กิตติ์ธัญญา วาจาดี หารือปัญหาบุคลากรทางการแพทย์และพยาบาลขาดแคลน

สภาผู้แทนราษฎร · ครั้งที่ ๒๓ · ๑๓ มีนาคม ๒๕๖๘

กิตติ์ธัญญา วาจาดี หารือปัญหาบุคลากรทางการแพทย์และพยาบาลขาดแคลน รวมถึงการไหลออกนอกระบบ และเรียกร้องแนวทางแก้ไข การกระจายแพทย์ผู้เชี่ยวชาญเฉพาะทางสู่พื้นที่ชนบทชายแดนห่างไกล เพื่อป้องกันความไม่สมดุลในการให้บริการสุขภาพ

นางสาวกิตติ์ธัญญา วาจาดี อุบลราชธานี

กราบเรียนท่านประธาน สภาผู้แทนราษฎรที่เคารพ ดิฉัน นางสาวกิตติ์ธัญญา วาจาดี สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจังหวัด อุบลราชธานี เขตเลือกตั้งที่ ๔ พรรคเพื่อไทย วันนี้ดิฉันตั้งกระทู้ถามท่านสมศักดิ์ เทพสุทิน รัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุข เรื่องปัญหาการขาดแคลนแพทย์และบุคลากร สาธารณสุข ปัญหาความแออัดในโรงพยาบาลของรัฐ และการรอคิวนานเพื่อรอการเข้าตรวจ รักษาของพี่น้องประชาชน กระทบต่อการบริการสาธารณสุข ปัจจุบันประเทศไทยกำลัง เผชิญปัญหาการขาดแคลนแพทย์และบุคลากรทางการแพทย์อย่างหนักค่ะ เช่น โรงพยาบาล แม่สอด จังหวัดตาก ปัจจุบันนี้มีแพทย์เพียง ๘๓ คน แต่มีความต้องการแพทย์อัตรากำลัง ที่ต้องการคือ ๑๕๖ คน ท่านจะเห็นได้ว่าแพทย์ ๑ คนจะต้องดูแลชาวแม่สอดถึง ๒,๐๖๓ คน นี่ยังไม่รวมถึงผู้ป่วยที่อยู่ในศูนย์อพยพ แล้วก็ผู้ป่วยที่เป็นประเทศเพื่อนบ้านของเราที่ต้องการ เข้ามารักษาในโรงพยาบาลแม่สอด และอีกจังหวัดหนึ่งค่ะในภาคอีสานของประเทศไทย คือจังหวัดบึงกาฬก็ประสบปัญหาการขาดแคลนแพทย์และบุคลากรทางการแพทย์ เป็นอย่างยิ่งค่ะ ดิฉันได้รับข้อมูลข่าวสารนี้จากท่านนายแพทย์สาธารณสุข จังหวัดบึงกาฬนะคะ ให้สัมภาษณ์ ไว้ในปี ๒๕๖๗ ว่าสัดส่วนของแพทย์ ๑ คน ต้องดูแลประชากรถึง ๖,๐๐๐ คนค่ะ ถือว่า หนักหนาสาหัสเอาการมาก ๆ ค่ะท่านประธานที่เคารพ ข้อมูลสถิติพบว่าประเทศไทย มีสัดส่วนของแพทย์ ๑ คนต่อจำนวนประชากรถึง ๑,๖๘๐ คน ในขณะที่องค์การอนามัยโลก หรือ WHO ระบุสัดส่วนของแพทย์ที่เหมาะสม คือแพทย์ ๑ คนต่อประชากร ๑,๐๐๐ คนค่ะ และจำนวนการขาดแคลนพยาบาล ซึ่งหากเปรียบเทียบกับการพัฒนาสังคมและเศรษฐกิจ ของประเทศไทยซึ่งจัดอยู่ในกลุ่มรายได้ปานกลางถึงระดับบนนะคะ เป้าหมายการพัฒนา ที่ยั่งยืนของ SDGs พบว่าในปี ๒๕๖๗ ประเทศไทยควรมีพยาบาลวิชาชีพต่อประชากร ในอัตราส่วน ๑ ต่อ ๒๕๐ หรือควรมีพยาบาลวิชาชีพปฏิบัติงานในประเทศไทยอย่างน้อย ๒.๖ แสนคน แต่พบว่าปัจจุบันนี้จำนวนพยาบาลมีเพียง ๒.๑ แสนคน ซึ่งอัตรานี้หายไปถึง ๕๐,๐๐๐ คนค่ะ ยกตัวอย่างประเทศญี่ปุ่นนะคะท่านประธาน แพทย์ ๑ คนดูแลประชากร ต่อประชากร ๔๐๐ คน ประเทศสหรัฐอเมริกาค่ะท่านประธาน แพทย์ ๑ คนดูแลประชากร ๓๔๘ คน เมื่อเปรียบเทียบกับประเทศไทยถือว่าจำนวนแพทย์และบุคลากรทางการแพทย์ ยังเหลื่อมล้ำอยู่มากค่ะท่านประธาน การที่แพทย์ต้องดูแลประชาชนเป็นจำนวนมากนี้ส่งผล กระทบในการรอคิวเพื่อรอการรักษาของประชาชนเป็นจำนวนมากและใช้เวลานานค่ะ บางโรคดิฉันได้รับข่าวสารว่าต้องรอคิวเพื่อรอการรักษาเป็นระยะเวลาถึง ๔ เดือน ยกตัวอย่างเช่น โรคมะเร็งค่ะ โรงพยาบาลของรัฐหลายแห่งมีแพทย์และพยาบาลไม่เพียงพอ ต่อจำนวนผู้ป่วยที่เพิ่มขึ้น จากข้อมูลของทรัพยากร กลุ่มทรัพยากรสารสนเทศ สำนักวิชาการ สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎรพบว่าเรายังขาดแพทย์อยู่จำนวน ๙,๓๐๘ อัตราค่ะ และในปีที่ผ่านมาพบว่ามีแพทย์ลาออกถึง ๕,๒๖๘ คนค่ะ เพราะฉะนั้นแพทย์ส่วนมาก ปฏิบัติงานกระจุกอยู่ในตัวเมืองใหญ่นะคะทำให้เกิดการขาดแคลนแพทย์โดยเฉพาะพื้นที่ ชนบท ผู้ป่วยในพื้นที่ชนบทต้องรอการตรวจรักษาเป็นเวลาหลายชั่วโมงนะคะ จากนี้ผู้ป่วย ที่ต้องการหมอที่เชี่ยวชาญและชำนาญการเฉพาะทางในพื้นที่ชนบทชายขอบ หรือแม้แต่พื้นที่ ที่ติดกับชายแดนประเทศเพื่อนบ้านยังขาดแคลนอยู่มากค่ะ ท่านประธานคะ เพราะฉะนั้น แนวทางนี้ดิฉันจะได้นำเรียนปรึกษาท่านรัฐมนตรีอีกทางหนึ่งค่ะ สาเหตุสำคัญของปัญหานี้ มาจากจำนวนของบุคลากรทางการแพทย์ที่ผลิตได้น้อยกว่าความต้องการ แพทย์และ พยาบาลต้องทำงานหนักมากขึ้น ต้องการทำงานหนักนอกเวลานะคะ ความกดดันสูง ทั้งเรื่อง ชั่วโมงการทำงานหนัก ความไม่ปลอดภัยในโรงพยาบาลตามที่เป็นข่าวค่ะ พยาบาลถูกบุก ทำร้ายร่างกาย การบุกทำร้ายร่างกายผู้ป่วยในห้องฉุกเฉิน หรือแม้แต่ล่าสุดที่จังหวัด อุบลราชธานีมีการวางเพลิงในโรงพยาบาลเกิดขึ้น ทำให้บุคลากรทางการแพทย์รู้สึก ไม่ปลอดภัยและไม่มีความมั่นใจในความก้าวหน้าทางอาชีพการงานด้วยนะคะ อาจเป็นเหตุ ให้บุคลากรทางการแพทย์นั้นลาออกแล้วก็ย้ายไปทำงานในภาคเอกชนและต่างประเทศ มากขึ้น หรือเรียกภาษาชาวบ้านว่าไหลออกนอกระบบของรัฐค่ะ ดิฉันได้รับข้อร้องเรียนจาก บุคลากรทางการแพทย์ในเรื่องของสวัสดิการ โดยเฉพาะหอพักพยาบาลและแพทย์ เพื่อสร้าง ความปลอดภัย สร้างความคล่องตัวสะดวกสบาย ลดอุบัติเหตุค่ะ แพทย์พยาบาลหลายคน เข้าเวรเป็นเวลาดึกแล้วจะต้องกลับมาปฏิบัติหน้าที่ในตอนเช้าเกิดอาการเพลียหากมีหอพัก หรือแฟลตให้แพทย์ พยาบาล บุคลากรทางการแพทย์ได้พักผ่อนหลังจากการทำงานจะทำให้ คุณภาพชีวิตในการตรวจรักษาหรือทำหน้าที่ของเขาเหล่านี้ดียิ่งขึ้น ท่านประธานคะ เพื่อให้ กำลังใจแก่บุคลากรทางการแพทย์ทั่วประเทศ ดิฉันมีคำถามขอถามท่านรัฐมนตรีว่าการ กระทรวงสาธารณสุขด้วยกันทั้งหมด ๓ คำถามค่ะท่านประธาน

คำถามที่ ๑ กระทรวงสาธารณสุขมีแนวทางการแก้ไขป้องกันปัญหาบุคลากร ทางการแพทย์ขาดแคลนและพยาบาลขาดแคลนอย่างไร ปัญหาการไหลออกนอกระบบ ของบุคลากรทางการแพทย์ ท่านมีแนวทางป้องกันอย่างไร การกระจายแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ เฉพาะทางลงสู่พื้นที่ชนบทชายแดนอันห่างไกล เพื่อไม่ให้กระจุกตัวเฉพาะในตัวเมือง ท่านมีวิธีการแนวทางบริหารจัดการในเรื่องนี้อย่างไร ขอบคุณค่ะท่านประธาน