สภาผู้แทนราษฎร · ครั้งที่ ๑๔ · ๑๑ มีนาคม ๒๕๕๓

จุมพฏ บุญใหญ่ หารือเรื่องแม่น้ำโขง โดยเน้นย้ำถึงความสำคัญของแม่น้ำนานาชาติและผลกระทบจากการสร้างเขื่อนบนแม่น้ำโขง ที่อาจส่งผลกระทบต่อประชาชนในพื้นที่ริมแม่น้ำโขง

นายจุมพฏ บุญใหญ่ สกลนคร

กราบเรียนท่านประธาน สภาผู้แทนราษฎรที่เคารพ กระผม จุมพฏ บุญใหญ่ ผู้แทนราษฎรจังหวัดสกลนคร เขตเลือกตั้งที่ ๒ พรรคเพื่อไทย ท่านประธานครับ เมื่อพูดถึงแม่นํ้าโขงเราจะพูดแต่เรื่อง นํ้าแล้งหรือการสร้างเขื่อนนั้นคงไม่ได้ ผมขอกราบเรียนท่านประธานว่า แม่นํ้าโขงนั้น เป็นที่ยอมรับว่าเป็นแม่นํ้านานาชาติ เมื่อเป็นแม่นํ้านานาชาติแล้วสิ่งที่มาเกี่ยวข้องก็คือว่า ประเทศที่แม่นํ้าโขงไหลผ่านนั้น แม้แม่นํ้าโขงจะไหลเข้าไปในเขตแดนหรือในอาณาเขต ของประเทศนั้น ๆ โดยไม่มีประเทศอื่นร่วมอยู่ในริมแม่นํ้าก็ตาม ประเทศนั้นมีเอกสิทธิ์ โดยสมบูรณ์ที่จะทําอะไรก็ได้บนแม่นํ้าโขงนั้นได้โดยไม่เกี่ยวกับกฎหมายระหว่างประเทศ หรืออย่างไร ท่านประธานครับ กระผมขอฝากประเด็น ๔-๕ ประเด็น เพื่อให้กรรมาธิการ วิสามัญที่จะได้จัดตั้งขึ้นในการศึกษาเรื่องปัญหาแม่นํ้าโขงแห้งขอด ท่านประธานครับ

ประเด็นที่ ๑ ก็คือการสร้างเขื่อนเพื่อผลิตพลังงานไฟฟ้ำของประเทศจีนนั้น ได้ทําให้หรือเป็นสาเหตุให้ประเทศอีก ๔-๕ ประเทศด้านล่างซึ่งมีประเทศไทยอยู่ด้วยนั้น แม่นํ้าโขงแห้งขอดหรือไม่ ต้องมีการศึกษาวิจัยหรือศึกษาโดยรอบด้าน ท่านประธาน ที่เคารพ

ประเด็นที่ ๒ ที่อยากจะฝากก็คือว่า การสร้างเขื่อนบนแม่นํ้าโขงนั้น ส่งผลดีผลร้ายต่อประชาชนบนริมแม่นํ้าโขงหรือไม่ อย่างไร ผลดีได้แก่ใครและผลร้าย ตกแก่ใคร

ประเด็นที่ ๓ กรรมาธิการควรจะได้ศึกษาแล้วก็นําเสนอต่อสภา และต่อรัฐบาลว่าประเทศไทยควรมีท่าทีต่อการสร้างเขื่อนของประเทศต่าง ๆ ที่กําลัง จะระดมสร้างขึ้นบนแม่นํ้าโขงนี้อย่างไร ท่านประธานครับ

ประเด็นที่กระผมอยากจะฝากต่อมาก็คือว่า ในการที่จะลงสรุปความเห็นนั้น ขอให้กรรมาธิการวิสามัญที่ได้ตั้งขึ้นได้รับฟังความคิดเห็นจากประชาชน โดยเฉพาะ ประชาชนที่มีชีวิตอยู่บนริมแม่นํ้าโขงโดยรอบด้าน โดยถือการมีส่วนร่วมของประชาชน ท่านประธานครับ เมื่อวันพฤหัสบดีที่แล้วคณะกรรมาธิการพัฒนาการเมืองและการมี ส่วนร่วมของประชาชน ซึ่งมีท่านอาจารย์ดอกเตอร์ไกรศักดิ์ ชุณหะวัน รองหัวหน้า พรรคประชาธิปัตย์ เป็ นประธานคณะกรรมาธิการ ได้ศึกษาปัญหาผลกระทบ ของการสร้างเขื่อนบนแม่นํ้าโขง ข้อมูลอยู่ในมือผมนี้มีมากมาย แต่ว่าจะพูดเฉพาะ ที่ไม่ซํ้าประเด็นกับท่านสมาชิกท่านอื่น ท่านประธานครับ ในประเทศจีนมีการสร้างเขื่อน บนแม่นํ้าโขงสําเร็จไปแล้ว ๓ แห่ง ผมขออนุญาตอ่านเพื่อบันทึกไว้ครับ คือเขื่อนม่านวาน เขื่อนต้าเฉาซาน เขื่อนจิ่งหง ๓ เขื่อนนี้เป็นเขื่อนเพื่อผลิตพลังงานไฟฟ้ำสร้างเสร็จแล้ว และเขื่อนที่อยู่ในโครงการกําลังสร้าง คือเขื่อนเสี่ยววาน เขื่อนนั่วจาตู้ นี่กําลังสร้างอีก ๒ เขื่อน และเขื่อนที่มีโครงการกําลังเตรียมสร้างอีก ๓ เขื่อน คือเขื่อนกงกว่อเฉียว เขื่อนกันหลันปา และเขื่อนแมงซอง ท่านประธานครับ แม่นํ้าโขงที่เขาสร้างตัวนี้อยู่ในเขต ประเทศจีนทั้งสิ้น แต่คําถามมีว่าประเทศจีนมีเอกสิทธิ์โดยสมบูรณ์ที่จะสร้างเขื่อน บนแม่นํ้านานาชาติ โดยประเทศที่อยู่ใต้นํ้าไม่มีสิทธิทักท้วงหรือไม่มีสิทธิแสดงความเห็น หรืออย่างไร ตรงนี้จะเกี่ยวข้องกับกฎหมายระหว่างประเทศครับท่านประธาน ต้องศึกษา อย่างกว้างขวาง ผมไม่ได้สรุปว่าแม่นํ้าโขงแห้งขอดเพราะเขื่อนของประเทศจีนนะครับ ผมตั้งประเด็นให้กรรมาธิการวิสามัญได้ศึกษาว่าประเทศจีนมีเอกสิทธิ์โดยสมบูรณ์ ที่จะสร้างเขื่อนบนแม่นํ้านานาชาติ โดยไม่ฟังหรือไม่ประชาคมประเทศในภูมิภาค ที่แม่นํ้าโขงไหลผ่านได้หรือไม่

ประเด็นที่ต่อมา ผลร้ายของการสร้างเขื่อนตกแก่ใคร ผลดีได้แก่ใคร ท่านประธานที่เคารพ กระผมจะย้อนไปที่เมื่อภัยธรรมชาติมาถึงเพราะมนุษย์เก่งกว่า ธรรมชาติ เมื่อแผ่นดินไหวมาถึงพี่น้องประชาชนทั้งหลาย เช่น ที่ประเทศเฮติคนก็เห็นแก่ตัว แย่งอาหาร ฆ่ากัน แทนที่จะช่วยเหลือกัน ประเทศชิลีประเทศพัฒนาแล้วแผ่นดินไหว ก็มีการปล้นอาหาร ขณะนี้แม่นํ้าโขงกําลังแห้งขอด ภัยธรรมชาติกําลังลงโทษมนุษย์ ท่านประธานที่เคารพ เมื่อประเทศจีนสร้างเขื่อน ประเทศลาวก็จะเอาด้วย ประเทศเขมร ก็เอาด้วย ประเทศไทยของเราก็กําลังจะเข้าไปแจม (Jam) ผมขออภิปรายเตือนสติไว้ว่า อย่าให้เหมือนเมื่อแผ่นดินไหวแล้วก็แย่งอาหารกัน ขณะนี้แม่นํ้าโขงกําลังแห้งขอดก็พากัน สร้างเขื่อน การสร้างเขื่อนนั้นมีผลดี ผลร้ายอย่างไร ต้องวิจัยหรือทําการค้นคว้าสาเหตุ ให้รอบคอบและรอบด้าน ท่านประธานครับ ผมมีข้อมูลอยู่ในมือ ขออนุญาตอ่านว่า ประเทศลาวมีโครงการที่จะสร้างเขื่อนทั้งหมด ๑๑ เขื่อนบนแม่นํ้าโขง โดยมี ๙ เขื่อน อยู่ในเขตประเทศลาว ไม่อยู่ในชายแดนไทยด้วย และมี ๒ เขื่อนที่อยู่ในชายแดนไทยด้วย ผมขออนุญาตอ่านเพื่อบันทึกไว้ ประเทศลาวเขาจะสร้างจากบนแม่นํ้าโขงด้านเหนือเข้ามา คือจากเมืองปากแบ่ง เมืองหลวงพระบาง เมืองไทรยะบุรี เมืองปากลาย และเมืองสานะคาม อันนี้อยู่ในเขตประเทศลาวทั้งสิ้น คําถามก็คือว่าประเทศลาวมีสิทธิเหมือนประเทศจีนไหม ท่านประธานครับ อีก ๒ เขื่อนที่มันมาเกี่ยวกับชายแดนไทย ก็คือเขื่อนปากชมติดกับ จังหวัดเลย เขื่อนนี้จะกระทบทั้งชายแดนไทย-ลาว แล้วก็เขื่อนบ้านกุ่ม อันนี้ก็ติดทางด้าน จังหวัดอุบลราชธานี ท่านประธานที่เคารพ อีก ๒ เขื่อน คือเขื่อนลากเสือและเขื่อนดอนสะโฮง อันนี้อยู่ในลาว นอกจากนั้นเขมรก็จะเอาอีก นั่นก็คือเขื่อนสะตึงเต็งและเขื่อนซําบอ ๒ เขื่อนเตรียมสร้างครับท่านประธาน ในข้อมูลผมมีทั้งบริษัทที่เข้าไปเตรียมสัญญา สัมปทานแล้ว แต่กระผมจะไม่พูด ท่านประธานครับ เมื่อพูดถึงแม่นํ้าโขง เราจะต้องพูดถึง อะไรบ้าง นั่นก็คือระบบนิเวศ พันธุ์ปลาจากทะเล การอพยพของปลาขึ้นมาจากทะเล ผ่านประเทศเขมร ขึ้นมาประเทศลาว ขึ้นมาจังหวัดอุบลราชธานี ขึ้นมาจังหวัดนครพนม จังหวัดสกลนคร นี่ก็กระทบแล้วครับ ท่านทวีวัฒน์พูดไปแล้วว่าพันธุ์ปลาจากแม่นํ้าโขง ก็จะไหลเข้าแม่นํ้าสงครามขึ้นมาวางไข่เป็นวิถีชีวิตของธรรมชาติ พันธุ์ปลาหลายพันชนิด ณ ขณะนี้พี่น้องไม่สามารถหาปลากินตามธรรมชาติได้ โดยเฉพาะวิถีชีวิตของประชาชนที่อยู่บนริมแม่นํ้าโขง ท่านประธานครับ ทําไร่ยาสูบ ซึ่งอาศัยดินตกตะกอนจากแม่นํ้าตามธรรมชาติมีรายได้ แต่ ณ วันนี้ทําไม่ได้แล้วครับ ถ้าเราไปสร้างเขื่อนไว้เราจะไปสกัดกั้นพันธุ์ปลานี้หรือไม่ ขอให้กรรมาธิการได้พิจารณา ให้ดีนะครับ เนื่องจากว่าวิถีชีวิตระบบนิเวศนี้ก็จะเป็นวัฒนธรรมลุ่มนํ้าโขง ซึ่งวิถีชีวิตนี้ กระทบเขาอย่างแน่นอนถ้ามีการสร้างเขื่อน ท่านประธานครับ มาในประเด็นของท่าที ของประเทศไทย ประเทศลาวได้สร้างเขื่อนเพื่อจะขายกระแสไฟฟ้ำ เขื่อนที่สร้างขึ้นบน แม่นํ้าโขงทั้งหมด ๑๑ เขื่อนนี้จะขายกระแสไฟฟ้ำให้กับประเทศไทย ประเทศไทยควรจะมี ท่าทีอย่างไรครับ จะซื้อกระแสไฟฟ้ำจากประเทศลาว แล้วก็สร้างเขื่อนขึ้นมาเพื่อทําลาย วิถีชีวิตหรือวัฒนธรรมลุ่มฝั่งโขงหรืออย่างไร ความเป็นอยู่ของพี่น้องประชาชน ๒ ฝั่งโขง ไล่ตั้งแต่จังหวัดเชียงราย จนถึงจังหวัดอุบลราชธานีจะเป็นอยู่อย่างไรครับเมื่อวิถีชีวิต เปลี่ยนไป พันธุ์ปลาไม่มีจะหากินครับ การเพาะปลูกบนริมแม่นํ้าโขงที่อาศัยตะกอน ที่เป็นอาหารธรรมชาติโดยอุดมสมบูรณ์ก็ไม่สามารถทําได้ กรรมาธิการควรจะได้ กําหนดท่าทีสรุปตรงนี้แล้วก็แจ้งรัฐบาลหรือแจ้งสภานี้ได้ทราบ ท่านประธานครับ ก่อนจะสรุปท่าทีใด ๆ ทั้งสิ้น ผมขอฝากเรียนไปถึงกรรมาธิการวิสามัญที่จะตั้งขึ้นครับว่า ท่านควรได้ออกรับฟังความคิดเห็นจากประชาชนตั้งแต่จังหวัดเชียงรายจนจด อุบลราชธานีว่า วิถีชีวิตของท่านได้เปลี่ยนแปลงไปอย่างไร เพราะแม่นํ้าแห้งขอด ถ้ามี การสร้างเขื่อนแล้วก็จะแจ้งข้อเท็จจริงให้ประชาชนได้ทราบว่ามันจะไปทําลายระบบนิเวศ อย่างไร มิใช่ปกปิดข้อเท็จจริง โดยอาศัยการมีส่วนร่วมของประชาชน ถ้ากรรมาธิการวิสามัญ ที่จะตั้งขึ้นซึ่งผมสนับสนุนนะครับได้ศึกษาโดยรอบด้านแล้วรัฐบาลไทยก็จะต้องแสดงท่าที ต่อประเทศจีน ประเทศลาว ประเทศเวียดนามและประเทศเขมรว่าเราสนับสนุนหรือไม่ สนับสนุนการสร้างเขื่อนอย่างไร เพื่อวิถีชีวิตของประชาชนไทยในลุ่มแม่นํ้าโขงตั้งแต่ จังหวัดเชียงรายจนจดจังหวัดอุบลราชธานี ขอบคุณครับท่านประธาน