ชูศักดิ์ ศิรินิล เสนอพระราชบัญญัติคุ้มครองการดำเนินงานขององค์การระหว่างประเทศในประเทศไทย เพื่อให้ตราพระราชบัญญัติอนุวัติการกฎบัตรอาเซียน ตามที่กำหนดไว้ในกฎบัตรอาเซียน และขอให้สภาแห่งนี้อนุมัติร่างพระราชบัญญัตินี้ เพื่อให้อาเซียนได้รับความคุ้มกันและเอกสิทธิ์ในประเทศไทย
กราบเรียน ท่านประธานสภาผู้แทนราษฎร ท่านสมาชิกสภาผู้ทรงเกียรติ กระผม นายชูศักดิ์ ศิรินิล รัฐมนตรีประจําสํานักนายกรัฐมนตรี ได้รับมอบหมายจากท่านนายกรัฐมนตรีในนามของ คณะรัฐมนตรีเพื่อขออนุญาตสภาแห่งนี้ที่จะนําเสนอร่างพระราชบัญญัติคุ้มครอง การดําเนินงานของสมาคมประชาชาติแห่งเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ต่อสภาผู้แทนราษฎร ในวันนี้ ท่านประธานที่เคารพครับ กระผมขออนุญาตที่จะกล่าวว่าร่างพระราชบัญญัติ ฉบับนี้ได้จัดทําขึ้นเพื่ออนุวัติการให้เปึนไปตามกฎบัตรอาเซียน ซึ่งสภานิติบัญญัติแห่งชาติ ได้ให้ความเห็นชอบเมื่อวันที่ ๗ พฤศจิกายน ๒๕๕๐ ต่อมาผู้นําของไทยและประเทศ สมาชิกอื่น ๆ ของอาเซียนรวม ๑๐ ประเทศ ได้ร่วมกันลงนามเมื่อวันที่ ๒๐ พฤศจิกายน ๒๕๕๐ ในระหว่างการประชุมสุดยอดอาเซียน ครั้งที่ ๑๓ ที่ประเทศสิงคโปร์ โดยในโอกาส เดียวกันผู้นําประเทศสมาชิกอาเซียนได้ประกาศเปัาหมายร่วมกันที่จะให้สัตยาบันต่อ กฎบัตรโดยเร็วที่สุด เพื่อให้กฎบัตรมีผลบังคับใช้ แล้วจะได้จัดพิธีเฉลิมฉลองการมี ผลบังคับใช้ของกฎบัตรในการประชุมสุดยอดอาเซียน ครั้งที่ ๑๔ ที่ประเทศไทยจะเปึน เจ้าภาพในระหว่างวันที่ ๑๕ ถึงวันที่ ๑๘ ธันวาคมศกนี้ ขณะนี้กฎบัตรยังไม่มีผลบังคับใช้ ในชั้นนี้ประเทศสมาชิกแต่ละประเทศต่างก็ไปดําเนินการตามกระบวนการภายในของตน เพื่อที่จะให้สัตยาบันกฎบัตรให้ได้ในที่สุด และกฎบัตรจะมีผลบังคับใช้ ๓๐ วัน หลังจาก ประเทศสมาชิกได้ยื่นสัตยาบันสานต่อเลขาธิการอาเซียนครบทั้ง ๑๐ ประเทศแล้ว ในส่วน ของประเทศไทย ตามรัฐธรรมนูญหากความตกลงระหว่างประเทศใด กําหนดพันธกรณี ที่ประเทศไทยยังไม่มีกฎหมายภายในรองรับก็จะต้องมีการออกกฎหมายภายในเพื่อ อนุวัติการความตกลงนั้น ๆ ก่อนที่จะสามารถให้สัตยาบันได้ ในกรณีของกฎบัตรอาเซียน ได้กําหนดพันธกรณีที่ยังไม่มีกฎหมายภายในของไทยรองรับ ๒ เรื่อง คือการยอมรับ นิติฐานะของอาเซียน และการให้เอกสิทธิ์ และความคุ้มกันที่จําเปึนต่อการปฏิบัติหน้าที่แก่อาเซียน เลขาธิการอาเซียน เจ้าหน้าที่ ของสํานักงานเลขาธิการอาเซียน ผู้แทนถาวรของรัฐสมาชิกอาเซียน และเจ้าหน้าที่ของรัฐ สมาชิกอาเซียน ดังนั้นจึงจําเปึนต้องตราพระราชบัญญัติเพื่ออนุวัติการกฎบัตรอาเซียน ก่อนที่จะสามารถให้สัตยาบันกฎบัตรได้ สาระสําคัญของร่างพระราชบัญญัติฉบับนี้ กระทรวงการต่างประเทศขอเสนอร่างพระราชบัญญัติอนุวัติการกฎบัตรอาเซียน ซึ่งมีชื่อ ว่า ร่างพระราชบัญญัติคุ้มครองการดําเนินงานของสมาคมประชาชาติแห่งเอเชีย ตะวันออกเฉียงใต้ พ.ศ. .... ขออนุญาตที่จะกล่าวเรียนว่าสาระสําคัญของร่างจะมีดังนี้
๑. ให้ยอมรับนับถือว่าอาเซียนเปึนองค์กรระหว่างประเทศในระดับรัฐบาล ที่เปึนนิติบุคคล ให้ถือว่ามีภูมิลําเนาในประเทศไทย
๒. ให้อาเซียนได้รับความคุ้มกันและเอกสิทธิ์ในประเทศที่จําเปึนเพื่อบรรลุ ความประสงค์ของอาเซียนตามกฎบัตร
๓. ให้เลขาธิการอาเซียนและพนักงานของสํานักงานเลขาธิการอาเซียน ที่เข้าร่วมในกิจกรรมอันเปึนทางการของอาเซียน หรือทําการแทนอาเซียนในประเทศไทย ได้รับความคุ้มกันและเอกสิทธิ์ที่จําเปึนในการปฏิบัติหน้าที่ของตนโดยอิสระตามกฎบัตร
๔. ให้ผู้แทนถาวรของรัฐสมาชิกประจําอาเซียนและเจ้าหน้าที่ของรัฐ สมาชิกอาเซียนที่เข้าร่วมในกิจกรรมอันเปึนทางการของอาเซียน หรือทําการแทนอาเซียน ในประเทศไทย ได้รับความคุ้มกันและเอกสิทธิ์ที่จําเปึนในการปฏิบัติหน้าที่ตามกฎบัตร หรือตามกฎหมายว่าด้วยเอกสิทธิ์และความคุ้มกันทางการทูต และ
๕.ให้รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศรักษาการตาม พระราชบัญญัตินี้
ขออนุญาตกราบเรียนท่านประธานและท่านสมาชิกผู้ทรงเกียรติว่าการ ออกพระราชบัญญัติเพื่ออนุวัติการองค์การระหว่างประเทศเพื่อให้องค์การนั้น ๆ ได้รับ ความคุ้มครองในระหว่างการดําเนินงานในประเทศไทยมิใช่เรื่องใหม่ ร่างพระราชบัญญัตินี้ ได้เสนอมานี้เปึนไปตามแนวปฏิบัติในการออกพระราชบัญญัติอนุวัติการองค์การระหว่าง ประเทศของไทยที่ผ่านมา นอกจากนี้ร่างพระราชบัญญัติฉบับนี้ได้รับการพิจารณา อย่างรอบคอบโดยกระทรวงการต่างประเทศ ได้จัดให้มีการประชุมหารือกับส่วนราชการ ที่เกี่ยวข้อง ซึ่งมีส่วนราชการเข้าร่วม ๓๒ หน่วยงาน เพื่อพิจารณาร่างพระราชบัญญัติ ก่อนนําเสนอคณะรัฐมนตรี เมื่อคณะรัฐมนตรีได้มีมติอนุมัติหลักการร่างพระราชบัญญัติ เมื่อวันที่ ๒๕ มีนาคม ๒๕๕๑ ก็ได้ส่งร่างพระราชบัญญัติให้คณะกรรมการกฤษฎีกา ตรวจพิจารณาก่อนที่จะเสนอมายังสภาแห่งนี้ ขอกราบเรียนท่านประธานและสมาชิก ผู้ทรงเกียรติว่าในส่วนของการดําเนินการตามรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช ๒๕๕๐ รัฐบาลโดยกระทรวงการต่างประเทศได้ดําเนินงานตามมาตรา ๑๙๐ ของรัฐธรรมนูญมาโดยตลอด โดยเสนอร่างกฎบัตรอาเซียนต่อสภานิติบัญญัติแห่งชาติ ตามมาตรา ๑๙๐ วรรคสอง ซึ่งได้รับความเห็นชอบด้วยคะแนนเสียง ๑๐๗ จาก ๑๐๘ เสียง เมื่อวันที่ ๗ พฤศจิกายน ๒๕๕๐ นอกจากนี้กระทรวงการต่างประเทศได้ดําเนินการโดย สอดคล้องกับรัฐธรรมนูญ พ.ศ. ๒๕๕๐ โดยเคร่งครัด กล่าวคือ ได้เผยแพร่ข้อมูลเกี่ยวกับ กฎบัตรอาเซียนผ่านสื่อโทรทัศน์ วิทยุ เว็บไซต์ (Website) และสื่อสิ่งพิมพ์ต่าง ๆ ตลอดจน จัดประชุมสัมมนาเพื่อรับฟังความคิดเห็นจากประชาชนและภาคส่วนต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้อง ในหลายโอกาส เพื่อให้ประชาชนสามารถเข้าถึงรายละเอียดของกฎบัตรตามมาตรา ๑๙๐ วรรคสี่ ของรัฐธรรมนูญ และเพื่อให้ประชาชนสามารถมีส่วนร่วมในการดําเนินงานต่าง ๆ ในกรอบอาเซียนให้มากขึ้นต่อไป ทั้งนี้กระทรวงการต่างประเทศได้นําร่างพระราชบัญญัติ เผยแพร่ให้ประชาชนได้รับทราบในเว็บไซต์ของกระทรวงด้วย ซึ่งในชั้นนี้เห็นว่าไม่มี บุคคลใดได้รับผลกระทบจากการปฏิบัติตามกฎบัตร จึงขออนุญาตกราบเรียนท่านประธาน และเพื่อนสมาชิกได้โปรดพิจารณาร่างพระราชบัญญัติคุ้มครองการดําเนินงาน ของสมาคมประชาชาติแห่งเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ พ.ศ. .... จึงกราบเรียนมาด้วย ความเคารพครับ