นพคุณ รัฐผไท หารือเรื่องการยกเลิกกํานัน ผู้ใหญ่บ้าน โดยอ้างว่ากฎหมายที่มีอยู่สามารถปกป้องสถาบันกํานัน ผู้ใหญ่บ้าน ได้ดีอยู่แล้ว และการยกเลิกกํานัน ผู้ใหญ่บ้าน จะกระทบกระเทือนในด้านของประสิทธิภาพการทํางานของรัฐบาล
กราบเรียนท่านประธานที่เคารพ กระผม นพคุณ รัฐผไท สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร จังหวัดเชียงใหม่ พรรคเพื่อไทย ท่านประธานครับ กระผมพยายามอ่านกฎหมายฉบับที่กําลังพิจารณาอยู่นี่หลายรอบ อ่านแล้วก็ไม่เข้าใจเพราะเห็นว่ามันไม่น่าจะมีประโยชน์ในการพิจารณาเลยนะครับ โดยเฉพาะอย่างยิ่งไม่เข้าใจวัตถุประสงค์ของผู้เสนอว่าต้องการให้มีกํานัน ผู้ใหญ่บ้าน ในเขตเทศบาลตําบล เทศบาลนครหรือเทศบาลเมือง ต้องการให้กลับคืนมาใช่หรือไม่ หรือไม่ต้องการให้มีการยุบเลิกกํานัน ผู้ใหญ่บ้าน อีกต่อไปนะครับ ถ้าหากว่าจะยุบเลิก ก็ต้องเข้าหลักเกณฑ์โดยการท้องถิ่นนั้นมีความเจริญแล้วก็สามารถหาคนมาปฏิบัติ หน้าที่แทนได้แล้วก็ประกาศโดยกระทรวงมหาดไทยนะครับ ด้วยวัตถุประสงค์ของ หลักการ ถ้าหากว่าต้องการให้มีกํานัน ผู้ใหญ่บ้านเอากลับคืนมาในเขตเทศบาลนคร แล้วก็เทศบาลเมืองก็ต้องไปยกเลิก ต้องเสนอกฎหมายแก้ไข ยกเลิกมาตรา ๔ ของ พระราชบัญญัติเทศบาลเสีย เพราะ มาตรา ๔ ของกฎหมายเทศบาล พ.ศ. ๒๕๔๖ (ฉบับที่ ๑๒) เขากําหนดให้ ไม่ให้มี กํานัน ผู้ใหญ่บ้าน ในเขตเทศบาลเมืองแล้วก็เทศบาลนคร ถ้าต้องการให้กํานัน ผู้ใหญ่บ้าน กลับคืนมา ก็ต้องไปยกเลิกกฎหมายฉบับนั้นนะครับ แต่ถ้าหากว่าต้องการ ปัองกันมิให้มีการยกเลิกกํานัน ผู้ใหญ่บ้าน อีกต่อไป ก็ไม่ควรที่จะมาเขียนข้อยกเว้นว่า ท้องถิ่นนั้นมีความเจริญแล้วก็สามารถหาคนมาปฏิบัติหน้าที่แทนกํานัน ผู้ใหญ่บ้านได้ แล้วก็ให้ประกาศยกเลิกโดยกระทรวงมหาดไทย เพราะเท่ากับว่าการเขียนแบบนี้ ไม่ใช่เปึนการปกปัองกํานัน ผู้ใหญ่บ้าน เท่ากับให้อํานาจกระทรวงมหาดไทยเต็มที่ในการ ที่จะยกเลิกระบบกํานัน ผู้ใหญ่บ้าน ได้ทุกเวลาเลยนะครับ ผมเห็นว่ากฎหมายที่มีอยู่แล้ว นั้นสามารถปกปัองสถาบันกํานัน ผู้ใหญ่บ้าน ได้ดีอยู่แล้วคือพระราชบัญญัติเทศบาล นะครับ อันนี้ก็คือวัตถุประสงค์ของกฎหมายที่เขียนปัองกันกํานัน ผู้ใหญ่บ้าน ไว้นะครับ อันนี้ผมจึงขออนุญาตสอบถามผู้ที่เกี่ยวข้อง โดยเฉพาะผู้เสนอกฎหมายว่าต้องการ อะไรแน่ในกฎหมายฉบับนี้ โดยเฉพาะอย่างยิ่งมีผู้อภิปรายเยอะเกี่ยวกับหน้าที่กํานัน ผู้ใหญ่บ้าน กับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ผมว่ามันโดยเฉพาะหน้าที่นั้นมีความชัดเจน อยู่แล้ว ไม่ว่าจะเปึนองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นนั้นมีกฎหมายเกี่ยวกับการจัดตั้ง ของแต่ละองค์กรนั้นก็จะกําหนดหน้าที่ไว้ และยิ่งชัดเจนเข้าไปอีกก็คือพระราชบัญญัติ การกระจายอํานาจ พ.ศ. ๒๕๔๒ ก็เขียนหน้าที่ของท้องถิ่นไว้ชัดเจน แตกต่างจากอํานาจ ของหน้าที่กํานัน ผู้ใหญ่บ้าน ซึ่งกําหนดไว้ในพระราชบัญญัติลักษณะปกครองท้องที่ พ.ศ. ๒๔๕๗ แล้วก็มีอํานาจหน้าที่ที่เขียนไว้ในกฎหมายกระทรวง ทบวง กรมที่เกี่ยวข้อง หน้าที่ทั้งสองฝ์ายนั้นแยกออกจากกันนะครับ ไม่ได้เกี่ยวข้องกันเลย ผมจะขอเน้น ถึงความสําคัญของสถาบันกํานัน ผู้ใหญ่บ้าน นะครับว่า ถึงแม้ว่าในเขตเทศบาลนคร แล้วก็เทศบาลเมืองจะไม่มีกํานัน ผู้ใหญ่บ้าน แต่ว่าในเขตเทศบาลตําบลซึ่งถือว่าเปึนพื้นที่ ส่วนใหญ่ของประเทศนั้นยังคงดํารงไว้ซึ่งสถาบันกํานัน ผู้ใหญ่บ้าน อยู่นั้นเปึนสิ่งที่ชอบ แล้วนะครับ เพราะว่าราชการบริหารส่วนภูมิภาคซึ่งประกอบด้วยจังหวัดและอําเภอ ซึ่งปฏิบัติหน้าที่เปึนกลไกของรัฐบาล ถ้าหากไม่มีกํานัน ผู้ใหญ่บ้าน คอยช่วยเหลือแล้ว ราชการบริหารส่วนภูมิภาคนั้นจะกระทบกระเทือนในด้านของประสิทธิภาพการทํางาน เปึนอย่างมาก เพราะว่าในส่วนภูมิภาคนั้นหมายถึงแค่ในจังหวัดและอําเภอเท่านั้น ถ้าใน ตําบล หมู่บ้าน นั้นเราก็ต้องอาศัยการปกครองท้องที่ช่วยเหลือ และหน้าที่ของกํานัน ผู้ใหญ่บ้าน ก็มีหน้าที่หลักในการช่วยเหลือนายอําเภอ ซึ่งในบางป้ที่กระทรวงมหาดไทย ได้ส่งผู้แทนมาชี้แจงต่อสภานะครับว่า มีหน้าที่เน้นหนักไปในเรื่องของการรักษาความสงบ เรียบร้อยนั้น ไม่เปึนความจริงครับท่านประธาน การรักษาความสงบเรียบร้อยนั้น เปึนหน้าที่เพียงประการหนึ่งเท่านั้นเองในหลาย ๆ หน้าที่ของกํานัน ผู้ใหญ่บ้านนะครับ กล่าวโดยสรุปก็คือกํานัน ผู้ใหญ่บ้าน นั้นมีหน้าที่ช่วยเหลือนายอําเภอ นายอําเภอมีหน้าที่ บริหารราชการแผ่นดินนั้นเปึนไปตามที่กระทรวงต่าง ๆ หรือรัฐบาลนั้นสั่งการ เพราะฉะนั้น หน้าที่ของกํานัน ผู้ใหญ่บ้าน ก็เลยมีหน้าที่เหมือนดังเช่นที่นายอําเภอมีอยู่ เพียงแต่ว่า เปึนผู้ช่วยเหลือนะครับ แม้กระทั่งกระทรวงกลาโหมก็ยังต้องพึ่งอาศัยกํานัน ผู้ใหญ่บ้าน ในการทํางานนะครับในเรื่องของการเกณฑ์ทหาร โดยเฉพาะสํานักงานตํารวจแห่งชาตินั้น ไม่ต้องพูดถึงหน้าที่ในการรักษาความสงบเรียบร้อย หน้าที่ของกระทรวงสาธารณสุข ก็เห็นได้ชัดในเรื่องของโรคภัยไข้เจ็บต่าง ๆ ทุกกระทรวง ไม่ว่าจะเปึนแม้กระทั่ง สํานักนายกรัฐมนตรีที่เห็นได้ชัดก็คือ หน่วยงานสถิติแห่งชาติ ก็ต้องอาศัยกํานัน ผู้ใหญ่บ้าน ในการสํารวจข้อมูลต่าง ๆ เราก็จะเห็นว่าทางราชการ โดยเฉพาะนายอําเภอ ผู้ว่าราชการจังหวัดนั้นต้องพึ่งพา การทํางาน การปฏิบัติหน้าที่ของกํานัน ผู้ใหญ่บ้าน ก็น่าเสียดายที่ในเขตเทศบาลเมือง ซึ่งส่วนใหญ่พื้นที่บางส่วนเท่านั้นที่เจริญ บางส่วนก็ยังมีสภาพเปึนหมู่บ้านอยู่นะครับ เรามี หัวหน้าชุมชนในเขตเทศบาลนคร เทศบาลเมือง แต่ก็ไม่มีอํานาจหน้าที่ ไม่มีกฎหมาย รองรับเหมือนกับกํานัน ผู้ใหญ่บ้าน หัวหน้าชุมชนปฏิบัติหน้าที่เปึนเพียงตัวแทนของ เทศบาลหรือท้องถิ่นเท่านั้นในการประชาสัมพันธ์ ในการกระจายข่าวให้กับประชาชน แต่ในเรื่องของการช่วยเหลือประชาชนในด้านของการบําบัดทุกข์บํารุงสุขนี่ไม่มีนะครับ ไม่มีกฎหมายรองรับ เพราะฉะนั้นประสิทธิภาพในการทําหน้าที่ก็จะด้อยกว่ากํานัน ผู้ใหญ่บ้านเปึนอย่างมาก ถ้าหากว่ากฎหมายฉบับนี้ถ้าเขียนในหลักการว่า ต้องการให้มี กํานัน ผู้ใหญ่บ้าน ในเขตเทศบาลเมือง อันนี้จะเปึนกฎหมายที่สมบูรณ์มาก แล้วก็ สามารถที่จะเปึนการช่วยเหลือประชาชนในเขตเทศบาล ซึ่งเขตเทศบาลเมืองยังมีสภาพ ไม่ได้เปึนเมืองสมบูรณ์แบบ แต่ว่าเทศบาลเมืองส่วนใหญ่แล้วก็ยังมีสภาพเปึนหมู่บ้าน ตําบลอยู่เปึนจํานวนมาก ถ้าหากว่ากฎหมายฉบับนี้สามารถแก้ไขได้ในชั้นกรรมาธิการว่า ให้มีกํานัน ผู้ใหญ่บ้าน ในเขตเทศบาลเมืองได้ ผมว่าก็จะเปึนการช่วยเหลือบรรเทาทุกข์ ประชาชนได้เปึนอย่างมากครับ ขอบคุณครับ