นายสงวน พงษ์มณี ลําพูน

ท่านประธานที่เคารพ ผม สงวน พงษ์มณี พรรคเพื่อไทย จังหวัดลําพูน ผมต้องขอขอบคุณท่านผู้เสนอกฎหมายทั้งหมดแล้วก็ผมคิดว่า จะอาศัยเวลานี้เสนอความเห็นผ่านท่านประธานไปยังคณะกรรมาธิการ ซึ่งผมจะใช้ ฉบับของท่านผ่องศรีเปึนหลักในการพูด แล้วผมคิดว่าท่านผ่องศรีคงเปึนกรรมาธิการ ในการร่างกฎหมายฉบับนี้แน่นอน ก็ฝากท่านได้นําข้อเสนอของผมไปตรวจสอบดูด้วย ผมจะใช้เวลาไม่มาก ท่านประธานครับ ผมจะขอพูดในส่วนที่เปึนข้อเท็จจริง ซึ่งจะพูดรวมไปถึงเรื่องสิทธิของพลเมืองในการที่จะมี เอกสารสิทธิหรือมีสิทธิในที่ดินผืนนั้น

เรื่องที่ ๒ ผมก็อยากจะพูดถึงเรื่องอุปสรรคสําคัญของปัญหาที่ดิน ในปัจจุบัน หน่วยงานซ้ําซ้อนกันแล้วก็ศักดิ์ของกฎหมายไม่มีข้อยุติ เดี๋ยวผมจะพูดในรายละเอียดนะครับ

เรื่องที่ ๓ ก็อยากจะพูดถึงเรื่องการรุกที่ของรัฐต่อที่ดินของประชาชน

สุดท้าย ผมอยากจะพูดถึงเรื่องแผนที่ แผนที่ซึ่งเราจะต้องตอบคําถามให้ได้ว่า ประวัติการทําแผนที่ป์ามันเปึนอย่างไร ที่มันมารุกพื้นที่ ตรงนี้ต้องรับรู้ด้วย ไม่อย่างนั้น เราจะไปหลงกลฝ์ายประจําครับ ถ้าคุณไม่รู้ว่าเขาเรียกว่าสมุดสนาม ที่วันนี้เขาเรียก ฟ่ลด์บุค (Field book) นั่นแหละ ตัวนี้ครับเปึนตัวที่ทําให้ทุกอย่างเปึนปัญหากับการออก เอกสารสิทธิทั่วประเทศ ผมจะเริ่มต้นอย่างนี้ ท่านประธานครับ วันนี้ผมอ่านดูกฎหมาย หลายฉบับ ทําไมผมถือของท่านผ่องศรีเปึนหลัก เพราะผมดูว่าท่านผ่องศรีเปึนการประมวล ของหลาย ๆ ฉบับมาไว้ในหลักการนี้ พูดถึงหลักเกณฑ์และวิธีการในการจัดการปัญหาที่ดิน ท่านครับ ถ้าเราอ่านหลักการและเหตุผลโดยละเอียดแล้วจะเห็นทันทีว่าหลักการ และเหตุผลเหล่านี้มันมีอยู่จริงในกระบวนการจัดการป์า แต่ว่าท่านเชื่อไหมครับทําไม่ได้ เพราะอะไรครับ เพราะว่าหน่วยงานมันซ้ําซ้อนศักดิ์ของกฎหมายไม่เปึนที่ยุติ ผมจะยกตัวอย่างอย่างนี้ท่านครับ อย่างขณะนี้ในปัญหาข้อเท็จจริงที่ป์าจํานวนมาก ที่กําหนดเปึนที่ป์า มีการลงทุนของกลุ่มทุน ของบริษัท หลายบริษัทเขาเคยเช่าหมดอายุ แล้วก็ทําต่อ สิ่งเหล่านี้เปึนเหตุเปึนผลเปึนเรื่องจริงที่เราต้องทราบ วันนี้เขาทําที่ซึ่ง ไม่ใช่สิทธิของเขา เขาต้องเสียภาษีซ้ําซ้อนนะครับ จะใช้รถไถเข้าไปก็ต้องเสียภาษีแล้ว ท่านก็รู้ว่าเสียภาษีให้ใคร วันนี้ถ้าเราไม่ละเอียดในเรื่องสิทธิของพลเมืองนะครับ กฎหมาย ฉบับนี้ท่านฟังนะครับคณะกรรมาธิการทั้งหลายจะเปึนตัวที่ไปสกัดกั้นพลังการผลิต ของประเทศ เพราะอะไรครับ ผมเคยติดตามประวัติของการพูดเรื่องที่ดิน โดยเฉพาะ เรื่อง ส.ป.ก. ๔-๐๑ วันนั้นพรรครัฐบาลถูกลงโทษ ผู้เกี่ยวข้องถูกวิพากษ์วิจารณ์เหมือน คนไม่ดี เพราะว่ากฎหมายเราเขียนว่าเกษตรกรต้องเปึนผู้ยากจน ใครไม่ยากจน เปึนเกษตรกรไม่ได้ อันนี้ผมคิดว่าเปึนอุดมการณ์ของนักกฎหมายไทยซึ่งมันผิดพลาดมาก คุณไม่พัฒนาเลยคุณเขียนกฎหมายอย่างไรคุณก็ยึดอย่างนั้น ใครไม่ยากจนเปึนเกษตรกร ไม่ได้ รับที่ดินไม่ได้ แต่ที่ดินมีไว้เพื่อให้เกิดการผลิต เพื่อให้เกิดโภคทรัพย์ทางสังคม ท่านประธานครับ ถ้ามีที่ดินไว้เหมือนปัจจุบันที่มันยุ่งกันทั่วประเทศ ไม่ใช่เพราะว่าที่ดิน ไม่มีประโยชน์ ไม่ใช่นะครับ เพราะว่านําที่ดินไปใช้ประโยชน์อื่น ท่านประธานครับ ไปใช้เปึนหลักประกันกับธนาคาร วันนี้นะครับที่บ้านผมที่ดินแปลงนั้นมีคนถือครอง เกิน ๑๐ ป้แล้ว แต่ไปฟัองแย่งสิทธิตามกฎหมายไม่ได้ ท่านประธานครับ เพราะศาลท่าน ตัดสินว่าการเอาไปจํานองกับธนาคารถือเปึนการใช้ที่ดินอย่างหนึ่ง นั่นก็หมายความว่าที่ดิน ที่มันรกร้างว่างเปล่าทั่วประเทศ เพราะว่าระบบทุนเข้ามาโดยไม่จําแนกว่าประเทศเราเปึน ประเทศเกษตรกรรม ใครซื้อที่ดินไปแล้วไม่เกิดโภคทรัพย์ทางสังคมคุณต้องถูกเก็บภาษี ก้าวหน้า แต่ตอนนี้ไม่ได้เพราะคนที่อยู่ในสภานี้ส่วนหนึ่ง คนที่เปึนผู้มีอํานาจส่วนหนึ่งก็มีที่ดินมาก ออกกฎหมายฉบับนี้ไม่ได้ ธนาคาร กลุ่มทุนต่าง ๆ ก็มีข่าวว่าสนับสนุนพรรคการเมือง วันนี้กฎหมายค้ําประกันก็คาอยู่ก็ล้มละลายกันทั่วประเทศ ก็แก้กฎหมายค้ําประกันไม่ได้ว่า ผู้ค้ําประกันต้องมีความผิดเท่ากับผู้กู้ เหมือนกันครับที่ดินวันนี้ถ้าเราออกกฎหมายก้าวหน้า ใครก็ตามที่ซื้อที่ดินไปเยอะ คุณต้องลงทุนให้ที่ดินนั้นเกิดสิ่งที่เรียกว่าโภคทรัพย์ทางสังคม มันก็จะเกิดการสร้างงาน ชาวบ้านก็ได้ประโยชน์ ไม่ต้องรกร้างว่างเปล่า ผมพูดเรื่องนี้ เพื่อจะบอกว่าที่ดินนี่ครับท่าน ใบจองกับ ส.ค. ๑ ส.ค. ๑ นี่ออกโดยกํานัน ผู้ใหญ่บ้าน แจ้งให้ผู้ใหญ่บ้านว่าฉันมีอะไร เท่าไร ที่ไหน อย่างไร ก็เขียนมา ใบจองนี่เปึนกระบวนการ ของรัฐโดยกรมที่ดินนะครับ กว่าจะออกได้ท่านประธานครับ ที่ดินต้องประกาศก่อนว่าตรงนี้ชาวบ้านมันถือครองแล้ว ไม่ใช่เขตป์านะครับ หรือเปึนเขต ที่ป์าหรือไม่เปึนเขตป์าต้องให้คณะกรรมการที่ดินจังหวัดดูแล เสร็จแล้วก็เสนอไปที่ คณะกรรมการที่ดินแห่งชาติ เสร็จแล้วอนุญาตแล้วก็มาประกาศให้คนไปจอง จองเสร็จ ประกาศอีก ๓๐ วันนะครับ ไม่มีใครค้านก็ออกใบจองให้ แต่พอจะออกเปึนโฉนดไม่ได้ ท่านประธานครับ กรมป์าไม้ไม่ยอมคนเดียวติดหมัดไปหมดเลย วันนี้กรมทรัพยากรธรณี เข้าไปถือครองอํานาจแทนกรมป์าไม้หมดแล้ว ทุกอย่างจะขึ้นต่อสิ่งนั้นสิ่งนี้ไปหมดเลย ที่ผมพูด ในเรื่องว่าหน่วยงานซ้ําซ้อน เอาละครับ ท่านประธานครับ ลองอ่านของคุณผ่องศรีสิครับ ท่านจะเห็นชัดนะครับท่านครับ ขออนุญาตอ่านนิดหนึ่งครับท่านประธาน ท่านบอกว่า การจัดการที่ดินของรัฐมีหลักเกณฑ์ วิธีการการบริหารที่ดินของรัฐ โดยจําแนกพื้นที่ ใช้ประโยชน์ให้เปึนไปตามสภาพของที่ดินและรักษาไว้ การอนุญาตให้ประชาชนสามารถ เข้าครอบครองและทําประโยชน์ในที่ดินซึ่งได้มีการจําแนกแล้ว ท่านครับ ท่านเชื่อไหมครับ ขณะนี้มีการปฏิบัติอย่างนี้ทั่วประเทศ แต่ไปติดที่ไหนท่านประธานครับ ไปติดที่หน่วยงาน ซึ่งดูเหมือนว่าไม่เกี่ยวข้องกับที่ดินเลย กฤษฎีกาท่านประธานครับ วันนี้ป์าทั่วประเทศ หลายล้านไร่นะครับที่เขาจําแนกหมดแล้ว ชาวบ้านก็อยู่หมดแล้ว กู้เงินให้ ส.ป.ก. โอนให้ ส.ป.ก. ทํากู้เงิน ส.ป.ก. ก็กู้เงินแล้ว ให้บริษัทออกแบบที่ดินรังวัดสอบสวนสิทธิหมดแล้วครับ ติดทั่วประเทศหลายล้านไร่เพราะอะไรครับ ไปติดที่แผนที่ท้ายกฎกระทรวง ติดที่ไหนครับ ติดที่กฤษฎีกาครับ หน่วยงานซ้ําซ้อนและหน่วยงานที่มันไม่มีที่ยุติ กฤษฎีกาเปึนปัญหาสําคัญ วันนี้กฤษฎีกาทํา ๒ เรื่องครับ แล้วคิดเรื่องเดียวเรื่องหนึ่งคือทําตามคําแนะนําว่าช่วยดู เรื่องนี้หน่อย อีกเรื่องหนึ่งคือทําตามอุดมการณ์ของตัวเอง อุดมการณ์ของเขาคืออะไรครับ ยกตัวอย่าง อุดมการณ์ของกฤษฎีกาเรื่องการลงทุนภาครัฐบอกว่ารัฐไม่สามารถจะแข่งขัน กับประชาชนได้ ท่านเห็นไหมครับ ป้ ๒๕๓๗ หลายป้มาแล้ว กระทรวงกลาโหมลงทุน หลายหมื่นล้านบาท เรื่องโรงงานผลิตอาวุธ ผลิตกระสุนป๋น ท่านเชื่อไหมครับ วันนี้ผลิตลงทุน หลายหมื่นล้านบาทมีทรัพย์สินเปึนแสนล้านบาท ทําแค่ ๑๐.๘ เปอร์เซ็นต์ เพราะอะไรครับ เพราะว่ากฤษฎีกาตีความว่าไม่สามารถจะทําแข่งขันกับรัฐได้ แล้ววันนี้ประเทศไทยมีที่ไหน จะทําอาวุธขายไม่ให้เพราะอะไรครับ เพราะเรากําลังตกเปึนเมืองขึ้นของนายหน้าค้าอาวุธ กฤษฎีกาก็ไปหลงกลตรงนี้ วันนี้เรื่องป์าท่านประธานครับ เรื่องป์ากฤษฎีกาฟังผมให้ดีนะครับ คุณคิดว่ารักษาป์าต้องไม่มีคนใช่ไหมครับ วันนี้คุณคิดว่าต้องการน้ํา รักษาป์าให้มีน้ํา คุณต้องปลูกป์าใช่ไหมครับ คุณไปดูห้วยฮ่องไคร้ครับ พระองค์ท่านทําอย่างไร ใช้น้ําสร้างป์า ถ้าหากห้วยฮ่องไคร้ไม่ใช่โครงการพระราชดําริ วันนี้กฤษฎีกาเอาตาย ทําไม่ได้ พระองค์ท่าน ทําอ่างเก็บน้ําเต็มไปหมดเลย รอบอ่างเริ่มมีป์า ห่างอ่างมีป์ามากขึ้น ๆ วันนี้ใช้น้ําสร้างป์า ที่ห้วยฮ่องไคร้ครับ คนไปดูทั่วโลก แต่กฤษฎีกาไม่ไป วันนี้ทําอะไรไม่ได้เลย เพราะอะไรครับ เพราะกฤษฎีกากับกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมไปด้วยกัน ท่านครับ ตําบลทาปลาดุกของจังหวัดลําพูน บ้านหลายหลัง ชาวบ้านถ้าอยู่ลานบ้านเปึนเขตป์าสงวนแห่งชาติ ท่านประธาน พอไปอยู่บนบ้านก็ยังเปึนป์าสงวนอยู่ พอเข้าห้องนอนครับเปึนเขตอนุรักษ์ พันธุ์สัตว์ป์า บ้านหลังเดียวแบ่งครึ่งท่านประธานครับ แล้วทั้งตําบลเขาอยู่ในป์า มาหลายป้มากก่อนกฎหมายจะออก วันนี้เขาทําอะไรไม่ได้เลยเพราะอะไรครับ เพราะว่า ออกเขตป์าไม้ ป์าสงวนแห่งชาติแล้วยังไปออกเขตอนุรักษ์พันธุ์สัตว์ป์า ออกเขตอะไรต่าง ๆ โดยกฎกระทรวงของเขาเอง แล้วก็ยิ่งใหญ่มาก ใหญ่กว่ากฎหมายอีก วันนี้ท่านประธานครับ ทั่วประเทศบอกว่า ส.ค. ๑ ต้องยุติแล้ว รัฐบาลสั่งการให้ทุกที่เอาไปขอออกเอกสารสิทธิ วันนี้ติดที่ไหนครับ เจ้าหน้าที่ไม่กล้าเซ็น ต้องรอแผนที่ของกรมทรัพยากรธรณีครับ ไปให้ เขาถึงจะเซ็นได้ ผมพูดเรื่องนี้ผมจะเลยไปเรื่องแผนที่ ท่านประธานครับ ผมเรียนผ่าน ท่านประธานไปยังกรรมาธิการครับ ประวัติของการทําแผนที่ในป้ ๒๕๐๘ ทําอย่างนี้นะครับ เขาใช้โซ่เหล็กเปึนห่วงโซ่เหล็ก ยาวโดยประมาณ ๒๕ เมตร แล้วโซ่เหล็กท่านประธานครับ ชาวบ้านอยู่หมุดนี้ก็ถือหลักว่า หมุดนี้ แล้วลากโซ่เหล็กไปทางลาดชันของพื้นที่ เขาเรียกทําคอนทัวร์ (Contour) ของแผ่นดิน มันก็ลาดชันไปเหมือนกับทางนี้ ถ้าผมยืนอยู่ตรงโน้นมันที่สูงครับ ลากมาอย่างนี้มันไม่ใช่ ทางตรงมันเปึนเส้นทแยง ระยะมันก็ยาวใช่ไหมครับ แต่มาวันนี้ตรวจเอกสารสิทธิ ตรวจแผนที่ เสาหลักที่ตัวเองตั้งไว้บอกว่าไม่ใช่ มันขาดหายไปหลายกิโลเมตรว่าอย่างนั้นเถอะ ก็ไม่ขาดหาย ได้อย่างไรครับท่านประธาน มันเปึนคอนทัวร์อย่างนี้ ลากกันไปตามทางลาดอย่างนี้แล้วก็ วัด ๒๕ เมตรไป ไปถึงตรงนี้บอกว่าให้เดินไปตามทางเกวียน ทางเกวียนก็หายแล้วละ ถึงตรงนี้ว่าไปถึงหินก้อนใหญ่ไปทางซ้ายกี่ลิปดา ไปทางขวากี่องศาว่ากันไป ลากกันไป อย่างนี้มาตลอด พอวันนี้ใช้เครื่องอิเล็กทรอนิกส์ยึดโยงดาวเทียม เส้นระยะของมันเปึนเส้นตรง เปึนเส้นฐานท่านประธานครับ มันสั้นลง เขตเหล่านี้วุ่นวายหมดเลยครับท่านประธาน ทั้งหมดนี้ ผมพูดว่าในกฎหมายฉบับนี้จะต้องคํานึงถึงแผนที่ให้เขามาชี้แจงด้วยว่าแผนที่ที่คุณทําอันนี้ เปึนแผนที่สมัยใหม่ มันต้องถาม บางหมุดท่านประธานครับ คนฝังก็ยังไม่ตาย คนลากก็ยังไม่ตาย เจ้าหน้าที่เกษียณไปก็ยังไม่ตายครับ กลายเปึนอย่างไรครับท่านประธาน ไม่ใช่อยู่ที่เดิมแล้ว เพราะอะไรครับ เพราะไปส่องใหม่วัดใหม่มาจากหมุดเดิม วัดมาหลายสิบกิโลเมตร มันก็หายไปหลายร้อยเมตรมากท่านประธาน จากจุดนั้นถึงจุดนั้นที่ผมพูดนี่หมายความว่า ต้องยุติที่ว่าแผนที่ขนาดไหน ถ้าแผนที่ตามโฉนด ๑:๔,๐๐๐ ครับ ถ้าแผนที่ตาม น.ส. ๓ ก ๑:๕,๐๐๐ ถ้าแผนที่ของทหาร ๑:๕๐,๐๐๐ ถ้าแผนที่ของป์าไม้ ๑:๒๕๐,๐๐๐ ท่านประธานครับ หนักกว่านั้นคือ ๑:๕๐๐,๐๐๐ ๑ จุดนี่มันไปเท่าไรแล้ว ที่ผมพูดนี้กฎหมายฉบับนี้ ต้องมีบทเฉพาะกาลพูดถึงเรื่องการใช้แผนที่ด้วย ท่านประธานครับ ผมคิดว่าอีกเรื่องหนึ่ง ที่ต้องพูดถึงเรื่องอุปสรรคสําคัญของหน่วยงานซ้ําซ้อน ผมพูดไปบ้าง ผมยกตัวอย่าง อย่างนี้ครับ ตําบลก้อ ผมฝากเรื่องนี้ไปถึงนายกรัฐมนตรีด้วย ตําบลก้อ ในป้ ๒๕๐๖ สร้างเขื่อนภูมิพล บ้านก้อ หมู่ที่ ๑ มีพื้นที่อยู่จํานวนหนึ่ง ก็ย้ายคนที่ถูกน้ําท่วมเข้ามาตรงนั้น และวางเขตตามมติ ครม. ป้ ๒๕๐๖ ให้ออกให้กับชาวบ้านอย่างไร ๆ บอกหมด ท่านประธานครับ วันนี้เกือบ ๕๐ ป้มานี้ออกไม่ได้ ออกได้บางส่วนเพราะอะไรครับ เพราะหลังจากนั้นมามีมติของคณะกรรมการที่ดินแห่งชาติบอกว่าไม่ให้ออก ทั้ง ๆ ที่ ผมไปสอบดูแล้วไม่มีการแก้มติ ครม. ป้ ๒๕๐๖ เลย แล้วเขาเข้ามาอยู่ตรงนั้นเพราะเรา ย้ายเขามาจากน้ําท่วมเพราะเขื่อนภูมิพล วันนี้ทั้งตําบลมีแค่ ๔ หมู่บ้าน ออกให้เฉพาะ หมู่ที่ ๑ หมู่อื่นออกไม่ได้ ท่านประธานครับมีปัญหามากมายเมื่อสักป้สองป้มานี้ก็รังวัดที่ดิน หมดแล้ว ที่ดินอําเภอ ที่ดินจังหวัดก็ดูหมดแล้ว ออกไปแทบจะเรียกว่าเขียนใบโฉนด หมดแล้วด้วยซ้ําไปแต่ออกไม่ได้เพราะขัดมติคณะกรรมการที่ดินแห่งชาติ มตินี้มันจะใหญ่กว่า มติ ครม. หรือครับท่านประธาน ที่ผมพูดนี่หมายความว่าศักดิ์ของกฎหมายมันไม่รู้ จะยุติอย่างไรท่านประธานครับ วันนี้ทุกอย่างจบหมดติดที่กฤษฎีกาก็มี ทุกอย่างจบหมด ติดที่คณะกรรมการที่ดินแห่งชาติ ท่านครับคณะกรรมการที่ดินแห่งชาติในจังหวัด กรมป์าไม้ กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมก็เปึนกรรมการ ขึ้นมาข้างบน ท่านก็เปึนกรรมการ พอเสร็จแล้วตัวท่านเองกลับไม่เห็นด้วยกับหน่วยงานของท่านที่รับรองมา ปัญหาทั้งหมดจึงจําเปึนต้องมีกฎหมายฉบับนี้ ผมเห็นด้วยอย่างยิ่งเลย แต่ผมคิดว่า ถ้าหากท่านยุติแค่ น.ส. ๓ น.ส. ๓ ก น.ส. ๔ คือโฉนด อันตรายมาก กฎหมายฉบับนี้ จะอันตรายเพราะอะไรครับ สิทธิในการผลิตของสังคมมันมีมากแล้ว วันนี้เขาลงทุนไปแล้ว จุดนั้นต้องให้เขาเช่า ต้องพูดถึงสิทธิของการเช่า สิทธิของการเช่าคือสิทธิตามอายุของ การเช่า อย่างนี้เราถึงจะสามารถพัฒนาพลังการผลิตของประเทศเราได้ เพราะประเทศเรา เปึนประเทศอุตสาหกรรมทางเกษตร ผมกําลังพูดทั้งหมด ผมอยากให้มองเห็นภาพว่า กฎหมายฉบับนี้จะไม่มีประโยชน์กับประเทศชาติเลยถ้าท่านไม่คํานึงถึงพลังการผลิต และความสัมพันธ์ทางการผลิต วันนี้เราจะรักษาอะไร อย่าให้มันเกิดขึ้นแล้วมีปัญหา และมีปัญหากับคนทํา วันนี้ท่านประธานครับ ที่ดินที่ใกล้ ๆ เขตป์าถ้าเอาไปเอามาถือเปึนที่คนละใบคนออก ผิดหมดครับ ทะเลาะกันหมด ผิดหมด เพราะอะไรครับ เพราะว่าเราไม่มีข้อยุติใด ๆ เลย เกี่ยวกับกฎหมายที่มีอยู่ วันนี้กฎหมายฉบับนี้ถือว่ามีบุญคุณกับแผ่นดิน แล้วขอชมเชย ผู้เสนอกฎหมายทุกท่าน ผมเองกับคุณสุวโรช พะลัง เริ่มคุยกันตั้งแต่ป้ ๒๕๔๔ มายุติ เอาปลายป้ ๒๕๔๘ ว่าต้องเสนอกฎหมาย แล้วก็ดันกันมาจนกระทั่งวันนี้เมื่อกี้ก็แสดงความยินดี กับคุณสุวโรชว่า วันนี้ท่านทําสําเร็จแล้วผมคุยกับท่านมาตลอดเลย ท่านครับเมื่อกฎหมาย ฉบับนี้เข้าสภาเราคํานึงถึงเรื่องสิทธิของพลเมืองด้วย แล้วพลังการผลิตว่าขณะนี้เขาลงทุน ไปขนาดนี้แล้วให้เขาเช่าต่อเสียหายอย่างไร แล้วอย่าไปบอกว่าเกษตรกรคือผู้ยากจน ต้องแก้ตรงนี้ด้วย เกษตรกรคือคนที่มีรายได้จากการทําการเกษตรเปึนหลัก แล้วแบ่งเขาว่า เขาอยู่ตรงไหน คนไหนที่จะได้สิทธิเปึนเจ้าของกรรมสิทธิ์ คนไหนจะต้องได้สิทธิโดยการเช่า ก็ต้องให้ชัดเจนครับ ไม่อย่างนั้นมันเปึนอย่างนี้ท่านครับ ที่บ้านผมมีอยู่แปลงหนึ่งตอนแรก เขาไปลงทุนใหญ่โต ตอนหลังบอกว่าคนรวยอยู่ไม่ได้ก็แบ่งให้คนจนไปทํากัน ตอนนี้ ก็กลับไปเปึนป์าอย่างเก่า ไฟไหม้อย่างเก่า เพราะไม่มีเงินลงทุน นั่นหมายถึงการลงทุนด้วย เพราะฉะนั้นที่ดินที่แจกไปที่ดินที่ให้ไปต้องให้ไปเพื่อการอยู่อาศัย ให้ไปเพื่อทําการเกษตร ไม่ใช่ให้ไปเปึนมรดกของลูกหลานโดยไม่มีการดูแลแล้วก็ไฟไหม้เหมือนเดิม มีปัญหา เหมือนเดิม ผมบอกว่าเรื่องสิทธิของพลเมืองต้องดูให้ชัดเจนว่าตรงนี้ให้อะไร เมื่อก่อนตรงนี้ ให้ สทก. ตรงนี้ให้ ส.ป.ก. ตรงนี้ให้ น.ส. ๓ บอกไว้เปึนอย่าง ๆ ท่านประธานครับ แต่ว่า ทั้งหมดนี้มันถูกสกัดกั้นโดยกฎหมายของที่ดินอันอื่นจึงไม่สําเร็จ วันนี้เราจะออกกฎหมายแล้ว ตรงนี้ต้องไม่เปึนอุปสรรค อันไหนที่ต้องออกเปึนบทเฉพาะกาลก็ต้องออก แล้วจะออกให้เสร็จ บทเฉพาะกาลต้องมีให้ชัดเจนตรงนี้ว่าจะยกเลิกอะไร ช่วงไหน ทําอย่างไร ผมพูดทั้งหมด เพื่อพูดให้มองเห็นภาพว่าอุดมการณ์ต่าง ๆ ของเรา เราต้องถามตัวเองว่าออกกฎหมายฉบับนี้ เราต้องการให้ประเทศของเราเริ่มต้นจากตรงนี้ไปเปึนอะไร แล้วมันจะไม่ได้ทะเลาะกันครับ ขอบคุณครับท่านประธาน