นิติพล อภิปรายร่าง พ.ร.บ. สารมลพิษ ชี้บังคับใช้กฎหมายไทยยังงงๆ

นายนิติพล ผิวเหมาะ แบบบัญชีรายชื่อ

เรียนท่านประธานที่เคารพครับ ผม นิติพล ผิวเหมาะ สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรแบบบัญชีรายชื่อ พรรคประชาชนครับ วันนี้ เป็นการอภิปรายเพื่อสนับสนุนร่าง พ.ร.บ. การรายงานและเปิดเผยข้อมูลการปล่อย และเคลื่อนย้ายสารมลพิษของภาคประชาชน ที่มีประชาชนจำนวนกว่า ๑๑,๐๐๐ กว่าคน มาร่วมยื่นร่างฉบับนี้ และอีกร่างหนึ่งก็คือ ร่างรายงานการปล่อยและการเคลื่อนย้ายสารพิษ สู่สิ่งแวดล้อมของ สส. เอิร์ธ กมนทรรศน์ อยู่ข้างผมนี้นะครับ ผมอภิปรายในส่วนของ ร่างกฎหมายทั้ง ๒ ฉบับ ในส่วนของเนื้อหาสาระผมเริ่มต้นแบบนี้ครับ ต้องบอกว่าเรามี กฎหมายที่เกี่ยวข้องกับด้านสิ่งแวดล้อมหลายฉบับอยู่เหมือนกัน ในต่างประเทศเวลาเขา ออกกฎหมาย เขาจะเริ่มจากว่ามีปัญหาเรื่องอะไร ก็จะออกกฎหมายเฉพาะในเรื่องนั้น ๆ ตามมา แล้วก็ต่อท้ายด้วยอาจจะมีการออกกฎหมายที่ครอบกันไว้ นั่นคือตัวกฎหมาย ด้านสิ่งแวดล้อม แต่ในส่วนของประเทศไทย คือเรื่องปัญหาในระดับพื้นที่ต่าง ๆ ที่มีปัญหา เกิดขึ้นผมจะไม่ลงในรายละเอียด เพราะว่าเพื่อนสมาชิกได้พูดไปหลากหลายหมดแล้ว ผมจะ ขออนุญาตเจาะเฉพาะในเรื่องการบังคับใช้กฎหมาย ประเด็นการบังคับใช้กฎหมาย เป็นประเด็นหลัก ทีนี้การบังคับใช้กฎหมายในประเทศไทยมันมีความอาจจะเรียกว่า พิลึกพิลั่นในระดับงง ๆ งวย ๆ กันเลยแหละ ปีสำคัญก็คือปี ๒๕๓๕ ย้อนกลับไปดูปี ๒๕๓๕ เรามีกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับด้านสิ่งแวดล้อมโดยตรงและเหมือนจะโดยตรงอีกหลายฉบับ ผมยกตัวอย่างแบบนี้เอาเป็นกฎหมายเฉพาะที่เกี่ยวข้องเลย เรามี พ.ร.บ. การสาธารณสุข เรามี พ.ร.บ. โรงงาน เรามี พ.ร.บ. วัตถุอันตราย แล้วเรามี พ.ร.บ. ส่งเสริมและรักษาคุณภาพ สิ่งแวดล้อม ที่ผมพูดมาทั้งหมดนี้ ๔ ฉบับนี้เกิดขึ้นในปี ๒๕๓๕ ทั้งหมด คำถามเลยเกิดขึ้น มาว่าแล้วกฎหมายฉบับใดที่ผมพูดไปทั้งหมดคือกฎหมายเฉพาะ กฎหมายฉบับไหนคือ กฎหมายทั่วไป เพราะว่าอย่างผมเรียนกฎหมายมาเป็นนักกฎหมาย โดยหลักกฎหมายแล้ว ถ้ามันมีความขัดกันของกฎหมายให้เลือกใช้กฎหมายเฉพาะก่อน ถ้าไม่มีกฎหมายเฉพาะ ให้ปรับใช้กับกฎหมายทั่วไป สิ่งที่ผมถามในชั้นวิปในการพิจารณาของวิปฝ่ายค้านที่ผมนั่ง อยู่ด้วยผมถามกับทางกฤษฎีกา อย่างน้อย ๒ ครั้งในช่วงระยะเวลาที่ห่างกันเกือบปี ผมถาม ในคำถามเดียวกันว่า ยกตัวอย่างเช่นอย่างตัว พ.ร.บ. โรงงานกับ พ.ร.บ. ส่งเสริมและรักษา คุณภาพสิ่งแวดล้อม กฎหมายไหนคือกฎหมายเฉพาะ จะได้เลือกปรับบทให้มันถูกต้อง สิ่งที่ได้คำตอบมาไม่ตรงกันทั้ง ๒ ครั้ง ครั้งแรกทางกฤษฎีกาบอกว่า พ.ร.บ. ส่งเสริมและรักษา คุณภาพสิ่งแวดล้อม ปี ๒๕๓๕ นี่คือกฎหมายเฉพาะ พ.ร.บ. โรงงานก็เป็นกฎหมายเฉพาะ เช่นเดียวกัน ก็เกิดความงง สัปดาห์นี้วันอังคารในการประชุมวิปผมก็ถามคำถามเดิม อีกเช่นเดียวกันว่าสรุปแล้วกฎหมายไหนคือกฎหมายเฉพาะกันแน่ แต่ได้คำตอบมาว่า ตัว พ.ร.บ. ส่งเสริมเป็นกฎหมายทั่วไป ไม่เป็นอะไร แต่นี่คือปัญหาที่ผมอยากจะฝากเอาไว้ สำหรับการพิจารณาในชั้นกรรมาธิการนะครับ ในส่วนที่ต้องพูดถัดไปก็คือว่าเราในส่วนของ กฎหมาย PRTR ในร่างกฎหมาย ๒ ฉบับนี้ชื่อต่างกันนิดหน่อย แต่ชื่อภาษาอังกฤษเหมือนกัน คือกฎหมาย PRTR ขออนุญาตพูดเป็นว่ากฎหมาย PRTR ก็แล้วกัน กฎหมาย PRTR ไม่ว่า จะเป็นร่างของภาคประชาชนก็ดี เป็นร่างของ สส. เอิร์ธก็ดี ผู้ที่บังคับใช้กฎหมายคือ กรมควบคุมมลพิษ นั่นหมายความว่าถ้ากฎหมาย PRTR ผ่านจากสภาไปแล้ว กรมควบคุม มลพิษจะมีกฎหมายอยู่ในมือ ๑. ก็คือ พ.ร.บ. ส่งเสริมรักษาคุณภาพสิ่งแวดล้อม ๒. ก็คือ กฎหมาย PRTR ที่จะบังคับใช้กับกรณีที่มีความเสียหายจากเรื่องสารพิษต่าง ๆ นานา ที่เพื่อนสมาชิกได้อภิปรายไปหมดแล้ว สิ่งที่ผมได้บอกแบบนี้แล้วต้องฝากให้กับกรมควบคุม มลพิษจำเป็นอย่างยิ่งก็คือ ท่านต้องบังคับใช้กฎหมายที่ประชาชนได้ประโยชน์สูงสุด ที่ผมพูด แบบนี้มีตัวอย่างที่เห็นชัดมากที่สุด เอาแค่ไม่กี่ปีที่ผ่านมานี้เอง นั่นก็คือกรณีที่มีการเกิดเหตุไฟไหม้ของโรงงานที่ซอยกิ่งแก้ว ความเสียหายมากมายมหาศาล แล้วผลของกรณีนั้นคืออะไร ถ้าเทียบกับตัวกฎหมายที่ผมยกประเด็นไปเมื่อสักครู่ก็คือ ตัวกฎหมายเฉพาะกับตัวกฎหมายทั่วไป ถ้าเราแปลความกฎหมายเฉพาะ ก็คือ พ.ร.บ. โรงงานเป็นกฎหมายเฉพาะ แต่ในขณะเดียวกัน พ.ร.บ. ส่งเสริมรักษาคุณภาพ สิ่งแวดล้อมเป็นกฎหมายทั่วไป เขาจะไปปรับใช้กับตัว พ.ร.บ. โรงงานก่อน แล้วผลมันเกิด อะไรครับ ผมจะบอกโทษให้นะครับ โทษของ พ.ร.บ. โรงงานคือโทษสูงสุดคือจำคุก ๒ ปี ปรับ ๒๐๐,๐๐๐ บาท แต่ในส่วนของ พ.ร.บ. ส่งเสริม จำคุก ๕ ปี ปรับสูงถึง ๑,๐๐๐,๐๐๐ บาท แต่ข้อเท็จจริงกรณีนี้ผู้บังคับใช้กฎหมายปรับกับกรณีเหตุเกิดเพลิงไหม้ที่มีผู้เสียหายจำนวน มหาศาล ต้องอพยพต่าง ๆ นานาเยอะแยะมากมาย มูลค่าความเสียหายมากมายเหลือเกิน แต่ปรับแค่ ๒๐๐,๐๐๐ บาท อันนี้เป็นประเด็นที่สำคัญมาก ๆ นะครับ ก็อยากจะฝากไว้ สำหรับกรรมาธิการว่าในการพิจารณาตัวร่าง PRTR ก็ให้บังคับและมีความชัดเจนในส่วนของ เรื่องการบังคับใช้กฎหมายอย่างแท้จริงนะครับ แล้วก็ฝากไปถึงกรมควบคุมมลพิษด้วยว่า ท่านจะมีดาบที่คมมาก ๆ แล้ว ท่านจะมีอาวุธประจำกายท่านที่ดีมาก ๆ มีกฎหมาย PRTR ที่ดีมาก ๆ แล้ว ท่านต้องบังคับใช้กฎหมายอย่างเต็มที่ ไม่อย่างนั้นแล้วความเสียหาย อย่างกรณีไฟไหม้ที่ซอยกิ่งแก้วความเสียหายมากมายมหาศาล แต่ปรับแค่ ๒๐๐,๐๐๐ บาท มันเท่ากับว่าเป็นการซื้อสิทธิในการทำลายสิ่งแวดล้อมด้วยเงินไม่กี่แสนบาท ฝากให้ กรรมาธิการพิจารณาในส่วนการบังคับใช้กฎหมายอย่างเคร่งครัดด้วยครับ ขอบพระคุณครับ