นิกร เสนอแก้กฎหมายแข่งขันฯ เพิ่มบทบาทผู้บริโภคและขยายผลรัฐวิสาหกิจ

สภาผู้แทนราษฎร · ครั้งที่ ๑๘ · ๓ กันยายน ๒๕๖๘

นิกร โสมกลาง อภิปรายร่างพระราชบัญญัติการแข่งขันทางการค้า โดยเน้นย้ำว่ากฎหมายดังกล่าวเป็นเงื่อนไขสำคัญในการสร้างแรงจูงใจเชิงโครงสร้างเพื่อส่งเสริมการสร้างสรรค์นวัตกรรมและเปิดโอกาสให้ผู้ประกอบการใหม่สามารถแข่งขันได้อย่างเป็นธรรม นิกร โสมกลาง เสนอกรณีศึกษาการควบรวมกิจการโทรคมนาคมเพื่อชี้ให้เห็นช่องว่างด้านการกำกับดูแล และเสนอแนะให้แก้ไขกฎหมายการแข่งขันทางการค้าโดยเพิ่มบทบาทสภาองค์กรผู้บริโภค กำหนดโควตาผู้เชี่ยวชาญในคณะกรรมการแข่งขันทางการค้า ปรับอัตราโทษให้เหมาะสม รวมถึงขยายขอบเขตบังคับใช้กฎหมายให้ครอบคลุมรัฐวิสาหกิจ เพื่อสร้างความเป็นธรรมและส่งเสริมการแข่งขันที่แท้จริง

นายนิกร โสมกลาง นครราชสีมา

กราบเรียนท่านประธานสภาที่เคารพ ผม นิกร โสมกลาง สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจังหวัดนครราชสีมา เขต ๘ พรรคเพื่อไทย ท่านประธานครับ วันนี้ผมขอร่วมอภิปรายในประเด็นร่างพระราชบัญญัติการแข่งขัน ทางการค้า (ฉบับที่..) พ.ศ. .... ที่เสนอโดยเพื่อนสมาชิกหลายท่านในวันนี้ครับ ระบบ เศรษฐกิจที่เติบโตด้วยนวัตกรรมต้องการการแข่งขันที่ดีและเป็นธรรม บทบาทของกฎหมาย การแข่งขันทางการค้าจึงอยู่ที่การสร้างแรงจูงใจเชิงโครงสร้างให้ธุรกิจสามารถสร้างสรรค์ นวัตกรรมได้อย่างต่อเนื่อง ถ้าพูดง่าย ๆ การแข่งขันคือเงื่อนไขบังคับให้เกิดนวัตกรรม หรือพูดอีกอย่างหนึ่งก็คือกฎหมายแข่งขันทางการค้าทำหน้าที่เป็นตัวเร่งนวัตกรรม เปิดโอกาสให้มีผู้ท้าชิงหรือผู้เล่นใหม่ ๆ สามารถนำเสนอเทคโนโลยีใหม่ ๆ ได้ หรือให้มีการ ตรวจสอบการควบรวมกิจการที่มุ่งกำจัดนวัตกรรมจากผู้เล่นรายย่อย เช่น Startup หรือ Biotech หรือเอไอ หรือ Fintech เป็นต้น

ผมขออนุญาตยกตัวอย่างในประเทศไทยมีเรื่องหนึ่ง บทเรียนจากตลาด ผู้ให้บริการโทรคมนาคมในประเทศไทย ชัดเจนครับการควบรวม True และ Dtac เป็นตัวอย่างที่สะท้อนความเสี่ยงของการผูกขาดในอุตสาหกรรมสื่อสาร แม้ กสทช. เอง จะออกมาตรการควบคุม แต่ผู้บริโภคองค์กรคุ้มครองสิทธิร้องคัดค้านต่อศาลปกครองสูงสุด ว่าการควบรวมนี้กระทบการแข่งขันอย่างรุนแรง และผลักดันให้ศาลรับฟ้องเนื่องจาก ผลประโยชน์ทางสาธารณะชัดเจน นี่เป็นบทพิสูจน์หนึ่งว่ายังมีช่องว่างด้านการกำกับ ดูแล การควบกิจการของประเทศไทย โดยเฉพาะในภาคดิจิทัลและภาคโทรคมนาคม กฎหมาย การแข่งขันทางการค้าเป็นกลไกที่สำคัญที่จะช่วยเสริมสร้างบรรยากาศการค้า และการลงทุน ให้เอื้อต่อการสร้างนวัตกรรมใหม่ ๆ ส่งเสริมให้เกิดผู้เล่นใหม่ ๆ เข้าสู่ตลาด และจะส่งผลต่อ ราคาและเป็นประโยชน์ต่อผู้บริโภคโดยรวมครับ หากเราไม่มีกฎหมายกำกับ ดูแลที่ชัดเจน มีการบังคับใช้กฎหมายให้มีประสิทธิภาพ SMEs และ Startup ไทยอาจจะถูกบริษัทใหญ่ บีบออกจากตลาดได้ ผู้บริโภคก็จะเสียประโยชน์จากราคาของบริการที่สูงขึ้นและคุณภาพ ที่ลดลง ข้อเสนอการแก้ไขกฎหมายโดยร่างของพรรคเพื่อไทยมีหลายประเด็นที่ผมดูแล้ว มีประโยชน์ ไม่ว่าจะเป็นการเพิ่มสภาองค์กรผู้บริโภคเข้าไปในกระบวนการสรรหา องค์ประกอบของคณะกรรมการแข่งขันทางการค้า เพื่อสร้างความหลากหลายและยึดโยงกับ ผู้บริโภคมากขึ้น ไม่ว่าจะเป็นการกำหนดโควตาเฉพาะทางสำหรับกรรมการ เช่น ด้านนิติศาสตร์ ด้านเศรษฐศาสตร์ ด้านการตรวจสอบบัญชี เพื่อให้มีความเชี่ยวชาญ ตรงประเด็นมากขึ้น ไม่ว่าจะเป็นการปรับอัตราโทษให้สอดคล้องกับขนาดของธุรกิจเพื่อให้ มีความเหมาะสมและยุติธรรม เพื่อสนับสนุนให้บริษัทที่เกี่ยวข้องในการผูกขาดกล้าที่จะ เข้ามาแจ้งข้อมูลการกระทำผิดและได้รับลดหย่อนโทษ ร่าง พ.ร.บ. ฉบับนี้ผมอยากขอฝาก ข้อเสนอแนะไปยังคณะกรรมาธิการร่างพระราชบัญญัตินี้สัก ๑ เรื่อง การกำหนดขอบเขต การบังคับใช้กฎหมายกับรัฐวิสาหกิจ นโยบายการแข่งขันทางการค้าของประเทศ ควรเป็นกลาง และกฎหมายการแข่งขันทางการค้าจึงควรบังคับอย่างเป็นทั่วไปกับ ทุกกิจกรรม ทุกลักษณะที่เกี่ยวกับการค้าในเชิงพาณิชย์ หากมีบุคคลใดได้รับสิทธิประโยชน์ เหนือกว่าผู้ประกอบธุรกิจอื่น ๆ ในตลาดเดียวกัน การแข่งขันอย่างเสรีจะเกิดขึ้นได้อย่างไร ร่าง พ.ร.บ. ฉบับนี้ได้กำหนดให้กฎหมายไม่บังคับใช้กับส่วนราชการ กลุ่มเกษตรกร หรือสหกรณ์ที่มีกฎหมายรองรับเท่านั้นแต่ไม่ยกเว้นกับรัฐวิสาหกิจเหมือน พ.ร.บ. ๒๕๖๐ ที่ผ่านมา ซึ่งผมเห็นว่าอันนี้จะเป็นพัฒนาการที่สำคัญ เนื่องจากที่ผ่านมาเรามักจะพบว่า รัฐวิสาหกิจบางแห่งครองตลาด และใช้สถานะพิเศษเพื่อจำกัดการแข่งขัน ดังนั้นการนำ รัฐวิสาหกิจเข้ามาอยู่ในกรอบกฎหมายการแข่งขันทางการค้าจึงไม่เพียงแต่สร้างความ เป็นธรรมต่อเอกชนเท่านั้น แต่ยังเป็นการสร้างประโยชน์สูงสุดแก่พี่น้องประชาชนผู้บริโภคด้วย อย่างไรก็ดีผมเห็นว่าประเด็นนี้ยังเป็นประเด็นที่ต้องพิจารณาอย่างรอบคอบว่าเรามีเหตุผล และความจำเป็นในการกำหนดข้อยกเว้นเฉพาะสำหรับรัฐวิสาหกิจที่มีภารกิจด้านความมั่นคง หรือด้านบริการสาธารณะที่ขาดไม่ได้ หากจำเป็นเราควรจะกำหนดนิยามหรือขอบเขตของ คำว่ารัฐวิสาหกิจให้ชัดเจนที่จะได้รับการยกเว้นจากกฎหมายการแข่งขันทางการค้าอย่างไร เพื่อไม่ให้มีปัญหาในการตีความในภายหลัง จึงขอฝากข้อเสนอแนะไว้ ๑ เรื่องครับ ท่านประธานครับ โดยสรุปแล้วร่างกฎหมายแข่งขันทางการค้าฉบับที่เสนอโดยพรรคเพื่อไทยนี้ มีจุดมุ่งหมายเพื่อให้เกิดการแข่งขันที่เป็นธรรม เปิดโอกาสให้มีผู้เล่นหน้าใหม่ได้มีโอกาส แข่งขัน ในขณะที่มุ่งหวังผลักดันธุรกิจใหญ่ที่เป็นโครงสร้างหลักของประเทศให้เกิดการ เจริญเติบโตมากขึ้น พ.ร.บ. ฉบับนี้ยังส่งเสริมการแข่งขันเชิงนวัตกรรม เพราะได้ออกแบบ ให้มีโครงสร้างกำกับ ดูแลที่เข้มแข็ง และยืดหยุ่น ทั้งการเพิ่มอำนาจคณะกรรมการแข่งขัน แบบรวมศูนย์ เพื่อลดช่องโหว่ด้านการบังคับใช้ และการเปิดพื้นที่ให้ภาคประชาชน และผู้เสียหายมีบทบาทตรวจสอบสิทธิร้องเรียนและฟ้องร้อง นอกจากนี้ยังเพิ่มมาตรการ เชิงจูงใจเพื่อดึงข้อมูลจากผู้ร่วมผูกขาด รวมถึงเปลี่ยนโทษอาญาเป็นโทษทางปกครองเพื่อให้ สามารถจัดการพฤติกรรมต้านการแข่งขันได้อย่างรวดเร็วและมีประสิทธิภาพยิ่งขึ้น ทั้งหมดนี้ จะช่วยป้องกันไม่ให้บริษัทใหญ่ปิดกั้นผู้เล่นใหม่ และกระตุ้นให้ธุรกิจต้องแข่งขันด้วยคุณภาพ และนวัตกรรมอย่างแท้จริง วันนี้ผมจึงอยากจะขอเชิญชวนเพื่อนสมาชิกทุกท่านมาร่วมกัน สนับสนุนร่างพระราชบัญญัติแข่งขันทางการค้า (ฉบับที่ ..) พ.ศ. .... ด้วยกันด้วยครับ ขอบพระคุณครับ