สภาผู้แทนราษฎร · ครั้งที่ ๒๒ · ๒๗ ตุลาคม ๒๕๕๓

นริศ ขํานุรักษ์ อภิปรายเรื่องร่างพระราชบัญญัติการบริหารจัดการที่ดินสงวนหวงห้ามของรัฐ และหารือเกี่ยวกับปัญหาที่ดินป้าไม้ที่มีปัญหาสับสนยุ่งยากและไม่เป็นธรรม นอกจากนี้ยังหารือเรื่องการแก้ไขปัญหาที่ดินสัมปทานที่หมดอายุแล้ว โดยเรียกร้องการแก้ไขปัญหาที่ดินสัมปทานที่ไม่ถูกต้องตามกฎหมาย และขอให้รัฐบาลพิจารณากฎหมายที่จะแก้ไขปัญหานี้ นอกจากนี้ยังหารือเรื่องการแก้ไขปัญหาที่ดินและป่าไม้ โดยเน้นย้ำถึงความสำคัญของการมีส่วนร่วมของประชาชนและความรับผิดชอบขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น และเรียกร้องการเพิ่มงบประมาณและบุคลากรให้กับกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม นอกจากนี้ยังหารือเรื่องการพิสูจน์สิทธิในทรัพย์สินและเรียกร้องให้รัฐบาลทุ่มเทงบประมาณแก้ไขปัญหา ที่ดินและให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องดำเนินการแก้ไขปัญหาให้เร็วขึ้น

นายนริศ ขํานุรักษ์ พัทลุง

ท่านประธานที่เคารพ กระผม นริศ ขํานุรักษ์ สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจังหวัดพัทลุง พรรคประชาธิปัตย์ ผมขออนุญาตอภิปราย ในร่างพระราชบัญญัติการบริหารจัดการที่ดินสงวนหวงห้ามของรัฐ พ.ศ. .... ในบางประเด็น เพราะว่าผมได้พยายามศึกษาแล้วก็ได้อภิปรายเรื่องที่เกี่ยวข้องกับที่สงวนของรัฐ มาโดยตลอดนะครับ แล้วก็พบว่าทั้งที่ดินที่ครอบครองโดยประชาชน ที่ดินที่ครอบครอง โดยรัฐล้วนแต่มีปัญหาทั้งสิ้น เพราะว่าปัญหาที่ดินป์าไม้มีปัญหาที่สับสนยุ่งยาก และก่อให้เกิดความไม่เปึนธรรม ก่อให้เกิดความได้เปรียบเสียเปรียบกันอยู่ในสังคมนี้ มากมาย ท่านประธานคงจําได้ ผมได้เสนอปัญหาที่ดินป์าไม้ในสภาแห่งนี้หลายครั้ง และก่อนที่ผมอภิปรายในร่างพระราชบัญญัติผมขออนุญาตได้ยกตัวอย่างให้เห็นว่า ประเทศไทยมีปัญหาเรื่องที่ดินป์าไม้อยู่มากมายทีเดียว กรณีที่ดังที่สุดขณะนี้ก็คือ กรณีการบุกรุกป์าไม้ที่ดินสวนผึ้ง จังหวัดราชบุรี สวนผึ้งนี่มีที่ราชพัสดุอยู่ ๕๐๐,๐๐๐ ไร่ ทหารไปขอใช้ที่ราชพัสดุทั้ง ๕๐๐,๐๐๐ ไร่ แล้วก็มีประชาชนเข้าไปครอบครองส่วนหนึ่ง ผมได้พยายามสอบถาม ทหารตอบว่าทหารมีความจําเปึนเพียง ๓๕๐,๐๐๐ ไร่เท่านั้นเอง ส่วนอีก ๑๕๐,๐๐๐ ไร่ก็พร้อมที่จะคืนให้ที่ราชพัสดุเพื่อที่จะให้ประชาชนได้เข้าไปใช้ ประโยชน์ได้ ปัญหาก็คือที่ราชพัสดุให้ประชาชนเข้าไปเช่าก็ในอัตราเดียวกัน คนจน กับคนรวยเช่าในอัตราเดียวกันมันเกิดความไม่เปึนธรรม ถ้าใช้อัตราก้าวหน้าเช่าที่มาก ค่าเช่าก็อีกหนึ่งราคาให้ต่างกันมันจะเกิดความเปึนธรรม แต่ถ้าเช่าทั้งคนจนเช่าขนาดเล็ก แล้วก็ผืนใหญ่คนรวยเช่าเช่าในอัตราที่เท่ากันคนจนจะเสียเปรียบมาก กรณีป์าแม่สลอง บ้านท่านประธาน ผมเคยอภิปราย ป์าผืนนี้เปึนป์าที่ปลูกโดยงบประมาณของทางราชการ มีทะเบียนสวนป์าว่าป้ ๒๕๓๗ ปลูกต้นอะไร ป้ ๒๕๓๘ ปลูกต้นอะไร ปลูกมา ๒๐-๓๐ ป้ อยู่ ๆ มีการออกเอกสารสิทธิเอาที่ดินแปลงนี้ไปทํารีสอร์ต (Resort) นอกจากได้ที่ดินไปทํา รีสอร์ตแล้วต้นไม้ที่ปลูกโดยงบประมาณของทางราชการเจ้าของรีสอร์ตไปขึ้นทะเบียน สวนป์าตัดต้นไม้ไปขายได้อีกครับ ได้ที่ดินแล้วได้ต้นไม้ซึ่งปลูกโดยงบประมาณ ทางราชการอีก กรณีสวนป์ากิ่วทัพยั้งในจังหวัดเชียงรายเช่นเดียวกัน มีการขยับแนวเขต และเอาส่วนที่เกินไปซึ่งอยู่ในแนวป์าไปออกเปึนเอกสารสิทธิ เจ้าหน้าที่กรมป์าไม้ไปจับ ดําเนินคดีกับคนบุกรุก แต่ว่าท้ายที่สุดเมื่อกรรมการไปตรวจสอบพบว่าคนที่บุกรุก และที่ตํารวจไปจับนี่เสียชีวิตมาแล้ว ๑๗ ป้ ไปจับเอาคนตายครับ กรณีพรุควนเคร็งในจังหวัดพัทลุง ในจังหวัดนครศรีธรรมราช พรุควนเคร็งมีเนื้อที่ หลายหมื่นไร่นะครับ ขณะนี้มีคนบุกรุกมีนายทุนทั้งในประเทศทั้งต่างประเทศไปบุกรุก ออกเอกสารสิทธิไปหลายพันไร่ ปลูกปาล์มบ้างยึดครองพื้นที่ไว้บ้าง ทั้ง ๆ ที่พรุควนเคร็ง เปึนแหล่งที่กักเก็บน้ําเอาไว้ แล้วปัอนน้ําลงสู่ทะเลสาบสงขลา เปึนแหล่งที่อยู่ของสัตว์ ทั้งสัตว์น้ําแล้วก็สัตว์ป์า โดยเฉพาะเปึนแหล่งนกน้ําที่สําคัญที่สุดของประเทศ ขณะนี้ถูกนายทุน ยึดครอง ป์าบ้านตระเปึนป์าเหนือเขาบรรทัดรอยต่อตรัง-พัทลุง-สตูล เปึนป์าต้นน้ําลําธาร ของ ๓ จังหวัด ขณะนี้มีคนเข้าไปอยู่ ๒๐๐-๓๐๐ ครอบครัว บุกรุกเปึนหมื่นไร่ แล้วก็ ถ้าปล่อยให้มีการบุกรุกอย่างนี้ต่อไปต้นน้ํา ๓ จังหวัดนี้ก็จะแห้ง ประชาชนจะได้รับ ความเดือดร้อน ป์าที่ดิน ส.ป.ก. ที่กรมป์าไม้มอบให้ ส.ป.ก. ส.ป.ก. จัดที่ทํากินให้กับ พี่น้องประชาชนไปเสร็จแล้วที่เหลือที่จัดสรรไม่เข้าเกณฑ์ จัดสรรไม่ได้เปึนโขดหินเปึนพื้นที่ ที่ไม่เหมาะเพื่อที่จะทําการเกษตร โดยระเบียบ ส.ป.ก. ต้องมอบกลับให้กรมป์าไม้ ขณะนี้ ส.ป.ก. ไม่มอบให้กรมป์าไม้ ทําให้พื้นที่เหล่านี้ถูกบุกรุกมากมาย

สุดท้ายที่ที่เปึนที่สัมปทาน ไม่ว่าจะเปึนสัมปทานป์าชายเลน ไม่ว่าจะเปึน สัมปทานเหมืองแร่ หลังจากทําเหมืองแร่จบอายุสัมปทาน หลังจากที่ทําสัมปทาน ป์าชายเลนหมดอายุสัมปทานแล้ว โดยหลักกฎหมายก็คือต้องคืนพื้นที่ให้กับรัฐแต่ว่า ขณะนี้คืนส่วนน้อยครับ ส่วนใหญ่ยังครอบครองต่อและหนําซ้ําเอาที่ที่ขุดแร่หมดแล้ว ไปออกเปึนเอกสารสิทธิโดยเจ้าของสัมปทานได้เอกสารสิทธิไปอีก เช่นเดียวกันกับ ป์าชายเลน คนที่ได้รับสัมปทานป์าชายเลนไปออกเอกสารสิทธิให้กับตัวเองในพื้นที่ ที่ตัวเองเคยสัมปทานอย่างนี้มีมากมาย อย่างนี้มีหลายล้านไร่ ประเด็นปัญหาที่ผมเล่าให้ ท่านประธานไม่ว่าจะเปึนกรณีสวนผึ้ง ไม่ว่าจะเปึนแม่สลอง ไม่ว่าจะเปึนกิ่วทัพยั้ง ในเชียงราย ไม่ว่าจะเปึนพรุควนเคร็งในพัทลุง และป์าบ้านตระในพัทลุง และที่ดิน ส.ป.ก. ตลอดจนที่ดินสัมปทานป์าชายเลนและสัมปทานขุดแร่เหล่านี้เปึนปัญหาที่จะต้องได้รับ การแก้ไข ที่จริงเราก็มีกฎหมายหลายฉบับในประเทศไทยนี่ แต่ว่าแก้ปัญหาเหล่านี้ไม่ได้ อาจจะเกิดจากหลายเหตุผลหลายปัจจัย แต่ว่าแก้ไม่ได้ ขณะนี้ที่ดินยังมีความไม่เปึนธรรม ยังมีความวุ่นวาย ยังมีความสับสน ยังมีการได้เปรียบเสียเปรียบ แต่ว่าผมได้ดูร่างกฎหมาย การบริหารจัดการที่ดินสงวนของรัฐโดยละเอียดแล้วผมคิดว่าจะแก้ไขปัญหาที่กระผม ได้กราบเรียนกับท่านประธานแล้วโดยลําดับ เพราะว่าปัญหาที่ดินขณะนี้เข้าใจว่าจะมีอยู่ เพียงไม่กี่ประเด็น ๑. แนวเขต ๒. การมีส่วนร่วมจากประชาชน และ ๓. การพิสูจน์สิทธิ ที่เปึนปัญหาใหญ่ ๆ ผมคิดว่า ๓ ปัญหานี้ได้ถูกเขียนเอาไว้ในกฎหมายฉบับนี้ครบถ้วน สมบูรณ์แล้วครับ ประเทศไทยมีรูปแบบของที่ดินมากมายทั้งที่สาธารณประโยชน์ ทุ่งสงวนเลี้ยงสัตว์ สทก. ส.ป.ก. ป์าสงวนแห่งชาติ ป์าอุทยานแห่งชาติ เขตห้ามล่า เขตรักษาพันธุ์ ในส่วนที่เปึนเอกสารสิทธิก็มีตั้งแต่ ส.ค. ๑ น.ส. ๓ โฉนด มีมากมาย แต่ว่า ต่อไปเราจะต้องแบ่งออกเปึนเพียง ๒ อย่าง คือที่ดินที่จําเปึนจะต้องสงวนหวงห้าม กับไม่จําเปึนจะต้องสงวนหวงห้าม หลังจากแยกอย่างนี้แล้วส่วนที่เหลือก็เปึนของ พี่น้องประชาชน ผมคิดว่าง่ายนะครับ

แล้วก็ในมาตรา ๙ ของร่างพระราชบัญญัติฉบับนี้ให้คณะกรรมการ มีอํานาจในการจําแนกและจัดทําแนวเขต ประเทศไทยปัญหาที่ดินป์าไม้ ปัญหาแนวเขต เปึนปัญหาสําคัญที่สุด จนถึงขณะนี้รัฐร้องว่าประชาชนบุกรุกก็มาก และประชาชน ก็ร้องว่ารัฐบุกรุกที่ประชาชนก็มาก การจําแนกแล้วก็การทําแนวเขตจึงเปึนข้อยุติสําหรับ ข้อขัดแย้งนี้ แต่วันนี้ไม่สามารถมีข้อยุตินี้ได้เพราะว่าการจําแนกและการทําแนวเขต ไม่จบสิ้น เช่นเดียวกันกับการมีส่วนร่วมของประชาชน ผมกราบเรียนท่านประธานครับว่า ปัญหาที่ดิน ปัญหาป์าไม้ ท่านจะเพิ่มงบประมาณให้กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติ และสิ่งแวดล้อม จาก ๒๐,๐๐๐ ล้านบาทเปึน ๔๐,๐๐๐ ล้านบาท ท่านจะเพิ่มคนให้ กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ให้กรมที่ดิน เท่าไรก็ตามครับ แต่ว่าถ้าขาด การมีส่วนร่วมจากประชาชนและขาดความรับผิดชอบขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นแล้ว ผมไม่เชื่อว่าการแก้ปัญหาที่ดิน ป์าไม้จะจบสิ้นจะยุติได้ และผมคิดว่าร่างพระราชบัญญัติ ฉบับนี้ถ้าได้รับการปฏิบัติอย่างจริงจังแล้ว ให้ที่ดิน ให้ป์าที่เปึนป์าเศรษฐกิจ ให้องค์กร ปกครองส่วนท้องถิ่นเข้ามาร่วมบริหารจัดการอย่างมีส่วนร่วมจริง ๆ ผมเชื่อว่าที่ดินเหล่านี้ จะได้รับการแก้ไขปัญหาได้

สุดท้ายเรื่องการพิสูจน์สิทธิ เรื่องการพิสูจน์สิทธิเปึนเรื่องที่ถ้าใช้กลไกปกติ ใช้เครื่องมือที่มีอยู่แบบทุกวัน ใช้คนที่มีอยู่แบบทุกวันนี้ครับ การพิสูจน์สิทธิในที่ดิน ของประเทศจะต้องใช้เวลาเปึน ๑๐๐ ป้ครับท่านประธานกว่าจะแก้ปัญหาได้ ผมคิดว่า เมื่อมีร่างพระราชบัญญัติฉบับนี้ของรัฐบาล ผมจึงขออนุญาตเรียกร้องต่อครับว่าขอให้ รัฐบาลได้ทุ่มเทงบประมาณ ปัญหาที่ดินผมว่ากรมที่ดินเปึนหน่วยงานเล็กเกินไปที่จะดูแล ปัญหาที่ดินใหญ่ขนาดนี้ กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมก็ยังเล็กที่จะดูแล ผมคิดว่าองค์กรต้องขนาดใหญ่ แต่ว่าเมื่อเราไม่มีองค์กรขนาดใหญ่เราต้องทุ่มเท งบประมาณให้กับหน่วยงานเล็กสามารถทํางานให้ได้ ให้จบสิ้นปัญหาก่อน ๑๐๐ ป้ให้ได้ ถ้ากลไกนี้ที่มีอยู่จะต้องใช้เวลาเปึน ๑๐๐ ป้ แล้วความขัดแย้งในสังคมนี้ ความไม่เท่าเทียมกัน ในสังคมนี้ ยังจะมีอีกมากมาย ผมจึงอยากกราบเรียนท่านประธานว่ากฎหมายฉบับนี้ เปึนกฎหมายที่จะแก้ไขปัญหาหลัก ๆ ของปัญหาที่ดินป์าไม้คือแนวเขตนะครับ ๒. ปัญหา การมีส่วนร่วมจากภาคประชาชนและองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น และจะผลักดัน ให้เกิดการพิสูจน์สิทธิได้เร็วยิ่งขึ้น ผมจึงถือโอกาสนี้เรียกร้องต่อเพื่อนสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร ซึ่งเรารับรู้ปัญหา เราประสบปัญหา เราถูกเรียกร้องในปัญหาร่วมกันให้มาแก้ปัญหาที่ดิน ป์าไม้ว่าเปึนปัญหาที่สําคัญที่สุดของประเทศในวันนี้ และรัฐบาลชุดนี้ไม่เพียงแต่ตั้งใจ ที่จะให้ผ่านกฎหมายฉบับนี้ แต่รัฐบาลชุดนี้ได้พิสูจน์มาจากการตั้งงบประมาณมาแล้ว ๒ ครั้ง และจากนโยบายของรัฐบาลพบว่านโยบายแนวทางชัดเจนที่สุดกว่าหลายรัฐบาล ที่ผ่านมา โดยเฉพาะการตั้งงบประมาณ ถ้างบประมาณการจัดทําแนวเขตและงบประมาณ การให้กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม มาจัดทําเรื่องการปรับแผนที่ ให้เปึนแผนที่มาตราเดียวกันเพื่อสะดวกในการพิสูจน์สิทธิ ผมจึงเห็นด้วยแล้วก็เรียกร้อง ให้เพื่อนสมาชิกเห็นด้วยกับร่างพระราชบัญญัติฉบับนี้ที่จะแก้ไขปัญหาให้กับพี่น้อง ประชาชนต่อไปครับ กราบขอบคุณท่านประธานครับ