ภัณฑิล น่วมเจิม ชี้ให้เห็นปัญหาเศรษฐกิจใต้ดินนอกระบบที่เรียกว่า Scam Economy

เรียนท่านประธาน ผม ภัณฑิล น่วมเจิม สมาชิกสถาผู้แทนราษฎรกรุงเทพมหานคร เขตวัฒนาและเขตคลองเตย พรรคประชาชน จาก Scam Economy สู่ทุนสีเทาในสุขุมวิท คลองเตย วงจรฟอกเงินที่รัฐไทยมองไม่เห็น หรือไม่แน่ใจเหมือนกันว่าไม่อยากเห็นหรือเปล่า มันเป็นเศรษฐกิจเทาที่อยู่ใกล้ในชีวิตประจำวัน มากกว่าที่เราคิด ประเทศไทยในวันนี้กำลังเผชิญกับเศรษฐกิจที่ไม่ใช่มีเพียงอาชญากรรม ออนไลน์ แต่คือโครงสร้างเศรษฐกิจใต้ดินนอกระบบที่กินเงินจากกระเป๋าประชาชน และแทรกซึมเข้าสู่ระบบเศรษฐกิจจริงอย่างเป็นระบบ สิ่งที่เราเรียกว่า Scam Economy ขอสไลด์ด้วยครับ

(เจ้าหน้าที่ดำเนินการเปิด Presentation)

ในรอบปี ๒๕๖๗ ที่ผ่านมาคนไทย ถูกหลอกให้โอนเงินมากกว่า ๑๐๐,๐๐๐ ล้านบาทต่อปี มูลค่าความเสียหายมากกว่า ๑๐๐,๐๐๐ ล้านบาทต่อปี และยังไม่มีแนวโน้มที่จะหยุดลง การหลอกลวงไม่ใช่เพียงเหตุการณ์ รายวัน ด้วยโครงสร้างเศรษฐกิจใหม่ที่ขับเคลื่อนด้วยเทคโนโลยี ข้อมูลส่วนบุคคลประกอบกับ มีช่องว่างทางกฎหมาย อย่างยกตัวอย่างเคสที่ผมเคยปรึกษาหารือไปล่าสุด Scan ม่านตา รับเหรียญ Crypto ไปจูงใจคนด้วยเงิน Consent แบบมีเงื่อนไข รัฐจะคุ้มครองประชาชนอย่างไร บริษัทหรือนิติบุคคลใดจะรับผิดก็ยังตอบไม่ได้ ก็แค่ไปป้องปราม มีช่องว่างทางกฎหมาย ช่องโหว่ทางกฎหมาย ปัญหานี้ส่งผลกระทบวงกว้างทั่วประเทศจากข่าวหลอกลวงรายวัน ถึงคดีเงินหลายล้านบัญชี ไม่จำกัดอยู่เฉพาะในเมืองใหญ่มันแทรกซึมไปทุกที่เลย ที่น่ากลัว กว่านั้นครับ เงินที่ถูกหลอกไม่ได้หยุดอยู่ที่เหยื่อมันไหลต่อไปในระบบ ผ่านบัญชีม้า บริษัท Nominee การค้าปลอม อสังหาริมทรัพย์หรู ก่อนจะกลายเป็นทุนสะอาดในสายตา กฎหมาย ต้นทางอาจจะเป็นแค่อาชญากรรมไซเบอร์ แต่ปลายทางมันมาออกดอกออกผล เศรษฐกิจในเมืองที่ฟอกตัวอย่างเนียนมากในย่านสุขุมวิท คลองเตย ดูหรู ดูสะอาด ดูดี แต่จริง ๆ แล้วมันเถื่อน ต้นน้ำครับ Scam Economy มันคือความล้มเหลวของรัฐในการ คุ้มครองผู้บริโภค ผมเป็นกรรมาธิการคุ้มครองบริโภคก็มีเรื่องร้องเรียนเยอะแยะมากมายครับ อันนี้เป็นเหมือนปลายเหตุครับ เป็นต้นน้ำ การเกิดขึ้นของ Scam Economy สะท้อน ความล้มเหลวเชิงระบบของการคุ้มครองผู้บริโภค ผมเป็นกรรมาธิการมา ๒ ปีกว่า หน่วยงานหลัก ๆ ต่างทำงานแบบแยกส่วน ล่าช้า ไม่สามารถหยุดยั้งขบวนการที่เคลื่อนไหวได้เร็วระดับวินาที ด้วยสภาวะเศรษฐกิจแบบนี้เป้าหมายหลักของการหลอกลวงก็คือกลุ่มคนที่อยากได้ โลภ แต่กลัวที่จะสูญเสียทรัพย์สิน หากไม่ทำตามคำสั่งหรือคำขู่ของมิจฉาชีพก็จะเดือดร้อน หน่วยงานแรก กสทช. ล้มเหลวในการจัดการซิมผี ซิมนี่เปิดกันเยอะแยะมากมาย เปิดง่ายมากนะครับเมื่อก่อน ซึ่งเป็นเครื่องมือหลักของแก๊ง Call Center คนไทยบางราย ถือครองซิมเป็นร้อย ๆ ใบนะครับ บริษัทที่จดทะเบียนนิติบุคคลก็เช่นกัน ผมก็เคยเรียกร้อง ไปทาง กสทช. ว่าถ้าเผื่อไม่ Active เกินกี่เดือน ๓ เดือน ๖ เดือนต้องปิดให้หมด คุณจะมี ซิมไปเยอะขนาดนั้นทำไมครับ เรามี ๒ เบอร์ ๓ เบอร์ก็แทบไม่หวาดไม่ไหวแล้ว ต้องตรวจสอบ มาตรการจำกัดจำนวนซิมที่เพิ่งมาเริ่มช่วงหลังสายเกินไปแล้ว แก๊งมิจฉาชีพเขาได้เบอร์ กันไปหมดแล้วนะครับ

อีกหน่วยงานหนึ่งครับ ธนาคารแห่งประเทศไทย ไม่สามารถป้องกันความเสี่ยง ระบบโอนเงินได้อย่างมีประสิทธิภาพ เงินกว่า ๕๐ เปอร์เซ็นต์ของยอดถูกหลอกย้ายออกไปใน ๓ วินาทีแรกเท่านั้นเองนะครับ ขณะที่เหยื่อใช้เวลานานเฉลี่ยถึง ๑๘ ชั่วโมงกว่าจะรู้ตัว ธนาคารแห่งประเทศไทยมีระบบอายัดข้ามบัญชีแบบ Real time หรือยังครับ และยังปล่อย ช่องว่างให้มีการเปิดบัญชีใหม่โดยเอกสารปลอมจนมีบัญชีม้าจำนวนมหาศาล มีทั้งม้าดำ ม้าเทา เทาเข้ม น้ำตาล KYC อ่อนมากครับประเทศไทย ปปง. ซึ่งควรจะเป็นหัวใจในการ อายัดทรัพย์กลับทำงานแบบปลายเหตุมากกว่าเชิงรุก ตรวจสอบเส้นทางการเงินล่าช้า หลายวัน เมื่อเทียบกับขบวนการที่เคลื่อนย้ายเงินไม่กี่นาที ปปง. ก็ไม่มีระบบจะมี Detect วิเคราะห์ธุรกรรมที่มันผิดปกติแบบ Real time มันไม่มีศูนย์บัญชาการรวม ETDA ถูกเรียก มาทุก Match เลยนะครับ สำนักงานพัฒนาธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ ก็ทำอะไรไม่ได้ครับ บอกว่าแพลตฟอร์มไม่มี เราไม่มีกฎหมายที่จะบังคับใช้ ทั้งเฟซบุ๊ก กูเกิล TikTok พวกอวตาร พวกบัญชีปลอมที่ไปหลอกลงทุนทำอะไรไม่ได้ครับทั้ง ๆ ที่ผิด โฆษณาหลอกลวง อันนี้ เป็นช่องทางแรกเลย ตำรวจไซเบอร์แม้ถึงมีความพยายามแต่ทรัพยากรจำกัดต้องไปไล่จับ ปลายเหตุ ปัจจุบันมีการแจ้งความออนไลน์มากกว่า ๑ ล้านคดี แต่มีเพียง ๒๐ เปอร์เซ็นต์ ที่แจ้งความจริง เพราะสุดท้ายประชาชนก็บอกว่ามันก็เท่านั้นละครับ แจ้งไปก็ไม่มีประโยชน์ เขาจะไปคาดหวังอะไร ทั้งหมดนี้เป็นช่องว่างทำให้เงินผิดกฎหมายเข้ามาอย่างไม่หยุดไม่หย่อน ไม่มีจุดที่จะไปหยุดมันได้ แล้วกลางน้ำละครับ พอเงินสกปรกเข้ามาแล้วไปสู่เมืองได้อย่างไร จำนวนมหาศาล เข้าไปเป็นระบบด้วยในศูนย์กลางของกรุงเทพมหานคร ๑. ร้านกัญชา เชิงพาณิชย์ ผมก็สงสัยว่าทำไมร้านมันเปิด มันขายได้สักกี่บาท วัน ๆ ไปดูก็ไม่เห็นมีลูกค้า หลังจากเปิดกัญชาเสรี ร้านกัญชาในสุขุมวิท ทองหล่อ เอกมัย มันเยอะมากเลยครับ เป็นดอกเห็ด มันง่ายมากเลยสำหรับการฟอกเงิน รายได้เงินสดสูง ตรวจ Stock ก็ยาก สินค้ามูลค่าประเมิน ยืดหยุ่น ผู้ประกอบการผสมเงินผิดกฎหมายเข้ามากับยอดขายจริงแล้วก็ทยอยฝากธนาคาร แบบแบ่งฝากยอดเล็ก ๆ เพื่อหลบรายงานธุรกรรมต้องสงสัย อันนี้ผมก็เรียกร้องให้ไป ตรวจสอบคนที่มีใบอนุญาตแพทย์แผนไทยทางเลือก ไปตรวจสอบเลยครับ ยอดขาย เป็นอย่างไร คุ้มกับค่าเช่าไหม ค่าเช่า ๗๐,๐๐๐-๘๐,๐๐๐ บาทต่อคูหาหนึ่ง ขายได้เท่าไร คนธรรมดาเห็นก็รู้แล้วมันฟอกเงินครับ สถานบันเทิงกลางคืน เงินสด เงินต่อเงิน บาร์ Night Club เครื่องรีดเงินสดชั้นดีเลยครับ เงินสดหมุนเวียนหลังเที่ยงคืนถูกฝากเข้าบัญชี บางทีเราก็สงสัยนะ ผับดัง ๆ แต่งเสียหรูหรา ไม่มีคนครับ แล้วคนที่มีก็ไม่ใช่นักท่องเที่ยวจีน แบบธรรมดาด้วยนะครับ เพราะโต๊ะหนึ่งไปเปิดเหล้า เปิด Member เป็นแสน ๆ นะครับ ผมก็สงสัยเขาใช้เงิน เรียกเด็กมาทีมันใช้เงินเยอะมากแล้วก็เป็นหน้าเดิม ๆ มันจะอยู่ได้อย่างไร ยอดขายมันจะอยู่ได้อย่างไร ชัดเจนครับ เขาก็เอาเงินสกปรกเข้ามาแล้วก็มาใช้จ่าย หน้าเดิม ๆ แล้วก็ฟอกออกไปขาวสะอาด อันนี้ก็อีกอันหนึ่งคนเห็นก็ต้องรู้ว่ามันไม่ได้ Benefit หรือไม่ได้ให้ประโยชน์กับคนไทย อะไรเลย มันเป็นเหมือนคนต่างชาติทำแล้วคนต่างชาติก็ไปเที่ยว อสังหาริมทรัพย์นี่ก็อีก หมวดหนึ่ง บ้านหรู คอนโดมิเนียมระดับ High end ในสุขุมวิทกลายเป็นเครื่องมือทำให้ มันสะอาด มีบริษัทคนไทยมาเป็น Nominee ถือหุ้นแทน เคยทราบไหมคอนโดมิเนียม หลังหนึ่งในสุขุมวิทมันแพงมาก ที่ดินตารางวาละเป็นล้าน คอนโดมิเนียมตารางเมตรละ ๓๐๐,๐๐๐-๔๐๐,๐๐๐ บาท คนธรรมดาอย่างพวกเราไม่มีทางเลยที่จะไปซื้อได้ ผมก็สงสัย ทำไมมันขายดิบขายดีสร้างกันเอา ๆ นี่ละฟอกเงินชั้นดีเลยครับ ขนเงินเข้ามาแล้วก็ผ่าน Nominee แล้วก็ปล่อยเช่าเป็นตึก ๆ ที่เคยเห็นข่าวไหมครับ พาต่างชาติเข้าไปอยู่ อันนี้ รู้มาจากไหนรู้ไหมครับ รู้จากพนักงานนวด เขาเข้าไปนวดเอาคอนโดมิเนียมหรูมาทำเป็น Call Center เป็น Operation ของคนจีน สบายเลยครับ ครบวงจรเลย ทั้งค้ามนุษย์ ทั้งอะไรแต่ละอย่าง ปลายน้ำเมื่อสักครู่พูดไปแล้ว ท่าเรือคลองเตยก็เป็นอีกช่องทางหนึ่ง ฟอกผ่านสินค้าที่ถูกกฎหมาย ล้างออกมาแล้วก็ออกนอกประเทศเป็น Trade Based Money Laundering ออกเอกสารเท็จบ้าง เราจะเห็นข่าวประปรายมีสินค้าผิดกฎหมายออกไป เพื่อสร้างมูลค่าปลอม ยอดขายที่ไม่มีจริง แล้วก็ผ่านศุลกากรเงินผิดกฎหมายก็ถูกโอนไป เป็นรายได้ระหว่างประเทศ ปลายน้ำครับ ทุนสีเทา ความเหลื่อมล้ำในเมือง เมื่อสักครู่พูดไปแล้ว ราคาที่อยู่อาศัยทำไมประชาชนถึงต้องเดือดร้อนกับเรื่องนี้ บางทีเราก็คิดเขาก็อยู่กันได้ แต่สุดท้ายแล้วมันกระทบประชาชน ราคาที่อยู่อาศัยมันสูงผิดธรรมชาติ มีทุนต่างชาติเข้ามาซื้อ ธุรกิจท่องเที่ยวคนทำมาหากินรายเล็กรายน้อยตายหมดครับ มีแต่ทุนพวกใหญ่ ๆ เข้ามา มาฟอกเงิน แล้วก็สูญเสียรายได้ในเชิงภาษีเพราะมันไม่มีกำไรจริงแล้วก็ถูกโยกออกไปหมด รัฐไทยฟอกเงินเก่งกว่าฟอกภาพลักษณ์ประเทศอีก หัวใจปัญหาไม่ได้อยู่ที่กระบวนการ อาชญากรรมด้วย แต่รัฐไม่สามารถเชื่อมโยงข้อมูลได้ ก็เป็นข้อเสนอแนะ ปปง. ธปท. ธนาคาร แห่งประเทศไทย ตำรวจ กสทช. ไปนั่งห้องเดียวกันเลยครับ ข้อมูลชุดเดียวกัน กรมพัฒนา ธุรกิจการค้าด้วย ให้มันมีข้อมูลกลางแล้วเวลาอายัดมันจะได้ทำทีเดียวมีเป็น War Room เลย ไม่ต้องส่งกันไปส่งกันมา ระบบราชการไทยมันยังขาด War Room ขาดศูนย์ข้อมูลที่จะ สามารถเชื่อมโยงทั้งธุรกรรม นิติบุคคล ที่ดิน ศุลกากร สินทรัพย์ดิจิทัล บูรณาการพร้อมกัน ทีเดียวเลย รัฐไทยบางทีก็สร้างภาพปรากฏว่าฟอกเงินเป็นสวรรค์ชั้นดี มันฟอกง่ายมากครับ ข้อเสนอทางออกเชิงระบบเพื่อปิดท่อทุนสีเทาจากบัญชีม้าซื้อคอนโดมิเนียมหรู One-click Freeze กดทีเดียวอายัดแบบ Real time ให้เหยื่อสามารถสั่งกดเงินได้ภายในวินาทีให้เร็วพอ ๆ กับ Scam ศูนย์ข้อมูลหลอกลวงแห่งชาติ รวบรวมข้อมูลจากธนาคารแห่งประเทศไทย ปปง. กสทช. ตำรวจไซเบอร์ แพลตฟอร์มไว้ที่เดียวกัน บังคับใช้ Travel Rule เงินมาจากไหน สอบเส้นทางเงินได้ แล้วก็ KYC เปิดบัญชีต้องยาก ต้องเข้มงวด ให้ข้อมูลผู้โอนและผู้รับติดตาม ไปกับธุรกรรมสินทรัพย์ดิจิทัลตามมาตรฐาน FATF ให้ธนาคารมือถือทุกแห่งใช้การยืนยัน ตัวตนด้วยชีวะมิติ ความรับผิดชอบร่วมของทุกภาคส่วน ธนาคาร แพลตฟอร์ม ผู้ให้บริการ โทรคมนาคมต้องร่วมกันรับผิดเมื่อเกิดความเสียหาย ผมก็ทำหนังสือถามไปบริษัทที่ Scan ม่านตารับ Crypto ชื่อบริษัท เอ็ม วิชัน จำกัด (มหาชน) พอไปเช็กผู้ถือหุ้นเป็นบริษัท แคปปิตอล เอเชีย ซึ่งก็ไปมีความเชื่อมโยงกับ ยิม เลียก (Yim Leak) รัฐมนตรีช่วยวรภัค BIC เบน สมิธ (Ben Smith) มันพวกเดียวกันหมดเลย ผมก็ทำหนังสือถามกรรมาธิการ ปปง. ว่าทำไมไม่สืบเส้นทางการเงิน BIC มาเปิดในเมืองไทย Correspondent Bank กสิกรนะครับ ก่อนที่เขาจะปิดเว็บไป จริง ๆ ไปสืบเส้นทางการเงินได้หมดเลยมันก็ไม่ได้ยาก ผูกเรื่องราวต่าง ๆ หลายท่านก็อภิปรายมาแล้ว ไม่ได้ยากเกินกว่าที่จะทำได้ ตรวจสอบนิติบุคคลและผู้ถือหุ้น ต่างชาติทั้งหมด บังคับให้บริษัทที่ถือหุ้นเกิน ๒๕ เปอร์เซ็นต์ต้องเปิดเผย Ultimate Beneficial Owner คือ UBO ว่าใครเป็นผู้ได้รับผลประโยชน์สุดท้าย พวกคนที่มาบังหน้า เราไม่สนใจ เศรษฐกิจมันต้องเลิกเถื่อนได้แล้วครับ ประชาชนทั่วไปเขาจะได้รู้สึกปลอดภัยกับ ความไม่แน่นอนรายวัน ทุนสีเทา ใต้ดิน นอกระบบ ที่ถูกเอาเงินมาจากการหลอกลวง ผ่านโทรศัพท์ App ปลอม กลายเป็นคอนโดมิเนียมหรู เป็นร้านกัญชา เป็นอะไรก็แล้วแต่ ยิ่งทำให้คนเหลื่อมล้ำ คนจนยิ่งจนลงหนัก ผู้มีรายได้น้อยถูกหลอก คนรวยก็รวยเอา ๆ ก็ต้องฝากทางรัฐบาลให้รื้อระบบทั้งหมด แล้วก็ตราบใดถ้าเผื่อยังมองเรื่อง Scam เป็นปัญหา ปัจเจกแก้ไม่ได้นะครับ เพราะมันต้องแก้ในเชิงระบบทั้งหมด ก็ฝากด้วยนะครับ ความล้มเหลว ของรัฐบาลในการปกป้องประชาชนตนเองทำอะไรอยู่ครับ ขอบคุณครับ