ชุติพงศ์ พิภพภิญโญ ขอร่วมอภิปรายสนับสนุนร่างพระราชบัญญัติโรงงานของพรรคประชาชน โดยชี้ให้เห็นปัญหาโรงงานอุตสาหกรรมที่สร้างมลพิษและอันตรายต่อชุมชน พร้อมยกตัวอย่างกรณีไฟไหม้โรงงานวิน โพรเสส และนิคมศูนย์เหรียญที่มีการลักลอบฝังสารเคมี ชุติพงศ์ พิภพภิญโญ อภิปรายถึงความจำเป็นในการเร่งบังคับใช้ พ.ร.บ. โรงงานฉบับใหม่ เพื่อเพิ่มอำนาจการตรวจสอบของประชาชนและชุมชนนอกเวลาราชการ เนื่องจากปัจจุบันมีปัญหาการควบคุมที่ไม่ทั่วถึงและการขาดแคลนเจ้าหน้าที่ ชุติพงศ์ พิภพภิญโญ เสนอให้มีการกระจายอำนาจการจัดการท้องถิ่นเพื่อให้ชุมชนร่วมตรวจสอบโรงงาน และสนับสนุนร่างกฎหมายที่จะกำหนดโทษที่ชัดเจนเพื่อแก้ปัญหาการละเมิดสิทธิสิ่งแวดล้อม
เรียนท่านประธานสภาผู้แทนราษฎร ที่เคารพ ผม ชุติพงศ์ พิภพภิญโญ สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจังหวัดระยอง อำเภอบ้านค่าย ปลวกแดง วังจันทร์ พรรคประชาชน ขออนุญาตร่วมอภิปรายสนับสนุนร่างพระราชบัญญัติ โรงงาน (ฉบับที่ ..) พ.ศ. .... ของพรรคประชาชน โดย สส. ชวาล พลเมืองดี และร่างพระราชบัญญัติโรงงานอื่น ๆ ที่มีการเสนอในสภาวันนี้ รบกวนขอสไลด์ด้วยครับ
(เจ้าหน้าที่ดำเนินการเปิด Presentation)
หลักใหญ่ใจความของการอภิปราย ครั้งนี้ผมเองก็อยากจะขอบคุณสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรทุกท่านที่เห็นปัญหาของโรงงาน ที่มีการเปิดขึ้นและควบคุมได้อย่างไม่ดีเพียงพอ เรื่องนี้เป็นปัญหาที่เกิดขึ้นมาอย่างยาวนาน ผมได้เอาเข้ามาอภิปรายในสภาไปแล้วหลายครั้ง ตัวอย่างที่เห็นนี่คือที่โรงงานวิน โพรเสส ที่เขตผมมีเหตุไฟไหม้ แล้วก็เหตุไฟไหม้ทำให้เกิดมลพิษ มีผู้เฒ่าผู้แก่หลาย ๆ คนต้องไปอยู่ใน ศูนย์อพยพพักพิงทิ้งบ้าน ทิ้งสวนไป คือตัวเลขเป็นพันล้านบาทที่ต้องเรียกร้องจาก คพ. ในการที่จะมีการนำเงินชดเชยเยียวยามาจากบริษัทที่ก่อมลพิษลักลอบฝังสารเคมี ภาคประชาชนเองก็มีการฟ้องร้อง ชาวบ้านก็ฟ้องร้องกันหลายครัวเรือน บางคนเสียชีวิต ไปแล้วก็ยังไม่ได้ค่าชดเชย เยียวยากลับมา เพราะกระบวนการยังติดขัดอยู่ในขั้นตอนของ กระบวนการยุติธรรม ผมถามว่าการปล่อยให้มีการตั้งโรงงานที่ไม่มีความรับผิดชอบอยู่ใน ชุมชนแบบวิน โพรเสส ทำไมเราต้องมาแบกรับค่าใช้จ่าย ๑.๓ พันล้านบาทที่ คพ. ฟ้อง กับโรงงานที่ไม่มีความรับผิดชอบที่มาตั้งกันได้ง่าย ๆ อยู่กลางชุมชนแบบนี้ นี่คืออีกหนึ่งตัวอย่างทางโรงงานเหล็กแห่งหนึ่งที่มีปัญหาแล้วก็กำลังมีปัญหาในการสั่งปิด แล้วเขาพยายามจะต่อสู้ให้มีการเปิดกลับมาอีกครั้งหนึ่ง โรงงานแบบนี้เข้ามาเปิดก่อสร้าง ทำลายอุตสาหกรรมเหล็กไทยทั้งระบบ ต่อสู้กันมาอย่างยาวนานเพื่อจะให้เกิดการบังคับใช้ กฎหมาย ซึ่งก็ยากเย็นเสียเหลือเกินที่จะให้ทางหน่วยงานทางกระทรวงอุตสาหกรรม ทางกรมโรงงานทำการระงับใบอนุญาต ต้องใช้เวลาเยอะมากในการปิดโรงงานไม่มีความ รับผิดชอบที่ได้ถูกเปิดขึ้นมาแล้ว แล้วนี่คือสิ่งที่กำลังเข้ามาผมเรียกมันว่านิคมศูนย์เหรียญ หรือนิคม Cosplay สิ่งที่เกิดขึ้นก็คือมีการมาจดเป็นโกดัง ชาวบ้านก็ทราบว่าเป็นโกดัง สิ่งที่เกิดขึ้นก็คือพอมันเป็นโกดังขึ้นมาปุ๊บอยู่ดี ๆ ก็มีการไปจดเอาใบ รง. ๔ แล้วกลายเป็น โรงงาน แล้วบางทีมีการส่งมอบใบ รง. ๔ ให้กับคนที่เข้ามาขอซื้อต่อ บางทีก็เป็นชาวต่างชาติ ส่วนใหญ่ก็มาจากจีน คำถามคือเรื่องพวกนี้ชาวบ้านมารู้ตัวอีกทีโรงงานจีนมาตั้งอยู่ข้างบ้าน โดยที่ไม่รู้ตัวมาก่อน พอจะเอาออกแต่ละทีก็ยากเย็นแสนเข็ญเหลือเกิน การที่เรามี พ.ร.บ. โรงงาน แต่การบังคับใช้กฎหมายและตัวข้อกฎหมายไม่ได้เอื้อให้เกิดการควบคุม โรงงานที่เข้ามาในชุมชน คำถามคือเวลาที่เราจะเริ่มการควบคุมอยู่ตรงไหน จะเริ่มวันไหน ผมขอแจ้งว่าก็เริ่มขึ้นได้ตั้งแต่วันนี้เป็นต้นไป ที่ พ.ร.บ. โรงงานที่ได้มีการยกร่างขึ้นมา หลักการที่สำคัญ ๓ ข้อของเราคือต้องเพิ่มอำนาจการตรวจสอบให้ประชาชนต้องมีการ ตรวจสอบอย่างเข้มงวด และมีมาตรการรองรับในทุกปัญหา นี่คือหลักการของทาง สส. ชวาล พลเมืองดี ที่ยกร่าง พ.ร.บ. โรงงานฉบับนี้ขึ้นมา หลักการสำคัญคือต้องการให้ชุมชนเข้าไป มีส่วนร่วมในการตรวจสอบ รับรู้ถึงสิ่งที่จะเกิดขึ้นกับบ้านของเขา ที่ผ่านมาชาวบ้านจะขอ เข้าไปตรวจสอบโรงงานติดขัดปัญหาหลายอย่าง ไม่ว่าจะเป็นถ้าเกิดอยู่นอกเวลาราชการ เขาทำงานกันกะดึกแต่ราชการเราเข้าไปตรวจไม่ได้ คำถามคือทำไม ทำไมเวลาราชการ มาถูกล็อกไว้ให้ชาวบ้านต้องได้รับผลกระทบในเวลาที่ข้าราชการทำงานไม่ได้ ตัว พ.ร.บ. ฉบับนี้ จะเปิดโอกาสให้มีการเข้าไปตรวจสอบได้นอกเวลา และให้ชุมชนเข้าไปมีส่วนร่วมในการ ตั้งแต่ออกเสียงประชาพิจารณ์ ตั้งแต่มีการเข้าไปร่วมตรวจสอบและขอเข้าไปตรวจสอบได้ ร่วมกับหน่วยงานราชการ เพื่อสร้างความโปร่งใสและช่วยข้าราชการที่มีน้อยอยู่แล้ว ในกรมโรงงาน เรื่องนี้เป็นหลักการสำคัญหลักการที่ ๑
หลักการถัดมาการออกใบอนุญาตและกำกับใบอนุญาต ที่ผ่านมาคือออกแล้ว ออกเลย ออกแล้วเอาไปให้ใครก็ไม่รู้ ออกแล้วทำจริงหรือเปล่าก็ไม่รู้ บางทีออกใบอนุญาต เป็นแบบหนึ่ง เข้าไปปรากฏว่ามี Line ผลิตกลายเป็นโรงงาน ๑ ใบอนุญาตแต่มีการผลิตอยู่ ๓ แบบ แล้วจะควบคุมกันอย่างไร เจ้าหน้าที่โรงงานเองมีไม่พอ ดังนั้นต้องมีการต่อใบอนุญาต และตรวจสอบอยู่เรื่อย ๆ เรื่องนี้เป็นหลักการสำคัญที่จำเป็น
อีกหลักการคือต้องมีการกระจายอำนาจ ต้องให้ อปท. เองต้องเริ่มแล้ว เราควรกระจายอำนาจเรื่องการจัดการท้องถิ่นไปอยู่ในหลาย ๆ ระดับ ถ้าเกิดเราล็อกทุกอย่างไว้ แล้วก็ใช้ระบบราชการที่อยู่ส่วนกลางอย่างเดียวในการทำงาน อาจจะมีปัญหาอย่างนี้ในการ ที่เราเข้าไปตรวจ ไม่ได้ตามเวลาแล้วก็ต้องปล่อยให้ท้องถิ่นเป็นผู้แจ้ง วิ่งตรวจเท่าไรก็ไม่พอ โรงงานในจังหวัดระยองของผมมีเป็นพัน ๆ โรงงาน คำถามคือเจ้าหน้าที่มีอยู่หลักสิบ ต้องตรวจอย่างไรให้หมด แล้วตรวจไม่ใช่ไปชะโงกหน้ามองแล้วจบ ต้องตรวจทุกอย่าง ตรวจวัตถุดิบ ตรวจอะไรต่อมิอะไร ถ้าใช้เจ้าหน้าที่ ๑๐ คน กระจายกันไปตรวจทุกโรงงาน ใช้ ๑๐๐ วันก็ไม่พอในการตรวจ แล้วไหนจะมีนำโรงงานเข้ามาใหม่อีกเหมือนนิคม ศูนย์เหรียญที่ผมพูดถึง ดังนั้นการแก้ให้โรงงานต้องถูกร่วมตรวจสอบและให้ความเห็น โดยชุมชน เป็นเรื่องสำคัญที่ผมคิดว่าต้องริเริ่มดำเนินการตามกฎหมายใหม่ได้แล้วทันที รวมถึงเรื่องของโทษต่าง ๆ ที่ผ่านมาน้อยมากที่ทางโรงงานรู้สึกว่าค่าปรับแค่นี้ ไม่มีโทษจำคุก ไม่มีโทษอาญา ทำผิดแค่นี้เองไม่มีปัญหาอะไร สุดท้ายความรับผิดชอบก็ไปตกอยู่ที่ประชาชน ที่ไม่รู้เรื่องอยู่ในพื้นที่ต่าง ๆ เช่นในจังหวัดระยองของผม ดังนั้นผมก็เลยรู้สึกดีมาก ๆ ที่ร่าง พ.ร.บ. ฉบับนี้ถูกยื่นเข้ามาจากทุกภาคส่วน จากทางคณะกรรมาธิการการอุตสาหกรรม จากทางพรรคของผมทางท่านพชร ผมยินดีมาก ๆ ที่จะได้เริ่มต้นเรื่องนี้ แม้วันนี้ผมเองก็ไม่รู้ ว่าสภาของเราจะได้ทำหน้าที่ต่อไปอีกนานแค่ไหน ผมไม่ทราบ แต่ผมภูมิใจมากที่ปัญหา โรงงานที่สะสมมาในประเทศเราอย่างยาวนานมีการนับหนึ่งได้ถูกพูดในสภาว่าต้องเริ่มการแก้ไข แล้วสักที ผมหวังว่าพวกเราสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรทุกคนที่อยู่ที่นี่จะเห็นปัญหาที่กำลังเกิดขึ้น ในบ้านของผม แล้วจะร่วมกันผลักดันให้ พ.ร.บ. โรงงานฉบับนี้เดินหน้าไปสู่การทำให้ ประเทศไทยไม่กลายเป็นแหล่งรวมของทุนศูนย์เหรียญ โรงงานศูนย์เหรียญ แล้วทำให้ มาตรฐานการลงทุนได้นักลงทุนดี ๆ มาเพื่อสร้างเศรษฐกิจให้ประเทศจริง ๆ ก็ขอสนับสนุน ทุกร่างที่ได้ยื่นในสภาวันนี้ ขอบคุณครับ