ว่าที่ร้อยตรีหญิง อรพรรณ จันตาเรือง หารือเรื่องการปลดล็อกการจำกัดวาระของนายกองค์การบริหารส่วนตำบลและเทศบาล เพื่อเปิดโอกาสให้ประชาชนเลือกผู้นำที่เหมาะสมตามความไว้วางใจ โดยเน้นว่าการเลือกตั้งคือกลไกสำคัญในการถ่วงดุลอำนาจและพัฒนาท้องถิ่นอย่างยั่งยืน
เรียนท่านประธานสภา ที่เคารพ ดิฉัน อรพรรณ จันตาเรือง สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจังหวัดเชียงใหม่ เขต ๖ คนอำเภอเชียงดาว เวียงแหง พร้าว ไชยปราการ พรรคประชาชน วันนี้ดิฉันขอมีส่วนร่วม ในการอภิปรายร่างพระราชบัญญัติ อบต. เทศบาล อบจ. ดิฉันเห็นด้วยเป็นอย่างยิ่ง วันนี้ เรากำลังจะพิจารณาเกี่ยวกับกฎหมายไม่ใช่แค่เป็นตัวกฎหมาย แต่มันเป็นการปลดล็อก ศักยภาพของท้องถิ่นไทย และเป็นการคืนอำนาจให้กับพี่น้องประชาชนในการตัดสินใจว่า จะต้องได้ใครมาเป็นผู้นำไม่ใช่แค่ตัวหนังสือในกฎหมายมาปิดกั้นในอนาคตของพวกเรา นี่จึงเป็นเหตุผลที่ดิฉันขออภิปรายใน ๒ ประเด็นนี้ ไม่ว่าจะเป็นการลดอายุต่ำลงมา ของผู้สมัคร เป็นการยกเลิกการจำกัดวาระการดำรงตำแหน่งของผู้บริหาร การลดอายุขั้นต่ำของผู้สมัคร เปิดโอกาสให้กับคนรุ่นใหม่ และยังไม่พอกฎหมายปัจจุบันกำหนดไว้ที่ ๓๕ ปี เป็นการกำหนด ไม่ใช่แค่ตัวผู้สมัครท่านนายกเท่านั้น ยังรวมไปจนถึงผู้บริหารท้องถิ่นด้วย คุณสมบัติทีมงาน ผู้บริหารท้องถิ่น ซึ่งประกอบไปด้วยท่านรองนายกด้วย พระราชบัญญัตินี้ดิฉันขอยกตัวอย่าง แค่เทศบาลอย่างเดียว พระราชบัญญัติเทศบาล ปี พ.ศ. ๒๔๙๖ มาตรา ๔๘ อัฏฐ นายกเทศมนตรีแต่งตั้งรองนายกมิใช่สมาชิกสภาเป็นผู้ช่วยเหลือในการบริหารราชการ ของท้องถิ่นตามที่นายกมอบหมาย คือเทศบาลตำบลตั้งรองนายกได้ไม่เกิน ๒ คน เทศบาลเมืองตั้งรองนายกได้ไม่เกิน ๓ คน เทศบาลนครตั้งรองนายกได้ไม่เกิน ๔ คน วันนี้ดิฉันจะไม่ได้พูดถึงเรื่องกรณีของตัวท่านนายก จะเชื่อมโยงไปจนถึงรองนายก ตามมาตรา ๔๘ นว ๔๗ รองนายกต้องมีคุณสมบัติและไม่มีคุณสมบัติต้องห้ามตามมาตรา ๔๘ เบญจ สรุปง่าย ๆ คือคุณสมบัติของรองนายกเทียบเท่ากับท่านนายกทุกประการ กฎหมาย ที่เขียนไว้แบบนี้ไม่ได้ปิดกั้นแค่ตัวนายกอย่างเดียว ยังปิดกั้นตัวรองนายกที่นายกจะแต่งตั้ง มาช่วยงานด้วย มันเป็นการกำหนดให้เด็กคนรุ่นใหม่หรือคนหลาย ๆ คนต้องการจะมาพัฒนา พื้นที่ของตัวเอง อยากเห็นบ้านเมืองของตัวเองเจริญก้าวหน้า อันนี้มันเป็นการปิดกั้น พอสมควร ทั้ง ๆ ที่ร่างของคุณพริษฐ์ และคณะ กำหนดไว้ว่าบรรลุนิติภาวะก็สามารถ สมัครได้ ซึ่งเรื่องนี้เราก็คงต้องใช้กรรมาธิการไปถกกันอีกครั้งหนึ่งว่าเราจะเอารูปแบบนี้ อย่างไร แต่ทีนี้ทางกรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่นก็ได้ให้ข้อเสนอในห้องวิปมาว่า ยังมีกฎหมายอีกหลายตัวที่ผูกพันกัน อย่างเช่น ตัวผู้บริหารจะต้องจบปริญญาตรี ซึ่งการจบ ปริญญาตรีตอนนี้ไม่ได้ผูกพันกับอายุด้วย ซึ่งหลายคน บางคนก็จบปริญญาตรีตอนที่อายุ ๒๑-๒๒ ปี น้อง ๆ หลายคนเรียนเทียบเข้ามหาวิทยาลัยได้เร็วก็จบปริญญาตรีตั้งแต่ อายุ ๑๘-๑๙ ปีด้วยซ้ำไป กรณีของต่างประเทศ เช่น ฟินแลนด์ สหรัฐอเมริกา ก็มีนายก ท้องถิ่นที่มาจากการเลือกตั้ง ตั้งแต่อายุ ๒๐ กว่าปี สามารถขับเคลื่อนนโยบายในพื้นที่ ของตัวเองอย่างมีประสิทธิภาพ ทุกการสมัครในประเทศไทยบอกไว้ในใบสมัครว่าต้องการคน ที่มีประสบการณ์ แต่ทุกครั้งกฎหมายเขียนกำหนดไว้แบบนี้แล้วจะให้คนรุ่นใหม่มีประสบการณ์ ได้อย่างไรละคะ
ประเด็นที่ ๒ คือการยกเลิกการจำกัดการดำรงตำแหน่ง กฎหมายเดิม ที่เขียนไว้ปัจจุบันนี้ก็คือผู้บริหารท้องถิ่นจะต้องสามารถดำรงตำแหน่งได้ไม่เกิน ๒ วาระ ก็คือนายกเป็นได้แค่ ๒ สมัย คือ ๘ ปีแล้วต้องหยุดตามกฎหมายได้กำหนดไว้ แต่พื้นที่ ของดิฉัน ไม่ว่าจะเป็นอำเภอเชียงดาว เวียงแหง พร้าว ไชยปราการ มีนายกหลายท้องถิ่น ที่พ่อแม่พี่น้องประชาชนให้ความไว้วางใจบริหารจัดการที่ดี บางครั้งพื้นที่ห่างไกลอย่างพื้นที่ ของดิฉันเป็นพื้นที่ชายแดนอาจจะได้รับงบประมาณในการจัดสรรหน่วยงานของรัฐ ค่อนข้างน้อย นายกแต่ละท้องถิ่นเขามีวิสัยทัศน์การหางบประมาณและช่วยเหลือท้องถิ่นได้ดี เป็นทางออกให้กับพี่น้องประชาชน ดิฉันก็เห็นด้วยว่ามันควรจะเป็นการเปิดโอกาสให้กับ พี่น้องประชาชน ต้องการนายกแบบไหน ผู้นำแบบไหนให้กับหมู่บ้านเขา พื้นที่ของเขา อันนี้ มันควรจะเป็นการตัดสินใจจากพี่น้องประชาชน ให้สิทธิในการตัดสินใจ หลักการนี้วางไว้ บนพื้นฐานของประชาชนคือเจ้าของอำนาจท่านประธาน การเลือกตั้งคือกลไกที่สำคัญ หากเขาไม่ได้ผู้นำที่ตอบโจทย์เขาการเลือกตั้งครั้งต่อไปไม่ต้องหวังแล้วว่าพี่น้องประชาชน จะไว้วางใจอีก แม้กระทั่งการกำหนดวาระแบบนี้ไม่ได้เป็นการบอกว่าจะไม่มี Nominee เกิดขึ้น หลายครั้ง หลายพื้นที่ ก็อาจจะคิดว่าการจำกัดวาระเพื่อที่จะไม่ให้นายกเป็นต่อ แต่ทีนี้เราจะคิดได้อย่างไรว่าเขาหยุดไปแล้วเขาไม่นำคนอื่นมาเป็นต่อ ทั้ง ๆ ที่เขาสามารถ บริหารจัดการที่ดี ดิฉันคิดว่าเรื่องนี้ปัญหาไม่ได้อยู่ที่การจำกัดวาระ แต่เป็นการถ่วงดุล ระบบถ่วงดุลค่ะ และการมีส่วนร่วมของประชาชนโดยการเลือกตั้งท่านประธาน ดิฉัน จึงเห็นด้วยกับร่างพระราชบัญญัติ อบต. เทศบาล อบจ. ทุกฉบับ และการเลือกตั้ง การปลดล็อกในเรื่องของอายุและการจำกัดวาระ เพื่อให้องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นมีอิสระ และมีการคล่องตัวทันต่อสมัย สามารถพัฒนาบ้านเมืองของตัวเอง ในพื้นที่ของตัวเองและ เข้าใจปัญหาพื้นที่ของตัวเองได้ดีที่สุด เหมือนดังคำที่ว่าใหม่เฮาก็เอา เก่าเฮาก็บ่ละเจ้า ขอบคุณค่ะท่านประธาน