สภาผู้แทนราษฎร · ครั้งที่ ๑๒ · ๑๐ กันยายน ๒๕๕๑

เธียรชัย สุวรรณเพ็ญ หารือเรื่องการให้บริการทางการแพทย์ โดยแสดงความกังวลเกี่ยวกับความไม่แน่นอนและข้อจำกัดของการให้บริการทางการแพทย์ และเรียกร้องให้ที่ประชุมแห่งนี้แสดงความไมตรีจิตต่อกันในการเจรจา พร้อมเรียกร้องการพิสูจน์ความเป็นจริงและเตรียมมาตรการในการตรวจสอบและรักษาพยาบาลให้มาตรฐานสากล

นายเธียรชัย สุวรรณเพ็ญ ตาก

เรียนท่านประธานที่เคารพ ผม นายแพทย์เธียรชัย สุวรรณเพ็ญ สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร จังหวัดตาก พรรคประชาธิปัตย์ ท่านประธานครับ ผมคงจะไม่ใช้เวลามากเกินไปเพราะมีเพื่อนสมาชิก หลายท่านได้กล่าวครอบคลุมไว้เกือบหมดแล้ว ผมเพียงจะมาเสริมในประเด็นที่อยากจะ เรียนให้ท่านประธานทราบว่าเรื่องดังกล่าวเมื่อนําสู่ที่ประชุมแห่งนี้ ผมมีความรู้สึก เปึนเรื่องที่เศร้าใจ เพราะมีผู้เสียหายเกิดขึ้น แต่ในขณะเดียวกันก็รู้สึกชื่นชมที่ผู้เสียหาย ยังมีความพยายามอย่างสูงสุดที่จะใช้ลูกชายอันเปึนที่รักยิ่งมาสะท้อนในแง่ของ การให้การบริการรักษาทางพยาบาลเพื่อทําให้สังคมของเราดียิ่งขึ้น ท่านประธานครับ เพื่อนสมาชิกได้อภิปรายไปมากมาย ผมคงจะไม่กล่าวรายละเอียดให้ทราบ ผมเพียงแต่ จะขอสะท้อนข้อเท็จจริงทางการแพทย์เพื่อให้ท่านคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ ก็ดี หรือที่ประชุมแห่งนี้ก็ดีได้รับทราบความจริงครับ มันเปึนความจริงที่เกิดขึ้น ตามธรรมชาติไม่มีใครเสแสร้ง ไม่มีใครสามารถที่จะบันดาลหรือบิดเบือนไปได้ ในกรณี ดังกล่าวครับท่านประธาน ผู้ป์วยเริ่มจากการที่ว่ามีปัญหาการคลอดก็จะเกิดปัญหา อย่างที่ว่านะครับ ต้องใช้เครื่องดูดทําให้เด็กได้รับความบอบช้ําทางด้านศีรษะ หลังจากนั้น ก็เกิดสภาวะตัวเหลือง ถามว่าในการเกิดสภาวะตัวเหลืองมันเกิดขึ้นได้ไหมครับ ในธรรมชาติ เกิดได้ครับ เด็กที่แรกเกิดโดยปกติตามธรรมชาติของมันก็มีเกือบ ๕๐ ต่อ ๕๐ ครับ กระบวนการวิธีการรักษามีอะไรไหมครับ มันก็มีกระบวนการของมันที่รักษาได้อย่าง ถูกต้อง ผลจากการรักษาที่ถูกต้องนี้จะดีขึ้นทุกรายไหมครับ คําตอบคือ ไม่ทุกรายครับ ในกรณีเด็กชายที่เปึนลูกของผู้ร้องเรียนนี้นะครับผมถือว่าเปึนผู้โชคร้าย ถ้าพูดกันในภาษา ชาวบ้านก็คือกรรมเก่า เริ่มตั้งแต่คลอดก็ยาก ไม่ธรรมดา คลอดออกมาแล้วยังมีภาวะ ตัวเหลืองอีก ตัวเหลืองอีกแพทย์ก็พยายามให้การรักษา ในที่สุดก็ยังเกิดผลแทรกซ้อน ที่ไม่พึงปรารถนา มีการถ่ายเลือดขึ้น ถามว่าการถ่ายเลือดนี้มีความเสี่ยงสูงไหมครับ ต่อการติดเชื้อ แม้จะทําได้ด้วยวิธีมาตรฐานสูงสุด เกิดขึ้นได้ครับ ต่อไปทางการแพทย์ พิสูจน์ได้ไหมครับว่าเด็กคนนี้มีภูมิต้านทานต่ําผิดปกติหรือเปล่า ไม่มีครับ มันยัง ตรวจสอบไม่ได้ ผมกําลังจะเรียนให้ที่ประชุมแห่งนี้ทราบว่ามันมีความจํากัดในหลายเรื่อง ของทางการแพทย์ที่อธิบายได้แต่เนื่องจากว่าเรายังไม่มีเครื่องไม้เครื่องมือที่จะจับมันได้ และอธิบายได้อย่างเปึนรูปธรรม ท่านประธานครับ สภาวะติดเชื้อเมื่อเกิดขึ้นแล้วก็นําไปสู่ ภาวะที่มีหนองที่สะโพก ในที่สุดก็ให้กระบวนการรักษากัน ในที่สุดผลออกมาก็คือว่า เด็กพิการ ตลอดระยะเวลา ๑๗ ป้ที่ผ่านมา ๖,๐๐๐ กว่าวันนี่นะครับ ผมทราบว่าคุณแม่ ที่เห็นหน้าลูกทุกวันมันช้ําใจครับ จิตใจก็จะหม่นหมอง คิดถึง ห่วงลูก ซึ่งเปึนลูกชายคนแรก แน่นอนครับใครทํา มีความสัมพันธ์กับเด็กคนนี้อย่างไร หนีไม่พ้นก็คือแพทย์และทีมพยาบาลที่รักษาทั้งหมด ทั้งหมดนี้ผมจึงถือว่าเด็กโชคร้าย ผมเชื่อ เชื่อว่าอาจจะได้รับการรักษาที่มาตรฐาน แต่มันก็ เกิดเหตุอย่างนี้ได้ สิ่งที่ผมอยากจะเรียนในที่ประชุมแห่งนี้ทราบก็คือว่า การแพทย์ แผนปัจจุบันนี้ ไม่ว่าเราจะลงทุนด้วยเงินงบประมาณมหาศาลมากเพียงใดก็ตาม ยกตัวอย่าง การพิจารณางบประมาณที่เพิ่งผ่านพ้นไป งบประมาณที่ตั้งไว้สําหรับ การรักษาพยาบาลในกลุ่มผู้รับราชการสูงมาก ถามว่าตัวเลขนี้มีโอกาสที่จะลดลงไหม ไม่มีหรอก มันไม่มีที่สิ้นสุด เพราะฉะนั้นสิ่งที่เกิดขึ้นก็คือว่า ความคาดหวังของผู้ป์วย ที่มารับการรักษาโรงพยาบาล ณ ขณะนี้ รวมทั้งสื่อต่าง ๆ ที่ออกมา ถือว่าให้สูงมาก เพราะสื่อต่าง ๆ จะบอกถึงเรื่องผลสําเร็จของแพทย์เสมอ ไม่ว่าเกิดขึ้นที่ใดในโลก ความรับรู้ทําให้ทุกคนมีความคาดหวังสูง ความคาดหวังสูงว่าแพทย์คือผู้ที่จะมาช่วยเราได้ ทุกกรณี เหตุการณ์อย่างนี้ก็คือทําให้เกิดความประมาทขึ้น ผมจะไม่ยกเฉพาะตัวอย่างนี้ เพราะตัวอย่างนี้ไม่ใช่เปึนความประมาทของผู้ป์วย แต่เรื่องอื่น ๆ มันจะทําให้คนเกิดความ ฮึกเหิมขึ้น นึกว่าแพทย์คือผู้ที่จะแก้ไขปัญหาได้หมด แต่ผมต้องการเรียนให้ที่ประชุม ทราบว่ามีข้อจํากัดมากมาย แล้วก็ต่างพื้นที่ ต่างเวลา ต่างสถานที่ แน่นอนการให้บริการ ย่อมไม่เหมือนกัน มีปรากฏการณ์อันหนึ่งที่เรียกว่า อุตสาหกรรมการให้บริการ การให้บริการของทางการแพทย์ถือเปึนการให้การบริการที่ไม่มีความแน่นอนสูงสุด ท่านไปโรงแรมท่านอาจจะบุ๊ค (Book) ได้ ห้องเอาอย่างไรได้ เลือกได้ มาโรงพยาบาล หรือครับ ไม่รู้มีเตียงหรือเปล่า ห้องไม่มี ห้องไม่ได้ตามที่ปรารถนา นี่คือข้อจํากัด

อันที่ ๒ แพทย์ผู้รักษา ทีมงานพยาบาลก็เปึนข้อจํากัดอันหนึ่ง สิ่งต่าง ๆ เหล่านี้ทั้งหมด รวมทั้งงบประมาณหรือขนาดของโรงพยาบาลแต่ละแห่ง นี่คือสิ่งที่ทําให้ เกิดความไม่แน่นอนสูงในระดับหนึ่ง และเมื่อผสมกับความไม่แน่นอนอันเกิดจากโรคภัย ไข้เจ็บ ที่หลายโรคก็ยังไม่มีใครทราบเหตุผลที่แน่นอนว่า ทําไมถึงเกิด ทําไมคนนี้เมื่อให้ การรักษากระบวนเดียวกันไป ๑๐,๐๐๐ คน ไม่มีผลแทรกซ้อน แต่ทําไมถึงเกิดขึ้นกับคนนี้ เพียงแค่ ๒ คนใน ๑๐,๐๐๐ คน ดังนี้เปึนต้น เพราะฉะนั้นผมจึงกราบเรียนที่ประชุมแห่งนี้ ว่า ความไม่แน่นอนของการรักษาพยาบาล คือสิ่งที่เปึนปรากฏการณ์ที่เกิดขึ้นโดย ธรรมชาติ ไม่ว่าเราจะใช้เครื่องมือที่มีความไวในการตรวจสอบ ในความจําเพาะของโรค เพียงใด สหรัฐอเมริกาคือต้นแบบที่พยายามทุ่มเทมหาศาลเพื่อที่จะเอาชนะธรรมชาติ คือ เรียกว่า คนไม่ควรจะตายก่อนร้อยป้ ถามว่าทําสําเร็จไหม ทําไม่สําเร็จ ท่านประธานครับ ผมพูดเรื่องนี้ขึ้นมา เพื่อที่จะให้ที่ประชุมแห่งนี้ เมื่อได้รับทราบเรื่องอันที่ให้เราเกิดความ เศร้าขึ้นมาแล้ว ก็ไม่ได้ต้องการที่จะบอกว่า ขบวนการของการแพทย์ของเรานั้น ผมจะต้อง ไปปกปัองหรือจะต้องไปปกปัองฝ์ายผู้ที่ได้รับความเสียหาย แต่ผมอยากจะสะท้อน ถึงความจริงในรูปแบบหนึ่งเท่านั้น สําหรับสิ่งที่เกิดขึ้นในขณะนี้ก็คือผู้พิการ แน่นอน เมื่อเกิดความเสียหายทางการแพทย์อย่างที่มีเพื่อนที่เปึนแพทย์อภิปรายไปแล้ว เราก็คิดว่าการมีกองทุนต่าง ๆ ขณะนี้ก็เกิดขึ้นแล้วคือช่วยเหลือเบื้องต้น แต่ ณ เมื่อ ๑๗ ป้ที่แล้ว ท่านประธานต้องทราบ กองทุนนี้ยังไม่เกิด เพราะฉะนั้นสิ่งที่จะเกิดขึ้นได้ก็คือ ในเรื่องของการเจรจา พูดจากันด้วยความเมตตากัน ด้วยตามข้อเท็จจริง ด้วยการแสดง ท่าทีที่เปึนไมตรีจิตต่อกัน นี่คือสิ่งที่ผมคิดว่ากระบวนการต่าง ๆ เหล่านี้อาจจะยังไม่สมบูรณ์ ท่านประธานครับ เมื่อได้หันกลับมาดูเอกสารของคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ ได้เสนอมาตรการการแก้ไขปัญหา

๕.๑ ให้โรงพยาบาลแห่งนี้ช่วยเหลือค่าใช้จ่าย ผมคงจะไม่ต้องไปพูด คงจะเปึนเรื่องข้อเท็จจริงที่ได้ต่อสู้กันมานาน ๑๗ ป้

๕.๒ ให้แพทยสภารื้อฟุ๋นเรื่องนี้ขึ้นมาพิจารณาใหม่ภายใน ๓๐ วัน ซึ่งสภาเราก็คงไม่ใช่มีอํานาจที่จะตัดสิทธิอะไรได้ แต่อย่างไรก็ตามในเรื่องของพิสูจน์ ข้อเท็จจริง ผมคิดว่าถ้าใครที่รักความเปึนจริงก็ต้องสามารถที่จะพิสูจน์ได้ ในเรื่องนี้ผมก็คง จะไม่พูดต่อไป

ข้อ ๕.๓ ครับ ที่น่าสนใจก็คือว่าให้กระทรวงสาธารณสุขวางมาตรการ ในการตรวจรักษาพยาบาลผู้ป์วยหรือผู้มารับบริการของโรงพยาบาลให้ได้มาตรฐานสากล ยิ่งขึ้น นี่คือคําพูดของท่านประธานกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ

สิ่งเหล่านี้น่าสนใจครับ ประเด็นอยู่ตรงที่ว่ามาตรฐานสากล เราจะเอาไหมครับ จีดีพี (GDP) ของเราตอนนี้มัน ๑๐ ล้านล้านบาท มาตรฐานสากลกับ ประเภทจี ประเทศที่มีจี ๘ (G 8) ระดับ จี ๘ อเมริกา กลุ่มยุโรป ญี่ปุ์น มันเปึนอีกระดับ หนึ่ง เราจะทําได้หรือเปล่านะครับ อันนี้คือสิ่งที่เขาเสนอมา โดยเฉพาะการบันทึกตรวจ รักษาของแพทย์ในเวชระเบียนต้องมีรายละเอียดมากพอสมควร ผมเชื่อว่าหมอหลายคน ก็มีความละเอียด แต่เนื่องจากถูกบีบรัดด้วยปริมาณงานกับจํานวนผู้ให้บริการมันไม่ได้ สัดส่วนกัน นอกจากนี้ท่านประธานคิดว่าประวัติต่าง ๆ ที่ผู้ป์วยก็ดีให้กับแพทย์นี่ ท่านเชื่อไหมครับว่ามันจะเปึนความจริง ๑๐๐ เปอร์เซ็นต์ หลายเรื่องไม่ใช่ความจริง ๑๐๐ เปอร์เซ็นต์หรอกครับ ผมมีประสบการณ์ในการรักษามา ๓๐ กว่าป้ ผมเชื่อว่าสิ่งที่ ผู้ป์วยบอกเราไม่จริง แต่นั่นไม่ใช่เปึนหน้าที่ของเราที่จะไปพิสูจน์ทราบ หน้าที่ของเราคือ รักษาเขาให้หายและให้มีการบาดเจ็บหรือโรคแทรกซ้อนให้น้อยที่สุด นี่คือประเด็นที่ผมยัง ห่วงถึง ที่ท่านบันทึกเสนอมา ในนี้เขียนไว้ว่า และต้องชัดเจนตรงตามข้อเท็จจริง นี่อย่างไร ครับ ผมถึงว่าข้อเท็จจริงของใคร หมอไม่มีหน้าที่หรอกครับไปนั่งตรวจสอบว่าใครจะจริง ไม่จริง ผมเปึนศัลยแพทย์มานะครับ ผู้ป์วยอยากจะเบิกเงินเพื่อเอาประกัน ในกรมธรรม์ เขาบอกว่าถ้าบาดเจ็บอันเนื่องจากการทําร้ายนี่ไม่ได้ ผู้ป์วยเขาบอกว่าไม้ตกใส่ศีรษะ แต่ความจริงมันมีคดีตามเนื่องต่อมา มันมีการต่อสู้กัน แล้วคนนั้นเขาถูกตีด้วยไม้ เห็นไหม ครับ นี่คือข้อเท็จจริงหรือครับที่แพทย์จะต้องมานั่งรับผิดชอบในเรื่องเหล่านี้ด้วย และต้อง ชัดเจนตรงตามข้อเท็จจริงและสมมุติฐานของอาการอย่างแท้จริง เช่นเดียวกันครับ การสื่อ ภาษาต่าง ๆ ของแพทย์กับหมอบางครั้งก็ไม่สมบูรณ์ อันนี้น่าเห็นใจครับ ผมได้ไปพบกับ ผู้ป์วยชนบทหลายคนนะครับ หลายคนก็พูดไม่ค่อยจะออกเมื่อเจอแพทย์ หมอก็มักจะ เร่งรีบเท่าที่ผมสังเกตอาการดู นี่ก็คือสิ่งที่ยากครับที่จะทําให้เกิดข้อเท็จจริงขึ้น ในฐานะ ถ้าผมไปนั่งอยู่ในคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ ผมว่าแน่นอนครับ ผมก็ต้องบอก อยากได้นั่น อยากได้นี่ แต่ถ้าท่านไปเปึนแพทย์ผู้ปฏิบัติหรือพยาบาลที่อยู่ในทีมการรักษา ท่านจะรู้ว่าข้อจํากัดต่าง ๆ เหล่านี้ท่านมีได้เห็นอยู่ตลอดเวลานะครับ ในนี้บอกว่า ต้องชัดเจนนะ ตรงตามข้อเท็จจริงนะ แล้วสมมุติฐานอาการอย่างแท้จริงให้สามารถ ตรวจสอบได้ตามหลักธรรมาภิบาล ท่านครับ ต่อไปนี้เราต้องมีระบบอัดเทปกันไว้ ตลอดเวลาที่มีการพูดคุยกันหรือครับ ผมจึงกราบเรียนท่านประธานให้ทราบว่าการที่นํา เรื่องเหล่านี้มาพูดในที่ประชุมแห่งนี้ผมขอแสดงความชื่นชมผู้เสียหายที่ไม่ต้องการให้ลูก ของตัวเองซึ่งเกิดเหตุอันไม่คาดฝันนี้มาเปึนสิ่งที่จะทําให้เกิดรายต่อ ๆ ไป ผมเรียน ท่านประธานว่าเรื่องราวทํานองนี้ผมเชื่อว่ามีอีกมากมายครับ เพียงแต่ว่าผู้เสียหายท่านนี้ เปึนผู้ที่มีการติดตามอย่างใกล้ชิด มีจิตใจที่ต้องการต่อสู้อย่างเปึนธรรม และเรียกร้องให้มี การปรับปรุงพัฒนางานบริการทางการแพทย์ อันนี้ถือว่าเปึนสิ่งที่ดีครับ เพื่อให้ได้ ประโยชน์กับการที่เรื่องราวเหล่านี้ได้เข้ามาสู่ในที่ประชุมแห่งนี้นะครับ ในฐานะที่มี รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงสาธารณสุขนั่งอยู่ในที่นี้ด้วย ผมก็ขอกราบเรียนท่าน ด้วยความเคารพผ่านไปยังท่านรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงสาธารณสุขนะครับว่า ยังจะต้องมีการพัฒนาระบบทางการแพทย์ต่อไป ไม่ว่าจะเปึนเรื่องอุปกรณ์ทางการแพทย์ ไม่ว่าจะเปึนในเรื่องของบุคลากร สถานที่ต่าง ๆ นะครับ ซึ่งแน่นอนครับถ้าเราจะทําให้ได้ มาตรฐานสากลอย่างที่ท่านประธานกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติได้กล่าวไว้นี้ ผมเชื่อว่าเราจะต้องทํางานขยันกันอย่างนี้ครับเพื่อจะหารายได้เข้าประเทศมากมาย ในที่สุดครับเรื่องราวทางการแพทย์ทั้งหมดมันจะไปสิ้นสุดตามปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง ครับ ทางการแพทย์ก็ต้องมีการรักษาที่พอเพียงครับ เปึนการรักษาพอเพียง เพื่อที่ให้ผู้ป์วยได้ดํารงชีวิตอยู่อย่างมีความสุข อย่างปราศจากการทรมานด้วยความ เอื้ออาทร มีเหตุมีผลประกอบ สิ่งต่าง ๆ เหล่านี้ในขณะนี้วงการแพทย์ก็ได้เริ่มไปในหลาย โรงพยาบาลแล้ว ผมฝากที่ประชุมแห่งนี้ว่าเราคงจะต้องมาช่วยกันพิจารณากฎหมาย ต่าง ๆ ที่จะออกมาด้วยความรอบคอบ เพราะว่าไม่ว่ากฎหมายใด ๆ ที่จะออกมาโดยสภา แห่งนี้ ย่อมมีกระทบกระเทือนต่อผู้ป์วย และขณะเดียวกันก็คือผู้ให้บริการ คือแพทย์ พยาบาล ผมปรารถนาอยากจะให้ทั้ง ๒ ฝ์ายเข้าใจข้อเท็จจริงที่เกิดขึ้นจากธรรมชาติที่เขา ให้เรามา มีข้อจํากัดมากมาย เพื่อให้สังคมเราอยู่ได้สันติ ไม่ต้องมีความหวาดระแวงกัน อยู่ด้วยไมตรีจิตและที่สําคัญก็คือว่าไม่ต้องใช้กฎหมายเปึนเครื่องมือบังคับเสมอไป ขอบคุณครับ