นายไพจิต ศรีวรขาน นครพนม

ท่านประธานที่เคารพ กระผม ไพจิต ศรีวรขาน สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร จังหวัดนครพนม พรรคพลังประชาชน ร่างพระราชบัญญัติ ประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยผู้ตรวจการแผ่นดิน พ.ศ. .... ฉบับนี้ปึนกฎหมายที่นักการเมือง ที่สัมพันธ์อยู่กับพี่น้องประชาชนเฝัารอคอยจากการที่ได้เห็นการปฏิบัติต่อพี่น้องประชาชน ที่ได้รับความเดือดร้อนในการทําหน้าที่ของผู้แทนราษฎร ผมเห็นว่าเจตนารมณ์หลัก ของกฎหมายผู้ตรวจการแผ่นดินของรัฐสภาเดิมยังเปึนภารกิจหลักของร่างพระราชบัญญัติ ฉบับนี้อยู่ เราเห็นปัญหาที่เกิดขึ้นก็ปรึกษาหารือกันว่าจะทําอย่างไรเมื่อข้าราชการ ที่ทําภาระปฏิบัติหน้าที่ไม่ตรงไปตรงมา ร้องผู้แทน มีคณะกรรมาธิการศึกษาให้แก้ไข ก็ไม่ค่อยไปไม่ค่อยมา ท้ายสุดเราก็มีกฎหมายผู้ตรวจการแผ่นดินของรัฐสภาขึ้นสังกัด ผูกพันซึมซับต่อจิตวิญญาณในการทําหน้าที่เฉกเช่นความเดือดร้อนของผู้แทนราษฎร ผมภูมิใจในช่วงที่เห็นภารกิจที่ท่านทํามาจากป้ ๒๕๔๒ มาจนถึงป้ ๒๕๕๐ เวลา ๘ ป้ ภารกิจเหล่านี้เขาเรียกว่าผู้ตรวจการแผ่นดินของรัฐสภา ชุดนี้เปึนชุดที่ ๒ ก็ได้ทํา คุณประโยชน์กับคนยากคนจนอยู่เยอะ ถ้าดูภารกิจในการที่ท่านทํารายงานต่อสภา แต่ก็น่าเสียดายนะครับ มี ๓ ท่าน คณะกรรมการผู้ตรวจการแผ่นดิน ตัวท่านประธาน ต้องเคารพว่าท่านได้ทุ่มเททํางาน แล้วก็มีข้อที่น่ายกย่องทั้ง ๓ ท่าน แต่กรอบงานปัญหา ของประชาชนไม่ได้ลดน้อยถอยลง มันเปึนเพียงเบรก มันเปึนจุดเปลี่ยนที่จะไปกํากับ ควบคุมเจ้าหน้าที่ของรัฐที่ผู้แทนราษฎรไปเจอ ประชาชนไปเจอไปพบ เพราะฉะนั้นเมื่อตัด คําว่า ของรัฐสภา ออกไป ถ้าย้อนหลังไปดู ผมเข้าใจว่าคณะสมาชิกสภานิติบัญญัติแห่งชาติ คงจะเห็นว่าถ้าผูกพันกับเพียงรัฐสภา ภารกิจของประชาชนมันค่อนข้างมีมาก แต่ว่า ก็อยากให้มีกรอบงานที่เพิ่มขึ้นอีก ๓-๔ ส่วนที่เปึนงานใหญ่ ๆ ทั้งนั้น ผมไม่เห็นด้วย หรอกครับท่านประธาน ผมยังอยากให้องค์กรนี้ทุ่มเทเกี่ยวกับการร้องทุกข์แก้ปัญหา ของพี่น้องประชาชนที่ได้รับการปฏิบัติจากบรรดาส่วนราชการ ส่วนงานที่เกี่ยวข้อง ที่เกิดความเดือดร้อนต่อพี่น้องประชาชน ท่านประธานครับ เรื่องที่ต้องทําเพิ่มเติม ซึ่งเปึนเรื่องใหญ่ผมก็ไม่ได้ขัดข้อง ถ้าความเปึนมาว่าเลขาธิการสํานักงานผู้ตรวจการแผ่นดิน เผอิญได้รับแต่งตั้งไปเปึนคณะกรรมาธิการยกร่างรัฐธรรมนูญ แล้วก็เอาภารกิจอีก ๓-๔ อย่างมาเพิ่มเติมตามร่างกฎหมายที่เสนอเข้ามา เพื่อจะให้เปึนองค์กรที่ไปทําภารกิจ เพิ่มขึ้น ถ้าหากสามารถทําตามภารกิจอันที่ ๑ ได้ลุล่วง ปัญหาของพี่น้องประชาชนที่เรา ได้เฝัาได้คิดได้ยกร่างตั้งตุ๊กตาจนเปึนยกร่างกฎหมาย ต้องขออนุญาตกราบเรียน ท่านประธานว่า เมื่อป้ ๒๕๓๘ ผมเปึนประธานคณะกรรมาธิการกิจการสภาผู้แทนราษฎร มีท่านวันมูหะมัดนอร์ มะทา เปึนประธานสภาผู้แทนราษฎร ได้มีโอกาสไปดูงานการยกร่าง การทํา เพื่อจะแก้ไขปัญหาของพี่น้องประชาชนในเรื่องของผู้ตรวจการแผ่นดินของรัฐสภา หลายประเทศ เสร็จแล้วก็เห็นภารกิจการเติบโตที่เกิดขึ้นก็ยังไม่ได้ประเมินว่าได้บรรลุ ภารกิจหลัก ก็คือการร้องทุกข์ต่อการแก้ปัญหาแล้ว เพราะหลายส่วนที่ท่านไปตรวจไปดู ก็เกิดการตื่นเต้น เกิดการที่จะแก้ไข แต่หลายส่วนก็ยังไม่ได้ทําให้เกิดสมประสงค์กับพี่น้อง ประชาชนต่อสภาพปัญหาที่เกิดขึ้น ผมยกตัวอย่างครับท่านประธาน ผมอยากฝาก เรื่องการบุกรุกที่สาธารณะดงคัดเค้า ตําบลนาหนาด อําเภอธาตุพนม จังหวัดนครพนม ที่ท่านคณะกรรมการผู้ตรวจการแผ่นดินของรัฐสภาเดิมไปตรวจสอบ วันนี้ก็ยังบุกรุก เจ้าหน้าที่ตํารวจไม่กล้าจับกุม ท้ายสุดก็จะเปึนการยักย้ายถ่ายเขาไปยังกลุ่มนายทุน ปัญหาเหล่านี้มีเยอะแยะครับ ท่านประธานผู้ตรวจการแผ่นดินกรุณาช่วยติดตามดูว่า ภารกิจเหล่านี้อย่าให้เปึนลมพัดผ่าน พอท่านตรวจเสร็จเสนอข้อแก้ไข แล้วมีการติดตาม เพื่อจะไปทําให้มันเกิดการสมประโยชน์ของประชาชน นั่นคือความสําเร็จของเจตนารมณ์ ของกฎหมายในการมีผู้ตรวจการแผ่นดิน แม้นจะได้พัฒนามาเปึนผู้ตรวจการแผ่นดิน ที่ตัดคําว่า ของรัฐสภา ออก ในชั้นของการทํางานผมยังเชื่อว่าภารกิจการร้องทุกข์ร้องเรียน ความเดือดร้อนของพี่น้องประชาชนที่ได้รับจากเจ้าหน้าที่ของรัฐยังเปึนเรื่องหลักอยู่ ยังเปึนงานหลักของคณะกรรมการผู้ตรวจการแผ่นดิน ท่านประธานครับ ผมไม่เห็นด้วย ที่จะต้องเพิ่มภารกิจในเรื่องการที่จะต้องทําการตรวจสอบดําเนินการเกี่ยวกับจริยธรรม ตามภารกิจเพิ่มเติมมาของรัฐธรรมนูญ ป้ ๒๕๕๐ ฝากคณะกรรมาธิการได้ทบทวน ด้วยครับ แม้นว่าเราไม่สามารถที่จะแก้ไขรัฐธรรมนูญฉบับนี้ เพราะมีปัญหาอุปสรรค มากมาย แต่ว่าก็ยังเปึนภารกิจที่ไม่อยากให้เปึนภาระเพิ่มเติมเข้ามา เขียนไว้ค่อนข้าง ชัดว่าจะต้องกําหนดมาตรฐานแนวทางเกี่ยวกับการจัดทํามาตรฐานทางจริยธรรม ผมเข้าใจว่าแม้นท่านจะบอกว่าทํากรอบกว้าง ๆ แต่ว่าให้องค์กรที่เกี่ยวข้องไม่ว่าจะเปึน นักการเมืองหรือข้าราชการได้ไปกําหนดทํากันเอง แต่ว่าภารกิจอันนี้มันเปึนเรื่องละเอียดอ่อน ผมเข้าใจว่าแม้นจะเปึนนโยบายของรัฐบาลที่ผ่านมา มีการยกร่างว่าจะต้องยกมาตรฐาน คุณธรรมก็เปึนที่ถกเถียงกันอยู่ ผมคิดว่านักการเมืองก็มีสถาบัน นักการเมืองก็มีเกียรติ ไม่ใช่ผู้ร้ายชายโจร คนที่ใฝ์ฝันที่อยากเปึนนักการเมืองในหัวใจของประชาชนก็มี กรอบจริยธรรมที่เปึนแบบฉบับอยู่ไม่น้อย สภาผู้แทนราษฎรผมเข้าใจว่าวันนี้คณะกรรมการ ประมวลจริยธรรมที่ยกร่างกัน แม้นมีมาอยู่ทุกยุคทุกสมัย แต่คราวนี้ก็ทําละเอียดรอบคอบ จากสัดส่วนพรรคการเมือง ผมคิดว่าน่าจะเปึนมาตรการที่จะกํากับควบคุม หรือเปึนจารีต ที่จะกําหนดกรอบความประพฤติของฝ์ายการเมืองเรา แม้นบทลงโทษที่บอกว่าจะต้อง ดําเนินการในการจับกุม คุมขัง ดําเนินคดี ถ้าหากฝ์าฝ๋นมันมิได้เปึนรูปธรรม แต่ผมเชื่อว่า สถานะขององค์กรแต่ละองค์กรมีบรรทัดฐานในการดําเนินการ ท่านประธานครับ การกําหนดแต่งตั้งข้าราชการระดับสูงต้องเปึนไปตามระบบคุณธรรม นี่ก็เขียนไว้อีก ระบบคุณธรรม จริยธรรมขององค์กรเขามีผู้บริหารองค์กรนะครับ ผู้ตรวจการแผ่นดิน เข้าไปควบคุม เผลอ ๆ พวกเราที่จะไปยักย้ายถ่ายคนซึ่งเปึนภาระในการบริหารงานบุคคลเหมือนกัน ถ้าจะต้องเคร่งครัดตามกฎหมายมันจะไม่ก้าวล่วงเข้าไปแทรกแซงกันหรือ แล้วองค์กร จะอยู่อย่างไร กรอบมาตรฐานพวกนี้เปึนรายละเอียดทั้งหมด ผมจึงคิดว่าภารกิจเดิม ของผู้ตรวจการแผ่นดินก็หนักหนาสาหัสอยู่แล้ว ภารกิจในการที่จะมาเปึนผู้ดําเนินการ ทางวัฒนธรรมของผู้ดํารงตําแหน่งทางการเมืองและข้าราชการทั่วไป ผมคิดว่าเปึนภารกิจ ที่กว้างขวาง แบกโลกทั้งโลกเช่นเดียวกัน ท่านมีหัว ๆ ที่เขาเรียกว่า สูงสุดขององค์กรคือ ผู้ตรวจการแผ่นดิน ๓ ท่านครับ แค่เรื่องที่เปึนเรื่องร้องทุกข์ร้องเรียน ความทุกข์ของ ประชาชนที่ไม่ได้รับความเปึนธรรม ข้าราชการปฏิบัติไม่ถูก ปัญหาทั้งหลายก็ยังไม่ได้รับ การคลี่คลาย แม้นว่าจะได้พัฒนาขึ้น ๆ เปึนช่องความหวังที่ประชาชนได้มีเจ้าภาพ ในการแก้ปัญหา

เรื่องสุดท้าย ที่ผมเห็นว่าเปึนภารกิจที่เกินขีดความสามารถขององค์กรนี้ จะต้องเข้าไปทํา ไม่ว่าจะเปึนการตรวจสอบการละเลยการปฏิบัติหน้าที่โดยมิชอบ ด้วยกฎหมายขององค์กรตามรัฐธรรมนูญหรือองค์กรกระบวนการยุติธรรม นี่มีผู้บริหาร ชั้นยอดอยู่ ๓ คน ภารกิจเหล่านี้ที่จะไปตรวจองค์กรอิสระ ซึ่งพวกเราที่เปึนนักการเมือง เราก็ระมัดระวัง พูดคุยนําปัญหาเหล่านี้มาเพื่อจะให้เห็นว่ามันจะต้องมีการกํากับควบคุม ผมไม่เชื่อว่าองค์กรนี้จะเข้าไปตรวจสอบการปฏิบัติองค์กรตามรัฐธรรมนูญและกระบวนการ ยุติธรรมได้อย่างมีประสิทธิภาพเลย ผมฝากเรื่องนี้ให้กับคณะกรรมาธิการของพรรคการเมือง ที่จะต้องเข้าไปดูแลในรายละเอียด ท่านประธานครับ ความเปึนนักการเมืองก็อึดอัด ผมถามว่าทําไมต้องเขียนแบบนี้ ภารกิจเดิม ๆ มีแล้ว ผู้เสนอกฎหมายก็บอกเขียนตาม รัฐธรรมนูญ ป้ ๒๕๕๐ เราไม่สามารถที่จะก้าวไปสู่เหตุของปัญหา แต่ขณะเดียวกันบรรดา พรรคการเมืองพวกเรานี่แหละก็ต้องมาออกกฎหมายเพื่อให้สอดคล้องกับกฎหมายแม่ กฎหมายหลักคือรัฐธรรมนูญที่เราเห็นว่ายังจําเปึนต้องแก้ไขอยู่ ก็ไม่ทราบว่าจะเปึน ประการใด แม้นว่าในชั้นของการพิจารณาร่าง พ.ร.บ. ประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วย ผู้ตรวจการแผ่นดิน พ.ศ. ....องค์กรได้เสนอกฎหมายต่อสมาชิกสภานิติบัญญัติแห่งชาติ แล้วก็ผ่านการพิจารณาวาระ ๑ วาระ ๒ วาระ ๓ แต่ว่าองค์ประชุมไม่ครบ ผมกราบเรียน ต่อท่านประธานต่อท่านผู้บริหารองค์กรว่า มาตรฐานที่ผ่านสมาชิกสภานิติบัญญัติแห่งชาติ เช่นไร ก็โปรดอย่าได้ถือว่าสภาผู้แทนราษฎรจะต้องมีมาตรฐานแบบนั้น เรามีที่มาที่ต่าง ซึมซับต่อปัญหา แม้นว่าจะไม่สามารถลบภารกิจที่ ๒ เรื่องควบคุมจริยธรรม ลบภารกิจที่ ๓ ในการที่จะควบคุมตรวจสอบองค์กรอิสระและกระบวนการยุติธรรมเพิ่มเติมเข้ามา แต่ว่าขอให้ดูภารกิจหลัง ๆ ให้มีการแก้ไขเปลี่ยนแปลงให้ไปสู่ภารกิจหลักที่เราไม่มีที่พึ่ง ผมก็หวังว่าคณะกรรมาธิการจะได้ใช้เวลาในการพิจารณาแทนพวกกระผมซึ่งเสนอ ความเห็นไว้เพียงเท่านี้แม้ว่าจะไม่รับทั้งหมด แต่ว่าผู้แทนราษฎรก็เห็นว่าเปึนกฎหมาย ประกอบรัฐธรรมนูญ เสียงหนึ่งที่หายไปก็มีความสําคัญ ผมไม่อยากให้ผ่านสภา แบบเสียงไม่ครบ เพราะฉะนั้นก็มีความระมัดระวังกันว่าการเสนอในวาระ ๑ วาระ ๓ กลับมา ส่วนใดที่ปรับออกได้ให้ปรับออก ส่วนใดที่แก้ไขให้เปึนประชาธิปไตยให้ทําเต็มกําลัง ความสามารถ ผมหวังเช่นนั้นครับ ขอบพระคุณครับ