ผู้ช่วยศาสตราจารย์พีรยศ ราฮิมมูลา อภิปรายปัญหาความไม่สงบในจังหวัดชายแดนภาคใต้ โดยชี้ว่าปัญหานี้เป็นภาระของทั้งประเทศและเสนอแนวทางแก้ไขเชิงวิชาการเพื่อหยุดยั้งขบวนการแบ่งแยกดินแดน
กราบเรียนท่านประธาน สภาผู้แทนราษฎรที่เคารพ กระผม ผู้ช่วยศาสตราจารย์พีรยศ ราฮิมมูลา สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร แบบสัดส่วน พรรคประชาธิปัตย์ ก่อนอื่นก็ต้องขอขอบคุณท่านประธานที่เป่ดโอกาสให้กระผม ได้ทําหน้าที่ในวันนี้ อันสืบเนื่องมาจากญัตติปัญหาความไม่สงบในจังหวัดชายแดนภาคใต้ เราได้มีการพูดคุยกันตั้งแต่เมื่อวานและมีเพื่อนสมาชิกผู้ทรงเกียรติทั้ง ๒ ฝ์าย ทางฝ์ายรัฐบาล และฝ์ายค้านได้อภิปรายไปหลายท่านแล้ว สําหรับในส่วนของกระผมในวันนี้จะขออนุญาต นําเสนอข้อมูลในเชิงวิชาการ และเสนอแนะทางรัฐบาล ท่านประธานที่เคารพ สถานการณ์ ในจังหวัดชายแดนภาคใต้เปึนที่ทราบกันดีอยู่แล้วว่ามันมีความรุนแรงนับตั้งแต่ป้ ๒๕๔๔ ถึงปัจจุบันนี้ยังไม่มีทีท่าว่าจะจบลงได้อย่างไร หลายท่านได้นําเสนอข้อมูลเกี่ยวกับปัญหา ต่าง ๆ ในส่วนของกระผมก็เช่นเดียวกัน บางครั้งสิ่งที่กระผมจะนําเสนอในวันนี้อาจจะไม่เคย ได้ยินมาก่อน หรือบางท่านอาจจะทราบมาแล้วเปึนบางส่วน นั่นก็คือการพัฒนาการ ของขบวนการแบ่งแยกดินแดนในจังหวัดชายแดนภาคใต้ นับตั้งแต่อดีตมาถึงปัจจุบันนี้ ขบวนการแบ่งแยกดินแดนในจังหวัดชายแดนภาคใต้นั้นได้พัฒนามาถึงขั้นที่จะนําไปสู่ การเปลี่ยนแปลงพื้นที่จังหวัดชายแดนภาคใต้ ปัญหาจังหวัดชายแดนภาคใต้ไม่ใช่ปัญหาของพี่น้องใน ๓ จังหวัด ณ วันนี้ เปึนปัญหาของ คนไทยและประเทศไทยทั้งประเทศ ถ้าเรายอมรับว่าดินแดนส่วนนั้นเปึนประเทศไทย มันเปึน ภาระหน้าที่ของคนไทยทุกคนที่อยู่ในประเทศนี้ต้องให้ความสนใจ ต้องให้ความสําคัญกับ เหตุการณ์ที่กําลังเกิดขึ้นในจังหวัดชายแดนภาคใต้ การพัฒนาการแนวความคิดขบวนการ แบ่งแยกดินแดนในอดีตนั้นอยู่เฉพาะกลุ่มบางกลุ่ม เฉพาะคนบางคนเท่านั้นเอง แต่ในปัจจุบันนี้ ได้เปลี่ยนบทบาทจากคนกลุ่มหนึ่งไปสู่อีกหลาย ๆ กลุ่ม โดยเฉพาะอย่างยิ่งในกลุ่มปัญญาชน รุ่นใหม่ อันนี้เปึนสิ่งที่กระผมวิตกกังวลว่าถ้าหากว่ารัฐบาลไม่ให้ความสนใจและไม่ให้ ความสําคัญ ในระยะหลัง ๆ เราได้ยินมีผู้ที่รับผิดชอบด้วยการแก้ไขปัญหาบางท่านว่าจะมี การเจรจาไหม หรือจะมีการพูดคุยกันไหม ประเด็นตรงนี้อย่ามองข้ามนะครับ สิ่งเหล่านี้ มันมีการพัฒนา สาเหตุของการพัฒนานั้นมันมีสาเหตุอยู่หลายประการ จากการเปลี่ยนแปลง ของสถานการณ์การเมืองระหว่างประเทศก็เปึนส่วนหนึ่ง นับตั้งแต่การปฏิวัติอิสลาม ในประเทศอิหร่าน ป้ ค.ศ. ๑๙๗๘-๑๙๗๙ แม้ว่าประเทศอิหร่านจะเปึนประเทศมุสลิม นับถือนิกายชีอะห์ แต่ในสายตาของบรรดาปัญญาชนมุสลิมจากทุกมุมโลกได้มองตรงกันว่า อิหม่ามโคไมนี ในฐานะเปึนผู้นําการเปลี่ยนแปลงประเทศอิหร่านนําไปสู่การปฏิวัติอิสลาม ขึ้นมาในป้ที่กระผมได้กล่าวไว้แล้วนั้น กลายเปึนสัญลักษณ์ที่สําคัญในกลุ่มปัญญาชน มุสลิมว่าเปึนผู้ที่กล้าหาญต่อกรกับประเทศมหาอํานาจตะวันตกจนกลายเปึนหรือมีอิทธิพล ต่อบรรดาปัญญาชนมุสลิมจากทุกมุมโลก ประเทศไทยของเราก็เช่นเดียวกันคงไม่พ้นจาก กระแสแนวความคิดอันนั้น
เหตุผลที่ ๒ การเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นในประเทศสหรัฐอเมริกาในวันที่ ๑๑ กันยายน ป้ ๒๐๐๑ ที่หลาย ๆ คนคิดไม่ถึงว่าจะเกิดสิ่งเหล่านี้ขึ้นมาใจกลางหัวใจของ ชาวอเมริกันก็คือ การถล่มตึกเวิลด์ เทรด เซนเตอร์ (World Trade Center) ก็นําไปสู่การเปลี่ยนแปลง อีกระดับหนึ่งของการเมือง นํามาสู่ประเทศไทยเช่นเดียวกัน เพราะฉะนั้นตรงนี้ผมอยากจะ ให้ท่านประธานและเพื่อนสมาชิกผู้ทรงเกียรติทุกท่านที่อยู่ตรงนี้ต้องให้ความสําคัญครับ เพราะว่าการพัฒนาการแนวความคิดแบ่งแยกดินแดนจากอดีตมาจากกลุ่มเล็ก ๆ ที่ผม กล่าวไปแล้ว อันเกิดมาจากการดําเนินนโยบายของรัฐบาลในสมัย ฯพณฯ สฤษดิ์ ธนะรัชต์ ขออภัยที่เอ่ยนามตรงนี้ ได้รับรายงานจากอดีตนายอําเภอคนหนึ่งจากอําเภอสุไหงปาดี เขียนรายงานถึงนายกรัฐมนตรีสฤษดิ์ ธนะรัชต์ ว่าสถาบันการศึกษาปอเนาะเปึนแหล่งซ่องสุม ขบวนการแบ่งแยกดินแดน ทําให้รัฐบาลของ ฯพณฯ สฤษดิ์ ธนะรัชต์ ได้ดําเนินนโยบาย ที่จะจัดระเบียบสถาบันปอเนาะ โดยมอบให้กระทรวงศึกษาธิการดําเนินการปฏิรูปสถาบัน ปอเนาะ ให้บรรดาปอเนาะทั้งหลายจดทะเบียนกับกระทรวงศึกษาธิการเพื่อสะดวกในการ ที่จะกํากับดูแลและจะให้เงินสนับสนุน เริ่มตั้งแต่ป้ ๒๕๐๓ ผมจําได้ครับในการศึกษาวิจัย ของผมในระดับปริญญาเอก ผมได้ค้นพบข้อมูลว่าป้ ๒๕๐๐ สถาบันปอเนาะในพื้นที่ จังหวัดชายแดนภาคใต้รวมกับ ๔ อําเภอของจังหวัดสงขลามีทั้งหมด ๕๕๐ โรง หลังจาก รัฐบาลสฤษดิ์ ธนะรัชต์ ได้ดําเนินนโยบายในเชิงบังคับให้สถาบันปอเนาะจดทะเบียนกับ กระทรวงศึกษาธิการ ทําให้สถาบันปอเนาะจาก ๕๕๐ โรง ที่กระผมกล่าวไปแล้ว ๑๕๐ โรง ประท้วงรัฐบาลด้วยการป่ดไม่ดําเนินการเรียนการสอนในสถาบันปอเนาะ จาก ๑๕๐ โรง มีปอเนาะหนึ่งไม่เพียงแต่ป่ดตัวเองประท้วงรัฐบาลไม่สอนหนังสือ แต่ยังประกาศต่อสู้กับ อํานาจรัฐ ปอเนาะนี้อยู่ที่อําเภอรือเสาะ จังหวัดนราธิวาส ชาวบ้านที่นั่นเรียกว่า ปอเนาะปะโด โต๊ะครู ซึ่งเปึนผู้ดําเนินการสอนในสถาบันปอเนาะนี้ชื่อ ฮัจญีฮาซัน อับดุลการิม บินฮาซัน ท่านได้ ชักชวนลูกศิษย์ผู้สนับสนุนของท่านตัดสินใจเข้าป์า จับอาวุธเข้าป์าประกาศต่อสู้กับอํานาจรัฐ เพราะว่าท่านการิม บินฮาซัน มองว่ารัฐบาลเข้ามาก้าวก่ายในสถาบันของเขา อย่าลืมนะครับ ท่านผู้มีเกียรติในสภาแห่งนี้ทุกท่านนะครับว่า ปอเนาะนั้นเปึนสถาบันการศึกษาที่มีอยู่ใน พื้นที่จังหวัดชายแดนภาคใต้มาเปึนเวลาหลายร้อยป้มาแล้ว และจากข้อมูลที่กระผม ได้ศึกษามาสถาบันการศึกษาปอเนาะนี้ได้ดําเนินมาไม่ต่ํากว่าสามสี่ร้อยป้ นับตั้งแต่ศาสนา อิสลามได้เข้ามาสู่บริเวณเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ได้มีพ่อค้าวาณิชย์จากประเทศอาหรับ เข้ามาสู่ในดินแดนปัตตานีก็ได้นําศาสนาอิสลามมาถ่ายทอดบริเวณนั้น ทําให้ประชาชน ในบริเวณนั้นจากนับถือศาสนาฮินดู พราหมณ์ พุทธ มาก่อนหันมานับถือศาสนาอิสลาม ได้สนใจในหลักการคําสอนของอิสลาม จึงมีการเรียนการสอนศาสนาอิสลามขึ้นมา สถาบันการศึกษาปอเนาะจึงถือว่าเปึนสถาบันการศึกษาและสถาบันศาสนาในตัวที่ถูก จําลองมาตั้งแต่อดีตกาลในสมัยท่านศาสดามูฮัมมัดซึ่งเปึนศาสดาสุดท้ายของอิสลาม ได้ถือกําเนิดในยุคนั้น ที่ศาสดามูฮัมมัดได้ดํารงชีวิตอยู่ในมักกะห์ และเผยแพร่ศาสนาอิสลาม เปึนเวลา ๑๓ ป้ หลังจากนั้นท่านได้รับบัญชาการจากพระผู้เปึนเจ้าให้มีการอพยพ หรือ ฮิจญ์เราะห์ในภาษาอาหรับไปสู่นครมาดีนะห์ เมื่อท่านไปสู่นครมาดีนะห์สิ่งแรกที่ท่านศาสดา มูฮัมมัดได้ดําเนินการก็คือเปึนจริยวัตรของท่าน ในภาษาอาหรับเรียกว่า ซุนนะตุ้ลนบี ก็คือ จริยวัตรของท่านศาสดา ก็คือการสร้างมัสยิด บรรดาผู้ศรัทธาต่อศาสนาอิสลามทุกสารทิศ ในตะวันออกกลางที่ต้องการรับนับถือศาสนาอิสลาม โดยคํากล่าวปฏิญาณตนกับต่อหน้า ท่านศาสดาก็ได้หลั่งไหลเข้ามาสู่นครมาดีนะห์ ผู้คนที่เดินทางมาจากทุกสารทิศมาปลูก กระโจมหรือทําบ้านเล็ก ๆ รอบ ๆ มัสยิดที่ท่านศาสดาได้สร้าง ตรงนี้คือแบบจําลองของปอเนาะ ที่ถูกนํามาสู่ในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ และจากการศึกษาของทั้งนักวิชาการ ในประเทศไทยทั้งตะวันตกยอมรับว่าสถาบันการศึกษาปอเนาะนั้นถือกําเนิดในดินแดน ปัตตานีเปึนแห่งแรก จากจุดตรงนี้เปึนจุดที่เราต้องให้ความสําคัญให้ความสนใจว่าสถาบัน การศึกษาปอเนาะนั้นจึงกลายเปึนมรดกอันสําคัญของพ่อแม่พี่น้องในพื้นที่จังหวัดชายแดนภาคใต้ การที่รัฐบาลสฤษดิ์ ธนะรัชต์ ไม่เข้าใจประวัติศาสตร์ความเปึนมาของสถาบันปอเนาะ และเข้าไปแทรกแซงกิจการของสถาบันปอเนาะในขณะนั้นนําไปสู่การต่อต้านความไม่พอใจ ของบรรดาโต๊ะครูหรือเจ้าของโรงเรียน จึงเกิดปฏิกิริยามากมายนะครับ นําไปสู่ที่เราเรียกว่า กบฏผู้นําศาสนาในบางยุคบางสมัยเพราะสถาบันการศึกษาตรงนี้ เพราะฉะนั้นก่อนที่ การศึกษาภาษาไทยจะเข้าไปสู่ในดินแดนจังหวัดชายแดนภาคใต้หรือในปัตตานีนั้น การเรียน การสอนของบรรดาพี่น้องมุสลิมในพื้นที่ตรงนั้นจะผ่านการเรียนการสอนในสถาบันปอเนาะ เพราะฉะนั้นปอเนาะไม่ใช่โรงเรียนครับ ท่านสมาชิกผู้ทรงเกียรติ ปอเนาะไม่ใช่โรงเรียน ถ้าเรามองภาพของโรงเรียนจะมีห้องเรียน มีกระดานดํา จะต้องกําหนดระยะเวลาผู้ที่เข้าเรียน อายุผู้เข้าเรียน จะจบตอนไหนอย่างไร สถาบันการศึกษาปอเนาะถ้าผมจะเปรียบเทียบให้ ท่านประธานและสมาชิกผู้ทรงเกียรติในสภาแห่งนี้ได้รับทราบได้เข้าใจพร้อมกัน มันเปึนสํานัก ถ้าจะเปรียบถ้าเราดูหนังจีนก็คือสํานักเส้าหลิน บู๊ตึ๊ง อะไรต่าง ๆ เหล่านี้ เพราะฉะนั้นคนที่มีความรู้ที่เขาเรียกว่าโต๊ะครูเจ้าของโรงเรียน โดยทั่วไปแล้วจะมีความรู้พื้นฐาน ของอิสลามทุก ๆ สถาบันปอเนาะ แต่โต๊ะครูหรือเจ้าของโรงเรียนจะมีความเชี่ยวชาญ สาขาใดสาขาหนึ่ง เพราะฉะนั้นจึงไม่แปลกใจนะครับ ผู้ที่เข้ามาเรียนหรือมาศึกษาในสํานัก ของปอเนาะหรือสถาบันปอเนาะจะอยู่ปอเนาะนั้นสัก ๒ ป้ ๓ ป้ ไปเรียนสาขาวิชานี้ เมื่อคิดว่าตัวเองมีความรู้เพียงพอแล้วอาจจะย้ายไปอยู่ในสถาบันปอเนาะอื่นอีกต่อไป เพื่อที่จะได้เรียนรู้วิชาอื่น ๆ อันนี้แหละครับเปึนมรดกที่สําคัญในความรู้สึกของพ่อแม่พี่น้อง ประชาชนในพื้นที่จังหวัดชายแดนภาคใต้ เมื่อรัฐบาลดําเนินการปฏิรูปสถาบันปอเนาะ นําไปสู่ การแปรสภาพสถาบันการศึกษาปอเนาะเปึนโรงเรียนเอกชนสอนศาสนาอิสลามนับตั้งแต่ ป้ ๒๕๐๓ ถึงป้ ๒๕๑๒ ในเชิงแกมบังคับ ให้นําหลักสูตรภาษาไทยเข้าไปในสถาบันการศึกษา ปอเนาะ ในระยะแรกก็ได้รับการต่อต้านจากเจ้าของโรงเรียน เพราะเจ้าของโรงเรียนหรือ โต๊ะครูนั้นมีความรู้สึกว่า สถาบันปอเนาะคือสถาบันทั้งศาสนาและสถาบันการศึกษา ซึ่งเกี่ยวข้องกับหลักศาสนาอิสลาม ผลิตคนเพื่อให้มีความรู้ความเข้าใจในจริยธรรม และคุณธรรม อิสลามสร้างคนให้เปึนคนดี เมื่อถูกกล่าวหาว่าเปึนแหล่งซ่องสุมขบวนการ แบ่งแยกดินแดนโดยไม่ได้แยกว่าสถาบันปอเนาะไหนบ้าง อันนี้คือลักษณะของการเหวี่ยงแห จึงนําไปสู่ปฏิกิริยาที่ไม่พอใจของบรรดาเจ้าของโรงเรียนหรือโต๊ะครู เมื่อโรงเรียนปอเนาะ หรือสถาบันปอเนาะได้แปรสภาพเปึนโรงเรียนเอกชนสอนศาสนาอิสลามก็จะต้องยอมรับ การปฏิรูปการศึกษาของกระทรวงศึกษาธิการ เพราะฉะนั้นต้องนําวิชาสามัญเข้าไป ในระยะแรก ยังอนุโลม ยังอนุญาตให้จดทะเบียนแล้วก็เรียกว่าโรงเรียนเอกชนสอนศาสนาอิสลามเรียน เฉพาะศาสนาอิสลามอย่างเดียว แต่ต่อมาก็มีการที่ผมกล่าวไว้แล้วเชิงบังคับให้เอาหลักสูตร ภาษาไทยเข้าไป ในระยะแรก ๆ ก็ได้รับการต่อต้าน เพราะมีความรู้สึกว่าการนําวิชาอื่น ๆ เข้าไปสู่ในสถาบันศาสนาที่เขามีความเคยชินเฉพาะในเรื่องของศาสนาจะมองว่ามันเปึน การแทรกแซง และครูอาจารย์ที่เปึนสุภาพสตรีที่ไม่ใช่เปึนมุสลิมเข้าไปเปึนครูสอนภาษาไทย ในสถาบันปอเนาะ ต้องขออภัยท่านสมาชิกผู้ทรงเกียรติตรงนี้ด้วยนะครับ ท่านนุ่งกระโปรง สั้น ๆ ใส่เสื้อแขนสั้นเข้าไปในสถาบันศาสนา ในความรู้สึกของประชาชนตรงนั้นมองว่า ไม่ให้เกียรติ เปึนการดูถูกดูแคลนจึงเกิดปฏิกิริยา บางสถาบันปอเนาะที่ยอมรับแปรสภาพ ไปแล้วก็จะพูดคุยกับอาจารย์และครูที่เปึนสุภาพสตรีว่าท่านไม่ต้องมาสอนก็ได้ ถึงเวลาท่านมารับ เงินเดือน เราจะเซ็นให้ อันนั้นคือในระยะแรก แต่ปัจจุบันนี้ทุกอย่างก็เข้ารูปเข้ารอยแล้ว ในระยะแรก ๆ นั้นแน่นอนครับ เพราะว่าต่างคนต่างไม่เข้าใจ แต่การกล่าวหาใส่ร้ายมันยัง ไม่ได้หมด แม้อดีตผ่านไปแล้วหลายสิบป้ มาถึงวันนี้เราก็จะเห็นรายงานจากหน่วยงานของรัฐ ในพื้นที่จะกล่าวหาสถาบันปอเนาะ จริง ๆ ตรงนี้ผมอยากจะทําความเข้าใจกับท่านประธาน และสมาชิกผู้ทรงเกียรติ บางท่านอาจจะยังไม่เข้าใจตรงนี้ สถาบันปอเนาะอันใดที่แปรสภาพ เปึนโรงเรียนเอกชนสอนศาสนาอิสลามและรับหลักสูตรสามัญเข้าไปแล้ว อันนี้กรุณา อย่าเรียกสถาบันปอเนาะอีกต่อไป เพราะโรงเรียนเอกชนสอนศาสนาอิสลามที่รับวิชาสามัญ เข้าไปมีทั้งวิชาศาสนาและวิชาสามัญ หมดสภาพความเปึนสถาบันปอเนาะแล้ว จิตวิญญาณ ตรงนั้นมันหมดไปแล้ว เพราะเหมือนโรงเรียนเอกชนทั่ว ๆ ไป อย่างเช่น คริสเตียน อัสสัมชัญ เพราะมีระบบการสอบเข้าไปเรียน มีระยะเวลาการกําหนดชั้นเรียน มีหลักสูตรชัดเจน ซึ่งแตกต่างกับสถาบันปอเนาะเดิม มันขึ้นอยู่กับโต๊ะครูหรือเจ้าของโรงเรียนจะเปึนผู้กําหนดว่า คุณเรียนอยู่ชั้นไหน ๆ หลักสูตรนี้เขาจะพิจารณาอยู่ที่โต๊ะครูคนเดียวจะเปึนผู้ตัดสิน และอีกข้อหนึ่ง ข้อสังเกตที่ ๒ ในสถาบันปอเนาะเดิมนั้นไม่มีคําว่า อุสตาซ ครับ อุสตาซ เปึนภาษา อาหรับ ถ้าแปลเปึนภาษาอังกฤษก็คือ โปรเฟสเซอร์ (Professor) ศาสตราจารย์ อันนี้เป่ด ดิกชันนารี่ (Dictionary) ดูได้เลยนะครับ อุสตาซ นี่ถ้าไปเป่ดดิกชันนารี่อาหรับ-อิงลิช (Arab-English) ก็จะแปลว่า โปรเฟสเซอร์ เปึนศาสตราจารย์คนที่สอน จะมีเฉพาะในโรงเรียนเอกชนสอน ศาสนาอิสลาม เพราะฉะนั้นเวลาข่าวที่ออกไปมักจะสร้างความสับสน มักจะสร้างความไม่พอใจ ไม่สบายใจแก่บรรดาโต๊ะครูซึ่งเปึนเจ้าของโรงเรียนและเจ้าของสถาบันปอเนาะ และปอเนาะมี ๒ อย่างครับ ปอเนาะที่เปึนวากัฟ ก็คือการบริจาคโดยประชาชน ช่วยกันสร้างขึ้นมา อีกลักษณะหนึ่งก็คือเปึนที่ดินของโต๊ะครูแล้วผู้มีความรู้ และชาวบ้าน ช่วยมาสร้างอาคารสําหรับลูกหลานที่เขาจะมาเรียน อันนี้ต้องแยกให้ชัดเจน เวลาข่าว ที่ออกมามักจะมองว่า โรงเรียนปอเนาะ ซึ่งคําว่า โรงเรียนปอเนาะ มันก็ผิดแล้ว ต้องเรียก สถาบันปอเนาะ ตรงนี้อยากจะให้ทางท่านประธานฝากไปยังผู้ที่มีส่วนในการแก้ไข ปัญหาจังหวัดชายแดนภาคใต้ต้องแยกแยะประเด็นให้ชัดเจน ทุกครั้งที่เกิดเหตุการณ์ ความรุนแรง มักจะโยนว่าสถาบันปอเนาะ โรงเรียนปอเนาะ อยู่เบื้องหลังก่อความวุ่นวาย เปึนแนวร่วมขบวนการแยกดินแดน ผมไม่ได้รับประกันว่าทุกสถาบันปอเนาะจะบริสุทธิ์ ทั้งหมด มันแน่นอนครับสถาบันปอเนาะดั้งเดิมที่มีเหลืออยู่ในพื้นที่จังหวัดชายแดน ปัจจุบันนี้คงไม่เกินประมาณ ๕๐–๖๐ สถาบันเท่านั้นเอง นอกนั้นได้แปรสภาพเปึน โรงเรียนเอกชนเกือบทั้งหมดแล้ว และได้รับข้อเสนอของทางกระทรวงศึกษาธิการ เข้าไปในลักษณะของ ๑๕ (๑) (๒) ได้รับการสนับสนุนจากรัฐบาล โดยคํานวณนักศึกษา และนักเรียนที่เรียนอยู่ในโรงเรียนเอกชนสอนศาสนาอิสลามนั้นรัฐบาลจะให้รายหัว สมมุตินักศึกษาหรือนักเรียนที่เรียนโรงเรียนเอกชนสอนศาสนาอิสลามมี ๑๐๐ คน รัฐบาลก็จะสนับสนุนเปึนรายหัว หัวละ ๑๐,๐๐๐ บาทต่อป้ ในขณะเดียวกันบรรดาครู อาจารย์ที่สอนในวิชาสามัญที่มีวุฒิระดับปริญญาตรีก็จะจ้างตามอัตราวุฒิปริญญาตรี โดยการสนับสนุนของรัฐบาล อันนี้จะแยกแยะความเข้าใจที่สับสนมาตั้งนานแล้ว ในวงการของเราในประเทศไทย โดยเฉพาะการพาดพิงพูดถึงสถาบันปอเนาะกับ โรงเรียนเอกชน เราสับสน อันไหนที่ไม่มีการเรียนวิชาสามัญ สอนศาสนาอิสลาม อย่างเดียว อันนั้นเราเรียกว่าสถาบันปอเนาะ ส่วนปอเนาะเดิมที่แปรสภาพเปึน โรงเรียนเอกชนกรุณาเรียกว่า โรงเรียนเอกชน และในโรงเรียนเอกชนนั้นมีทั้งอุสตาซ มีทั้งครูที่สอนภาษามลายู และมีการสอนภาษาไทยวิชาสังคม คณิตศาสตร์ วิทยาศาสตร์ ทั่วไป อันนี้อย่าไปสับสน ทีนี้อันสืบเนื่องมาจากการปฏิรูปการศึกษาหรือสถาบันปอเนาะ ในยุคนั้นทําให้บรรดาคนที่ศึกษาในสถาบันปอเนาะมีความไม่สบายใจว่าเสรีภาพ ในการศึกษาในอดีตที่เขาเคยมีอยู่ เขาก็ตัดสินใจเดินทางไปสู่ประเทศมุสลิมหลายประเทศ ไม่ว่าจะเปึนในตะวันออกกลาง ในเอเชียใต้ จะเปึนปากีสถาน ในอินเดีย และเอเชีย ตะวันออกเฉียงใต้ ในมาเลเซีย อินโดนีเซีย บุคคลเหล่านี้ในยุคแรกเดินทางไปแสวงหา ความรู้ด้านศาสนาเปึนส่วนใหญ่ การที่ทางราชการได้ระแวงกลุ่มบุคคลที่ศึกษาอยู่ใน สถาบันปอเนาะ ยังไม่ได้จบแค่นั้น เมื่อเขาเดินทางไปสู่ดินแดนที่ผมกล่าวไปแล้ว ยังติดตามในลักษณะของการเช็คว่าบุคคลนี้ไปเรียนประเทศไหนอย่างไร ก็จะลงชื่อไว้ ในบัญชีดํา ข้อเท็จจริงเปึนอย่างไร อันนี้เปึนหน้าที่ของฝ์ายรัฐจะต้องไปตรวจสอบ ในอดีตตรงนั้น เมื่อเขาไปเรียนแล้วเราทราบว่าเขาเดินทางไปเรียน แต่เมื่อเขาสําเร็จ การศึกษาแล้ว ท่านประธานที่เคารพ เราไม่เคยติดตามเลยว่าคนเหล่านี้เมื่อจบแล้ว เขาไปไหน เราไม่เคยสนใจเลยนะครับ แต่ผมก็ดีใจในระยะหลัง ๆ ทางรัฐบาลหลายยุค หลายสมัยได้ให้ความสําคัญตรงนี้ ได้ส่งตัวแทนของรัฐบาลไม่ว่าจะเปึนสมาชิก สภาผู้แทนราษฎร บางกรรมาธิการวุฒิสภาก็ได้เดินทางไปเยี่ยมเยียนนักศึกษาที่อยู่ใน ประเทศตะวันออกกลาง ในอินโดนีเซีย มาเลเซีย ในปากีสถานในระยะไม่กี่ป้นี้เอง เมื่อเขาไปเรียนจบแล้ว เขาไม่กล้ากลับมาท่านประธานครับ เพราะอะไรครับ เพราะข่าว ที่ปล่อยไป ข้อเท็จจริงนั้นผมไม่กล้ายืนยันว่าบุคคลเหล่านี้กลายเปึนแนวร่วมขบวนการ แบ่งแยกดินแดน ๒. เมื่อสําเร็จการศึกษาในประเทศต่าง ๆ ที่ผมกล่าวไปแล้ว ก.พ. (สํานักงานคณะกรรมการข้าราชการพลเรือน) ไม่ยอมรับวุฒิการศึกษาของเขา นี่คือประเด็นสําคัญ เมื่อเขาสําเร็จการศึกษาแล้วเขาไม่กล้ากลับมา เขาไปไหนครับ เขาก็ เดินทางไปยังประเทศเพื่อนบ้านของเรา บางคนที่คิดจะก้าวหน้าอาจจะแสวงหาอาชีพ ที่เหนือกว่าอาจจะเดินทางไปสู่ประเทศยุโรป ประเทศอเมริกา ถ้าผมจะกล่าวตอนนี้คือ ประเทศเยอรมนี ประเทศสวีเดนซึ่งเปึนศูนย์กลางของปัญญาชนมุสลิมที่เขาสําเร็จการศึกษา จากดินแดนตะวันออกกลางจากเอเชียใต้ เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ปัจจุบันนี้หลังจากสิ่งที่ กระผมได้กล่าวไปแล้วว่าอิทธิพลของการปฏิวัติอิสลามในอิหร่าน เหตุการณ์เกิดขึ้นใน ประเทศสหรัฐอเมริกา ๑๑ กันยายนมันเปึนการกระตุ้นบรรดาปัญญาชนที่มาจากดินแดน ส่วนนั้นที่อยู่ในยุโรปได้จัดตั้งสมาคม ผมขออนุญาตท่านประธานนิดหนึ่งผมมีเอกสารนะครับ เว็บไซต์ (Web site) ก็มีอยู่ในนี้ ผมจะแสดงให้ท่านประธานได้เห็นภาพบางภาพนะครับ กิจกรรมของนักศึกษาปัตตานีเขาตั้งกลุ่มว่า สมาคมนักศึกษาปฏิวัติรัฐปัตตานี อยู่ในสวีเดน อยู่ในเยอรมัน อยู่ในอเมริกากลาง ตะวันออกกลาง นี่ครับภาพกิจกรรมหลายภาพอยู่ในนี้ การตั้ง การแสดงวัฒนธรรมของปัตตานี อันนี้เปึนจุดสําคัญเราอย่ามองข้าม การที่เราจะแก้ไข ปัญหาในจังหวัดชายแดนภาคใต้เฉพาะในประเทศ แต่ถ้าเราไม่สามารถที่ไปพูดคุยกับบุคคล เหล่านี้ซึ่งมันเปึนมันสมองของประชาชนในพื้นที่ตรงนั้น เราอย่าไปมองเพียงประเทศ ข้ามแม่น้ําสุไหงโก-ลก ข้ามด่านสะเดาเข้าไป ข้ามด่านจังโหลนของจังหวัดสตูล มันกระจาย ไปอยู่ในยุโรปเปึนหลัก จากข้อมูลที่กระผมได้ศึกษามากลุ่มสมาคมนักศึกษาปฏิวัติปัตตานี ที่อยู่ในสวีเดนเสียงของเขาแม้จะพูดเบาแต่ก็ดังในกลุ่มขององค์กรมุสลิมโลก ส่วนที่เยอรมนี ที่อยู่ในมิวนิกและฮัมบรูก ตรงนั้นเปึนแหล่งเศรษฐกิจที่สําคัญที่เขาทํากิจการโรงแรม กิจการอะไร อันนี้เป่ดเผยนะครับ เว็บไซต์เราสามารถดูได้ แต่เสียดายวันนี้ท่านรัฐมนตรีว่าการ กระทรวงมหาดไทยไม่อยู่ ณ ตรงนี้ ที่ท่านได้พูดว่าท่านเคยลี้ภัยไปอยู่ที่เดนมาร์ก ท่านอาจจะ เคยพูดคุยกับคนไทยและเมื่อท่านมาดํารงตําแหน่งเปึนรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย ท่านก็พูดว่ามีคนไทยจากสวีเดนติดต่อขอเจรจากับท่าน ผมไม่แน่ใจว่าท่านรัฐมนตรีว่าการ กระทรวงมหาดไทยได้รับรู้ข้อมูลต่าง ๆ เหล่านี้มากน้อยแค่ไหน เพราะฉะนั้นประเด็นที่เรา ถกเถียงกันในประเทศไทยหลาย ๆ รัฐบาลว่าเราจะแก้ไขปัญหาจังหวัดชายแดนภาคใต้ อย่างไร ทุกครั้งที่มีความรุนแรงก็จะมีคนออกมาให้สัมภาษณ์ว่าถึงเวลาแล้วหรือยังที่เราจะไป เจรจาหรือจะไปพูดคุย ในความเห็นส่วนตัวของกระผมในฐานะที่เกิดในผืนแผ่นดินไทย เปึนคนไทย รักชาติบ้านเมือง ไม่ต่างกับคนไทยอื่น ๆ เราต้องทําความเข้าใจกับขบวนการต่าง ๆ ที่มีอยู่ และต้องยอมรับความจริงความมีอยู่ของขบวนการแบ่งแยกดินแดน และจะต้องยอมรับ ความจริงความมีอยู่ของราชอาณาจักรมลายูปัตตานีในอดีต ก่อนหน้านั้นเราจะเรียก ราชอาณาจักรลังกาสุกะ ท่านประธานที่เคารพ ถ้าท่านประธานยอมรับและเพื่อนสมาชิก ผู้ทรงเกียรติในสภาแห่งนี้ยอมรับความจริงว่าการมีอยู่ของอาณาจักรล้านนาในอดีตมันไม่ได้ แตกต่างอะไรครับ การมีอยู่ของอาณาจักรลังกาสุกะต่อมาพัฒนาเปึนอาณาจักร มลายูปัตตานีดารุสซาลาม เช่นเดียวกันทําไมเมื่อเราพูดถึงอาณาจักรมลายูปัตตานีหลายคน ในประเทศค่อนข้างจะเซนซิทีฟ (Sensitive) อ่อนไหว ในขณะเดียวกันเมื่อเราพูดถึงอาณาจักร ล้านนาเราก็ไม่ได้มีอะไร อันนี้ละครับเปึนจุดที่ผมอยากจะให้ท่านสมาชิกผู้ทรงเกียรติ และท่านประธานที่เคารพตรงนี้เราต้องมาร่วมกันคิดแก้ปัญหาของบ้านเมืองเราจะเดินกัน อย่างไร ขบวนการต่าง ๆ ที่มีการพัฒนามาสู่การแบ่งแยกดินแดน ปัจจุบันนี้มันอยู่ในกลุ่มปัญญาชน และจากสถานการณ์ความรุนแรงในป้ ๒๕๔๔–๒๕๔๗ มาถึงปัจจุบันนี้ ท่านประธานครับ น่าเปึนห่วงครับ ปัญญาชนที่อยู่ในสถาบันการศึกษาไม่เพียงเฉพาะในพื้นที่จังหวัดชายแดนภาคใต้ เท่านั้น ที่อยู่ในสถาบันการศึกษาในส่วนกลางที่มาจากพื้นที่จังหวัดชายแดนภาคใต้มีความ โน้มเอียงสนับสนุนกลุ่มขบวนการแบ่งแยกดินแดนมากขึ้น แม้โฆษกของกองทัพบกจะแถลงมา เกือบทุกวันว่าสถานการณ์ในจังหวัดชายแดนภาคใต้วันนี้ลดลง ลดลงหมายความว่า การเผาโรงเรียนไม่มาก การยิงตรงนั้นตรงนี้น้อยลง แต่อย่าลืมนะครับสด ๆ ร้อน ๆ ที่ผ่านมา เมื่อสัปดาห์ที่แล้วการระเบิดที่โรงแรมซีเอส ปัตตานี โฮเต็ล (CS Pattani Hotel) นั้น มันส่งสัญญาณ อะไรบางอย่าง ผมไม่ทราบว่ากลุ่มไหนเปึนคนกระทํา แต่อย่างน้อยที่สุดการระเบิดที่ โรงแรมซีเอส ปัตตานีนั้น หลายท่านที่เคยสัมผัสที่นั่น ได้ลงในพื้นที่จะยอมรับว่ามีพื้นที่แห่งเดียว ที่มีความปลอดภัยสําหรับผู้คนที่จะไปนั่งดื่มน้ําชาแลกเปลี่ยนความคิดเห็นเข้าไปที่พัก นับตั้งแต่ความรุนแรงป้ ๒๕๔๔ มาถึงปัจจุบันนี้ ใครเดินทางไปจังหวัดนราธิวาส ไปสุไหงโก-ลก ทุกท่านกลับมานอนที่โรงแรมซีเอส ปัตตานี ใครไปจังหวัดยะลาก็ต้องกลับมานอนที่ โรงแรมซีเอส ปัตตานี แม้กระทั่งพระบรมวงศานุวงศ์บางครั้งที่เสด็จไปก็จะเข้าพํานักอยู่ที่ โรงแรมซีเอส เมื่อเกิดเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นเมื่อไม่กี่วันที่ผ่านมา ทุกคนมองว่าไม่มีตรงไหนแล้ว ใน ๓ จังหวัดที่มีความปลอดภัย นี่คือความเจ็บปวด ขวัญและกําลังใจของประชาชนในพื้นที่ ยังสู้ต่อไป แต่น่าเสียดายที่ท่านรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยตัดสินใจช้าไปนิดหนึ่ง เมื่อระเบิดเสร็จแล้วท่านน่าจะบินไปวันรุ่งขึ้นเลย อย่างน้อยขวัญและกําลังใจของพ่อแม่พี่น้อง นักธุรกิจในพื้นที่จะดีขึ้น เร็วขึ้น อันนี้เปึนสิทธิของท่าน ท่านก็บอกว่าจะไปไม่ไปนี่เรื่องของท่าน ผมจะไม่ก้าวก่ายตรงนั้น เพื่อจะสะท้อนให้ท่านประธานและสมาชิกผู้ทรงเกียรติที่อยู่ในสภา แห่งนี้ได้รับทราบว่าการแก้ไขปัญหาในจังหวัดชายแดนภาคใต้ในอนาคตอันใกล้นี้ค่อนข้าง จะสลับซับซ้อน แม้เสียงป๋นจะลดลง โรงเรียนอาจจะถูกเผาลดลง แต่สิ่งที่เราจะต้องจําไว้ เปึนการเตือน ท่านประธานครับ จากเว็บไซต์ขบวนการได้ออกมาเป่ดเผยเมื่อประมาณ ๒ เดือนที่แล้ว เขาได้เตรียมบุคคลที่จะทําการพลีชีพ ๓๐–๔๐ คน สิ่งเหล่านี้เปึนสิ่งที่เรา คนไทยทุกคนต้องตระหนัก อย่าทําเล่น ๆ กับสถานการณ์ ๓ จังหวัด สิ่งที่คนไทยทุกคน ไม่อยากจะเห็น ไม่อยากให้มันเกิดขึ้น การสูญเสียอธิปไตยดินแดนตรงนั้น ถ้าเราทําเฉย ๆ ไม่จริงจัง ไม่รีบดําเนินการแก้ไขวันหนึ่งเราอาจจะเสียใจนี่เปึนการเตือน ผมเตือนรัฐบาล หลายยุคหลายสมัยในฐานะที่ผมมาจากนักวิชาการ หลายรัฐบาลก็ให้ความสนใจให้ ความสําคัญ ตัวกระผมเองได้รับความเจ็บปวดมากเมื่อเตือนรัฐบาลบางรัฐบาล ในป้ ๒๕๔๐ มาถึงป้ ๒๕๔๓ ต่อเนื่องจากรัฐบาลของ ฯพณฯ ชวน ๑ ท่านชวน ๒ ขออภัยที่เอ่ยนามท่าน สถานการณ์ความรุนแรงในจังหวัดชายแดนภาคใต้ลดลง การที่สถานการณ์ในจังหวัดชายแดนภาคใต้ ลดลงในช่วงนั้นมันมีเหตุผลครับท่านประธานครับ ท่านสมาชิกผู้ทรงเกียรติ เพราะประชาธิปไตย ของประเทศไทยเราเป่ดกว้างขึ้น ตัวแทนของพี่น้องมุสลิมได้รับเกียรติเข้ามาสู่วงการเมืองสามารถ ไปถึงเสนาบดี ขออนุญาตเอ่ยนามท่านวันมูหะมัดนอร์ มะทา ท่านเปึนประธานสภาผู้แทนราษฎร ท่านเด่น โต๊ะมีนา เปึนรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงมหาดไทย ท่านสุรินทร์ พิศสุวรรณ เปึนรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศ ไม่มียุคใดในประวัติศาสตร์ของการเมืองไทยที่ตัวแทนของพ่อแม่พี่น้องใน ๓-๔ จังหวัด แม้ท่านสุรินทร์จะมาจากจังหวัดนครศรีธรรมราชได้ไปสู่เวทีการเมืองและประสบผลสําเร็จ ตรงนั้น มันเกิดอะไรขึ้นครับท่านประธาน ท่านสมาชิกผู้ทรงเกียรติ บรรดาขบวนการต่าง ๆ ไม่ว่าจะเปึนพูโล (Pulo) บีอาร์เอ็น (BRN) มูจาฮีดีน (Mujahideen) ได้เปลี่ยนยุทธศาสตร์ การต่อสู้จากวิธีการใช้ความรุนแรง อันนี้เปึนเหตุผลหนึ่งที่ให้สถานการณ์ในจังหวัด ชายแดนภาคใต้ลดลงในขณะนั้น ประกอบกับนโยบายของ ฯพณฯ ชวน ดําเนินนโยบาย การประนีประนอมไม่ใช้วิธีการรุนแรงในการแก้ไขปัญหามันสอดคล้องกันพอดี ขบวนการ ต่าง ๆ ได้เปลี่ยนยุทธศาสตร์มาสู่การใช้เว็บไซต์ อินเทอร์เน็ต (Internet) ในป้ ๒๕๔๐ เริ่มขบวนการพูโลและบีอาร์เอ็นได้ออกมาเผยแพร่อินเทอร์เน็ต ผมออกมาให้สัมภาษณ์ ในฐานะนักวิชาการที่จะต้องรับผิดชอบสังคมในพื้นที่ตรงนั้น เพราะกระผมเกิดที่นั่น อยู่ที่นั่น จะถูกตั้งคําถามจากพ่อแม่พี่น้องประชาชนว่าดอกเตอร์พีรยศเปึนลูกถิ่นไม่เห็น แสดงความคิดเห็นอะไรต่อรัฐบาลรับผิดชอบต่อสังคม ผมทําหน้าที่ของผมในฐานะ นักวิชาการ แต่อะไรเกิดขึ้นกับผมครับ หลังจากผมได้นําเสนอว่ารัฐบาลต้องติดตาม การเคลื่อนไหวในเรื่องของเว็บไซต์ขบวนการต่าง ๆ เหล่านี้ เพราะขบวนการได้เปลี่ยน ยุทธศาสตร์แล้ว อย่าลืมครับท่านประธานโรงเรียนเอกชนก็ดี สถาบันการศึกษาของรัฐ และมหาวิทยาลัยที่มีการใช้คอมพิวเตอร์ สามารถดึงเว็บไซต์ของขบวนการ ๒ ขบวนการ ที่กระผมกล่าวไปแล้ว มีการพูดถึงประวัติศาสตร์ปัตตานี มีการพูดถึงการต่อสู้ การเรียกร้องดินแดนอะไรต่าง ๆ เหล่านี้เราต้องยอมรับครับ นั่นคือขบวนการกล้าประกาศ ตัวเองไปสู่ระดับผิว ผมก็ออกมาเตือนรัฐบาลว่าให้ติดตามไว้อย่าโต้ตอบ เราต้องแสดง ความเปึนมิตรรู้เขารู้เรา ถ้าเปึนไปได้ผมก็เสนอครับว่าให้ตั้งหน่วยลาดตระเวนทางด้าน อินเทอร์เน็ตเพื่อติดตามการเคลื่อนไหวข้อมูลของขบวนการ เพราะเขากล้าเป่ดเผยตัวเอง ผลปรากฏว่าอดีตท่านแม่ทัพภาคที่ ๔ ต้องขออภัยเอ่ยนามท่านตรงนี้ ท่านทรงกิตติ จักกาบาตร์ ซึ่งท่านมาปรึกษาผมอยู่บ่อย ๆ ในการแก้ไขปัญหา ท่านรับไปทําที่ พตท. ๔๓ (หน่วยพลเรือนตํารวจทหาร) และก็เชิญคณาจารย์จากคณะรัฐศาสตร์ที่ผมสังกัดอยู่ใน มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตปัตตานี ไปทําเว็บไซต์แล้วก็มีการแลกเปลี่ยน ความคิดเห็น แต่ก็น่าเสียดายครับท่านประธาน วันที่ ฯพณฯ นายกรัฐมนตรีทักษิณ เดินทางไปสู่รัฐมนตรีสัญจรที่จังหวัดนราธิวาส กระผมจําได้และวันนั้นผมไม่ได้ อยู่ในเหตุการณ์ แต่ผมติดตามดูทีวีตลอด นักข่าวไปถามท่านนายกรัฐมนตรีว่า ท่านนายกรัฐมนตรีครับท่านมีความเห็นอย่างไรกับเว็บไซต์ของขบวนการพูโล บีอาร์เอ็น ท่านนายกรัฐมนตรีทักษิณตอบว่าอย่างไรครับ อย่าไปสนใจมัน อย่าไปสนใจ หลังจากนั้น ผมทราบว่าเว็บไซต์อันนั้นถูกป่ด เราไม่มีโอกาสที่จะรู้เขารู้เรา ประกอบกับสิ่งที่ตามมา คืออะไรครับ การยุบหน่วยงาน ศอ.บต. (ศูนย์อํานวยการบริหารจังหวัดชายแดนใต้) พตท. ๔๓ ลงไป จากการเตือน จากการให้สัมภาษณ์สิ่งที่ผมได้รับตอบแทน ขออภัยครับ ท่านประธาน นี่ครับที่ผมได้รับ ดอกเตอร์ พ. สุมไฟใต้บัญชีดําโจรขี้ขลาด ยุวัยรุ่นมูจาฮีดีน ป์วนจังหวัดชายแดนภาคใต้ นี่คือสิ่งที่ผมได้รับ ท่านประธานครับ ผมเปึนนักวิชาการ เปึนข้าราชการ ในขณะเดียวกันผมก็เปึนที่ปรึกษา ศอ.บต. ที่ปรึกษา พตท. ๔๓ เปึนที่ปรึกษาจังหวัดปัตตานีและเปึนอนุกรรมการยุทธศาสตร์สันติวิธีของสํานักงาน สภาความมั่นคงแห่งชาติคนเดียวที่ได้รับแต่งตั้งในพื้นที่เพื่อร่วมกันแก้ไขปัญหา ผมได้รับ สิ่งเหล่านี้ เพราะฉะนั้นไม่แปลกใจอะไรครับ เพื่อนสมาชิกผู้ทรงเกียรติเมื่อวาน ขออภัย ที่ต้องเอ่ยนามท่าน คือท่านอารีเพ็ญได้ระบายบางสิ่งบางอย่างออกมา ท่านก็โดน ใครก็ตามที่พูดความจริง สะท้อนความจริงปัญหาจังหวัดชายแดนภาคใต้มักจะได้รับ สิ่งเหล่านี้ขึ้นมาถูกกล่าวหา สิ่งเหล่านี้ถ้าคนเราไม่มีความอดทนอดกลั้น ไม่รัก ผืนแผ่นดินไทย หลายคนที่ตัดสินใจข้ามแม่น้ําสุไหงโก-ลก ไปอยู่ในประเทศเพื่อนบ้าน และในใจเขาหอบอะไรไปครับความแค้น นี่คือมันเปึนมูลเหตุที่สําคัญที่รัฐต้องคํานึงถึง เราจะทําอย่างไรกับคนไทยที่เขาต้องไปอยู่ใน ประเทศเพื่อนบ้าน ในสมัยรัฐบาล ฯพณฯ ทักษิณ ผมได้ทําโครงการเสนอผ่านสํานักงาน สภาความมั่นคงแห่งชาติในฐานะที่ผมเปึนอนุกรรมการยุทธศาสตร์สันติวิธี บอกว่า ขอทํา โครงการเข้าไปพบอดีตคนไทยที่ได้รับผลกระทบจากนโยบายรัฐบาลของท่านสฤษดิ์ที่ไป อยู่ในประเทศเพื่อนบ้านเพื่อมีโอกาสได้แลกเปลี่ยนความคิดเห็นกับเขา จริง ๆ แล้ว โครงการนี้ผมเสนอในสมัยของรัฐบาล ฯพณฯ ชวน ๒ บังเอิญท่านหมดวาระเสียก่อน กําลัง พูดคุยกับท่านรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศสุรินทร์ พิศสุวรรณ ในขณะนั้นพอรัฐบาล ของท่านหมดวาระ รัฐบาลคุณทักษิณขึ้นมา ผมก็ปัดฝุ์นโครงการนี้ ก็ต้องขอบคุณท่านนายกรัฐมนตรี ทักษิณมอบหมายให้สํานักงานสภาความมั่นคงแห่งชาติ ให้ดําเนินการตามโครงการที่กระผม เสนอ และแต่งตั้งกระผมเปึนผู้ประสานงานเดินทางไปสู่ประเทศเพื่อนบ้าน ผมและคณาจารย์ อีกหลายท่านจากส่วนกลางและอาจารย์จากมหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์ นครศรีธรรมราช เดินทางไปที่มหาวิทยาลัยอิสลามระหว่างประเทศเพื่อไปพูดคุยแลกเปลี่ยนความคิดเห็น ก่อนหน้านั้นผมก็มีโอกาสได้แปลรัฐธรรมนูญ ป้ ๒๕๔๐ เปึนภาษามลายู อักษรยาวี เปึนคนริเริ่มโครงการนี้ในวาระที่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวของเราทรงครบ ๗๒ พรรษา และรัฐธรรมนูญฉบับนั้นกระผมและคณาจารย์ผู้บริหารมหาวิทยาลัยได้ทูลเกล้าฯ ถวาย พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวเปึนที่เรียบร้อยแล้วหลังจากแปลเสร็จเรียบร้อยนะครับ อันนี้ คือนโยบายตรงนั้นต้องการที่จะแก้ไขปัญหาสร้างความเข้าใจกับประชาชน เปึนการเชื่อม ระหว่างรัฐกับประชาชน เพราะหน่วยงานของรัฐในพื้นที่ในช่วงนั้นไม่ได้รับการยอมรับจาก ประชาชนเท่าที่ควร ยกเว้นสถาบันการศึกษา ถ้าในพื้นที่ ๓ จังหวัด มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ เพียงสถาบันเดียวที่ได้รับเกียรติ รถของเรา รถของมหาวิทยาลัยจะเข้าไปในพื้นที่สีแดง สีเหลือง ไม่มีใครทําอะไรเรา เพราะเขาถือว่าเปึนอาจารย์ เราไม่มีอาวุธอะไรที่อยู่ในมือเรา เมื่อเดินทางไปพูดคุยกับทางโน้น ผมก็เอารัฐธรรมนูญที่ได้แปลเปึนภาษามลายู อักษรยาวีให้ไป คณะอาจารย์ที่อยู่ในสถาบันการศึกษาในมาเลเซียหลายสถาบัน แต่จุดที่กระผมไปนั้น ก็คือมหาวิทยาลัยอิสลามระหว่างประเทศก่อนเปึนจุดแรก เพราะตรงนั้นถือว่ามีนักศึกษา ทั้งมุสลิมและไม่ใช่มุสลิมทั่วโลกมาศึกษาตรงนั้น ถ้าเราสามารถสร้างความเข้าใจตรงนั้น เราสามารถที่ยิงนัดเดียวได้นกเปึนสิบ ๆ ตัว หรือ ๔๐–๕๐ ตัว คือหมายถึงประเทศหลายประเทศ ที่เขาได้เริ่มความเข้าใจ ได้แสดง ทุกคนตอบรับเสียงเดียวกันว่าเราพอใจที่ประเทศไทย ของเราได้เปลี่ยนแล้ว ในยุคที่ผมไปนั้นก็คือประมาณ ๒๕๔๒–๒๕๔๓ ครับ ในระหว่าง การแลกเปลี่ยนความคิดเห็นกับคณาจารย์ในมหาวิทยาลัยอิสลามระหว่างประเทศ เขาบอกว่า เขายินดีที่จะให้ความร่วมมือกับรัฐบาลไทยในเชิงวิชาการ ถ้ารัฐบาลไทยพร้อมที่จะเชิญเขามา แลกเปลี่ยนความคิดเห็นหรือมาเปึนเอ็กซ์เชนจ์ เลคเชอเรอร์ (Exchange lecturer) การแลกเปลี่ยน ด้านนักวิชาการเขาก็ยินดีครับ เขาก็ยินดี แต่สิ่งหนึ่งที่เขาพูดและยังก้องอยู่ในหูผมนะครับ บุคคลที่ผมไปพบนั้นคืออดีตคนที่มาจากบ้านเมืองของเรา ๓–๔ จังหวัด เขาบอกว่าขอให้ พวกเขาเปึนรุ่นสุดท้ายที่ข้ามแม่น้ําสุไหงโก-ลก เพราะเขาเหล่านั้นกลับมาแล้วไปสมัครงาน ที่ไหนไม่มีใครรับ อาจจะเปึนเพราะ ๑. จบมาจากประเทศตะวันออกกลาง ๒. วุฒิการศึกษา เขาไม่ได้รับการยอมรับจาก ก.พ. เขาเจ็บปวด ต้องข้ามแม่น้ําสุไหงโก-ลกไปอาศัยอยู่ใน ประเทศเพื่อนบ้าน ท่านประธานที่เคารพและเพื่อนสมาชิกผู้ทรงเกียรติ คนที่มาจากพื้นที่ ปัตตานี ยะลา นราธิวาส และบางส่วนบางอําเภอของจังหวัดสงขลา รวมทั้งสตูลบางอําเภอไปเปึน นักวิชาการอยู่ตามสถาบันการศึกษาในประเทศเพื่อนบ้านของเราในระดับปริญญาเอก ไม่ต่ํากว่า ๘๐ คน ในระดับปริญญาโท ๕๐๐ กว่าคน ปริญญาตรีไม่ต้องพูดถึง นั่นคือ ทรัพยากรมนุษย์ของเรา ประเทศเพื่อนบ้านไม่ได้ส่งเขาเรียนหนังสือ แต่พ่อแม่ของเขาที่อยู่ใน ผืนแผ่นดินไทยในส่วนนั้นเปึนคนส่งเขาเรียนหนังสือ ประเทศเพื่อนบ้านไม่ได้ลงทุนแม้แต่ บาทเดียว แต่เขาได้รับประโยชน์ เพราะฉะนั้นจากข้อมูลที่ผมได้ศึกษาว่า ๓๐ เปอร์เซ็นต์ของนักวิชาการตามสถาบันการศึกษา ในประเทศเพื่อนบ้านของเรามาจากพื้นที่จังหวัดชายแดนภาคใต้ ท่านประธานครับ หลายท่าน อาจจะยังเข้าใจที่คลาดเคลื่อนนักศึกษาที่มาจากจังหวัดชายแดนภาคใต้ที่ไปศึกษา ในตะวันออกกลาง เอเชียใต้และเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ไม่ได้ไปเรียนวิชาศาสนาอย่างเดียวครับ ท่านประธานครับ เรียนทุกสาขาวิชาจบปริญญาโท ปริญญาเอก สาขาป่โตรเลียมหลายคน ธรณีวิทยา วิศวกรรม วิทยาศาสตร์ จบแพทย์ น่าเสียดายครับบุคคลเหล่านี้ไม่มีโอกาสตอบแทน แผ่นดินของเขา เพราะฉะนั้นคําพูดที่เขากล่าวว่า ขอให้ผมเปึนรุ่นสุดท้ายที่ข้ามแม่น้ํา สุไหงโก-ลก และเขาก็ยินดี ผมก็ได้ปรึกษาหารือกับสํานักงานสภาความมั่นคงแห่งชาติ ในขณะนั้นว่าเราจะจัดสัมมนาพิเศษเชิญเขามาเพื่อพบกับท่านนายกรัฐมนตรี ตอนนั้นก็คือ ท่านนายกรัฐมนตรีทักษิณเจอผู้บัญชาการ ๓ เหล่าทัพ เจอท่านจุฬาราชมนตรี แต่น่าเสียดายครับ เกิดอะไรขึ้นท่านประธาน เกิดการกล่าวหาคดีเจไอ (JI) กับหมอแวมาฮาดี ขออภัยที่เอ่ยนาม ท่านหมอแวมาฮาดีถูกกล่าวหาเปึนเจไอ ทางโน้นโทรศัพท์มาหาผมบอกว่า อาจารย์ครับ โครงการเฟสที่ ๒ ที่จะเดินทางมาร่วมสัมมนาพบท่านนายกรัฐมนตรีทักษิณที่ทําเนียบรัฐบาล จะพบผู้บัญชาการเหล่าทัพ จุฬาราชมนตรี โครงการนี้จําเปึนต้องยกเลิกซึ่งเขาผิดหวัง ไม่กล้าที่จะเดินทางมาน่าเสียดายครับ เพราะฉะนั้นผมใช้บทบาทในฐานะความเปึนนักวิชาการ ตรงนั้นเพื่อแก้ไขปัญหา สร้างความเข้าใจ วันนี้ผมเปึนห่วงครับท่านประธานว่าโอกาส ที่เราจะเข้าไปพูดคุยกับเขานั้นเขาจะยอมรับเราแค่ไหน เพราะไม่แน่ใจในความปลอดภัย แต่สิ่งที่รัฐบาลจะต้องตัดสินใจก่อนที่เราจะสูญเสียอะไรมากกว่านี้ การพูดคุย การแลกเปลี่ยน ความคิดเห็นเปึนสิ่งที่จําเปึน และผมสนับสนุนให้มีการพูดคุยกับกลุ่มต่าง ๆ สมมุติว่า ขบวนการมี ๕ กลุ่ม เราพยายามไปพูดคุยกับเขาไม่ใช่เปึนการเจรจา เพราะยังไม่ถึงขั้น เจรจา การเจรจานั้นมันจะต้องมีหลักเกณฑ์หลักการในทฤษฎีทางรัฐศาสตร์ ท่านประธานครับ บรรดากลุ่มขบวนการต่าง ๆ เรายังไม่ทราบว่าใครคือหัวหน้าที่แท้จริงของแต่ละขบวนการ ยังไม่มีใครกล้าเป่ดเผยว่าเขาคือบิดาการต่อสู้ของปัตตานี ถ้ากระผมจะเปรียบเทียบกับ กลุ่มขบวนการพีแอลโอ (PLO) ในสมัยท่านยัสเซอร์ อาราฟัด ได้ประกาศว่าตัวเองคือบิดา ปาเลสไตน์ ท่านยัสเซอร์ อาราฟัด เปึนสัญลักษณ์ของปาเลสไตน์ แต่สําหรับขบวนการ ในจังหวัดชายแดนภาคใต้ ไม่ว่าจะเปึนพูโล บีอาร์เอ็น บีเอ็นพีพี (BNPP) ที่ออกหน้าหนังสือพิมพ์นั้น อาจจะไม่ใช่หัวหน้าตัวจริง และคงไม่มีขบวนการใดที่กล้าประกาศว่าเขาเปึนบิดา เพราะแต่ละกลุ่มนั้น ยังมีอุดมการณ์ ปรัชญา แนวคิดที่แตกต่างกัน เพราะฉะนั้นการที่บางคนบอกว่าไปเถอะ ไปเจรจา ผมไม่เห็นด้วย เพราะเรายังไม่รู้ว่าเมื่อเจรจากลุ่มนี้แล้ว อีกกลุ่มหนึ่งเขาจะยอมรับ หรือไม่กับกลุ่มนั้น ประการที่ ๒ มันยังไม่มีการจัดตั้งตามทฤษฎีรัฐศาสตร์ก็คือการจัดตั้ง เอกไซล์ กัฟเวิร์นเมนท์ (Exile government) ก็คือ รัฐบาลพลัดถิ่นยังไม่เกิดขึ้นและมีประเทศไหน รับรอง สิ่งเหล่านี้ต้องระมัดระวัง ผมสนับสนุนให้มีการเจรจา ในช่วงที่ผมเปึนนักวิชาการ ผมมีโอกาสที่ได้เข้าไปทําวิจัยในประเทศเพื่อนบ้านและต้องไปอาศัยห้องสมุดในประเทศ เพื่อนบ้านในการทําวิทยานิพนธ์ปริญญาเอกของกระผม ได้มีโอกาสพบปะกับบุคคล หลายกลุ่มในขบวนการที่อาศัยอยู่ในประเทศเพื่อนบ้าน เขาฝากมาให้ข้อคิดว่าถ้ามีโอกาส ได้คุย ผมก็นําเสนอผ่าน สมช. ในขณะนั้น การที่ส่งเจ้าหน้าที่ในพื้นที่นั้นไปพูดคุยกับขบวนการ ขอให้รัฐบาลไทยแต่งตั้งคณะบุคคลที่เปึนกิจจะลักษณะและเปึนที่มีการรับรองที่ถูกต้อง จากรัฐบาล เขามีอํานาจในการพูดคุย ท่านประธานทราบไหมครับเจ้าหน้าที่ตํารวจก็ดี ทหารก็ดี ฝ์ายพลเรือนก็ดีที่ข้ามแม่น้ําสุไหงโก-ลกไปที่กัวลาลัมเปอร์ ไปพยายามพูดคุยกับ คนนั้นคนนี้ ไปสัญญาอย่างนั้น ไปสัญญาอย่างนี้กับเขา เขาบอกว่าอาจารย์ช่วยบอกรัฐบาลด้วย รู้สึกรําคาญเหลือเกินคนที่มา บางคนมาหาข้อมูล ว่าได้ข่าวจะมีการประชุมที่นั่นที่นี่ เขาบอกว่าเวลาใครเข้ามาเขาจะบอกว่าขบวนการนี้ จะมีการประชุมที่อําเภอนั้น ตรงนั้นมีกี่คน มีใครบ้างนะครับ เมื่อได้ข้อมูลเจ้าหน้าที่บาง คนก็ให้เงินไป ๔๐-๕๐ เหรียญมาเลเซีย พอเจ้าหน้าที่ของเราหันหลังกลับมาปัูบ พวกเขา หัวเราะ เขาบอกว่าดีแล้วมาเราจะได้หลอกไปเรื่อย ๆ คนที่เดินทางไปเอาข้อมูลกลับมา ก็รายงานไปสู่ผู้ใหญ่หน่วยบังคับบัญชาของตัวเองว่า ได้ทราบข้อมูลตรงนั้นตรงนี้ พวกเขา นั่งหัวเราะอยู่ที่กัวลาลัมเปอร์ อันนี้คือหน่วยข่าวกรองที่ท่านผู้มีเกียรติของเราบางท่านได้ กล่าวไว้เมื่อวานนี้ หน่วยข่าวกรองของเราล้มเหลว อย่างกรณีเช่นนี้ยังไม่รู้เลยอาจารย์พีรยศ เปึนอะไร ทําอะไร อย่างไร ยังใส่ร้ายกัน มาจากหน่วยข่าวกรองครับท่านประธาน เพราะฉะนั้นตรงนี้ผมอยากจะฝากท่านประธานไปยังรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย รัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหม ท่านนายกรัฐมนตรีด้วยความเคารพยิ่ง อย่ารีรอในการ แก้ไขปัญหาต้องตัดสินใจอย่างรวดเร็ว ถ้าเราช้าหลาย ๆ อย่างมันอาจจะสายในการที่เรา จะรักษาบ้านเมืองของเรา ผมเชื่อครับทุกท่านที่อยู่ในสภาแห่งนี้มีความรักผืนแผ่นดินตรงนั้น และปัญหาของ ๓ จังหวัดมันไม่ใช่เปึนปัญหาของคนมุสลิมใน ๓ จังหวัด มันเปึนปัญหา ของประเทศ เราต้องให้ความสําคัญ อย่าละเลยอย่ามองข้าม ผมขออนุญาตพูดเพียงแค่นี้ครับ ท่านประธาน ขอบคุณมากครับ