อรรถวิชช ชี้โทษอาญา-การเมืองต่างกัน จี้แก้กฎหมายขัดหลักนิติธรรม

นายอรรถวิชช์ สุวรรณภักดี กรุงเทพมหานคร

กราบเรียนท่านประธานครับ กระผม อรรถวิชช์ สุวรรณภักดี สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร กรุงเทพมหานคร เขต ๔ พรรคประชาธิปัตย์ ท่านประธานครับ ก็ขอบคุณครับที่ได้มีโอกาสอภิปรายในหัวข้อการตั้ง คณะกรรมาธิการในการใช้และปฏิบัติดูตามรัฐธรรมนูญฉบับป้ ๒๕๕๐ นี่นะครับ ก่อนอื่น ต้องย้อนสักนิดหนึ่งไปดูรัฐธรรมนูญฉบับป้ ๒๕๔๐ ก่อนว่า วันนี้รัฐธรรมนูญฉบับป้ ๒๕๔๐ ที่บอกว่าเปึนรัฐธรรมนูญที่เปึนประชาธิปไตยที่สุดในประเทศไทยนั้นดีจริงหรือไม่ ๑๐ ป้ ที่ผ่านมา ท่านประธานครับ รัฐธรรมนูญ ป้ ๒๕๔๐ นั้น บัญญัติในเรื่องที่ให้อํานาจประชาชน มาไว้ในระดับฐานล่างเยอะแยะเลยครับ ซึ่งเปึนอํานาจในการตรวจสอบไม่ว่าจะเปึน การเข้าชื่อถอดถอน ไม่ว่าจะเปึนการตั้งผู้ตรวจการแผ่นดิน ไม่ว่าจะเปึนการตั้งคณะกรรมการ สิทธิมนุษยชนแห่งชาติ นอกเหนือจากการมีอภิปรายไม่ไว้วางใจซึ่งเปึนสภาวะปกติทั่วไป อยู่แล้ว ท่านที่ทําการศึกษาก็จะรู้ว่าเปึนการยํารวมครับ ญี่ปุ์นบ้าง ฝรั่งเศสบ้าง อเมริกา อังกฤษบ้าง ก็เปึนกระบวนการที่ยํารวมรัฐธรรมนูญ ป้ ๒๕๔๐ เพื่อสร้างความเข้มแข็ง ให้กับประชาชนในระดับฐานล่างหรือเรียกกันอีกทีว่า ชนชั้นกลาง ผมเห็นว่ารัฐธรรมนูญ ป้ ๒๕๔๐ นั้นในสมัยที่ร่างนั้นดีทีเดียวครับในเรื่องของคอนเซพท์ (Concept) นี้ เพราะตั้งแต่ การเปลี่ยนแปลงการปกครอง ป้ ๒๔๗๕ เปึนต้นมา วันนั้นไม่ใช่การเปลี่ยนแปลงที่เปึน ชัยชนะของประชาชนอย่างแท้จริง กลับเปึนชัยชนะของระบอบที่มันสร้างขึ้นมาใหม่ที่เรียกว่า อมาตยาธิปไตย ท่านประธานครับ รัฐธรรมนูญ ป้ ๒๕๔๐ จึงเปึนจุดเริ่มต้นที่เห็นความหวังว่า ประชาชนชนชั้นกลางนั้นจะมีโอกาส ๑๐ ป้ผ่านมาวันนี้มีความวุ่นวายเกิดขึ้นในประเทศไทย หลายคนเรียกมันว่า ความวุ่นวาย แต่ผมขอเรียกมันว่า ความแตกต่างทางความคิด และผมอยากให้รัฐบาลท่านนายกรัฐมนตรี ท่านรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยคิดว่ามันเปึนความแตกต่างครับ เพราะถ้าพรุ่งนี้ มีความรุนแรงเกิดขึ้น ท่านจะไม่ต่างอะไรเลยกับคนที่ได้อํานาจนี้มาโดยการทํารัฐประหาร ให้เขาคิดครับ แล้วให้ความคิดประชาธิปไตยมันตกผลึก นั่นคือผลพวงรัฐธรรมนูญ ป้ ๒๕๔๐ ที่เราบอกว่ามันเปึนครับ เพราะมันพยายามให้คนชั้นกลาง ชนชั้นล่างมีปากมีเสียงขึ้นมาได้ เอาล่ะครับนั่นจะถึงต้องให้มีการศึกษารัฐธรรมนูญฉบับนี้เปึนฉบับป้ ๒๕๕๐ ว่ามันจะ มีผลแรงกว่านั้นหรือเปล่า ถึงต้องตั้งคณะกรรมาธิการชุดนี้ขึ้นมา ถึงต้องชะลอสักนิดหนึ่งครับ อย่าไปกังวลใจในเรื่องที่บอกว่า กลัวว่ารัฐธรรมนูญ ป้ ๒๕๕๐ เกิดช้าจะแก้ไขปัญหา คดียุบพรรคของท่านไม่ได้ จะแก้ไขปัญหาในเรื่องของการยึดทรัพย์ของท่านอดีตนายกรัฐมนตรี ไม่ได้ อย่าไปคํานึงเรื่องนั้นครับ คํานึงประโยชน์ประชาชนก่อน ผมเองวันนี้ก็ขอใช้โอกาสนี้ ในการที่จะพูดถึงรัฐธรรมนูญของไทยในมาตราที่ผมคิดว่าเปึนปัญหา ความรุนแรงที่เกิดขึ้น หนีไม่พ้นครับ มีมาตราอยู่มาตราหนึ่งซึ่งหลายคนก็ลืมที่จะคิดถึงมันไปคือ มาตรา ๓๙ รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย ป้ ๒๕๕๐ มาตรา ๓๙ เขาบอกว่า บุคคลจะไม่ต้อง รับโทษอาญา เว้นแต่จะได้กระทําการอันที่กฎหมายใช้อยู่ในเวลาที่กระทํานั้นบัญญัติว่า เปึนความผิดและกําหนดโทษไว้ สิ่งที่ผมกําลังจะอภิปรายต่อไปนี้นั่นก็คือ เรื่องของการที่ โทษอาญาย้อนหลังไม่ได้แต่โทษบางชนิดย้อนหลังได้ ผมคิดว่ารัฐธรรมนูญของไทยที่ผ่านมา เรื่องนี้ไม่ได้ระบุอยู่ในป้ ๒๕๕๐ อย่างเดียวนะครับ ระบุมาตั้งแต่สมัยโบราณแล้วครับ แต่มันล้าหลังครับ เพราะวันนี้เรามีโทษทางแพ่งเกิดขึ้น วันนี้เรามีโทษทางการปกครอง โทษวินัย แน่นอนโทษทางการเมือง สิ่งที่เปึนข้อโต้แย้งกันเหลือเกินครับ แล้วก็พรรคไทยรักไทย บอกว่าท่านไม่ได้รับความเปึนธรรมที่พรรคท่านถูกยุบ จากประกาศของ คปค. ฉบับที่ ๒๗ ที่เพิ่มโทษจากเดิม กรรมการบริหารพรรคการเมืองที่ถูกยุบ โดนแค่ห้ามไปจดทะเบียน พรรคการเมืองใหม่ โดนแค่ห้ามไปมีส่วนร่วมในการขอจัดตั้งพรรคการเมืองใหม่ แล้วก็ ห้ามดํารงตําแหน่งทางกรรมการบริหาร แต่ด้วยประกาศ คปค. ฉบับที่ ๒๗ ท่านโดน เพิ่มโทษมาครับ หนักกว่าเดิมก็คือการตัดสิทธิ ๕ ป้ วันนี้ท่านออกมาพูดว่าไม่เปึนธรรม แต่ผมจะบอกว่ามันเปึนธรรมแล้วครับตามกฎหมายรัฐธรรมนูญไทยครับ ฟังให้จบก่อนนะครับ เพราะรัฐธรรมนูญไทยนั้นใช้คําว่า โทษอาญา อย่างเดียวครับ แล้วก็โทษอาญานั้นผูกพันเฉพาะ ๕ ชนิดเท่านั้นที่มีการตีความตามมาตรา ๑๘ ตามประมวลกฎหมายอาญาคือ โทษประหารชีวิต จําคุก กักขัง ปรับ แล้วก็ริบทรัพย์สิน ส่วนโทษที่ท่านตัดสิทธินั้นเขาบอกว่า ย้อนได้ครับ เพราะมันเปึนปัญหาในรัฐธรรมนูญ มาตรา ๓๙ นี่ละครับ เพราะเขาใช้คําว่า โทษอาญา แล้วไม่ได้เปึนเพราะว่าตุลาการรัฐธรรมนูญนั้นถูกจัดตั้งขึ้นโดยประกาศ คณะปฏิวัตินะครับ มันเปึนแนววินิจฉัยของศาลฎีกาครับ ตั้งแต่ป้ ๒๕๓๔ ๖๔๑๑/๓๔ คําพิพากษาศาลฎีกา ๙๐๘๓/๔๔ วินิจฉัยในแนวเดียวกันหมดเลยครับว่าย้อนได้ เพราะว่าศาลฎีกานั้นตีความเฉพาะโทษอาญา ๕ ชนิดเท่านั้นที่ห้ามย้อน เอาละครับ ผมเห็นว่ามันผิดกับหลักปกติของหลักสากลทั่วโลก เพราะอะไรครับ เพราะว่ามีหลักกฎหมาย ทั่วไปที่เราเรียกว่า เจเนอรัล พรินซิเพิล ออฟ ลอว์ (General Principle of Law) เขาบอกว่า ไม่มีความผิดโดยไม่มีกฎหมาย ภาษาละติน ขออนุญาตนะครับ นูลลา โพยนา ซินเน เลเก (Nulla poena sine lege) หรือว่าไม่มีโทษโดยไม่มีกฎหมาย นูลลัม ครีเมน ซินเน เลเก (Nullum cremen sine lege) ไม่มีการพูดเรื่องอาญา หลักกฎหมายต่างประเทศเปรียบเทียบครับ ในสหรัฐอเมริกานั้น อาร์ติเคิล (Article) ที่ ๑ เซคชัน (Section) ที่ ๙ แห่งรัฐธรรมนูญของ สหรัฐอเมริกานั้นก็ไม่ได้พูดเรื่องคําว่า อาญา เอาไว้ เขาห้ามย้อนทุกชนิดครับ ขออนุญาต อ่านภาษาอังกฤษ โน บิล ออฟ อเทนเดอร์ ออร์ เอกซ์ โพสต์ เฟคโต ลอว์ แชล บี พาส (No bill of attainder or ex post facto Law shall be passed) คืออะไรครับ เขาห้ามผ่านกฎหมาย ที่มีลักษณะเปึน เอกซ์ โพสต์ เฟคโต ลอว์ (Ex post facto Law) อันนี้มีการตีความในคดีอยู่ ๒ คดีด้วยกัน ซึ่งเปึนคดีที่มีอายุเปึนร้อยป้ทั้งนั้นนะครับ ขออนุญาตบันทึกไว้ในการประชุม วันนี้นะครับ คดีที่ ๑ เขาเรียกว่า เฟลทเชอร์ วี เพค (Fletcher v. Peck) ๒ คนเขาทะเลาะกันครับ ในป้ ๑๘๑๐ อีกคดีหนึ่งชื่อคดี คอลเดอร์ วี บูล (Calder v. Bull) ๑๗๙๘ เขาได้ข้อสรุปครับว่า ห้ามบัญญัติใช้กฎหมายที่กําหนดให้การกระทําใดการกระทําหนึ่งเปึนความผิด ทั้งที่การกระทํานั้น ถูกต้องอยู่ในขณะกระทํา หรือกําหนดเพิ่มโทษหลังจากการกระทํานั้นได้เกิดขึ้นแล้ว หรือเปลี่ยนแปลงหลักเกณฑ์เรื่องพยานเพื่อทําให้การเอาผิดนั้นง่ายขึ้น สหรัฐอเมริกา เขาก็มีเรื่องนี้ครับ เขาไม่ได้จํากัดเฉพาะโทษอาญา ๕ ชนิดแบบรัฐธรรมนูญไทย ฝรั่งเศส พูดเอาไว้ครับ เปึนเรื่องเกี่ยวกับที่ตุลาการรัฐธรรมนูญฝรั่งเศสวินิจฉัยไว้ที่ ๘๒-๑๕๕ ๓๐ ตุลาคม ๑๙๘๒ เรื่องเกี่ยวกับภาษี เขาบอกว่าโทษทางภาษีนั้นก็ห้ามย้อน ไม่ได้ใช้เฉพาะโทษ อาญาอย่างเดียว ฝรั่งเศสเขาก็พูดอย่างนี้ครับ สุดท้ายเยอรมนี ศาลรัฐธรรมนูญของเยอรมนี ก็บอกเอาไว้ว่า การตรากฎหมายย้อนหลังไปนั้นใช้บังคับกับข้อเท็จจริงที่จบแล้วและเปึน ผลร้ายกับบุคคลทําไม่ได้ ซึ่งเขาก็ไม่ได้พูดในเรื่องของกฎหมายอาญา ซึ่งเปึนการตีความ แบบแคบ ผมไม่โทษศาลฎีกาครับ เพราะท่านตีความถูกต้องแล้วตามรัฐธรรมนูญ ผมไม่พูดหรอกว่าตุลาการรัฐธรรมนูญวันนี้ไม่ใช่เปึนศาลรัฐธรรมนูญ เพราะรัฐธรรมนูญไทย เขียนแบบนี้มานมนานแล้ว นี่คือสิ่งที่ตั้งเปึนข้อสังเกตว่าหากว่าเราศึกษาและมีเวลาดู รัฐธรรมนูญแบบละเอียด มีคณะกรรมการขึ้นมาสักชุดหนึ่งที่เรากําลังจะทํากันอยู่นี่ศึกษาว่า มันดีหรือไม่ดี แล้วรอเวลา ดูเวลามันตกผลึกแล้วจะเปึนอย่างไร อันนี้เห็นชัดแล้วมาตรา ๓๙ ว่าวันนี้โทษที่ไม่ใช่โทษอาญามันย้อนได้ แล้วก็เปึนปัญหาในสังคมชาติบ้านเมือง วันนี้ พูดในฐานะอยู่พรรคประชาธิปัตย์ก็ขอพูดเรื่องนี้ได้ เพราะว่าเปึนเรื่องที่ผิดปกติอยู่สําหรับ ประเทศไทยใช้เวลาสักนิดหนึ่ง เอาละครับ ผมขอพูดไปอีกสักประเด็นหนึ่งสั้น ๆ นิดเดียว มีคนว่าเหลือเกินว่ารัฐธรรมนูญ ป้ ๒๕๕๐ เกิดขึ้นจากปฏิวัติ แต่รัฐธรรมนูญ ป้ ๒๕๕๐ ผ่านการทําประชามตินะครับ คมช. หายใจไม่ทั่วท้องเหมือนกันกลัวว่าจะไม่ผ่าน ขอให้เรา เชื่อมันมีความศักดิ์สิทธิ์ วุฒิสภา ไปอีกสักประเด็นนะครับ ท่านบอกว่าวุฒิสมาชิกนั้นมาจาก การแต่งตั้งไม่เปึนธรรม ต่อสายอํานาจ ผมอยากให้ความคิดนี้มันตกผลึกสักนิดเถอะ ในรัฐธรรมนูญ ป้ ๒๕๕๐ รอสักหน่อยเถอะครับ รัฐธรรมนูญ ป้ ๒๕๔๐ วุฒิสมาชิกมาจาก การเลือกตั้งทั้งหมดกฎหมายผิดกี่ครั้ง ผ่าน ๒ สภามีกฎหมายผิด วันนี้วุฒิสภามาจาก การแต่งตั้ง มาจากบุคคลที่เขาคัดสรรและกลั่นกรองมาอยู่ส่วนหนึ่ง มันอาจจะดีก็ได้ แต่ดีหรือไม่ดีต้องรอดูตอนมันจบ ต้องรอครับ วันนี้ถึงต้องตั้งคณะกรรมาธิการชุดนี้ขึ้นมา แล้วหวังเปึนอย่างยิ่งว่าจะมีนักวิชาการ อาจารย์ที่ไม่เกี่ยวข้องแวะกับการเมืองมากนัก มาให้ความเห็นอย่างตรงไปตรงมา อยากเห็นภาพนี้เกิดขึ้นในการเมืองไทย อยากเห็น คณะกรรมาธิการชุดนี้เกิด แล้วก็อย่าเพิ่งเร่งแก้รัฐธรรมนูญนะครับ เพราะมันจะเกิดข้อกล่าวหา ว่าท่านแก้เพื่อปัองกันคดียุบพรรค แก้เพื่อปกปัองผลประโยชน์ของท่านอดีตนายกรัฐมนตรี รอสักนิดรอดูตกผลึก ตั้งคณะกรรมาธิการชุดนี้ให้ผมด้วย ขอบคุณครับท่านประธาน