สมศักดิ์ เทพสุทิน ชี้ปัญหาขาดแคลนบุคลากรทางการแพทย์ โดยเฉพาะนักกายภาพบำบัด และเน้นความสำคัญของ อสม. ในการดูแลสุขภาพประชาชน ลดภาระค่าใช้จ่ายจากโรคเรื้อรัง โดยเสนอแนวทางแก้ไขทั้งระยะสั้นและระยะยาว รวมถึงการผลิตบุคลากรเพิ่มและการส่งเสริมบทบาทผู้ดูแลผู้สูงอายุเพื่อเสริมระบบสาธารณสุข
ท่านประธานสภาผู้แทนราษฎรที่เคารพ กระผม นายสมศักดิ์ เทพสุทิน รัฐมนตรีว่าการ กระทรวงสาธารณสุข ขอตอบกระทู้ถามที่ ๓๒๑ ของนายธัญธร ธนินวัฒนาธร สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรกรุงเทพมหานคร ในเรื่องอัตรากำลังข้าราชการนักกายภาพบำบัด และเกี่ยวข้องกับโรคอื่น ๆ เช่น เกี่ยวกับเรื่องของนักกายภาพ และโรคติดต่อเรื้อรัง โรคอื่น ๆ นั้น ผมกราบเรียนท่านประธานว่าเปึนคำถามที่ในความรู้สึกผมทันสมัยที่สุด เพราะบุคลากร ทางการแพทย์ทั้งหมด ๙ ประเภทนี้มีความขาดแคลน แล้วก็มีปริมาณที่ไม่สัมพันธ์กับคนไข้ หรือผู้ป์วยที่จะมาดูแลรักษา กระทรวงสาธารณสุขมีนโยบายในเรื่องของการเจ็บไข้ได้ป์วย ให้พยายามทำความเข้าใจในส่วนตัวให้มากที่สุด หรือแม้แต่ในเรื่องของการกิน การบริโภค กินเปึนไม่ป์วย เปึนแนวทางในเรื่องของการปัองกัน และโดยเฉพาะโรค NCDs ก็จะเปึน นโยบายหลัก ซึ่งมีน้อยประเทศมากเลยที่เขาจะหยิบยกเรื่องของโรค NCDs ขึ้นมาดูแล จัดการ แต่ว่าประเทศเรามีบุคลากรพิเศษในประเทศเราถึง ๑,๘๐๐,๐๐๐ คน คือ อสม. แพทย์มีความเข้าใจในเรื่องของการดูแลรักษาพี่น้องประชาชน แต่การถ่ายทอดความรู้ หรือทำความเข้าใจที่จะลงไปถึงพี่น้องประชาชนนั้น ถ้าไม่มีตัวกลางที่ดีอย่าง อสม. ไม่สามารถที่จะถ่ายทอดคำพูดคำจาหรือสิ่งที่เปึนเรื่องง่าย ๆ แต่มีค่าใช้จ่ายของประเทศสูงมาก NCDs มีค่าใช้จ่ายทั้งเรื่องของราชการ เรื่องของหลักประกันทางแรงงาน แล้วก็พี่น้องประชาชน ๓๐ บาท บัตรทอง ถึง ๑๓๐,๐๐๐ ล้านบาทต่อป้ ครึ่งหนึ่งของ สปสช. ที่จ่ายเงินค่าดูแลรักษา ค่ายา ค่าเวชภัณฑ์อะไรต่าง ๆ เท่านั้น เพราะฉะนั้นในเรื่องของการที่มีนักกายภาพเข้ามาตรงนี้ ก็เปึนส่วนหนึ่ง เปึน Part หนึ่งของการดูแลรักษาผู้ป์วย หรือเตรียมพร้อมที่จะช่วยคนที่ กำลังจะป์วย หรือคนที่บริโภคอาหารมากเกินไป อย่างในร่างกายของคนเรานี้ถ้าบริโภค คาร์โบไฮเดรตเกิน ๒๐ เปอร์เซ็นต์แล้วย่อมจะมีปัญหาแล้ว เพราะแปังหรือข้าวที่รับประทาน เข้าไปนั้นไม่กี่นาทีก็จะแปลงเปลี่ยนเปึนน้ำตาล ในเลือดของผู้คนก็ประมาณ ๔-๕ ลิตร ถ้าเราเจาะเลือดออกมามี ๑๐๐ มิลลิกรัมต่อเดซิลิตรเมื่อไร นั่นก็คือในร่างกายของเรานี้ มีน้ำตาลเกือบเกินแล้ว น้ำตาลของคนถ้า ๑๐๐ เดซิกรัม มี ๔ ลิตร ก็ ๔ กรัม ก็แค่ ๑ ช้อนชา ความหวานก็สร้างความเจ็บไข้ได้ป์วยให้กับพี่น้องประชาชนมากมาย และ Part หนึ่งก็ต้องใช้ นักกายภาพดำเนินการ
ในขณะนี้ผมขออนุญาตให้เปึนข้อมูล กระทรวงสาธารณสุขมีเปัาหมาย ยุทธศาสตร์ชาติระยะเวลา ๒๐ ป้ ด้านสาธารณสุข คือ ประชาชนสุขภาพดี เจ้าหน้าที่ มีความสุข ระบบสุขภาพยั่งยืน คณะกรรมการกำหนดเปัาหมายและนโยบายกำลังคนภาครัฐ คปร. จัดทำมาตรการบริหารจัดการกำลังคนภาครัฐ ป้ ๒๕๖๖-๒๕๗๗ มุ่งเน้นให้ส่วนราชการ ทบทวนวางแผนอัตรากำลังให้เหมาะสมกับบทบาทภารกิจของภาครัฐในสถานการณ์ปัจจุบัน และแผนยุทธศาสตร์ชาติ ผมรับตำแหน่งในรัฐบาลของท่านเศรษฐาตั้งแต่วันที่ ๓ พฤษภาคม เปึนเวลาประมาณ ๔ เดือน แล้วก็มารับตำแหน่งในสมัยท่านนายกรัฐมนตรีแพทองธาร เมื่อวันที่ ๔ กันยายน เข้าใจปัญหาโดยเฉพาะการขาดแคลนบุคลากร ด้านขวัญและกำลังใจ ความเหนื่อยล้า และความก้าวหน้าในอาชีพสายงาน เร่งแก้ไขปัญหาในระยะสั้น เช่น ในเรื่องของการ แก้หนี้สิน การบรรจุข้าราชการเพิ่มเติม การเพิ่มอัตราชำนาญการพิเศษ เร่งแก้ปัญหา เชิงโครงสร้าง ผลักดัน พ.ร.บ. ระเบียบข้าราชการสาธารณสุข ซึ่งในระเบียบของข้าราชการ กระทรวงสาธารณสุข ใน ก.พ. มีข้าราชการประมาณ ๑,๗๐๐,๐๐๐ คน แต่ลำดับที่ ๑ ก็คือ สาธารณสุข มีข้าราชการ ๔๐๐,๐๐๐ กว่าคน ทั้งบุคลากรทางการแพทย์อื่น ๆ ไม่นับ อสม. รวมเปึน ๕๐๐,๐๐๐ คน และผลักดันยุทธศาสตร์กำลังคน บริการสาธารณสุขระยะ ๑๐ ป้ เข้า ครม. เมื่อวันที่ ๖ สิงหาคม ๒๕๖๗ ๒ เดือนผ่านมานะครับ ปัจจุบันกำลังเร่งดำเนินการ ตามแผนงานที่เกี่ยวข้อง สถานการณ์กำลังคนด้านสุขภาพ ข้อมูลจากเอกสารยุทธศาสตร์ ปฏิรูปกำลังคน ท่านให้ความสนใจในเรื่องนักกายภาพบำบัด จำนวนที่มีอยู่ในปัจจุบัน ๑๓,๗๘๕ คน เปึนราชการ ๕,๙๘๐ ราย ภาคเอกชน ๓,๔๔๙ ราย อาจารย์หน่วยงานอื่น ๆ อีก ๔,๓๖๕ ราย โรงพยาบาลของรัฐที่ให้บริการเวชศาสตร์ฟุ๋นฟูและกายภาพบำบัด กลุ่มเวชศาสตร์ฟุ๋นฟูในโรงพยาบาลศูนย์ โรงพยาบาลทั่วไป โรงพยาบาลชุมชน และกรมการแพทย์ และสำนักการแพทย์ กรุงเทพมหานคร ส่วนคลินิกชุมชนอบอุ่น คลินิกเฉพาะทาง ศูนย์บริการ สาธารณสุข กทม. และภาควิชาเวชศาสตร์ฟุ๋นฟู โรงพยาบาลสังกัดมหาวิทยาลัย เช่น โรงพยาบาลศิริราช โรงพยาบาลมหาราชนครเชียงใหม่ โรงพยาบาลศรีนครินทร์ขอนแก่น โรงพยาบาลสงขลานครินทร์ กรอบอัตรากำลังข้าราชการ พนักงานราชการ ลูกจ้างโรงพยาบาล ตำแหน่งนักกายภาพบำบัด เปรียบเทียบกับที่มีเจ้าหน้าที่ปฏิบัติจริง กรอบอัตรากำลังรวม ๖,๐๕๖ อัตรา แต่ปฏิบัติงานจริงเพียง ๓,๑๙๖ คน ๕๐ เปอร์เซ็นต์ โรงพยาบาลศูนย์ กรอบ ๑,๐๖๕ อัตรา บรรจุ ๕๕๙ ราย โรงพยาบาลทั่วไป ๑,๒๕๕ อัตรา บรรจุ ๗๑๔ ราย โรงพยาบาลชุมชน ๓,๗๓๖ อัตรา บรรจุ ๑,๙๒๓ ราย ๕๐ เปอร์เซ็นต์ ปัจจุบันอัตราส่วน นักกายภาพ ๑ คน ดูแลประชากร ๔,๗๙๒ คน เปัาหมาย ๑๐ ป้ นักกายภาพ ๑ คน ต้องดูแล เพียง ๒,๐๐๐ คน เพื่อให้ได้ตามเปัาหมายจะต้องผลิตนักกายภาพเพิ่ม ๑๙,๕๙๐ คน รวมปัจจุบันที่มีอยู่ ๑๓,๗๘๕ คน เปัาหมายป้ ๒๕๕๗ ทั้งสิ้นรวม ๓๓,๓๗๕ คน อย่างไรก็ดี มีกำลังผลิตประมาณป้หนึ่ง ๑,๑๐๐ คนเท่านั้น ทำไม่ทันแน่นอน ซึ่งต้องเร่ง ในขณะนี้ มีผู้สูงอายุที่ต้องดูแลประมาณ ๔๐๐,๐๐๐ คน ผู้ป์วยพิการหรือโรคเรื้อรังที่ต้องได้รับ การดูแลประมาณ ๓๐๐,๐๐๐ คน กระทรวงสาธารณสุขและสำนักงานหลักประกันสุขภาพ แห่งชาติ จึงมีเปัาหมายฟุ๋นฟู ผลิตนักฟุ๋นฟูสุขภาพชุมชน อำเภอละอย่างน้อย ๑ คน เพื่อช่วยดูแลสนับสนุนนักกายภาพในการฟุ๋นฟูผู้ช่วยในชุมชน โดยใช้เงินกองทุนฟุ๋นฟู สมรรถภาพในระดับจังหวัด หมายความว่า เราอาจจะต้องผลิตผู้ช่วยนักกายภาพบำบัด ในรูปแบบใดรูปแบบหนึ่งที่จะดำเนินการ และในการผลิตผู้ดูแล หรือ Caregiver เพื่อดูแล ผู้สูงอายุเบื้องต้น ท่านนายกรัฐมนตรีให้ความสำคัญเปึนอย่างยิ่งในการกำหนด จะลงพื้นที่ ดูงาน Caregiver ในห้วงของเดือนตุลาคมนี้ พร้อมทั้งศึกษาดูงานผู้ป์วย NCDs ซึ่งตรงนี้ต้องเรียนว่าค่าใช้จ่ายด้านสุขภาพในค่า รักษาพยาบาล ๑.๓ แสนล้านบาท ค่าใช้จ่ายทางอ้อม ๑.๕ ล้านล้านบาท NCDs ที่ท่านว่า และรวมทั้งหมดแล้วทางตรง ทางอ้อมทั้งหมดก็อยู่ในหลักประมาณ ๑.๖ ล้านล้านบาท ในการรักษาผู้ป์วย NCDs ต่าง ๆ เหล่านั้น เมื่อเราดำเนินการในเรื่องของอาหารให้เข้าใจ โดยใช้บริการของ อสม. ที่เราจะมีกฎหมายของ อสม. ให้เกิดความมั่นคงในส่วน ต่าง ๆ เหล่านี้ ผมได้คุยกับสำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติแล้วว่า ถ้า อสม. เขาทำงาน แล้วเขาได้ผลงานออกมาลดค่าใช้จ่ายทางตรงจาก ๑๓๐,๐๐๐ ล้านบาทนั้นลงมาได้เท่าไร เปึนรางวัลให้เขาได้ไหม หรืออย่างไรตรงนี้ เพราะถ้าเราปล่อยให้ผู้คนเจ็บไข้ได้ป์วยอย่างที่ ท่านเรียนว่า การเจ็บไข้ได้ป์วย การฟอกไตใช้เงินไปมาก ๒๐,๐๐๐ กว่าล้านบาทใน ๑ ป้ แล้วถ้าเราไม่สามารถหยุดคนป์วยเรื่องไต เรื่องการบริโภคความเค็มออกไปได้เหล่านั้น มันไม่รู้เท่าไรที่จะเปึนตัวเลขตัวเงินที่เพิ่มมากขึ้น ๆ ป้ละ ๓,๐๐๐ ล้านบาท ๔,๐๐๐ ล้านบาท ดังกล่าวนั้น เพราะฉะนั้นในส่วนของนักกายภาพบำบัดผมมีความเห็นว่าต้องเพิ่มในกรอบ ที่จะต้องปรับ หรือแนวทางต่าง ๆ หรือได้สร้างผู้ช่วยนักกายภาพบำบัดในรูปแบบใดรูปแบบหนึ่ง ขึ้นมาเสริม เพื่อให้เกิดความมั่นคงต่อไป ขอบคุณครับท่านประธานครับ