สุทิน คลังแสง อภิปรายเรื่องรัฐธรรมนูญ โดยระบุว่ารัฐธรรมนูญฉบับนี้มีที่มาไม่ชอบและไม่สอดคล้องกับหลักการบัญญัติกฎหมาย โดยมีเหตุผลหลักคือเกิดจากเผด็จการและวิถีทางที่ไม่ใช่ประชาธิปไตย นอกจากนี้ยังหารือเรื่องรัฐธรรมนูญที่มุ่งทําลายพรรคการเมืองให้อ่อนแอ รัฐบาลไร้เสถียรภาพ และการยุบพรรค การตั้งศาลพิเศษขึ้นมา และให้อํานาจฝ์ายตุลาการเข้ามายื่นกฎหมาย
ท่านประธานที่เคารพครับ ด้วยเวลา ที่ค่อนข้างดึกผมก็จะใช้เวลาเท่าที่เปึนประโยชน์ที่สุด ผมกราบเรียนว่าผมได้อภิปราย มาแล้วเมื่อวานครั้งหนึ่งซึ่งว่าถ้าหากได้เห็นผมอภิปรายผมจะพยายามพูดถึงเพื่อนสมาชิก จากซีกฝ์ายค้านให้น้อยที่สุด เพราะว่าผมไม่ได้ถือว่ากรณีการแก้ไขรัฐธรรมนูญ พรรคประชาธิปัตย์เปึนคู่กรณีกับเราผมไม่ถืออย่างนั้น แต่ผมถือว่าคู่กรณีและเปัาหมาย และเปึนจําเลยของผมคือเผด็จการ คือคณะรัฐประหาร คือคณะอํามาตยาธิปไตย ที่มาเขียนรัฐธรรมนูญ เมื่อเปัาหมายผมไปทางนั้นแล้วท่านกลับไปยืนอยู่กับเขามันไปโดน ท่านเองเปึนความจําเปึนครับผมหลีกเลี่ยงไม่ได้คือช่วยไม่ได้ เพราะฉะนั้นวันนี้ ผมก็จะอภิปรายไปในทิศทางเดิม ถ้าหากว่าแม้นมันจะโดนบ้างก็ถือว่าเปึนความบังเอิญ ที่ท่านไปเลือกข้าง ไปปกปัองสรรเสริญเยินยอฝ์ายที่เขียนรัฐธรรมนูญเอง ท่านประธานครับ ผมเห็นด้วยกับท่านผู้อภิปรายสรุปขออนุญาตเอ่ยนามท่านสาทิตย์ที่บอกว่าญัตตินี้ และกรรมาธิการที่หากแม้นจะมีการตั้งต่อไปนี้จะเปึนที่สนใจของประชาชน จะเปึนการทํางานที่อยู่ในความสนใจและยากยิ่งและเสี่ยงและท้าทายต่อความเชื่อถือมาก ผมเห็นด้วย เพราะฉะนั้นวันนี้การอภิปรายสรุปของผมผมจึงอยากจะขออภิปรายให้ข้อมูล ซึ่งคิดว่าจะทําให้การศึกษาครั้งนี้ได้เกิดสิ่งสําคัญอยู่ ๒ อย่าง สิ่ง ๒ อย่างที่ผมอยากให้เกิด ในการศึกษาครั้งนี้เพื่อการยอมรับหรือถ้าหากแม้ว่าความฝันของผมไม่เกินจริง หวังว่าการศึกษาครั้งนี้จะเปึนเครื่องมือในการคลี่คลายปัญหาของประเทศชาติ ดังที่เพื่อนฝ์ายค้านเขาได้พูด
ข้อแรกครับ กรรมาธิการชุดนี้จะต้องทําให้เกิดการศึกษาครั้งนี้คือ ความเที่ยงธรรม หรือนักวิจัยเขาเรียกว่าแวลิดิตี้ (Validity) ต้องทําให้เกิดความเที่ยงตรง ความเที่ยงตรงก็หมายความว่า ได้ขจัดอคติออก ได้ขจัดความแบ่งข้างแบ่งพรรค แบ่งฝ์ายออก ผมเห็นด้วย ท่านสาทิตย์บอกว่าอย่าเข้าไปแก้แค้นกัน แน่นอน ตัวที่ ๒ เมื่อมีแวลิดิตี้แล้วรีไลอะบิลิตี้ (Reliability) ก็คือความเชื่อถือ ตัวนี้ที่ผมต้องใช้ศัพท์ครับ ท่านประธาน ผมเคยทํางานวิจัยมาก่อนขออนุญาต อยากให้การศึกษาครั้งนี้ได้มี ๒ อย่าง เกิดขึ้นถึงจะเปึนคุณค่าที่แท้จริงสมกับที่เราอภิปราย ๒ วัน สมกับที่เราลงทุน ลงรอนกัน ท่านประธานครับ การอภิปราย ๒ วันนี่ได้ข้อมูลมากมายที่กรรมาธิการ จะหยิบยกไปเปึนประโยชน์ แต่ข้อมูลทั้ง ๒ ฝ์ายซึ่งก็เห็นด้วยอีกแหละว่าสุดโต่ง ฝ์ายหนึ่งบอกไม่เห็นควรต้องแก้เลย เพราะเห็นว่าที่มาคือรัฐประหารได้ร่างนั้น ชอบ เนื้อหาก็ชอบธรรมแล้ว ห้วงเวลาก็ยังไม่เหมาะ ส่วนอีกฝ์ายหนึ่งบอกว่าเห็นควร จะต้องแก้ด้วยที่มาเนื้อหา บรรยากาศไม่ชอบด้วยบรรยากาศประชาธิปไตยและความเปึน ประชาธิปไตย ท่านประธานที่เคารพครับ ผมกราบเรียนว่าผมยอมรับว่าหลายท่าน ได้อภิปรายแล้วให้ข้อมูลอย่างตรงไปตรงมาน่าเชื่อถือแล้วก็เปึนประโยชน์อย่างยิ่ง แต่ก็ไม่ปฏิเสธว่าการอภิปราย ๒ วันมีไม่น้อยทีเดียวที่อภิปรายและนําเสนอข้อมูล ด้วยอคติเข้าข้างตัวเอง ป่ดบังความจริงของตัวเอง แล้วก็มุ่งเปัาหมายไปที่จะทําลายล้าง บุคคลใดบุคคลหนึ่ง พรรคการเมืองใดพรรคการเมืองหนึ่ง เพราะฉะนั้นผมถึงฝาก กรรมาธิการว่าถึงคราวที่ท่านจะต้องไปศึกษา ท่านต้องคัดกรองสิ่งเหล่านี้ออกให้ได้ มากที่สุด เพราะฉะนั้นผมจะพยายามนําเสนอข้อสรุปต่อไปนี้โดยพยายามที่จะตัดสิ่งเหล่านี้ออก แต่ถ้าหากแม้นว่ากรรมาธิการจะเลือกเชื่อหรือไม่เลือกเชื่อในประเด็นใด กระผมพร้อมใจ แล้วก็ยินดีที่จะรับได้ เพราะผมเสนอไปด้วยความบริสุทธิ์ใจ ฝ์ายที่เห็นด้วยว่าควรแก้ ท่านประธานที่เคารพครับ ก็มีเหตุผลหลัก ๆ อยู่ ๒-๓ ประการ ๔ ประการ นั่นก็คือว่า รัฐธรรมนูญฉบับนี้มีที่มาไม่ชอบ รัฐธรรมนูญฉบับนี้เกิดจากเผด็จการ เกิดจากวิถีทาง ที่ไม่ใช่ประชาธิปไตย ตรงกันข้ามกับระบอบที่เราอยู่คือสภา ท่านประธานที่เคารพครับ หลายคนก็บอกว่าทําไมต้องไปรังเกียจกับที่มา ผมอภิปรายแล้วครับ รัฐธรรมนูญ ไม่ใช่เรื่องต้องใช้กฎหมายสร้างขึ้น แต่มากกว่ากฎหมายคือรัฐธรรมนูญต้องใช้วัฒนธรรม ซึ่งจะต้องเกิดจากจิตสํานึกซึ่งมันสะสมต่อกัน เพราะฉะนั้นการปฏิเสธการเข้าสู่การเมือง โดยรัฐประหาร การปฏิเสธคนปฏิวัตินี่คือการสร้างจิตสํานึกที่ดีที่จะตกสะสม เปึนวัฒนธรรมต่อต้านคนที่มาไม่ชอบ เข้าประตูไม่ถูกทาง จําเปึนเหลือเกินที่จะต้อง สร้างจิตสํานึกตัวนี้คือไม่ยอมรับคนที่เข้าไม่ถูกตามตรอกออกตามประตู แต่เอาเถอะ หลายคนก็พยายามบอกผมว่า ทําไมจะต้องติมากเกินไปว่าแม่เขาเปึนยักษ์ ลูกอาจจะ ออกมาหน้าตาสะสวยก็ได้ หรือแม่เปึนยักษ์อาจจะออกลูกเปึนคนก็มีคนบอกผม แน่นอนครับ ผมก็รออยู่เหมือนกันในช่วงร่าง แต่สุดท้ายยักษ์ไม่ได้ออกลูกเปึนคน ออกลูกเปึนป้ศาจคาบไปปี (Pipe) หรือเปล่าไม่รู้ หน้าแหลมหรืออะไรหรือเปล่า ไม่รู้ไม่ทราบ แต่ออกลูกเปึนป้ศาจ ผมหมายถึงสาระคืออะไรบ้างครับ ผมจะสรุปย่อ ๆ ท่านประธานที่เคารพครับ รัฐธรรมนูญฉบับนี้ผิดหลักบัญญัติกฎหมายตั้งแต่เริ่มต้น นักการเมือง นักวิชาการ ปราชญ์ผู้รู้หลายท่านติงไว้ว่าการบัญญัติกฎหมายที่มุ่งเจาะจง เฉพาะกรณีใดกรณีหนึ่งให้มีผลบังคับใช้กับคนใดคนหนึ่ง กลุ่มใดกลุ่มหนึ่ง เวลาใดเวลาหนึ่งอย่าพึงกระทํา แต่รัฐธรรมนูญฉบับนี้เราไม่ต้องอธิบายขยายความ เพิ่มเติมว่าเปึนรัฐธรรมนูญที่มุ่งออกมาใช้เพื่อใคร กลุ่มใด เวลาใด นี่คือเบื้องต้น ซึ่งผมขออนุญาตเวลาจํากัดไม่อธิบาย แต่ ๒ วันเพื่อนได้อธิบายแล้วแต่สรุปให้ฟังนี่คือ หลักการที่ ๑
ประการที่ ๒ รัฐธรรมนูญฉบับนี้ได้บัญญัติออกมาโดยกีดกันประชาชน ให้มีส่วนร่วมน้อยที่สุด ผมบอกแล้วตั้งแต่วันแรกไปถามความเห็นประชาชนได้อย่างไร เขาบอกจะเอาเขตเดียวเบอร์เดียว คุณมาเขียนเปึนเขตใหญ่เรียงเบอร์ และที่สําคัญที่สุด ผลต่อเนื่องรัฐธรรมนูญฉบับนี้เขียนเพื่อมุ่งเจาะจงจะทําลายภาคการเมืองให้อ่อนแอ ทําให้พรรคการเมืองอ่อนแอ รัฐบาลไร้เสถียรภาพ ตรงนี้เองซึ่งผมต้องสงวน เพื่อนจากซีกฝ์ายค้านว่าท่านไม่ใช่คู่กรณีกับผม จะดีจะชั่ว จะทะเลาะ จะเห็นต่างกันบ้าง จะต่อล้อต่อเถียงกันบ้าง แต่สุดท้ายเราคือ ศักดิ์ศรีของสถาบันนิติบัญญัติ ๑ ใน ๓ ถึงเวลาหนึ่งเราจะต้องรวมตัวกันเพื่อปกปัอง ศักดิ์ศรี แต่ไม่ใช่ศักดิ์ศรีเท่านั้นเพราะศักดิ์ศรีกินไม่ได้ แต่ศักดิ์ศรีของเราหมายถึง ศักยภาพ หมายถึง อํานาจ บทบาทซึ่งเราจะอยู่ที่นี่เพื่อทํางานให้กับประชาชนได้ แต่วันนี้ ถูกทําลายไป แต่ผมเสียดายและหดหู่มาก ๒ วันเต็ม ๆ ได้เห็นเพื่อนสมาชิกของเรา ซึ่งอยู่ในฝ์ายนิติบัญญัติมาจากการเลือกตั้งพูดว่าเราอยู่ในระบอบรัฐสภา แต่ทุกครั้ง ๒ วันเต็ม ๆ พูดเพื่อลดความเชื่อถือของสถาบันเราเอง ให้ร้ายปัายสีและปฏิเสธ การเลือกตั้ง และไม่แยแสต่อเสียงส่วนใหญ่ของประชาชน ท่านประธานที่เคารพครับ รัฐธรรมนูญฉบับนี้มุ่งทําลายพรรคการเมืองให้อ่อนแอ เพื่อนสมาชิกพูดมากแล้ว รัฐบาล ไร้เสถียรภาพพูดมากแล้ว วันนี้ออกฤทธิ์ออกเดช แล้วท่านประธานที่เคารพครับ ที่วุ่นวายอยู่ วันนี้เพราะอะไร เขตเดียวเรียงเบอร์เปึนรัฐบาลที่ลูกผสมเสียงปริ่มน้ํา แล้วท้ายที่สุด การเป่ดอภิปรายไม่ไว้วางใจเขียนให้อภิปรายง่าย วันนี้ ๓-๔ เดือนเท่านั้นเองเริ่มยื่นแล้ว รัฐบาลไม่ต้องเปึนอันทําอะไร เพราะฉะนั้นตัวที่ ๒ คือมุ่งทําลาย พรรคการเมืองให้อ่อนแอ และให้รัฐบาลไร้เสถียรภาพ และประการต่อมาครับ ช่วงเวลาที่เหมาะกับ การประหัตประหารเอาให้ตายเลยสําหรับฝ์ายการเมือง การยุบพรรคประเดี๋ยวผมจะพูด ในประเด็นต่อไป การตั้งศาลพิเศษขึ้นมา การให้อํานาจฝ์ายตุลาการเข้ามายื่นกฎหมาย ตั้งศาลพิเศษขึ้นมาไต่สวนพิเศษและมีศาลชั้นเดียว นี่คือนักการเมือง บัญญัติว่านักการเมือง ถ้าหากต้องคําพิพากษาลงโทษจําคุกแม้ไม่รอลงอาญาหรือรอลงอาญาหมดสิทธิ ไปทันทีครับ ฝ์ายการเมืองเดินอยู่บนคมหอกคมดาบผมพูดไปแล้วเมื่อวาน
ประการต่อมาครับ รัฐธรรมนูญฉบับนี้ได้เขียนเพื่อนอกจากทําลาย ฝ์ายการเมือง ฝ์ายประชาธิปไตยแล้วยังมุ่งที่จะกีดกันนักการเมืองออกห่างจากประชาชน กิจกรรมใดที่นักการเมืองจะทําตัวให้เปึนประโยชน์กับประชาชนเขียนมัดเข้าไว้ กันเข้าไว้ เพื่อนสมาชิกจากพรรคชาติไทยบอกแล้ว เพียงโทรศัพท์ไปถามเรื่องงบประมาณ ที่หน่วยงานราชการบอกคุณไปอ่านรัฐธรรมนูญ มาตรา ๒๖๖ แต่โชคดีท่านนิพิฏฐ์ เพื่อนสมาชิกฝ์ายค้านจะเปึนคนพิสูจน์ ดีมากครับ หนังสือที่ท่านเขียนไปหาหน่วยงาน ต่าง ๆ ยื่นเถอะจะเปึนอานิสงส์กับพวกเรามาก นี่ก็คือรัฐธรรมนูญซึ่งกันพวกเรา ออกจากประชาชน มุ่งทําลายความศรัทธา มุ่งให้เกิดความไม่เชื่อมั่นต่อนักการเมือง และระบอบรัฐสภา ท่านประธานที่เคารพครับ นอกจากนั้นที่เลวร้ายที่สุดเผด็จการมาแล้ว ก็ผ่านไป เราพอหลับหูหลับตาให้ผ่านไปได้ แต่มาแล้วจะอยู่ต่อ นั่นก็คือรัฐธรรมนูญฉบับนี้ ได้เขียนไว้เพื่อสืบทอดอํานาจ ยึดโยง มือยาว ๆ เหมือนผีอะไรไม่ทราบยื่นเข้ามา วันนี้ ยังสืบทอดอํานาจผ่านองค์กรอิสระ ผ่านสมาชิกหลาย ๆ ส่วนอยู่ได้ มาตรา ๓๐๙ ไม่ต้อง อธิบายอีก นิรโทษกรรมย้อนหลังไม่พอ ไปข้างหน้าอีก ตราบจนชั่วชีวิตของรัฐธรรมนูญ ป้ ๒๕๕๐ มีผลบังคับใช้คณะรัฐประหารทําอะไรไม่ผิด นี่คือส่วนหนึ่งซึ่งเพื่อนสมาชิก ฝ์ายที่เห็นว่าต้องแก้ เรื่องบรรยากาศการร่างไม่ต้องพูดถึง พูดกันมากแล้ว ประชามติ ทําด้วยสภาพอะไร บีบคอให้ยกมืออธิบายกันหมดแล้ว แต่ก็มีเพื่อนสมาชิกอีกซีกหนึ่ง ซึ่งบอกว่าไม่ควรแก้ เหตุผลที่ไม่ควรแก้ส่วนใหญ่แล้วผมประมวลเปึนกลุ่มก้อน ท่านประธานที่เคารพครับ บอกว่าชอบธรรมแล้วที่ปฏิวัติ ชอบธรรมแล้วที่คณะรัฐประหาร ต้องออกรัฐธรรมนูญฉบับนี้ เพราะนี่สําคัญผมอยากให้คนซึ่งอยู่ในสถาบันนิติบัญญัติ คนซึ่งมาจากการเลือกตั้ง ฟังทบทวนหน่อย