นายชวน หลีกภัย แบบสัดส่วน

ท่านประธานที่เคารพ ผม ชวน หลีกภัย สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร พรรคประชาธิปัตย์ ขออนุญาตท่านประธานใช้เวลาไม่มากนัก เพื่อให้ความเห็นและข้อเสนอแนะบางประการ ในระเบียบวาระรายงานผลปฏิบัติงานของ คณะกรรมการการเลือกตั้ง ประจําป้งบประมาณ ๒๕๕๐ ซึ่งทั้งหมดนี้ก็เปึนผลงานของ งบประมาณประจําป้ ๒๕๕๐ จึงยังมีเรื่องที่ยังไม่ได้รายงานที่เกี่ยวข้องกับการเลือกตั้ง ที่ผ่านมา ซึ่งเราก็คงจะได้รับรายงานในโอกาสต่อไป แต่ว่าที่กระผมคิดว่าควรจะได้ อภิปรายเพื่อประโยชน์ในการปฏิบัติงานของคณะกรรมการการเลือกตั้งและเจ้าหน้าที่ ทุกระดับนั้น ก็ด้วยความหวังว่าคณะกรรมการการเลือกตั้งเปึนความหวังอันหนึ่งของ การเมืองไทย ถ้าจะพูดไปแล้วก็คือว่า แม้จะไม่ใช่ที่พึ่งสุดท้ายแต่เปึนบทบาทสําคัญส่วนหนึ่งที่จะทําให้ บ้านเมืองเราดีขึ้นหรือเลวร้ายลง ก็ต้องยอมรับว่าวิกฤติของบ้านเมืองในวันนี้ ส่วนหนึ่ง ก็มาจากผลอันนี้ครับ คือผลการเลือกตั้งที่เราทั้งหลายในสภานี้วิจารณ์กัน เรื่องของ รายงานของคณะกรรมการการเลือกตั้งเปึนเรื่องที่ผู้แทนราษฎรแต่ละคนก็มีประสบการณ์ ฉะนั้นก็ไม่แปลกอะไรที่ท่านประธานจะเห็นว่าทุกคนก็ให้เหตุผล ให้ความคิดในพื้นที่ ของตัวเอง ส่วนใหญ่ก็ถือว่าเปึนปัญหาของแต่ละท่านที่ประสบซึ่งก็เปึนประโยชน์ ในหลายเรื่องในการที่นํามาพิจารณาในการที่จะปัองกันปัญหาที่เกิดขึ้นแล้วไม่ให้เกิดขึ้น ต่อไปในวันข้างหน้า หรือปัญหาที่คิดว่าการทําความเข้าใจกับความเข้าใจที่ไม่ถูกต้อง ของสมาชิกที่เข้าใจในบางเรื่องไม่สอดคล้องกับความเปึนจริงหรือข้อกฎหมาย ในส่วนของ กระผมนั้นอยากจะกราบเรียนท่านประธานว่า กระผมเชื่อในระบอบประชาธิปไตย ที่การเมืองจะต้องโปร่งใส การเมืองจะต้องชอบธรรม กระผมจึงไม่แปลกใจที่วันนี้ได้เกิด ปรากฏการณ์หลายอย่างที่เราคิดว่ามันเหมือนกับเปึนวิกฤติ เพราะกระผมก็เคยพูด ไว้แล้วว่าสิ่งนี้จะต้องเกิดขึ้นตามมากับความไม่ชอบธรรมในบ้านเมือง วันหนึ่งจะต้องมีคน รื้อฟุ๋นเรียกร้องความชอบธรรมในบ้านเมือง เพราะฉะนั้นสิ่งที่เราจะต้องพูดกันก็คือ ความหวังที่สถาบันอันเปึนองค์กรอิสระตามรัฐธรรมนูญคือคณะกรรมการการเลือกตั้ง เปึนผู้มีบทบาทโดยตรง ประเด็นที่กระผมจะกราบเรียนจะเฉพาะเจาะจงบางเรื่อง ซึ่งกระผมได้เคยกราบเรียนเสนอต่อหลายฝ์ายหลายสถาบันรวมทั้ง กกต. กรรมการ การเลือกตั้งในช่วงที่ไม่ใช่ช่วงของการเลือกตั้ง แม้กระทั่งในสมัยที่มีการยึดอํานาจกระผม ก็เคยกราบเรียนเสนอความเห็นว่าจะต้องเตรียมอย่างไรเพื่อทําให้การเมืองไทยชอบธรรม มากขึ้น จะไปหวังการแก้ปัญหาหรือสร้างความเข้าใจในช่วงระยะ ๑ เดือน ๒ เดือน ก่อนเลือกตั้ง เปึนสิ่งที่เปึนไปไม่ได้ เปึนสิ่งที่หลอกตัวเอง เพราะฉะนั้นวันนี้เราก็ไม่สาย เกินไปถ้ามองอนาคต เราอาจจะช้าไปแล้วถ้ามองอดีต แต่ว่าเราหวังว่าอดีตของความ ผิดพลาดเลวร้ายนั้นก็ไม่ควรที่จะขยายมากกว่านี้ถ้าทุกฝ์ายเชื่อสิ่งเหล่านี้ เชื่อว่า ความชอบธรรมในทางการเมืองนั้นคือที่มาของความชอบธรรมของบ้านเมืองโดยส่วนรวม และจะกลายเปึนเงื่อนไขสําคัญที่ทําให้บ้านเมืองเราดีขึ้น แต่ว่าผมขออนุญาต ท่านประธานเท้าความนิดเดียวครับก่อนที่จะมาสู่ภาระอํานาจหน้าที่ของคณะกรรมการ การเลือกตั้งที่ผมเห็นว่าได้ทําแล้วแต่ว่ายังอ่อนไป และยังทําได้ดีกว่านี้อีกมากและกระผม ก็เคยเสนอมาแล้ว ขอเท้าความย้อนหลังไปนิดเดียวท่านประธานที่เคารพครับว่า ตลอดระยะเวลาของการเลือกตั้งใน ๗๖ ป้ที่ผ่านมา ๒๐ กว่าครั้งการเลือกตั้งทั่วไปนั้น ต้องยอมรับว่าระบอบประชาธิปไตยในบ้านเราได้พัฒนาการ ถือเปึนวิวัฒนาการที่ดีขึ้น ก้าวหน้ามาโดยลําดับ แต่เราก็ปฏิเสธไม่ได้ว่าในท่ามกลางความก้าวหน้านั้นมีสิ่งที่ ถอยหลังและเลวร้ายติดตามมาด้วยอย่างที่คิดไม่ถึง ก็คือระบบการเมืองที่ไม่ชอบธรรม การเมืองที่ทุจริต โกงเลือกตั้ง ซื้อเสียง ซึ่งมีแนวโน้มรุนแรงขึ้นโดยลําดับ แล้วดูประหนึ่งว่า เปึนความชอบธรรม คือซื้อเสียงชนะเลือกตั้งแล้วเปึนความชอบธรรม กระผมก็ต้อง กราบเรียนท่านประธานว่ากระผมก็เปึนคนหนึ่งที่ไม่เห็นด้วยกับแนวทางนั้นและ ได้พยายามที่จะพูดเรื่องนี้ตลอดมา แม้จะถูกหาว่าแผ่นเสียงตกร่องหรือพูดเรื่องเดิม แต่กระผมคิดว่าจําเปึนต้องพูด เพราะเราอยู่ในแวดวงนี้ไม่มีใครรู้ดีกว่าพวกเรา ถ้าเรา ยอมรับความเปึนจริงและเราอยากจะเห็นความเปลี่ยนแปลงที่ดีขึ้นเราก็ต้องบอกให้สังคม รับรู้ ทุกฝ์ายได้รับรู้ ผมดีใจที่ขณะนี้คนเรียกร้องความชอบธรรมทางการเมือง เราจะ เห็นด้วยหรือไม่เห็นด้วยก็ตามในวิธีการ แต่ว่าเปัาหมายของการเรียกร้องที่อยากเห็นการเมืองที่มีความชอบธรรม บางฝ์าย ก็เรียกว่า การเมืองใหม่ บางฝ์ายก็เรียกว่า การเมืองที่มีความชอบธรรม ผมคิดว่าสิ่งนั้น จะต้องทําให้เกิดขึ้นในอนาคต วิธีการจะเปึนอย่างไร นั่นเราไม่อยู่ในวิสัยที่จะวิจารณ์กัน แต่ที่กราบเรียนเรื่องนี้กับท่านประธานก็เพราะเหตุว่ารุนแรงที่สุดที่ชีวิตการเมืองเราได้เห็น ในอดีตก็คือการเมืองที่ใช้ปลาทูเค็มไปแจก กระผมเชื่อว่าท่านประธานจําได้ เราเรียก ยุคนั้นว่า ส.ส. ปลาทูเค็ม ความจริงก็เปึนคนเดียวเท่านั้นเอง แต่ก็กลายเปึนเรื่องที่เปึน มลทินของการเลือกตั้ง คําว่า ส.ส. ปลาทูเค็ม กลายเปึนคําที่ติดในหมู่นักการเมือง นั่นไม่ใช่ซื้อเสียง แต่เอาปลาทูเค็มไปแจก หลังจากนั้นเราก็ได้ยินคําที่น่ากลัวที่สุดก็คือ โรคร้อยเอ็ดซึ่งเกิดขึ้นจากการเลือกตั้งซ่อม ประชาธิปัตย์ก็เข้าไปสู้ กระผมก็เปึนคนหนึ่ง ที่เข้าไปช่วย นําผู้แทนของเราเข้าไปสมัครแข่งขัน สู้โรคร้อยเอ็ดไม่ได้ โรคร้อยเอ็ดก็คือ การใช้เงินเปึนครั้งแรกที่รุนแรงที่สุดโดยอดีตนายกรัฐมนตรีในสมัยนั้นลงเลือกตั้งเพื่อเปึน ผู้แทนราษฎร แล้วก็ใช้เงินไม่อั้นเลยครับ แล้วก็ชนะการเลือกตั้งในที่สุด คํานั้นก็ติดมา แต่ช่วงหลังนี้โรคร้อยเอ็ดเริ่มที่จะเปึนโรคไม่น่ากลัวแล้ว เพราะมีโรคใหม่เกิดขึ้น โรคที่ น่ากลัว เพราะฉะนั้นกระผมกราบเรียนท่านประธานได้ว่าสังเกตด้วยตัวเองว่า ๗๖ ป้ ที่ผ่านมานั้นเราไม่ได้ล้มเหลวหมดหรอกครับ ประชาธิปไตยของเรามีความก้าวหน้า ด้วยกระบวนการเลือกตั้งที่พัฒนาการไปโดยลําดับ แต่สิ่งที่เลวขึ้นกว่าเดิมก็คือระบบ การเลือกตั้ง วิธีการเลือกตั้งที่ผู้สมัครเลือกตั้งนํามาใช้ในการโกงหรือซื้อเสียง อันนี้ยอมรับ ว่าเลวร้ายกว่าเดิมกว่าในอดีต

ท่านประธานที่เคารพครับ ในอดีตก่อนที่จะเกิดคณะกรรมการการเลือกตั้ง เราทุกคนก็ทราบว่าบทบาทสําคัญอยู่ที่กระทรวงมหาดไทย แล้วก็เชื่อกันว่ารัฐบาล ที่กุมอํานาจสามารถเอาเปรียบคู่แข่งขันโดยใช้กระทรวงมหาดไทยเปึนเครื่องมือในการ ทุจริต โกง เอาเปรียบในการเลือกตั้ง ถามว่าในอดีตมันเปึนอย่างนี้จริงไหม ก็ต้อง กราบเรียนท่านประธานว่ามีมูลความจริง ไม่ทุกครั้งหรอกครับ แล้วแต่รัฐบาลแต่ละชุด หรือแต่ละบุคคล โดยเฉพาะในยุคที่รัฐบาลมาจากรัฐธรรมนูญที่เขียนไว้เพื่ออํานาจ ทางฝ์ายทหารนั้นเราจะเห็นได้ชัดว่าการใช้อํานาจนั้นมีมาก แต่ว่าที่กราบเรียน ท่านประธานว่าไม่ได้เสมอไปนั้นเพราะขึ้นอยู่กับหิริโอตัปปะ ความสํานึกรับผิดชอบ ของแต่ละรัฐบาล กระผมเคยเปึนรัฐบาลที่คุมการเลือกตั้ง กราบเรียนท่านประธานได้ว่า แพ้ทุกครั้งเลยครับ รัฐบาลของกระผมจะแพ้เลือกตั้งทุกครั้ง เพราะรัฐบาลในขณะนั้น สํานึกว่าเราเปึนรัฐบาล ต้องเอาคนที่เปึนกลางเข้ามาคุม เอาอาจารย์ในมหาวิทยาลัย มาคุมเพื่อไม่ให้มีการทุจริตการเลือกตั้ง เราเชื่อในความชอบธรรม เราไม่เชื่อในความ ไม่ชอบธรรม เราจึงแพ้ แต่นั่นก็ไม่แปลก ไม่สําคัญ เพราะผลเปึนอย่างไรก็ขอให้ กระบวนการเลือกตั้งนั้นเปึนไปโดยบริสุทธิ์ยุติธรรม ท่านประธานครับ ด้วยความเชื่อ ในเรื่องของบทบาทของกระทรวงมหาดไทย ทําให้เกิดความคิดตามรัฐธรรมนูญ ฉบับป้ ๒๕๔๐ ว่าจะต้องมีองค์กรพิเศษขึ้นมาก็คือคณะกรรมการการเลือกตั้ง กระผมเอง เคยไปดูคณะกรรมการการเลือกตั้งที่อินเดีย เขามีการชื่นชมกันอยู่มากถึงอินเดีย อินเดีย เขาก็ไม่มี กระผมเชื่อว่าท่านเลขาธิการคงทราบดีนะครับ คงได้เห็น แต่กระผมได้เคยไปดู มาก่อน เคยไปพบนายเซ็ทจันเปึนประธาน กกต. ของอินเดีย ก็สอบถามเขาในขณะที่เรา ยังไม่เริ่มต้นอันนี้ ความจริงเขาก็ไม่ใช่ว่าจะไม่มีการซื้อเสียงนะครับ เขายังบอกผมเลยว่า มีเหมือนกัน ๑๐ รูป้ ๒๐ รูป้ ก็มี แต่ว่าเขาพยายาม เราก็เชื่อว่าถ้ามีองค์กรอื่นมาดูแลแทน กระทรวงมหาดไทยน่าจะดีขึ้น กระผมก็คิดอย่างนั้นนะครับว่าน่าจะดีขึ้น โดย กระทรวงมหาดไทยจะเปึนเครื่องมือช่วยดูแล พร้อมกับ กกต. ซึ่งเปึนองค์กรอิสระมาทํา หน้าที่อีกส่วนหนึ่ง มันควรจะดีขึ้นกว่าเดิมอีก ๒ เท่า ๓ เท่า แต่ในความเปึนจริงไม่ได้เปึนอย่างนั้นครับ ท่านประธาน เฉพาะ กกต. ชุดแรกดูเหมือนว่าแนวโน้มจะเปึนอย่างนั้น แต่วันหนึ่งเมื่อฝ์าย การเมืองเริ่มใช้องค์กรซึ่งเคยดูแลการเลือกตั้งแต่เดิมที่บัดนี้ไม่มีอํานาจแล้วคือ กระทรวงมหาดไทย เปึนเครื่องมือช่วยในการทุจริตการเลือกตั้ง สถานการณ์เลวร้ายของ การเลือกตั้งจึงได้ย้อนกลับมาอีกครั้งหนึ่ง เที่ยวนี้แรงกว่าเดิมเลยครับ เพราะองค์กรที่ควร จะมีบทบาทช่วย กกต. ในการควบคุมการเลือกตั้งให้สุจริตนั้นกลายเปึนเครื่องมือในการ ทุจริตการเลือกตั้งเสียเอง กระผมได้เคยกราบเรียนท่านประธานในที่ประชุมว่า ถึงขั้นใช้ ผู้ว่าราชการจังหวัดเปึนเครื่องต่อรอง คุณจะย้ายไปอยู่ภาคใต้ คุณเอาไหม ปลัดกระทรวง นะครับ ปลัดกระทรวงได้รับมอบหมายจากรัฐมนตรี แต่มีข้อแม้ว่าคุณไปอยู่ภาคใต้ คุณต้องทําให้พรรคไทยรักไทยชนะพรรคประชาธิปัตย์ ถ้าคุณไม่รับคุณก็ไม่ได้เปึน เราก็ไม่ทราบว่าใครไม่รับบ้าง ใครไม่รับบ้าง แต่เราทราบแต่เพียงว่าคนที่ไม่รับก็คือ รองผู้ว่าราชการจังหวัดหญิงคนหนึ่งซึ่งในที่สุดท่านก็ไม่ได้เปึน แล้วท่านก็เปึนคนที่เล่าให้ กระผมฟังทั้งหมดว่าท่านไม่ได้เปึนผู้ว่าราชการจังหวัด ทั้งที่ปลัดกระทรวงเปึนรุ่นเดียวกัน จบสิงห์แดงมาด้วยกัน เหตุผลเพราะว่าท่านไม่สามารถรับปากปลัดกระทรวงได้ว่า เมื่อไป แล้วจะทําให้พรรคไทยรักไทยชนะพรรคประชาธิปัตย์ในภาคใต้ได้หรือไม่ อันนี้เปึน ตัวอย่างหนึ่งในหลายกรณีที่เกิดขึ้น กราบเรียนท่านประธานเรื่องนี้ เพื่อว่า