เรียนท่านประธานสภาที่เคารพครับ ฉัตร สุภัทรวณิชย์ สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจังหวัดนครราชสีมา เขต ๑ แม่ย่าโม พรรคประชาชนครับ
(เจ้าหน้าที่ดำเนินการเปิด Presentation)
ท่านประธานที่เคารพครับ มีคำพูดที่ว่า คนจนนอนคุก คนรวยนอนบ้าน ผมแถมให้คำหนึ่งคนรวยนอนโรงพยาบาลด้วย ทุกท่านได้ยินคำพูดนี้แล้วทุกท่านรู้สึกอย่างไรกันบ้าง ท่านทราบไหมว่าพระราชบัญญัติ กองทุนยุติธรรมใช้บังคับมาแล้วประมาณ ๑๐ ปี แต่ว่ากองทุนดี ๆ แบบนี้หน่วยงานดี ๆ แบบนี้แทบจะไม่มีการเติบโตเลย มันน่าเสียดายไหมครับ แล้วเพราะอะไรมันถึงไม่เติบโต เท่าที่ควรครับ ก่อนอื่นผมขออนุญาตอธิบายโดยกระชับสั้น ๆ ว่ากองทุนยุติธรรมคืออะไร กองทุนยุติธรรมถูกจัดตั้งขึ้นเพื่ออำนวยความยุติธรรมแล้วก็เพื่อลดความเหลื่อมล้ำ ให้ประชาชนผู้มีรายได้น้อยเข้าถึงกระบวนการยุติธรรมได้อย่างเท่าเทียม และกองทุนยุติธรรมก็มีภารกิจสำคัญอยู่ ๔ ประการ
ประการที่ ๑ ก็เพื่อช่วยเหลือประชาชนเกี่ยวกับการดำเนินคดี ก็จะ ดำเนินการจ่ายค่าทนายความ ค่าธรรมเนียมศาลให้
ประการที่ ๒ ให้ความช่วยเหลือประชาชนในการปล่อยชั่วคราวผู้ต้องหา หรือจำเลย กล่าวก็คือเป็นการประกันตัว
ประการที่ ๓ การจ่ายเงินเยียวยาผู้ถูกละเมิดสิทธิมนุษยชน
ประการที่ ๔ สุดท้ายคือการสนับสนุนงบประมาณในการจัดโครงการ ให้ความรู้ทางกฎหมายแก่ประชาชน
ท่านประธานที่เคารพครับ มีพี่น้องประชาชนได้ร้องเรียนผ่านมาทางผม ว่าการพิจารณาคำร้องขอรับความช่วยเหลือกรณีเร่งด่วน กรณีขอปล่อยชั่วคราวผู้ต้องหา หรือจำเลยของอนุกรรมการให้ความช่วยเหลือประจำจังหวัดตามมาตรา ๒๒ พระราชบัญญัติ กองทุนยุติธรรม พ.ศ. ๒๕๕๘ ประกอบข้อ ๑๕ แห่งระเบียบคณะกรรมการกองทุนยุติธรรม ว่าด้วยหลักเกณฑ์วิธีการและเงื่อนไขในการช่วยเหลือประชาชนในการขอปล่อยชั่วคราว ผู้ต้องหาหรือจำเลย พ.ศ. ๒๕๕๙ ที่พูดมาทั้งหมดนี้แทบไม่ถูกนำมาใช้งานเลย กล่าวก็คือว่า ตามเจตนารมณ์ในการตราพระราชบัญญัติกองทุนยุติธรรมปี ๒๕๕๘ การที่กำหนดให้ มีการพิจารณาเร่งด่วนในการขอปล่อยชั่วคราวผู้ต้องหาหรือจำเลย เนื่องจากการขาด อิสรภาพถือเป็นกรณีมีเหตุจำเป็นเร่งด่วนที่ต้องเร่งให้ความช่วยเหลือเพื่อเป็นการอำนวย ความยุติธรรมและลดความเหลื่อมล้ำเพราะว่าประชาชนที่มีฐานะเขาก็สามารถ นำหลักประกันมาวางเพื่อปล่อยชั่วคราวได้เลยครับ แต่ประชาชนที่ยากไร้กลับต้องรอ การประชุมของคณะอนุกรรมการให้ความช่วยเหลือประจำจังหวัดพิจารณา ซึ่งการประชุม จะเกิดขึ้นเดือนละครั้งถึง ๒ ครั้งเท่านั้นเอง ทุกท่านครับ ลองคิดตามผมมาดูว่าหากประชุม เดือนละ ๑-๒ ครั้ง ก็เท่ากับว่าหากไม่ใช้อำนาจในกรณีมีเหตุจำเป็นเร่งด่วนตามกฎหมาย ดังกล่าวประชาชนต้องถูกขังไม่น้อยกว่า ๑๕ วันถึง ๑ เดือน ทำให้ขัดต่อเจตนารมณ์ของ กฎหมาย ซึ่งจากการสอบถามข้อมูลเจ้าหน้าที่ทั้งจากส่วนกลาง ทั้งส่วนภูมิภาคจะได้รับ คำตอบว่าคณะอนุกรรมการให้ความช่วยเหลือประจำจังหวัดไม่กล้าที่จะใช้อำนาจ โดยไม่ผ่าน การประชุม แม้ว่ากฎหมายจะให้อำนาจไว้ก็ตาม ทั้งนี้การขอรับความช่วยเหลือกรณีการขอ ปล่อยชั่วคราวผู้ต้องหาหรือจำเลยในต่างจังหวัดมีสัดส่วนน้อยมากเทียบกับปริมาณของ คดีอาญาที่เข้าสู่กระบวนการยุติธรรม ซึ่งในรายงานการประชุมคณะอนุกรรมการบริหาร กองทุนยุติธรรม ครั้งที่ ๖/๒๕๖๘ เมื่อวันที่ ๑๙ มิถุนายน ๒๕๖๘ นี้เอง มีผู้ขอปล่อยชั่วคราว ผู้ต้องหาหรือจำเลยทั่วประเทศแค่ ๗๕๕ ราย เฉลี่ยเดือนละ ๘๔ รายเท่านั้นเอง หรือเราลอง คาดการณ์ทั้งปีงบประมาณก็จะมีคำขอ ประมาณ ๑,๐๐๖ ราย เทียบปริมาณคดีอาญาที่เข้าสู่ ศาลชั้นต้นประมาณปีละ ๖๐๐,๐๐๐ คดี ตามที่ปรากฏหนังสือรายงานสถิติคดีประจำปี ของศาลยุติธรรม ปี ๒๕๖๕ นอกจากนี้กองทุนยุติธรรมมีการใช้งบประมาณ อันนี้มาตามดูกัน ใช้งบไปประชาสัมพันธ์รวมถึงสร้างเครือข่ายผ่านการจัดโครงการด้วยตนเองหรือ รับการสนับสนุนงบประมาณในการจัดโครงการ ปีละ ๑๗ ล้านบาท ตามที่ปรากฏในรายงาน ประจำปี ๒๕๖๗ แต่สถิติการขอความช่วยเหลือและการรับรู้ของประชาชนก็ยังไม่ได้มาก เท่าที่ควร ถามหน่อยครับ เอาแค่ที่ประชุมในห้องนี้ มีใครรู้จักกองทุนยุติธรรมไหมครับ เพราะฉะนั้นไปถามประชาชนทั่วไปหลายท่านไม่รู้จักแน่นอนปีละ ๑๗ ล้านบาท เอาไป ประชาสัมพันธ์ตรงนี้ มาถึงคำถามอยากจะขอถามท่านรัฐมนตรีผ่านท่านประธานสภา
คำถามแรก เพราะเหตุใดคณะอนุกรรมการให้ความช่วยเหลือประจำจังหวัด จึงไม่มีการใช้อำนาจพิจารณาในกรณีจำเป็นเร่งด่วน กรณีขอปล่อยชั่วคราวผู้ต้องหา หรือจำเลย หรือถ้ามีการใช้อำนาจในปีงบประมาณ ๒๕๖๖ และ ๒๕๖๗ มีการพิจารณา ให้ความช่วยเหลือกรณีมีเหตุจำเป็นเร่งด่วนทั้งหมดกี่ราย และขอฝากคำถามที่ ๒ แต่ว่าในช่วงต่อไปก็ยังจะอภิปรายกับท่านรัฐมนตรีนะครับ
คำถามที่ ๒ สำนักงานกองทุนยุติธรรม สำนักงานปลัดกระทรวงยุติธรรม มีแนวทางการผลักดันอย่างไรให้ประชาชนในต่างจังหวัดเข้าถึงกองทุนยุติธรรมได้มากขึ้น เพื่ออำนวยความยุติธรรม ลดความเหลื่อมล้ำและแน่นอนครับแก้ปัญหานักโทษล้นเรือนจำ ท่านจะดำเนินการอย่างไร ขอถามครับ