ท่านประธานที่เคารพ กระผม นายชวน หลีกภัย สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร พรรคประชาธิปัตย์ ผมกราบรบกวนเวลาท่านประธาน เพื่อให้คุ้มค่ากับที่เราได้ใช้เวลารับทราบรายงานการพัฒนาระบบราชการไทยประจําป้ พุทธศักราช ๒๕๕๑ ประเด็นที่ผมอยากจะกราบเรียนท่านประธาน เพื่อทั้งเปึนการบ้าน เปึนข้อสังเกต แล้วก็เสนอแนะ
ในประเด็นแรกขอถือโอกาสกราบเรียนท่านประธานว่าถ้าดูรายชื่อ ของคณะกรรมการพัฒนาระบบราชการ หรือ ก.พ.ร. ในชุดปัจจุบัน ไม่ว่าจะเปึนกรรมการ ผู้ทรงคุณวุฒิหรือเปึนฝ์ายเลขาธิการ รองเลขาธิการก็ดี ท่านเหล่านี้ถือว่า เปึนผู้มีประสบการณ์ในระบบราชการเปึนอย่างดี ฝ์ายคณะกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิ เปึนอดีตข้าราชการชั้นผู้ใหญ่ที่มีบทบาทสําคัญ ได้รู้ระบบราชการอย่างดี รู้ปัญหา รู้ข้อมูล ฝ์ายเลขาธิการ ก.พ.ร. ท่านดอกเตอร์ทศพรก็ถือว่าเปึนผู้ซึ่งมีความรอบรู้และเปึนผู้ที่เอา ใจใส่การปฏิบัติหน้าที่ น่าชื่นชม แต่ว่าประเด็นที่ผมพยายามเป่ดดูรายงานของท่านนั้น คิดว่าเปึนรายงานประจําป้ในการปฏิบัติภารกิจทั่ว ๆ ไป แต่ว่าถ้ามองความสําคัญ ของสถาบันข้าราชการนั้นมันมีประเด็นใหญ่ที่สําคัญยิ่งที่อยากจะเรียนฝากเปึนข้อสังเกต ว่าเราได้ผ่านประสบการณ์ในช่วง ๘ ป้ที่ผ่านมาที่ระบบราชการมีความสําคัญอย่างมาก ทั้งในส่วนการปัองกันไม่ให้เกิดวิกฤติและเปึนส่วนที่ก่อให้เกิดวิกฤติที่สุดในโลก ที่ผม กราบเรียนประเด็นนี้เพราะเหตุว่า ๘ ป้ที่ผ่านมา ระบบราชการเรียนรู้สิ่งที่ทําให้บ้านเมือง เกิดสิ่งที่เราเรียกว่าวิกฤติที่สุดในโลก ซึ่งระบบราชการมีส่วนสําคัญมากที่สามารถเข้าไป ปัองกันได้ในระดับหนึ่ง แต่ว่าทําไมวิกฤติที่สุดในโลกยังเกิดขึ้น คําตอบก็คือว่า นอกเหนือจากเกิดจุดเปึนข้อบกพร่องในสถาบันอื่น ๆ แล้ว สถาบันข้าราชการเองไม่ได้ ปฏิบัติภารกิจในความรับผิดชอบให้เต็มที่เท่าที่ควรจะเปึน อย่างที่เราได้เห็นวิกฤติ ในสถานการณ์จังหวัดชายแดนภาคใต้ ถ้าข้าราชการในฝ์ายความมั่นคงในขณะนั้น กล้าทักท้วงสิ่งที่รู้ว่าผิดพลาด เหตุการณ์ก็จะไม่บานปลาย ขยาย เลวร้ายอย่างที่เปึนอยู่ ขณะนี้ แต่ขณะนั้นคงมีแค่สักคนสองคนที่กล้าท้วง แม้ว่าคนสองคนนั้นต่อมาจะถูกย้าย แล้วก็ไม่มีความก้าวหน้าตลอดมาจนเกษียณราชการ แต่อย่างน้อยก็บันทึกได้ว่าเขาได้ทํา หน้าที่แล้ว ในขณะที่ข้าราชการฝ์ายความมั่นคงส่วนใหญ่ไม่ทําหน้าที่ทักท้วง เพราะความผิดพลาดย่อมเกิดขึ้นได้กับแต่ละฝ์าย ฝ์ายการเมืองก็ผิดพลาดได้ ฝ์ายข้าราชการประจําก็ผิดพลาดได้ แต่ด้วยระบบที่มีการถ่วงดุลหรือเสริมอํานาจเหล่านี้ เปึนส่วนที่ทําให้เราสามารถระงับยับยั้งความผิดพลาดพร้อมกับสามารถส่งเสริมให้การทํา หน้าที่ในแนวทางที่ถูกต้องนั้นไปได้อย่างสมบูรณ์ เพราะภารกิจของข้าราชการไม่ใช่ เพียงรับนโยบายรัฐบาลอย่างเดียว แต่เมื่อรู้ว่ามีอะไรผิดพลาดเกิดขึ้นก็สามารถทักท้วงให้ ความคิดที่ถูกต้องได้ แต่เมื่อละเลยในที่สุดผลที่เกิดขึ้นเราก็ได้รับผลมาจนถึงปัจจุบันนี้ นี่เปึนตัวอย่างหนึ่ง แต่ว่าสิ่งที่ผมอยากจะกราบเรียนท่านประธานเพื่อให้ทาง คณะกรรมการและผู้บริหารได้พิจารณาประเด็นเรื่องของความมั่นคงของสถาบัน ข้าราชการ คือต้องยอมรับว่าช่วงหลังข้าราชการได้รับผลกระทบจากอํานาจฝ์ายการเมือง มาก เห็นใจในจุดนี้ แต่กระผมคิดว่าสิ่งที่เปึนภารกิจของสํานักงานนี้ที่จะต้องศึกษาคือหยิบยกตัวอย่าง จากผลกระทบเหล่านั้นมาศึกษา ฝ์ายการเมืองไม่ป่ดหูป่ดตาที่จะทําสิ่งไม่ถูกต้อง แต่ถ้า เราไม่กล้าหยิบยกข้อผิดพลาดเหล่านั้นมาเปึนอุทาหรณ์ เราก็จะไม่รู้ว่ามันเกิด ความผิดพลาดอะไรขึ้น กระผมยกตัวอย่าง ขออภัยท่านประธาน ทําไมคนระดับ ปลัดกระทรวงการคลัง นักเรียนทุนรัฐบาลถูกไล่ออก ทําไม นักเรียนทุนรัฐบาลที่ได้ถือว่า เปึนคนเก่ง แล้วในความรู้สึกผม เปึนคนดีคนหนึ่ง ทําไมถูกไล่ออก อํานาจ ของปลัดกระทรวงในขณะที่เปึนอธิบดีกับอํานาจฝ์ายการเมืองเกิดข้อขัดแย้งอย่างไร ความถูกต้องอยู่ตรงไหน ทําไมระดับปลัดกระทรวงซึ่งมีความรู้ ระดับอธิบดีมีความรู้ ยังทํา สิ่งที่ผิด ผิดข้อบังคับ ผิดกฎหมาย จนท่านต้องรับกรรม ถูกไล่ออก ผมกราบเรียน ท่านประธานเรื่องนี้เพราะว่ามีข้าราชการกรมสรรพากรไปบรรยายที่ศาลภาษีอากร กระผม ฟังอยู่ด้วยว่าเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นนั้นมันเปึนเรื่องของการที่ข้าราชการกลัวว่าฝ์ายการเมือง เขาจะอยู่นาน ต้องยอมทําสิ่งที่รู้ว่าไม่ค่อยถูกต้อง ข้าราชการระดับผู้ใหญ่ท่านนั้น ท่านใช้ คําที่ผมต้องจดไว้ในวันนั้น ผมกับเพื่อน ๆ ส.ส. ไปนั่งฟังอยู่ ท่านใช้คําว่า เมื่อกล้าเสี่ยง ที่จะได้ก็ต้องพร้อมเสี่ยงที่จะเสีย ข้าราชการที่บรรยายนั้นท่านไม่กล้าเสี่ยงที่จะได้ ท่านก็ ไม่เสี่ยงต้องเสีย ท่านก็ยังอยู่ ไม่ถูกไล่ออก ที่กระผมกราบเรียนเรื่องนี้เพราะมันเปึนเรื่อง ของการโยกย้ายข้าราชการซึ่งมีระเบียบที่ ก.พ. เปึนผู้กําหนด และความจริงกระผมเองคือ คนที่ให้เขาทําเรื่องนี้เมื่อสมัยที่เปึนนายกรัฐมนตรีเพื่อไม่ต้องการให้ฝ์ายการเมืองเข้าไป แทรกแซงการโยกย้ายข้าราชการระดับ ๙ ระดับ ๑๐ ระดับ ๑๑ มากเกินไป ระเบียบ ออกมาดี ๆ เปึนประโยชน์กับราชการ แต่ข้าราชการเองไม่รักษาสิ่งนี้ จึงได้เกิดเหตุที่ ไม่น่าเชื่อว่าเกิดขึ้นคือระดับปลัดกระทรวงต้องถูกไล่ออกจากราชการ ผมขอนําเรื่องนี้ มอบให้กับคณะกรรมการบริหารของ ก.พ.ร. นะครับ ช่วยกรุณาไปตั้งเปึนโจทย์สิครับ ศึกษารายละเอียดของเรื่องนี้โดยชัดเจนตั้งแต่ต้นว่ามันไปอย่างไร ระหว่างอํานาจ ฝ์ายการเมืองและฝ์ายประจํา มันผิดพลาดตรงไหน ถึงได้ก่อให้เกิดเหตุการณ์ที่น่าเสียดาย ที่สูญเสียคนดีคนหนึ่งของกระทรวงการคลังไป อันนี้คือสิ่งที่อยากถือโอกาสกราบเรียน ท่านประธาน
ในประเด็นของความมั่นคงต่อบ้านเมืองนั้น กระผมต้องกราบเรียนว่าด้วย ความตระหนักว่าสถาบันนี้เปึนสถาบันที่ดูแลความมั่นคงของความอยู่รอดของชาติ บ้านเมืองและระบอบประชาธิปไตย สถาบันหลักของประเทศชาติ สถาบันข้าราชการ มีบทบาทสําคัญอย่างยิ่ง แต่สถาบันนี้อาจจะทําให้เกิดความอ่อนแอในประเทศได้ ถ้าหาก ว่าเราไม่ได้สนใจโครงสร้างใหญ่ ที่ท่านรายงานมาทั้งหมดนั้นไม่มีนะครับ นั่นก็คือ คณะกรรมการ ก.พ.ร. อาจจะต้องหารือกันว่าครั้งหนึ่งเราเคยพูดถึงเรื่องการปรับกําลัง ข้าราชการให้สอดคล้องกับความเปึนจริงของประเทศ ถึงได้เกิดนโยบายเกษียณ ก่อนกําหนดหรือออกก่อนเกษียณ เพื่อปรับจํานวนของข้าราชการให้สอดคล้องกับ ความเปึนจริง เพราะทุกคน ทุกตําแหน่งล้วนผูกพันกับภาษีประชาชนทั้งสิ้น จะปรับ เงินเดือนข้าราชการให้ขึ้นมา ทําได้ยาก เพราะสัดส่วนข้าราชการมากเกินกว่า ที่งบประมาณจะรับไหว จึงได้เกิดความคิด ในกองทัพก็ปรับโครงสร้างกองทัพ เรียกว่า นายพลที่ล้นในบางกองทัพเปึนร้อยละ ๑๐๐ เลยนะครับ ต้องค่อย ๆ ปรับ ในขณะที่หน่วย ที่ดูแลปัองกันประเทศมีสัดส่วนงบประมาณนิดเดียวแต่งบประจําสูง สวนทาง กับความเปึนจริง สิ่งเหล่านี้มีความพยายาม แต่ในที่สุดกระผมเข้าใจว่าวันนี้ เรื่องนี้ ล้มเหลวไปแล้วครับ ทําได้อยู่สักระยะหนึ่ง เพราะฉะนั้นอยากจะเรียนฝากทาง คณะกรรมการว่าลองศึกษาตัวเลขให้ชัดเจนนะครับ เพื่อเปึนแนวสําหรับความมั่นคงของสถาบันข้าราชการกับความมั่นคงของชาติที่ต้อง ไปด้วยกัน ว่าสัดส่วนที่เหมาะสมนั้นควรจะเปึนอย่างไร เพราะว่าในช่วงหลังนั้นจะมีการ เพิ่มกําลังข้าราชการอย่างน่าตกใจแม้กระทั่งเวลามีการร่างกฎหมายรัฐธรรมนูญ ก็ให้เพิ่ม หน่วยงานบางหน่วยประจําในจังหวัดต่าง ๆ คนคิดไม่ได้สนใจหรอกครับว่าทุกตําแหน่ง เปึนภาระภาษีประชาชน ช่วงหนึ่งถ้ามันเกินขอบเขตที่ประชาชนจะรับไหวจะมีปัญหา ย้อนกลับอย่างรุนแรงต่อความมั่นคงด้านการเงิน การคลัง สิ่งนี้อยากจะถือโอกาส เรียนฝากไว้ครับ นอกเหนือจากประเด็นที่กระผมได้กราบเรียนแล้ว ความจริงมีเรื่อง อีกหลายเรื่อง แต่ว่าอยากจะให้กรรมการได้สนใจว่านับแต่เราเริ่มใช้พระราชบัญญัติ ระเบียบบริหารราชการแผ่นดิน ฉบับที่ ๕ พุทธศักราช ๒๕๔๕ ปัญหาของเราเกี่ยวกับ เรื่องระบบราชการก็เกิดขึ้นมามาก กระผมไม่คิดว่าเปึนความผิดของตัวกฎหมาย แต่ว่าลองทบทวนดูนะครับว่า นอกเหนือจากเปึนเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นจากพฤติกรรม ของบุคคลทั้งฝ์ายการเมือง ฝ์ายประจําแล้ว ตัวกฎหมายเองมีอะไรที่น่าจะต้องทบทวนว่า เปึนส่วนที่เปึนปัญหาก่อให้เกิดสถานการณ์ที่เรารู้สึกกันในปัจจุบันนี้ว่าระบบราชการ เปึนระบบซึ่งเกิดความรู้สึกว่าประชาชนฝากความหวังไว้ได้น้อยลง กระผมกราบเรียน เรื่องนี้เพราะว่าเมื่อไม่กี่วันที่สถานการณ์เกิดขึ้นแล้วตํารวจมีความรู้สึกหวั่นไหวซึ่งก็เห็นใจ เขา เห็นใจพี่น้องตํารวจที่เกิดความวิตกกังวลในการปฏิบัติหน้าที่ แต่กระผมคิดว่าถ้าเรา ไม่ปลูกฝังให้ข้าราชการของเรามีความเชื่อมั่นในการทําสิ่งที่ถูกต้อง มีความเชื่อมั่นในการ ทําสิ่งที่เปึนภาระหน้าที่ด้วยความรับผิดชอบ ความหวังที่ประชาชนเชื่อมั่นต่อราชการ อาจจะสูญเสียไป ซึ่งโดยปกติก็ไม่ควรจะเปึนอย่างนั้นอยู่แล้ว แต่ว่าครั้งที่ผ่านมา เมื่อไม่กี่วันนี้ กระผมคิดว่าเกิดความรู้สึกเรื่องนี้ กระผมเองเปึนคนหนึ่งที่ให้ข้อสังเกตว่า ขอให้พี่น้องตํารวจยึดมั่นกฎหมาย เขาบอกท่านรองนายกรัฐมนตรีรับปากไว้แล้วว่าเขาจะ ดูแลรับผิดชอบเอง ผมบอกอย่าไปสนใจใครรับปาก คํารับปากจะไม่มีผล แต่กฎหมาย มีผล เพราะฉะนั้นเราต้องให้ข้าราชการของเรามีความรอบรู้ในสิ่งเหล่านี้ว่าการปฏิบัติ ภารกิจนั้น ถ้าเขาปฏิบัติไปด้วยความถูกต้องชอบธรรมตามกฎหมายแล้ว กฎหมาย คุ้มครองเขา แต่ว่าถ้าเขาไม่มั่นใจภารกิจที่เขาควรจะทําก็ถูกละเลย เพราะฉะนั้นการให้ข้าราชการของเราเกิดความสํานึกที่รับผิดชอบนั้น ผมคิดว่า เปึนสิ่งสําคัญยิ่ง นอกนั้นเปึนรายละเอียด กระผมไม่รบกวนเวลาท่านประธาน แต่ฝากประเด็นที่ได้กราบเรียนท่านประธานไว้ ๒-๓ เรื่องนี้ ขอความกรุณาว่า คณะกรรมการพัฒนาระบบข้าราชการกรุณาโดยเฉพาะเรื่องกรณีปลัดกระทรวงการคลัง นั้นอยากให้ไปเปึนโจทย์นะครับ ศึกษาดูทั้งระบบเลยว่ามันเกิดขึ้นได้อย่างไร ข้าราชการ ระดับสูงผิดพลาดอย่างไร ถึงได้เกิดปัญหานี้ขึ้น ขอบพระคุณท่านประธานครับ