผิดชอบงานธุรการของคณะกรรมการองค์การอิสระโดยมีเลขาธิการ เปึนผู้แทนของสํานักงาน

ผมกราบเรียนท่านประธานว่ารัฐบาลเห็นว่ากฎหมายฉบับนี้เปึนกฎหมาย ฉบับที่มีความสําคัญ ซึ่งได้มีการเร่งรัดในกระบวนการจัดทําและรับฟังความคิดเห็น ของประชาชน รวมทั้งได้รับฟังความคิดเห็นของผู้มีส่วนได้เสีย คณะรัฐมนตรีจึงได้มี การปรับปรุงกฎหมายฉบับดังกล่าวและเสนอมาเปึนกฎหมายฉบับนี้ ซึ่งถ้าสภาผู้แทนราษฎร รับหลักการแล้วก็จะมีการตั้งคณะกรรมาธิการวิสามัญขึ้นมา ตลอดจนเร่งรัดให้กฎหมาย ฉบับนี้ได้มีโอกาสที่ออกไปบังคับใช้โดยเร็วเพื่อประโยชน์สุขของพี่น้องประชาชนต่อไปครับ