รังสิมันต์ เสนอปฏิรูประบบราชการตำรวจ แก้ปัญหาเส้นสาย-เพิ่มประสิทธิภาพ

สภาผู้แทนราษฎร · ครั้งที่ ๒๘ · ๒ ตุลาคม ๒๕๖๘

รังสิมันต์ โรม เสนอรายงานการพิจารณาศึกษาเรื่องการปฏิรูประบบราชการตำรวจ โดยอ้างอิงมติสภาและหน้าที่ของคณะกรรมาธิการความมั่นคงแห่งรัฐในการดูแลประเด็นชายแดนและความมั่นคง รังสิมันต์ โรม ระบุบทบาทสำคัญของตำรวจไทยต่อความมั่นคงและสังคม แต่ชี้ให้เห็นปัญหาการแทรกแซงทางการเมือง การบริหารงบประมาณที่ไม่มีประสิทธิภาพ และการจัดสรรทรัพยากรที่ไม่เหมาะสมซึ่งกระทบต่อความเชื่อมั่นของประชาชน รังสิมันต์ โรม อภิปรายรายงานการปฏิรูประบบราชการตำรวจที่เสนอต่อสภาผู้แทนราษฎร โดยเน้นประเด็นสำคัญคือ การศึกษาแนวทางแก้ไขงานสอบสวน งานด้านความมั่นคง และการจัดแบ่งส่วนราชการภายในสำนักงานตำรวจแห่งชาติ เพื่อให้เกิดประสิทธิภาพและสอดคล้องกับพันธกิจด้านความมั่นคงของประเทศ รังสิมันต์ โรม ชี้ปัญหาความท้าทายในการปฏิรูประบบราชการตำรวจ โดยเน้นย้ำถึงผลกระทบของระบบเส้นสายและอุปถัมภ์ที่ทำให้ประสิทธิภาพลดลง และเรียกร้องให้แก้ไขเพื่อสร้างความยุติธรรมและความสงบสุข รังสิ

นายรังสิมันต์ โรม ประธานคณะกรรมาธิการ

กราบเรียน ท่านประธานสภาผู้แทนราษฎรที่เคารพและท่านสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรทุก ๆ ท่านครับ กระผม นายรังสิมันต์ โรม สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรแบบบัญชีรายชื่อ พรรคประชาชน ในฐานะประธานคณะกรรมาธิการความมั่นคงแห่งรัฐ กิจการชายแดนไทย ยุทธศาสตร์ชาติ และการปฏิรูปประเทศ ขออนุญาตเป็นผู้แทนคณะกรรมาธิการได้กล่าวนำการเสนอ สรุปรายงานการพิจารณาศึกษา เรื่อง การพิจารณาศึกษาการปฏิรูประบบราชการตำรวจ ของคณะกรรมาธิการต่อที่ประชุมดังนี้

ตามที่ที่ประชุมสภาผู้แทนราษฎร ชุดที่ ๒๖ ปีที่ ๑ ครั้งที่ ๑๙ เมื่อวันพุธที่ ๔ ตุลาคม ๒๕๖๖ ที่ประชุมได้ลงมติให้คณะกรรมาธิการ ตั้งคณะกรรมาธิการสามัญประจำสภา ตามข้อบังคับการประชุมสภาผู้แทนราษฎร ข้อบังคับการประชุมสภาผู้แทนราษฎร พ.ศ. ๒๕๖๒ ข้อ ๙๐ (๙) คณะกรรมาธิการความมั่นคงแห่งรัฐ กิจการชายแดนไทย ยุทธศาสตร์ชาติและการปฏิรูปประเทศ มีหน้าที่และอำนาจกระทำกิจการสอบหาข้อเท็จจริง หรือศึกษาเรื่องใด ๆ เกี่ยวกับความมั่นคงแห่งรัฐ การค้าชายแดน การค้าผ่านแดน จุดผ่านแดนถาวร จุดผ่านแดนชั่วคราว จุดผ่อนปรนเพื่อการค้า ช่องทางธรรมชาติ และช่องทางตามกฎหมายศุลกากร การเดินทางข้ามแดนการจัดการและการดูแล แรงงานข้ามชาติ แรงงานข้ามแดน การส่งเสริมความสัมพันธ์กับประเทศเพื่อนบ้าน และเรื่องอื่น ๆ ที่เกี่ยวข้องกับการแก้ปัญหาและการพัฒนาชายแดนไทย ยุทธศาสตร์ชาติ และการปฏิรูปประเทศ โดยเฉพาะปัจจัยที่ส่งผลกระทบต่อความมั่นคงทั้งเศรษฐกิจ สังคม วัฒนธรรม วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี รวมทั้งส่งเสริมสนับสนุนและแก้ไขปัญหา เกี่ยวกับดินแดนและความมั่นคงของประชาชน

คณะกรรมาธิการได้เล็งเห็นว่าตำรวจไทยมีบทบาทสำคัญอย่างยิ่งต่อ ความมั่นคงและการพัฒนาของประเทศในหลากหลายมิติ โดยเฉพาะในด้านการรักษา ความสงบเรียบร้อยและความปลอดภัยในชีวิตและทรัพย์สินของประชาชน ซึ่งเป็นพื้นฐาน สำคัญที่ทำให้ประชาชนสามารถดำเนินชีวิตและประกอบอาชีพได้อย่างปกติสุข นอกจากนี้ ตำรวจไทยยังมีบทบาทสำคัญในการป้องกันและปราบปรามอาชญากรรมทุกรูปแบบ ตั้งแต่อาชญากรรมพื้นฐานไปจนถึงอาชญากรรมข้ามชาติและอาชญากรรมทางเทคโนโลยี นอกจากนี้ตำรวจยังเป็นกำลังสำคัญในการสนับสนุนการพัฒนาประเทศตามนโยบาย ของรัฐบาล การอำนวยความยุติธรรม การบังคับใช้กฎหมายอย่างเท่าเทียม ซึ่งเป็นรากฐาน สำคัญของการปกครองระบอบประชาธิปไตย อย่างไรก็ดีสำนักงานตำรวจแห่งชาติในปัจจุบัน กำลังเผชิญกับปัญหาหลากหลายมิติที่ส่งผลกระทบต่อประสิทธิภาพ ในการให้บริการ และความเชื่อมั่นของประชาชน เช่น การแทรกแซงทางการเมืองในกระบวนการ แต่งตั้งโยกย้ายบุคลากรตำรวจ โดยไม่ได้คำนึงถึงประโยชน์สาธารณะ โดยไม่ได้คำนึง ถึงความสามารถ โดยไม่ได้คำนึงถึงประสิทธิภาพโดยรวม แต่เป็นเรื่องของระบบอุปถัมภ์ การใช้เส้นสาย เป็นต้น นอกจากนั้นการบริหารจัดการงบประมาณและทรัพยากร อย่างไม่มีประสิทธิภาพ ซึ่งเรื่องก็เป็นข้อเท็จจริงว่าเราจะพบว่าตำรวจจำนวนมาก การจัดหาอุปกรณ์เครื่องไม้เครื่องมือต่าง ๆ ไม่ได้เหมาะสมหรือไม่ได้สอดคล้องกับภัยคุกคาม ที่มีอยู่ ทรัพยากรส่วนใหญ่ก็มักจะกระจุกตัวอยู่ในส่วนกลางในขณะที่สถานีตำรวจ ในระดับท้องถิ่นซึ่งใกล้ชิดกับประชาชนกลับได้รับการสนับสนุนที่จำกัด ส่งผลให้การบริการ ประชาชนขาดคุณภาพและไม่สามารถตอบสนองต่อความต้องการที่แท้จริงได้

ดังนั้นจากสภาพปัญหาของตำรวจดังกล่าว ในคราวการประชุมคณะกรรมาธิการ ครั้งที่ ๒๔ เมื่อวันพฤหัสบดีที่ ๑๔ มีนาคม ๒๕๖๗ คณะกรรมาธิการได้มีการตั้ง คณะอนุกรรมาธิการศึกษาการปฏิรูประบบราชการตำรวจขึ้น เพื่อศึกษาแนวทางแก้ไข ปัญหาและการปฏิรูปตำรวจ โดยเฉพาะในประเด็นของงานสอบสวน งานด้านความมั่นคง การแบ่งส่วนราชการและการกำหนดหน้าที่และอำนาจส่วนราชการภายในสำนักงานตำรวจ แห่งชาติ รวมถึงหน้าที่และอำนาจตามกฎหมายอื่นที่เกี่ยวข้องเพื่อเสนอแนวทางในการปฏิรูป ระบบราชการตำรวจให้เกิดประสิทธิภาพ สอดคล้องกับพันธกิจด้านความมั่นคงของประเทศ ที่ต้องปรับเปลี่ยนให้ทันต่อยุคสมัยและเทียบเท่านานาอารยะประเทศ โดยได้จัดทำรายงาน เสนอต่อคณะกรรมาธิการพิจารณา และวันนี้ก็เป็นการเสนอต่อที่ประชุมใหญ่ ของสภาผู้แทนราษฎร

ท่านประธานครับ ผมอยากจะเรียนเพิ่มเติมว่าในการพิจารณาศึกษารายงาน ฉบับนี้ เราต้องยอมรับกันอย่างตรงไปตรงมาว่าเราเจอกับความท้าทายอย่างที่ผม ได้กราบเรียนต่อท่านประธานในหลากหลายประเด็น แต่เราต้องยอมรับว่าองค์กรตำรวจนั้น มีความสำคัญ ที่ผ่านมาผมคิดว่าตัวเลขของการลาออกของตำรวจที่นับวันมีมากขึ้นเรื่อย ๆ บางสถานีตำรวจ ตำรวจจำนวนมากมีความเครียด พวกเขาก็เป็นส่วนหนึ่งที่ต้องยอมรับว่า แม้กระทั่งความเป็นธรรมที่ตำรวจสมควรจะได้รับเขาเองก็ยังไม่ได้รับ ส่วนหนึ่งปัญหาเหล่านี้เราต้องยอมรับความเป็นจริงว่าระบบเส้นสาย ระบบอุปถัมภ์เป็นปัญหาใหญ่ วันนี้เกิดคำถามกันไปทั่วว่าตกลงแล้วการทำผลงานปิดคดีสำคัญ ๆ จะได้รับผลตอบแทน ที่ดีกว่าหรือไม่ เมื่อเทียบกับเส้นสาย Connection ที่มี ทำให้ตำรวจจำนวนมากเลือกที่จะ หันหลังให้กับการทำผลงาน แล้วเลือกที่จะรับใช้ผู้มีอำนาจและพยายามใช้กำลังขา ในการวิ่งเต้นเพื่อให้ตัวเองสามารถได้รับตำแหน่งที่สูงขึ้น ปัญหาของตำรวจเหล่านี้นำไปสู่ ปัญหาอื่น ๆ ที่ตามมา ไม่ว่าจะเป็นปัญหาอาชญากรรมที่สูงขึ้น ไม่ว่าจะเป็นปัญหาที่จะทำให้ พี่น้องตำรวจมีความใกล้ชิดกับพี่น้องประชาชนที่น้อยลง จำนวนคดีต่าง ๆ ไม่ได้สะท้อนถึง สภาพปัญหาความเป็นจริง หลายกรณีเราก็มักจะได้ยินว่าที่โรงพักของตำรวจจะต้องมี บันทึกประจำวัน ๒ เล่ม เล่มจริงกับเล่มที่รับเอาไว้แบบนั้น สิ่งเหล่านี้เป็นสิ่งที่ทำให้ เกิดปัญหาไปทั่ว แล้วทำให้พี่น้องประชาชนไม่สามารถที่จะได้รับความยุติธรรมได้ เราต้อง ยอมรับต่อไปว่าพี่น้องตำรวจจำนวนมาก มีความอึดอัดและไม่สามารถที่จะพูดปัญหาเหล่านี้ได้ การปฏิรูประบบราชการตำรวจในครั้งนี้ โดยที่คณะกรรมาธิการความมั่นคงแห่งรัฐ เราเห็นว่า เป็นเรื่องที่สำคัญและเป็นเรื่องที่ควรจะได้รับการแก้ไขปัญหา เราก็หวังว่าการปฏิรูประบบ ราชการตำรวจนี้จะนำไปสู่การทลายระบบอุปถัมภ์ ทำให้ระบบตำรวจมีประสิทธิภาพเพิ่มขึ้น และทำให้ตำรวจสามารถเข้าถึงทรัพยากรต่าง ๆ ที่มีคุณภาพ เพื่อที่จะได้นำทรัพยากร เหล่านั้นไปใช้ประโยชน์ เพื่อความสงบสุขของพี่น้องประชาชนต่อไป

ดังนั้นคณะกรรมาธิการเราจึงได้มีการจัดตั้งอนุกรรมาธิการขึ้นมา นำโดย ท่านปิยรัฐ จงเทพ เป็นโฆษกคณะกรรมาธิการ โดยได้ทำหน้าที่เป็นประธานคณะอนุ กรรมาธิการ ทั้งนี้เราเองก็ได้รับเกียรติไม่ว่าจากท่านกรรมาธิการ ผู้ทรงคุณวุฒิ ผู้แทน หน่วยงานที่เกี่ยวข้องที่มีความรู้ความเข้าใจและประสบการณ์ในเรื่องดังกล่าวร่วมเป็น คณะอนุกรรมาธิการและที่ปรึกษาคณะอนุกรรมาธิการ เพื่อศึกษาข้อมูลและจัดทำรายงาน ดังกล่าวต่อไป ซึ่งท่านทั้งหลายสามารถที่จะเข้าถึงและอ่านได้

ท่านประธานที่เคารพ ในการทำรายงานฉบับนี้เรารู้ดีว่าเรื่องของเรามันยาก เราเองก็พยายามที่จะศึกษาในการที่จะทำให้เกิดข้อเสนอที่เป็นประโยชน์สูงสุด บางส่วน เราก็ไปศึกษาจากต่างประเทศ หนึ่งในประเทศที่เราไปและเราได้ประโยชน์ในเรื่องของข้อมูล สาระที่เป็นประโยชน์อย่างมาก ไม่ว่าจะเป็นที่ประเทศญี่ปุ่น เรามีการเดินทางไป ที่ประเทศเยอรมนี รวมไปถึงประเทศโปแลนด์ เราพยายามที่จะรวมองค์ประกอบเหล่านี้ เข้ามาเพื่อทำข้อเสนอที่เป็นประโยชน์สูงสุดต่อไป ซึ่งต่อไปหลังจากนี้ที่ประชุมคงจะได้ แลกเปลี่ยนซักถามกันต่อ แต่ผมยืนยันว่าในการทำรายงานก็ดี ในการที่จะพิจารณา ในเรื่องราวต่าง ๆ ก็ดี เพื่อที่จะทำให้ปัญหาของพี่น้องตำรวจได้รับการแก้ไข แม้กระทั่ง การจัดสัมมนาไม่นานมานี้แม้ว่าเราจะเสนอรายงานฉบับนี้เข้าสู่ที่ประชุมใหญ่ของ สภาผู้แทนราษฎรไปแล้ว เราก็ได้มีการดำเนินการต่อเนื่อง บางส่วนอาจจะไม่ได้อยู่ในรายงาน แต่ท่านปิยรัฐก็ได้มีการจัดสัมมนาในนามของคณะกรรมาธิการความมั่นคงแห่งรัฐ โดยเชื้อเชิญให้พี่น้องตำรวจจากทั่วประเทศมาร่วมแลกเปลี่ยน โดยช่วงเช้าก็จะมีวิทยากร ในการที่จะแลกเปลี่ยนมุมมองต่าง ๆ ส่วนช่วงบ่ายจะเป็นการแลกเปลี่ยนโดยให้พี่น้องตำรวจ สามารถที่จะระดมความคิดเห็น Brainstorm เข้ามา เหล่านี้ก็เป็นความพยายามของ กรรมาธิการที่เรามองว่าเรื่องตำรวจเป็นเรื่องที่มีความสำคัญอย่างยิ่งต่อสังคมไทย ในการที่จะ แก้วิกฤติต่าง ๆ ได้ ผมเชื่อว่าปัญหาหลาย ๆ อย่างที่ผู้แทนของประชาชนได้มีโอกาสนำเสนอ ความคิดเห็นต่อที่ประชุมนี้ในก่อนหน้านี้ ปัญหาเหล่านั้นจะไม่เกิดครับ ถ้าองค์กรตำรวจ ของเรามีความเข้มแข็ง ถ้าองค์กรตำรวจของเรา บุคลากรต่าง ๆ มีความรู้สึกว่าเขาตื่นขึ้นมา แล้วมาทำหน้าที่ด้วยใจรักและเพื่อพิทักษ์กฎหมายต่อไป ถ้าทุกคนทำงานอย่างมีอุดมการณ์ ผมเชื่อว่าเราสามารถที่จะแก้ปัญหาต่าง ๆ ได้ แต่แน่นอนก็คงจะรวมไปถึงการแต่งตั้งโยกย้าย ต่าง ๆ ที่จะต้องมีความเป็นธรรมกับพวกเขาเหล่านี้ด้วย

ในท้ายที่สุดนี้ ผมเองจะขออนุญาตท่านประธานให้ท่านปิยรัฐ จงเทพ ในฐานะโฆษกคณะกรรมาธิการที่ทำหน้าที่ในฐานะประธานคณะอนุกรรมาธิการได้นำเสนอ ต่อที่ประชุมสภาผู้แทนราษฎรต่อไป รวมทั้งขออนุญาตให้คณะอนุกรรมาธิการที่มีส่วนร่วม ในการศึกษาครั้งนี้ร่วมนำเสนอรายงานและชี้แจงในประเด็นที่ซักถามเกี่ยวข้อง เพื่อความสมบูรณ์ของรายงานฉบับนี้ต่อไป กราบเรียนท่านประธานครับ