ชลน่าน ศรีแก้ว เสนอแก้ไขพระราชบัญญัติลักษณะปกครองท้องที่ โดยมีคำขออนุญาตแก้ไขมาตรา 3 เพื่อเพิ่มวรรคสองให้ระบุว่าการยกเลิกตําแหน่งกํานัน ผู้ใหญ่บ้าน จะกระทํามิได้ เว้นแต่เปึนไปตาม หลักเกณฑ์ วิธีการที่กระทรวงมหาดไทยประกาศกําหนด นอกจากนี้ยังหารือเรื่องร่างพระราชบัญญัติลักษณะปกครองท้องที่ พ.ศ. 2551 และขอให้สภาแห่งนี้พิจารณารับหลักการร่างทั้งสองฉบับพร้อมกัน และหารือเรื่องการแก้ไขเพิ่มเติมกฎหมายเกี่ยวกับเทศบาล
ท่านประธานที่เคารพ กระผม นายแพทย์ ชลน่าน ศรีแก้ว สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร จังหวัดน่าน พรรคเพื่อไทย ท่านประธานครับ ตามที่สมาชิกทั้ง ๓ ท่าน ได้เสนอกฎหมายเข้าสู่การพิจารณาของสภาแห่งนี้ เปึนการแก้ไข เพิ่มเติมร่างพระราชบัญญัติลักษณะปกครองท้องที่ (ฉบับที่ ..) พ.ศ. .... ด้วยความเคารพ และความปรารถนาดีของท่านสมาชิกผู้ทรงเกียรติทั้ง ๓ ท่านนะครับ ทั้ง ๓ พรรคการเมือง แล้วก็สมาชิกผู้ร่วมเสนอ ผมเองมีเวลาน้อยท่านประธานครับ ผมขออนุญาตตั้งข้อสังเกต ในร่างพระราชบัญญัติทั้ง ๓ ฉบับ เปึนการแก้ไขเพิ่มเติม
ประเด็นที่ ๑ ในความปรารถนาดีของเพื่อนสมาชิกที่เสนอนี่ ผมเกรงว่า การเสนอกฎหมายที่เปึนลักษณะอย่างนี้ แล้วผมไปตรวจสอบดูในร่างเดิม ๒ ฉบับแรก จากพรรคภูมิใจไทยกับพรรคเพื่อไทย ลักษณะหลักการ เหตุผล คล้ายกัน บทมาตรา คล้ายกัน ท่านประธานครับ และเขียนอย่างนี้ผมเกรงว่าถ้าเขียนไว้ในมาตรา ๓ ในลักษณะกฎหมายเดิม กระผมขออนุญาตท่านประธานนะครับ มาตรา ๓ บทบัญญัติให้ แก้ไขโดยเพิ่มวรรคสองเข้าไป โดยวรรคแรกนี้เขียนไว้อย่างนี้ท่านประธานครับ มาตรา ๓ พระราชบัญญัติลักษณะปกครองท้องที่ พระพุทธศักราช ๒๔๕๗
มาตรา ๓ บรรดาพระราชกําหนดกฎหมายแต่ก่อน บทในข้อความขัดกับ พระราชบัญญัตินี้ให้ยกเลิกกฎหมายบทนั้นตั้งแต่วันที่ได้ประกาศพระราชบัญญัตินี้เปึนต้นไป วรรคสองมาเขียนตามที่ร่างมานะครับ มาเติมวรรคสองในมาตรา ๓ เขียนว่า
การยกเลิกตําแหน่งกํานัน ผู้ใหญ่บ้าน จะกระทํามิได้ เว้นแต่เปึนไปตาม หลักเกณฑ์ วิธีการที่กระทรวงมหาดไทยประกาศกําหนด
ก็คือไม่อยากให้ยกเลิกในตําแหน่งที่มีอยู่แล้วนะครับ กระผมยกตัวอย่าง เช่น เทศบาลใดที่มีกํานัน ผู้ใหญ่บ้านอยู่แล้วก็ไม่สามารถยกเลิก ซึ่งเราเคยแก้ไขไปแล้ว ในพระราชบัญญัติของเทศบาลในมาตรา ๔ ตอนนั้นเรามีข้อถกเถียงเรื่องของกํานัน ผู้ใหญ่บ้านที่อยู่ในเขตเทศบาลตําบล โดยกฎหมายที่ทํามาจะหมดสถานะความเปึน ผู้ใหญ่บ้าน กํานัน เพราะยกฐานะขึ้นเปึนเทศบาล แต่เราได้แก้ไขกลับไปแล้วครับ เพราะฉะนั้นเทศบาลตําบลทั่วประเทศมีผู้ใหญ่บ้าน กํานัน แต่สิ่งที่ยังคงค้างอยู่คือ เทศบาลเมืองกับเทศบาลนคร เพราะฉะนั้นบทบัญญัตินี้ถ้าจะได้ประโยชน์ก็คือว่า เทศบาลตําบลใดยกฐานะขึ้นไปเปึนเทศบาลเมืองก็ไม่ให้ยกเลิกกํานัน ผู้ใหญ่บ้าน เปึนไปได้ ถ้าเขียนอย่างนี้นะครับ
อันที่ ๒ ครับ เทศบาลตําบลใดถ้ามีลักษณะที่เขียนไว้ในกฎหมายก็คือว่า ท้องที่ใดที่มีความเจริญ สามารถจัดการดูแลและปฏิบัติหน้าที่แทนกํานัน ผู้ใหญ่บ้านได้ ก็ให้ยกเลิกได้ให้เปึนไปตามหลักเกณฑ์ วิธีการกระทรวงมหาดไทยกําหนด นั่นหมายความว่า เราเป่ดโอกาสให้กระทรวงมหาดไทยไปพิจารณายกเลิกกํานัน ผู้ใหญ่บ้านในเทศบาล ตําบลได้ หรือแม้กระทั่งในสภาตําบลด้วยนะครับ ถ้าเขียนอย่างนี้นะครับ ยกเลิกได้ครับ เพราะเงื่อนไขที่กระทรวงมหาดไทยกําหนดเขาอาจจะบอกว่าไม่เกี่ยวกับเรื่องของเทศบาล หรือสภาตําบล เพราะใช้ตําแหน่งเปึนลักษณะของการกําหนด อันนี้อันตรายครับ เจตนารมณ์ของท่านสมาชิกนี้อยากจะให้มีผู้ใหญ่บ้าน กํานันคงอยู่ในเทศบาลอาจจะมอง ไปทางตรงข้ามได้ในการแปลความ เพราะฉะนั้นร่าง ๒ ร่างนี้กระผมคิดว่าถ้าจะให้ รอบคอบและรัดกุมน่าจะไปดูพระราชบัญญัติเทศบาลด้วย ลักษณะปกครองท้องที่อาจจะ ไม่จําเปึนครับ เพราะว่าท่านแก้ ถ้าแก้อย่างนี้คลุมครับ ต้องขออนุญาตท่านอํานวยแล้วก็ ท่านสมาชิกพรรคภูมิใจไทย คลุมว่า กํานัน ผู้ใหญ่บ้าน แพทย์ประจําตําบล สารวัตรกํานัน คลุมทุกตําแหน่ง
ประการที่ ๒ ท่านประธานครับ ในร่างของท่านสมาชิกจากพรรค ประชาธิปัตย์ก็มีลักษณะของหลักการที่แตกต่างไปจากหลักการของ ๒ ฉบับที่กระผมได้ กราบเรียนไปแล้ว ลักษณะการที่แตกต่างอย่างนี้ท่านประธานครับ ก็จะเปึนประเด็น ในการพิจารณาเช่นกัน ถึงแม้ว่าจะเปึนการแก้ไขกฎหมายฉบับเดียวกัน คือเปึนการแก้ไข ร่างพระราชบัญญัติลักษณะปกครองท้องที่ (ฉบับที่ ..) พ.ศ. .... แต่หลักการแตกต่างกัน นะครับ เพราะนี่เปึนแก้ไข (ฉบับที่ ๑๑) พ.ศ. ๒๕๕๑ เพิ่มเติม (๑๒) ของมาตรา ๑๔ ซึ่งแตกต่างกัน ถึงแม้สาระว่าอยากจะให้มีการดํารงตําแหน่ง กํานัน ผู้ใหญ่บ้านอยู่ใน เทศบาล โดยเฉพาะเทศบาลเมืองหรือเทศบาลนคร ท่านประธานครับ ประเด็นที่ ผมอยากจะพิจารณา ถ้าท่านจะให้รับหลักการผมคิดว่าสภาแห่งนี้ต้องพิจารณาครับว่า จะรับหลักการไปพร้อมกันหรือไม่ เพราะเคยมีประเด็นปัญหาอยู่ ถ้าจะให้ดีนะครับ รับทั้ง ๒ ฉบับ พิจารณาร่วมกัน ถ้าจะรับนะครับ ถ้าจะรับหลักการแล้วใช้ร่างใดร่างหนึ่ง เปึนหลักนี่ผมไม่เห็นด้วยเนื่องจากว่าหลักการที่แตกต่างกัน
ประเด็นที่ ๓ ท่านประธานครับ ในการแก้ไขเพิ่มเติมของเพื่อนสมาชิกจาก พรรคประชาธิปัตย์ จริงอยู่ครับไปเพิ่มเติมในเรื่องของบทมาตราที่ว่าด้วยการพ้นจาก ตําแหน่งในมาตรา ๑๔ กฎหมายเดิมนะครับ มาตรา ๑๔ ว่าด้วยการพ้นตําแหน่ง เดิมมีอยู่ ๑๑ กรณีครับ แต่ท่านไปเพิ่มใน (๑๒) ขึ้น เปึนการพ้นตําแหน่งโดยเขียนในตัว (๑๒) ว่า เมื่อท้องที่ใดมีการยกฐานะขึ้นเปึนเทศบาลเมืองหรือเทศบาลนคร และไม่มีความจําเปึนที่ ต้องมีผู้ใหญ่บ้านแล้ว ให้ผู้ใหญ่บ้านในท้องที่นั้นพ้นจากตําแหน่ง จริง ๆ กฎหมายนี้เขียน ให้พ้นจากตําแหน่งนะครับ เขียนให้พ้นจากตําแหน่ง เพราะท่านจะไปแก้มาตราอื่นมันคง ลําบากเพราะว่า มาตรา ๑๔ ว่าด้วยการพ้นตําแหน่ง ต้องเขียนพ้นตําแหน่ง ท่านใช้ ข้อยกเว้นครับ ทั้งนี้ ให้เปึนไปตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่กระทรวงมหาดไทยกําหนด ให้อํานาจกระทรวงมหาดไทยกําหนด ให้อํานาจกระทรวงมหาดไทยไปกําหนดในหลักเกณฑ์ วิธีการการพ้น ท่านประธานครับ เราเขียนกฎหมายแต่ให้อํานาจของรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยไปกําหนดกติกา และวิธีการให้เขาพ้นไป ซึ่งตรงนี้ค่อนข้างอันตราย ท่านประธานครับ ผมเองค่อนข้าง จะไม่สบายใจถ้าเปึนอย่างนี้นะครับ เหมือนกับว่ามันขาดบางส่วน แล้วก็ดีบางส่วน ถ้าเปึนไปได้ด้วยความปรารถนาดีอย่างแท้จริง ผมเข้าใจสมาชิกทุกท่านอยากจะช่วยครับ แล้วเราเองก็จะป่ดสมัยประชุมอีก ๒ เดือนครับ ผมอยากเสนออย่างนี้ท่านประธานครับ ใช้ข้อ ๑๑๕ ครับ ตามข้อบังคับเรา ให้รัฐบาลรับไปทั้ง ๓ ร่างนี่ครับรับไปก่อน ก่อนที่พวกเรา จะลงมติรับหลักการ แล้วไปดูผสมผสานให้ดีเพราะว่าเท่าที่ผมฟังเพื่อนสมาชิก จากพรรคประชาธิปัตย์อธิบายนะครับ ได้อภิปรายในการเสนอร่าง ผมก็พยายามดู ว่ามีร่างเทศบาลไหม ไม่มีครับ มีเพียงแต่ข้อเสนอ เพราะฉะนั้นร่างตรงนี้เปึน ร่างพระราชบัญญัติลักษณะปกครองท้องที่ (ฉบับที่ ..) พ.ศ. .... เพราะฉะนั้นถ้าให้ คณะรัฐมนตรีรับไปตามข้อ ๑๑๕ ท่านประธานครับ การพิจารณาร่างพระราชบัญญัติที่มี ผู้เสนอตามมาตรา ๑๔๒ (๒) คือโดยสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร คณะรัฐมนตรีรับไป พิจารณาก่อนที่สภาจะลงมติก็ได้ ผมคิดว่าน่าจะรอบคอบครับ ไม่อย่างนั้นจะเหมือนเปึน กฎหมายผู้สูงอายุครับท่านประธาน ขอบคุณครับ