สภาผู้แทนราษฎร · ครั้งที่ ๑๔ · ๑๑ มีนาคม ๒๕๕๓

สาธิต เทพวงศ์ศิริรัตน์ หารือเรื่องแม่น้ำโขงที่แห้งเหือดลงและเรียกร้องตั้งกรรมาธิการศึกษาและพิจารณา และหารือเรื่องการสร้างเขื่อนราษีไศลที่ส่งผลกระทบต่อเกษตรกรและชาวบ้าน 20 ปีแล้ว โดยเน้นย้ำถึงความสำคัญของการสร้างเขื่อนเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการกักเก็บน้ำและลดการอิงพลังงานจากก๊าซธรรมชาติ

นายนายสาธิต เทพวงศ์ศิริรัตน์ สุรินทร์

กราบเรียนท่านประธาน ที่เคารพ กระผม นายสาธิต เทพวงศ์ศิริรัตน์ สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจากจังหวัดสุรินทร์ พรรคเพื่อแผ่นดิน ท่านประธานครับ ถ้าการพิจารณาญัตติวันนี้เรื่องแม่นํ้าโขงที่แห้งเหือดลง เป็นผลกระทบกับชีวิตความเป็นอยู่ของพ่อแม่พี่น้องที่อยู่ในภาคอีสานแล้วก็ติดลุ่มนํ้ามูล ผลกระทบที่เกิดขึ้นถ้าเทียบกับเรื่องของมาบตาพุดที่เกิดจากรัฐธรรมนูญ มาตรา ๖๗ วรรคสอง ที่มีการฟ้ องร้องแล้วก็ได้หยุดดําเนินคดีอยู่กับบริษัทที่ใหญ่ ๆ ในจังหวัดระยอง ในมาบตาพุดอยู่ในขณะนี้ที่มีผลกระทบชี้ออกมาเป็นตัวเลขการว่างงานที่เกิดขึ้น เทียบกันแล้ว กับแม่นํ้ามูลที่แห้งเหือดวันนี้ถ้าประเมินออกมาเป็นตัวเลขก็แทบที่จะไม่ต่างกันกับเรื่องของ ผลกระทบที่เกิดในมาบตาพุด ดังนั้นญัตติวันนี้ก็ถือว่าเป็นเรื่องที่สําคัญ ไม่ใช่เพราะว่า พ่อแม่พี่น้องภาคอีสานที่ติดกับลุ่มแม่นํ้ามูลไม่มีสิทธิไม่มีเสียงเท่ากับคนหรือเจ้าของบริษัท ที่อยู่ในมาบตาพุด วันนี้แม่นํ้ามูลที่ถือเป็นแม่นํ้าสายหลักของภาคอีสาน ภาคอีสานนี่ เป็นภาคที่ขึ้นชื่อว่าเป็นพื้นดินแห่งความแห้งแล้ง แต่ชีวิตความเป็นอยู่ที่ตั้งแต่ผมเกิดขึ้นมา โตที่จังหวัดสุรินทร์มาผมสังเกตเห็นว่า การที่ภาคอีสานไม่ใช่ว่าจะแห้งแล้งเด็ดขาดเลย ทีเดียวก็มีฝนตกต้องตามฤดูกาลอยู่ เพียงแต่ว่าการกักเก็บนํ้าที่จะนํามาใช้เป็นไปได้น้อย อย่างจังหวัดสุรินทร์มีแม่นํ้าที่ผ่านคือลําแม่นํ้ามูลไหลลงไปสู่ลําแม่นํ้าโขงเหมือนกัน ในภาคอีสานจะมีแม่นํ้าสายหลักก็คือ โขง-ชี-มูล ซึ่งเป็นเหมือนเส้นเลือด เส้นชีวิตของคน ภาคอีสาน เป็นแหล่งดําเนินชีวิตหลาย ๆ อย่างไม่ว่าจะเป็นการทําเกษตรกรรม ไม่ว่าจะ เป็นการจับปลาในหนองนํ้าขึ้นมากิน ดังนั้นปัญหาที่เกิดจากลําแม่นํ้าโขงที่แห้งเหือดอยู่ วันนี้ก็อยากที่จะให้ตั้งกรรมาธิการขึ้นมาศึกษาและพิจารณา ผมได้ฟังข่าวจากหนังสือพิมพ์ และวิทยุวันนี้ในการที่พูดถึงว่าแม่นํ้าโขงที่แห้งเหือดอยู่ทุกวันนี้เกิดขึ้นจากการทําเขื่อนใหญ่ ๆ ในประเทศจีน ข้อมูลที่ส่งมาให้ก็มีถึง ๘ เขื่อนด้วยกัน อยู่แถบภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ของประเทศจีน ซึ่งถ้าดูจากแผนที่ที่ได้มาก็คือจะเหนือจากประเทศไทยขึ้นไปหน่อยหนึ่ง ตามแผนที่ตรงนี้ ดังนั้นประเด็นก็คือว่า การนําเสนอข่าวหรือว่าผู้ที่ออกมาพูดค่อนข้างที่จะนําเสนอว่าเป็น ความผิดของการสร้างเขื่อนอยู่ในประเทศจีน แต่บางข้อมูลที่ออกมาเป็นตัวเลขที่เรา ไม่เคยได้เปิ ดเผยจากทางกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมหรือว่า ทางกระทรวงการต่างประเทศ เมื่อวานก็เห็นทางผู้ช่วยรัฐมนตรีว่าการกระทรวง การต่างประเทศก็ให้สัมภาษณ์มาเป็ นตัวเลขของการที่แม่นํ้าโขงที่ไหลออกมา เป็นการปล่อยมาจากประเทศจีนกี่เปอร์เซ็นต์ มาถึงประเทศลาวกี่เปอร์เซ็นต์ จนมาถึง ประเทศเขมรกี่เปอร์เซ็นต์ แล้วประเทศไทยกี่เปอร์เซ็นต์ ก็เป็นเรื่องที่เราจะต้องนําเสนอ เพื่อที่จะไม่ให้เกิดความขัดแย้ง อีกประเด็นหนึ่งก็คือว่า ไหน ๆ ประเทศจีนก็สร้างไปแล้วถึง ๘ เขื่อน เราเองไม่สามารถที่จะไปก้าวก่ายหรือว่าจะทําให้เขายกเลิกหรือว่าทุบทิ้งได้ เราก็ต้องหาวิธีป้ องกันแล้วก็ดําเนินการ โดยในส่วนตัวจากข้อมูลที่ได้มาก็มีข้อมูลที่น่าจะ เข้าไปพูดคุยในคณะกรรมาธิการอยู่เรื่องหนึ่งก็คือว่า จากข้อมูลที่เห็น ประเทศไทยเราเอง ก็มีการทําสัญญาร่วมในการสร้างเขื่อนจิ่งหงก็คือเป็นเขื่อนที่สามารถผลิตกําลังไฟฟ้ำได้ ๑,๕๐๐ เมกะวัตต์ ก็มีการทําสัญญา จากข้อมูลที่ทางสภาได้ส่งมาให้ ก็น่าจะเป็นเรื่อง ที่เราน่าจะเข้าไปสอบถามหรือหาข้อมูลความจริงจากการสร้างเขื่อนหรือจะขอข้อมูล จากทางรัฐบาลประเทศจีนได้ด้วย การตั้งกรรมาธิการก็จะเป็นการค้นหาซึ่งความเท็จจริง ขึ้นมานะครับ

เรื่องที่ ๑ เนื่องจากว่าทางพื้นที่ผมเคยมีปัญหาเกี่ยวกับการสร้างเขื่อน สร้างฝาย ก็คือที่อําเภอรัตนบุรี จังหวัดสุรินทร์ มีกรณีที่การสร้างเขื่อนราษีไศล แล้วก็ เป็นปัญหาอยู่ทุกวันนี้ที่ยังมีการชดเชยความเสียหายให้กับเกษตรกรแล้วก็ชาวบ้าน อยู่ทุกวันนี้ก็ยังไม่จบไม่สิ้นก็เป็ นเวลาน่าจะ ๒๐ ปี ได้ แล้ว แล้วทุกครั้งที่มี การเปลี่ยนรัฐบาล เปลี่ยนผู้ที่มาคุมนโยบายพ่อแม่พี่น้องที่ได้รับผลกระทบจากเขื่อน ราษีไศลก็ต้องเดินทางเข้ามาที่กรุงเทพฯ มาชุมนุมเป็นประจําหน้าทําเนียบมากินมานอน เพื่อที่จะรอให้คณะรัฐมนตรี หรือว่ารอให้ทางรัฐมนตรี ทางนายกรัฐมนตรีอนุมัติเงิน ในแต่ละชุดเพื่อที่จะชดเชยให้ ซึ่งขณะนี้ทางรัฐบาลก็มีอนุมัติเงินที่จะชดเชยไปให้ผู้ที่ได้รับ ผลกระทบจากเขื่อนราษีไศลไปเป็นจํานวนซึ่งก็น่าจะเกือบครบหมดแล้วในการที่ชดเชย ดังนั้นปัญหาที่เกิดขึ้นไม่ว่าสิ่งที่เราจะได้เริ่มทํากันถ้าเกิดว่าเราศึกษาถึงปัญหา แม่นํ้าโขงแล้วว่ามันเหือดแห้ง แล้วมันจําเป็นที่จะต้องมีการสร้างเขื่อนขึ้นมา ผลกระทบ เหล่านี้การชดเชยจากปัญหาที่เคยมีมาแล้วในการสร้างเขื่อน สร้างฝาย น่าจะต้องนํามา พิจารณาควบรวมไปด้วยในการที่จะศึกษาในเรื่องของการที่แม่นํ้าโขงแห้งเหือดไป

เรื่องที่ ๒ ก็เป็นเรื่องที่เกี่ยวพันกัน คือวันนี้ผมค่อนข้างที่จะให้ประเด็น ในเรื่องว่า ถ้าเกิดแม่นํ้าโขงมันเกิดแห้งเหือดอาจจะด้วยเหตุผลใด ๆ ก็แล้วแต่ แต่สิ่งสําคัญก็คือว่าการกักเก็บนํ้าของบ้านเรายังมีประสิทธิภาพน้อยมาก เหตุผลที่ ๒ ในการที่จะต้องให้เหตุผลสนับสนุนก็คือว่า อาจจะต้องมีการสร้างเขื่อนเพื่อที่จะใช้งาน ในการกักเก็บนํ้าให้ได้มากขึ้น แล้วผลของการสร้างเขื่อนที่ได้รับตามมาก็คือเรื่องของ พลังงานไฟฟ้ำที่จะได้ใช้ ปัจจุบันประเทศไทยเรายังอิงกับแหล่งที่มาในการทําโรงไฟฟ้ำก็คือ มีประมาณ ๖๐ กว่าถึงเกือบ ๗๐ เปอร์เซ็นต์ที่ใช้พลังงานจากก๊าซธรรมชาติ อันนั้น ถือว่าเป็นความที่จะไม่มั่นคงในการที่ใช้เราอิงกับพลังงานตัวเดียวมากเกินไป ดังนั้น ทางกระทรวงพลังงานก็แล้วแต่หรือผู้ที่เกี่ยวข้องก็พยายามที่จะหาแหล่งพลังงานอย่างอื่น เพื่อที่จะมาบาลานซ์ (Balance) ให้เกิดขึ้นในการผลิตไฟฟ้ำในประเทศไทยของเรา ดังนั้น ถ้ามีการที่จําเป็ นจะต้องสร้างเขื่อนเพื่อแก้ปัญหาแม่นํ้าโขงเกิดขึ้น เรื่องเหล่านี้ ก็เป็นประเด็นที่จะต้องได้ศึกษาต่อไปด้วยนะครับ ผมก็ขอเสนอความคิดเห็นเล็ก ๆ น้อย ๆ เพื่อที่จะให้คณะกรรมาธิการชุดนี้ได้นําไปศึกษา แล้วก็ได้นําวิธีนําผลซึ่งจะได้นํามาแก้ไข แล้วก็เสนอกับที่ประชุมสภาแห่งนี้อีกครั้งหนึ่งครับ ขอบคุณครับท่านประธาน