นายชํานิ ศักดิเศรษฐ์ แบบสัดส่วน

กราบเรียนท่านประธานที่เคารพ กระผม ชํานิ ศักดิเศรษฐ์ สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร ระบบสัดส่วน พรรคประชาธิปัตย์ ท่านประธานครับ เรามีประเด็นเดียวเท่านั้นที่จะต้องแลกเปลี่ยนความคิดเห็นกับเพื่อน สมาชิก ก็คือว่าทําไมจึงเห็นด้วยหรือไม่เห็นด้วยกับการที่จะให้ตั้งคณะกรรมาธิการ ผมเข้าใจว่าทั้งสองฝ์ายเรามีความเห็นพ้องต้องกันในการให้ดํารงตําแหน่งกํานัน ผู้ใหญ่บ้าน แพทย์ประจําตําบล ผู้ช่วยผู้ใหญ่บ้านไว้ต่อไป แต่ท่านประธานครับ การให้มี กํานัน ผู้ใหญ่บ้านอยู่ต่อไปนั้นมันไม่ได้มีประเด็นตรงที่เราชอบหรือไม่ชอบ ไม่ได้อยู่ตรงที่ เราอยากหรือไม่อยากให้มี หรือว่าใครมีความรู้สึกผูกพันหรือไม่ผูกพันกํานัน ผู้ใหญ่บ้าน มากกว่ากัน ประเด็นไม่ได้อยู่ตรงนั้นแน่นอนครับ ประเด็นอยู่ตรงที่ว่าขณะนี้เรากําลัง พิจารณากฎหมายที่วุฒิสภาไปแก้ไข ไปแก้ไขแล้วทําให้มันเกิดขัดต่อหลักการพื้นฐานอยู่ ๓ ประการด้วยกัน

ประการแรกก็คือว่า กฎหมายที่ผ่านสภาผู้แทนราษฎรด้วยเสียงข้างมาก ไปนั้นมันได้เสนอหลักการมาสู่การพิจารณา หลักการที่นํามาสู่การพิจารณามีข้อความเต็ม ทั้งที่เขียนไว้ในหลักการ และทั้งที่สภาผู้แทนราษฎรได้ผ่านไปในวาระที่สาม วุฒิสภา ไปแก้ไข ไปตัดออก ขัดต่อหลักการที่สภาผู้แทนราษฎรรับไว้ ขัดหลักการแล้วมันเสียหาย อะไร มันเสียหายทั้งหลักเกณฑ์ในการพิจารณา เสียหายทั้งข้อความตามบทบัญญัติ ของกฎหมายที่จะเปึนจริงในทางปฏิบัติด้วย นั่นก็คือว่าวุฒิสภาได้คงไว้เพียงการยกเลิก ตําแหน่งกํานัน ผู้ใหญ่บ้าน แพทย์ประจําตําบล สารวัตรกํานัน และผู้ช่วยผู้ใหญ่บ้าน จะกระทํามิได้ เขียนไว้เท่านี้แปลว่าอะไรครับ ท่านประธานครับ ก็แปลว่านับแต่ต่อนี้ไป กํานัน ผู้ใหญ่บ้าน ที่ถูกยกเลิกไปแล้วตั้งแต่ป้ ๒๔๗๖ ที่ใดที่มีที่ตั้งศาลากลางให้พื้นที่นั้น เปึนเทศบาลเมือง แปลว่าต้องไม่มีกํานัน ผู้ใหญ่บ้าน เราจะเอากํานัน ผู้ใหญ่บ้านกลับมา จนถึงขนาดนั้นไหม บางคนก็บอกว่าใช่นะสิ บางท่านอาจบอกไม่ใช่ กฎหมายไม่ได้เขียน ว่าอย่างนั้น ถ้าไม่เขียนว่าอย่างนั้นแปลความอย่างอื่นอีกได้ไหม แปลได้ครับ การยกเลิก ตําแหน่งกํานัน ผู้ใหญ่บ้าน แพทย์ประจําตําบล สารวัตรกํานัน และผู้ช่วยผู้ใหญ่บ้าน จะกระทํามิได้ แปลว่าที่ยกเลิกไปแล้วตั้งแต่เมื่อเดือนที่แล้วแล้วกันไป แต่ว่านับต่อแต่นี้ไป เมื่อมีกฎหมายบังคับใช้แปลว่ายกเลิกไม่ได้อีก เปึนอย่างนั้นใช่ไหม ตีความอย่างนี้ก็ใช่ สับสนแน่นอน สับสนแล้วมีผลอย่างไร ท่านประธานครับ การยกเลิก การเขียนกฎหมาย อย่างนี้มันไปขัดต่อหลักการที่กระทํามิได้แล้ว มันไปทําให้ขัดต่อ

ประการที่ ๒ ครับ นั่นก็คือว่ากํานัน ผู้ใหญ่บ้าน เขาออกจากตําแหน่ง เมื่อใด เขาออกจากตําแหน่งเมื่อตาย เมื่อลาออก เมื่อหมดวาระ เมื่อขาดคุณสมบัติ เขาออกอีกตําแหน่งอีกประเภทหนึ่งก็คือว่าไปอยู่ในพระราชบัญญัติเทศบาล ในกรณีที่ ยกระดับเทศบาลตําบลเปึนเทศบาลเมืองให้กํานัน ผู้ใหญ่บ้านอยู่ในตําแหน่งต่อไปเปึน เวลา ๑ ป้ แล้วก็เมื่อหมด ๑ ป้ก็หมดสภาพไปเลย นั่นไปขัดต่อกฎหมายหลักของภารกิจที่ ชัดเจน ผมกราบเรียนกับท่านประธานในเบื้องต้นเมื่อสักครู่แล้วว่า เรามีกํานัน ผู้ใหญ่บ้าน ไว้ทําไม กํานัน ผู้ใหญ่บ้านนั้นมีเกียรติ มีศักดิ์ศรี แต่กํานัน ผู้ใหญ่บ้าน ต้องอยู่อย่างมี ภารกิจมีหน้าที่ มีความชัดเจน เกียรติยศของกํานัน ผู้ใหญ่บ้าน ไม่ได้มีเพียงใส่เครื่องแบบ เท่านั้น ต้องมีหน้าที่และมีภารกิจ ภารกิจดํารงอยู่ได้อย่างไร ด้วยภายใต้กฎหมาย ที่กําหนดด้วยประกาศกฎกระทรวงที่กําหนด หรือด้วยภารกิจอื่นที่กระทรวงต่าง ๆ ได้ มอบหมายให้ทําภารกิจอันนั้น เราออกกฎหมายแบบนี้เปึนการไปขัดกับกฎหมายหลัก ซึ่ง ยังต้องพิจารณารายละเอียดว่าเราจะแก้ไขความขัดกันระหว่างกฎหมายนี้ได้อย่างไร และ จะมีผลบังคับใช้ได้หรือไม่

อีกอันหนึ่งก็คือว่าบทบาทของกํานัน ผู้ใหญ่บ้านที่จะมีต่อไปและขัดแย้ง ที่ว่านี้ เราได้ตกลงกันในขั้นคณะกรรมาธิการแล้ว เพื่อนสมาชิกหลายท่านที่ลุกขึ้น อภิปราย ผมเปึนคนหนึ่งท่านประธานครับ อยู่ในคณะกรรมาธิการ อยู่กับการประชุม และเปึนคนที่ให้ความเห็นมากคนหนึ่งในการทํากฎหมายฉบับนี้ เห็นด้วยอย่างเต็มที่ให้ กํานัน ผู้ใหญ่บ้านคงอยู่ และอยู่อย่างมีภารกิจ และต้องเดินหน้าทําต่อไปให้ได้ ถ้าอย่างนั้นเราจะทําอย่างไร เราตกลงกันในคณะกรรมาธิการว่าการที่เราเอากํานัน ผู้ใหญ่บ้านกลับมาสู่ท้องถิ่นที่ยกเลิกไปแต่เดิมแล้วคงกลับมาไม่ได้หรอก เพราะเทศบาลเมืองทั้งหลาย รวมทั้งเทศบาลนครเขาได้เปลี่ยนแปลงไปนานแล้ว นานเท่าไรครับ นานไปจนกระทั่งว่าเขาได้จัดโครงสร้างใหม่ขึ้นมาทําหน้าที่แทนกํานัน ผู้ใหญ่บ้านในท้องถิ่นนั้นไปแล้ว เช่น ในเทศบาลนคร ในเทศบาลเมือง เรามีประธานชุมชน มีคณะกรรมการชุมชน เขาใช้รูปแบบของเมืองไปบริหาร และดําเนินการมาเปึนที่ประจักษ์ ชัดเจนแล้ว อย่างนี้เราไม่ควรที่จะเอากํานัน ผู้ใหญ่บ้านกลับคืนมาแล้ว เพราะมันผ่าน ช่วงเวลาไปนานมากแล้ว และมีโครงสร้างอื่นรองรับไว้เพียงพอแล้ว แต่ว่ามันมี ช่วงเวลาหนึ่งที่มีการเปลี่ยนแปลงอย่างก้าวกระโดดและรวดเร็วมาก ก็คือว่าหลังจากที่เรา มีรัฐธรรมนูญฉบับป้ ๒๕๕๐ ประกาศใช้ ช่วงนี้ได้มีการยกระดับเทศบาลตําบลขึ้นเปึน เทศบาลเมืองประมาณ ๑๔ แห่งทั่วประเทศ แล้วก็เปึนที่ประจักษ์ชัดเจนว่าพื้นที่เหล่านี้ ในเงื่อนไขใหม่ที่ยกระดับขึ้นนั้นมันเปึนพื้นที่ที่ยังจําเปึนต้องมีกํานัน ผู้ใหญ่บ้านอยู่ เพราะฉะนั้นสิ่งที่คณะกรรมาธิการพิจารณาร่วมกันใช้หลักการนี้มาใส่ไว้และพิจารณา รายละเอียดเหล่านี้อย่างรอบคอบ และอธิบายได้ว่าเราให้มีกํานัน ผู้ใหญ่บ้านต่อไป หลังจากการที่ประกาศใช้รัฐธรรมนูญ ป้ ๒๕๕๐ แล้ว จึงเขียนข้อความที่ เว้นแต่ท้องที่ใด ที่มีความเจริญและสามารถจัดการดูแลให้เปึนอํานาจหน้าที่กระทรวงมหาดไทยประกาศ นี่ผมอ่านคร่าว ๆ นี่เปึนช่วงเวลาที่เนื่องจากว่าเทศบาลที่กําลังปรับเปลี่ยนนี้

๑. กํานัน ผู้ใหญ่บ้านกําลังหมด หรือ

๒. กํานัน ผู้ใหญ่บ้านหมดไปแล้ว แต่ว่ายังไม่ได้จัดโครงสร้างใหม่ขึ้นมา รองรับในฐานะที่เปึนท้องถิ่นแทนภูมิภาคอย่างที่เรากําลังถกเถียงกันอยู่นี้ จึงกําหนดเส้น เอาว่าถ้าอย่างนั้นตั้งแต่รัฐธรรมนูญ ป้ ๒๕๕๐ เปึนต้นมา เปึนช่วงเวลาของการ เปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว พื้นที่ที่เปึนชนบทก็มีมากเราน่าจะจัดระบบอันนี้ ตรงนี้ ท่านประธานครับ จึงจําเปึนอย่างยิ่งที่เราจะต้องไปทําความเข้าใจแล้วต้องปรับกฎหมายนี้ ไม่ให้ขัดกับหลักการที่แก้ไข ไม่ให้ไปขัดแย้งกับกฎหมายหลักที่เขาทําให้กํานัน ผู้ใหญ่บ้าน หมดไป และ

๓. ไปกําหนดภารกิจของกํานัน ผู้ใหญ่บ้านเสียใหม่ภายใต้เงื่อนไข ของราชการส่วนภูมิภาค ซึ่งปัญหาใหม่ ๆ ทําให้กํานัน ผู้ใหญ่บ้านต้องรับผิดชอบแท้นั้น เกิดขึ้นอย่างเต็มที่

จึงกราบเรียนกับท่านประธานเพื่อทําความเข้าใจ และผมแน่ใจว่า เพื่อนสมาชิกทั้ง ๒ ฟากเราเข้าใจตรงกัน การตั้งคณะกรรมาธิการร่วมกันจึงเปึน ความจําเปึนที่ต้องพิจารณากฎหมายนี้อย่างรอบคอบและให้ผลในการแก้ไขนี้ปรากฏ เปึนจริงสมประโยชน์ที่ต้องการให้มีกํานัน ผู้ใหญ่บ้านคงไว้ครับท่านประธาน