สุรเกียรติ เตือนภัย! กฎหมายแข่งขันทางการค้าคุ้มครองผู้บริโภค

ท่านประธานที่เคารพ สุรเกียรติ เทียนทอง สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรแบบบัญชีรายชื่อ พรรคเพื่อไทย ท่านประธานครับ กฎหมายแข่งขันทางการค้าอาจจะดูเป็นเรื่องไกลตัวนะครับ มีคณะกรรมการดำเนินการ และประเด็นทางเทคนิค แล้วก็เศรษฐศาสตร์ที่อาจจะดูซับซ้อน แต่สุดท้ายแล้วเรื่องการ แข่งขันทางการค้ามันเป็นเรื่องใกล้ตัวประชาชนกว่าที่เราคิด ไม่ว่าในฐานะผู้บริโภค หรือผู้ประกอบการ ในชีวิตประจำวันของเราตั้งแต่การซื้อข้าวของเครื่องใช้ การใช้บริการ โทรศัพท์มือถือ การเดินทางโดยสายการบิน จนถึงการเลือกซื้อรถยนต์ ล้วนแต่ได้รับ ผลกระทบจากกฎหมายแข่งขันทางการค้าทั้งสิ้น เมื่อมีการแข่งขันที่เป็นธรรมเราจะได้สินค้า แน่นอนที่ถูกลง คุณภาพดีขึ้น แต่เมื่อมีการแข่งขันที่ลดลงเราก็ยิ่งต้องจ่ายแพงขึ้น แล้วก็ ได้บริการที่อาจจะแย่ลง พอเรามาดูถึงประโยชน์สำหรับผู้บริโภคจากร่าง พ.ร.บ. ฉบับนี้ครับ ประโยชน์ที่จะได้รับก็คือสินค้าจะมีราคาต่ำลง มีนวัตกรรมคุณภาพดีขึ้น นอกจากนั้นยังมี สินค้าให้เลือกหลากหลายประเภทมากขึ้น โดยกฎหมายแข่งขันทางการค้าพยายามที่จะทำให้ ตลาดใกล้เคียงกันกับคู่แข่ง การแข่งขันสมบูรณ์เท่าที่เป็นไปได้ ซึ่งตลาดแข่งขันสมบูรณ์ก็คือ ตลาดที่มีองค์ประกอบตามนี้ครับ อันดับแรกตลาดที่มีผู้ขายและผู้ซื้อจำนวนมาก จนไม่สามารถมีใคร Control หรือควบคุมราคาได้ ๒. สินค้าและบริการมีลักษณะ ที่เหมือนกัน ๓. ทุกคนได้รับข้อมูลที่สมบูรณ์ และ ๔. ผู้ประกอบการสามารถ Enter หรือ Exit ตลาดได้อย่างเสรี และถ้ามีครบทั้ง ๔ ข้อ ราคาในตลาดก็จะถูกกำหนดโดยกลไก ราคานั่นก็คืออุปสงค์ อุปทาน อย่างแท้จริงครับ แต่ตลาดแข่งขันสมบูรณ์อย่างที่ผมได้ กล่าวมานั้นอาจมีเฉพาะในทฤษฎีเท่านั้น ในโลกแห่งความจริงมีปัจจัยหลายประการที่ทำให้ เราไม่สามารถมีตลาดแข่งขันสมบูรณ์ได้ อย่างไรก็ดีกฎหมายแข่งขันทางการค้าที่พยายาม จะทำให้การแข่งขันในตลาดใกล้เคียงกับตลาดแข่งขันสมบูรณ์ที่สุด เพราะยิ่งมีการแข่งขัน มากเท่าใด ผู้บริโภคก็จะได้รับประโยชน์มากขึ้นเท่านั้น ตลาดแข่งขันที่สมบูรณ์จะทำให้ ผู้บริโภคได้รับประโยชน์สูงสุด เพราะผู้ผลิตต้องแข่งขันในการผลิตสินค้าออกมาในราคาที่ ต่ำที่สุด และยังต้องมีคุณภาพที่ดีที่สุด นอกจากนี้ผู้ผลิตในตลาดแข่งขันสมบูรณ์ยังไม่มีอำนาจ ในการ Control ตลาดที่จะสามารถนำเอาไปใช้ในการเอารัดเอาเปรียบผู้บริโภคได้ด้วยครับ ตัวอย่างในปี ๒๕๖๖ อย่างเช่นการควบรวมของค่ายมือถือยักษ์ใหญ่ ๒ ค่ายในประเทศ ที่หลังจากควบรวมกันแล้วก็ทำให้ค่าบริการมือถือนั้นสูงขึ้น คุณภาพก็ค่อนข้างจะลดลง แต่ในทางกลับกันในประเทศที่เขามีการแข่งขันของบริการโทรคมนาคมอย่างมากเช่น ในตลาดของอียูมีการแข่งขันที่สูงเพราะมีกลไกที่สนับสนุนการแข่งขันเป็นอย่างดี และได้ดำเนินการเป็นระยะเวลามานานแล้ว ตั้งแต่ปี ๑๙๙๘ เช่น ประเทศสเปนมีผู้ให้บริการโทรคมนาคมมากกว่า ๔ ราย โดยแต่ละราย เขามีส่วนแบ่งทางการตลาดเท่า ๆ กันเจ้าละประมาณ ๒๐ กว่าเปอร์เซ็นต์ จนไม่สามารถ ใช้อำนาจเหนือตลาดได้ และเมื่อมีผู้ให้บริการจำนวนมากการแข่งขันก็ยิ่งดุเดือดครับ เช่น ผู้ให้บริการรายหนึ่งที่ชื่อว่า ดิจิ ได้เริ่มสงครามราคาในตลาด Fiber Broadband ทำให้ราคา ลดลงเป็นอย่างมาก ราคาเฉลี่ยของค่าโทรคมนาคมของสเปนคิดเป็นเพียงแค่ ๑.๓-๑.๘ เปอร์เซ็นต์ของรายได้เฉลี่ยของคนสเปน พอเรามาดูถึงประโยชน์สำหรับธุรกิจ แล้วก็ เศรษฐกิจโดยรวม ธุรกิจจะถูกกระตุ้นให้มีประสิทธิภาพสูงขึ้น มีการแข่งขันที่เป็นธรรม และเข้าถึงตลาดได้มากขึ้น ถ้ามีผู้ค้ารายใหญ่ที่สามารถควบคุมตลาดได้ นั่นก็หมายความว่า ผู้ค้ารายนั้นแน่นอนต้องได้กำไรสูงจนทำให้เกิดความเฉื่อยชาในการบริหารจัดการจนทำให้ ประสิทธิภาพในการบริหารทรัพยากร การพัฒนา และการจัดการนำทรัพยากรเอาไปใช้ ให้เกิดประโยชน์สูงสุดนั้นลดลง ลองมาดูอีกตัวอย่างในการแข่งขันของธุรกิจการบินของ ประเทศไทย สมัยก่อนการบินไทยผูกขาดตลาดในประเทศไทย ทำให้ไม่มีแรงกดดันในการ ลดต้นทุน ส่งผลให้ราคาตั๋วสูง บริการก็ค่อนข้างไม่ดี เครื่องบินก็เก่า หลังจากเปิดเสรี อุตสาหกรรมการบินของไทยนั้น สายการบินอื่น ๆ อย่างเช่น นกแอร์ บางกอกแอร์เวย์ ไทยแอร์เอเชีย และสายการบินอื่น ๆ ได้เข้ามาแข่งขันในตลาด ภายหลังปี ๒๐๐๐ การบินไทยเองก็ต้องปรับตัวครับ โดยลดต้นทุนแล้วก็พัฒนาคุณภาพบริการ เพื่อแข่งขัน แม้จะผ่านแรงกดดันหลาย ๆ อย่างจนต้องปรับปรุงรูปแบบธุรกิจเองก็ดีให้เป็นแนวใหม่ ๆ แต่สุดท้ายการเข้ามาของผู้แข่งขันรายอื่น ๆ ก็เป็นปัจจัยที่ทำให้ปัจจุบันการบินไทยได้กลับมา มีแนวโน้มบวกอีกครั้ง กล่าวโดยสรุปกฎหมายแข่งขันทางการค้าจะกระตุ้นให้มีการแข่งขัน พอมีการแข่งขันแล้วบริษัทก็ต้องพัฒนาประสิทธิภาพตนเองอย่างต่อเนื่อง เพื่อให้สู้กับ ผู้แข่งขันได้ แล้วก็ผู้บริโภคก็จะได้รับประโยชน์จากการแข่งขันนั้นเองครับ ในฐานะผู้บริโภค เราควรตระหนักถึงสิทธิของเราเองในการได้รับสินค้าและบริการที่มีคุณภาพ ในราคา ที่เป็นธรรม ในฐานะผู้ประกอบการก็ควรเข้าใจว่าการแข่งขันที่เป็นธรรมเป็นโอกาสเติบโต ของธุรกิจ ไม่ใช่อุปสรรค ดังนั้นกฎหมายแข่งขันทางการค้าจึงไม่ใช่เรื่องไกลตัวของประชาชน แต่เป็นเครื่องมือสำคัญที่จะช่วยสร้างสังคมที่เป็นธรรมทางเศรษฐกิจให้กับทุกคนได้รับ ประโยชน์จากการพัฒนาเศรษฐกิจอย่างยั่งยืนครับ ผมจึงขอสนับสนุนให้เรามีการ ตั้งกรรมาธิการวิสามัญในการแก้ไขร่าง พ.ร.บ. แข่งขันทางการค้า (ฉบับที่ ..) พ.ศ. ....นี้ ขอบคุณครับ