ท่านประธานสภาผู้แทนราษฎรที่เคารพ กระผม นายรวี เล็กอุทัย สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจังหวัดอุตรดิตถ์ เขต ๓ พรรคเพื่อไทย ครับ ในฐานะประธานอนุกรรมาธิการพิจารณาศึกษาการพัฒนาและเพิ่มขีดความสามารถ ด้านเศรษฐกิจของกลุ่มจังหวัดภาคเหนือตอนล่าง ก็มีความยินดีเป็นอย่างยิ่งที่วันนี้รายงาน ของคณะอนุกรรมาธิการของเราได้นำมาเข้าสู่สภาอันทรงเกียรติแห่งนี้นะครับ เพื่อที่จะได้นำ ให้เพื่อน ๆ สมาชิกทุกท่านทราบว่าผลการดำเนินงาน ผลรายงานของเรานั้นเป็นอย่างไร ซึ่งต้องเรียนว่าการทำรายงานฉบับนี้เราใช้เวลาค่อนข้างเยอะ เนื่องจากว่ากลุ่มจังหวัด ภาคเหนือตอนล่างผมยืนยันว่าเรามีศักยภาพในการที่จะพัฒนาเศรษฐกิจโดยเฉพาะของกลุ่ม จังหวัดเราเอง แล้วก็รวมไปจนถึงการส่งต่อเศรษฐกิจไปจนถึงการพัฒนาระดับประเทศ เพราะฉะนั้นเราจึงให้ความสำคัญในเรื่องของโครงสร้างต่าง ๆ มุมมองต่าง ๆ ที่เกี่ยวกับการ พัฒนาเศรษฐกิจของกลุ่มจังหวัดภาคเหนือตอนล่าง และหวังเป็นอย่างยิ่งว่ารายงานฉบับนี้ จะสามารถรายงานการพัฒนาเศรษฐกิจที่ครอบคลุมทุกมิติให้กับเพื่อนสมาชิกรวมถึง ข้อสังเกตต่าง ๆ ที่จะส่งไปจนถึงรัฐบาล เพื่อให้เห็นถึงศักยภาพของกลุ่มจังหวัดภาคเหนือ ตอนล่างของเราต่อไปครับ
ในส่วนของกลุ่มจังหวัดภาคเหนือตอนล่างครับเรามองว่าเรามีศักยภาพสูง ในด้านของการเกษตร ซึ่งภาคการเกษตรหลัก ๆ ที่เรามีการเพาะปลูกก็จะเป็นพวกข้าว ข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ อ้อยโรงงาน มันสำปะหลัง ถั่วเหลืองและไม้ผล โดยทางคณะอนุ กรรมาธิการของเรา นอกเหนือจากการที่เราได้มีการรวบรวมข้อมูลจากการซักถามกับ หน่วยงานราชการต่าง ๆ เรายังมีการใช้ดัชนีปัจจัยพื้นฐานทางเศรษฐกิจเชิงพื้นที่หรือ Spatial Economic Fundamental Index หรือดัชนี SEFI ครับ เป็นฐานในการวิเคราะห์ แล้วก็หาแนวทางในการแก้ไขปัญหาต่าง ๆ ไม่ว่าจะเป็นปัญหาด้านการผลิต ด้านทรัพยากร มนุษย์ และการบริหารจัดการทรัพยากรธรรมชาติ รวมไปจนถึงเรายังมองโอกาสในการ เชื่อมโยงกับแนวทางการพัฒนาระหว่างภาค เช่น North-South Economic Corridor และ East-West Economic Corridor ซึ่งจะเป็นการเปิดประตูสู่การเชื่อมสัมพันธ์แล้วก็เศรษฐกิจ ชายแดนระหว่างประเทศเพื่อนบ้าน โดยเฉพาะประเทศเมียนมาแล้วก็ประเทศลาว ในส่วน ของรายงานฉบับนี้ ผมจะขออนุญาตสรุปโดยรวมภาพเร็ว ๆ เพื่อไม่ให้เป็นการเสียเวลาเพื่อน สมาชิกทุกท่าน โดยเริ่มแรกจะขอกล่าวถึงปัญหาอุปสรรคในการพัฒนาของกลุ่มจังหวัด ภาคเหนือตอนล่างก่อน ในส่วนของปัญหาที่เราพบเจอครับเราจะแบ่งออกเป็น ๔ ด้าน
ด้านแรกก็คือปัญหาด้านภาคเกษตรและอุตสาหกรรมการเกษตร โดยทาง คณะอนุกรรมาธิการของเรา เราเห็นถึงปัญหาด้านข้อจำกัดด้านน้ำและรูปแบบการทำ เกษตรกรรม ก็ไม่ต่างจากหลาย ๆ ภาค การทำเกษตรก็อย่างที่เราทราบกันดีว่าเป็นภาคที่มี การทำเกษตรกรรมค่อนข้างเยอะ โดยเฉพาะกลุ่มจังหวัดภาคเหนือตอนล่างเราเองครับ ก็มีการทำพืชไร่เชิงเดี่ยวที่มีการปลูกพืชหลักอย่างข้าว อ้อยและมันสำปะหลังอย่างที่ผมได้ กล่าวไปตอนต้น แต่ก็จะมีประสบปัญหาเรื่องของปริมาณน้ำที่ไม่เพียงพอและมันเป็นอีก ปัจจัยหนึ่ง อุปสรรคหนึ่งเหมือนกันในการที่จะทำให้เกษตรกรนั้นจะหันไปมองพืชทางเลือก ชนิดอื่น ๆ ที่เราอยากจะให้เขามีการปรับเปลี่ยนรูปแบบจากการปลูกพืชไร่เชิงเดี่ยวไปสู่พืชไร่ ทางเลือกอื่นที่จะส่งผลต่อด้านเศรษฐกิจต่อไป รวมจนถึงการขนส่งและโครงสร้างพื้นฐาน ที่ก็เป็นปัญหาอุปสรรคอีกเช่นเดียวกัน จากต้นทุนขนส่งที่สูงและมีถนนในบางพื้นที่ที่มีสภาพ ชำรุดทำให้กระบวนการผลิตและการแปรรูปหรือการขนส่งนั้นมีความล่าช้า
ต่อไปครับจะเป็นปัญหาในเรื่องของการส่งเสริมเรื่องงานวิจัยและการพัฒนา แปรรูปเกษตรมูลค่าสูง โดยเรามีความพยายามในการร่วมมือระหว่างภาครัฐและภาคเอกชน เพื่อในการพัฒนาแปรรูปผลิตภัณฑ์ต่าง ๆ เช่นการแปรรูปแป้งมันสำปะหลัง การแปรรูปอ้อย หรือทุเรียนและข้าวโพด โดยปัญหาอุปสรรคที่เกิดขึ้นนั่นก็คือยังไม่มีการส่งเสริมในเรื่องของ การแปรรูปขั้นสูงนี้มากเท่าที่ควร ทำให้ปัจจุบันนั้นยังไม่สามารถตอบสนองต่อความต้องการ ของผลผลิตที่สูงขึ้นได้เมื่อเทียบกับประเทศเพื่อนบ้าน
ปัญหาต่อไปของภาคเกษตร นั่นก็คือเรื่องหนี้สินของเกษตรกร ในทางคณะอนุ กรรมาธิการของเรา เราพบปัญหาหนี้สินของเกษตรกรเป็นปัญหาหลักหนึ่งเหมือนกันในการ พัฒนาของกลุ่มจังหวัดภาคเหนือตอนล่าง โดยเราพบกับดักแห่งการพัฒนา ๗ ด้านครับ ด้านแรกนั่นก็คือแรงงานที่อยู่ในภาคเกษตรจำนวนมากนั้นมีผลิตภาพต่ำครับและกำลัง ประสบปัญหากับภาวะสูงวัย ๒. ร้อยละ ๔๐ ของครัวเรือนยังไม่มีกรรมสิทธิ์ในที่ดินทำกิน ๓. ร้อยละ ๖๐ ของครัวเรือนยังเข้าไม่ถึงชลประทานและแหล่งน้ำ ๔. ทรัพยากรการเกษตร เสื่อมโทรมลงและรูปแบบการทำเกษตรที่ก่อให้เกิดมลภาวะสูงทั้งในดิน น้ำ อากาศและการ ปล่อยก๊าซเรือนกระจก ๕. เกษตรกรรายย่อยส่วนใหญ่ยังไม่ได้ใช้เทคโนโลยีและนวัตกรรมที่ เพิ่มผลิตภาพและสร้างมูลค่ารวมจนถึงยังไม่สามารถลดปัญหาสิ่งแวดล้อมได้ ๖. ครัวเรือน เกษตรกรส่วนใหญ่กำลังติดกับดักที่เกินศักยภาพที่ตัวเองสามารถชำระได้ และ ๗. ตลาดปัจจัย การผลิตและมีผลผลิตบางชนิดที่ถูกครอบงำโดยผู้มีอำนาจเหนือตลาด ซึ่งทั้งหมดนี้ส่งผลอย่างมาก ต่อปัญหาหนี้สินของพี่น้องเกษตรกรที่มีแต่เพิ่มมากขึ้น ๆ ในปัจจุบัน
ปัญหาด้านที่ ๒ คือปัญหาด้านระบบโลจิสติกส์ แม้นว่าทางสำนักงานนโยบาย และแผนการขนส่ง จะมีการรวบรวมความคิดเห็นจากภาคเอกชนครับแต่ยังขาดการปรับปรุง กฎหมายที่ชัดเจนในการจัดตั้งจุดรวบรวมและกระจายสินค้าของกระทรวงคมนาคม รวมจนถึงการจัดทำอีไอเอต่าง ๆ ที่ยังมีความล่าช้าและไม่ทันสมัย ส่งผลให้แผนงาน โครงสร้างพื้นฐานนั้นไม่สอดคล้องต่อความต้องการของพี่น้องประชาชนและการพัฒนาของ พื้นที่ รวมไปจนถึงบางพื้นที่นั้นก็มีสภาพที่ต่างออกไปจากเดิมแล้ว เช่น ป่าเสื่อมโทรมต่าง ๆ ที่เราสามารถนำเอาพื้นที่ตรงนั้นมาทำประโยชน์ได้มากยิ่งขึ้น ก็ยังติดขัดในเรื่องของกฎหมาย อีกเช่นเดียวกัน รวมจนถึงการดำเนินโครงการเพื่อเชื่อมโยงระบบขนส่งทางถนนและทางราง การพัฒนา ICD และ CY เพื่อรองรับการเปลี่ยนแปลงรูปแบบการขนส่ง แบบ Multimodal Transport ยังอยู่ในขั้นตอนของการดำเนินการที่ต้องเร่งรัดมากยิ่งขึ้นเพื่อให้สามารถขนส่งได้ รวดเร็วและเป็นการประหยัดต้นทุนในการขนส่งครับ
ปัญหาด้านที่ ๓ คือปัญหาด้านสาธารณสุข นั่นก็คือการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ และการดูแลผู้สูงอายุ โดยภาพรวมเรายังขาดแคลนบุคลากรทางการแพทย์ในกลุ่มจังหวัด ภาคเหนือตอนล่าง ซึ่งเป็นความท้าทายอย่างมากในภาวะที่มีผู้สูงอายุมากในปัจจุบันจากการใช้ Application Smart อสม. จะพบได้ว่าปัญหาผู้สูงอายุที่ประสบปัญหาด้านสุขภาพส่วนใหญ่ นั้นจะอยู่ในเรื่องของการมองเห็น ๒๒ เปอร์เซ็นต์ ปัญหาช่องปาก ๒๐ เปอร์เซ็นต์ และปัญหา การเคลื่อนไหวทางด้านร่างกาย ๑๖ เปอร์เซ็นต์
ต่อมาครับนั่นก็คือการพัฒนา ปัญหาในการพัฒนาศูนย์กลางทางการแพทย์ แบบครบวงจรหรือ Medical Hub ส่วนหนึ่งในรายงานฉบับนี้เรามองว่าภาคเหนือตอนล่างเรามี ศักยภาพในการพัฒนาเป็น Medical Hub ของภูมิภาคหรือของประเทศได้ แต่ปัญหาในการ จะพัฒนาไปถึงจุดนั้นได้ นั่นก็คือเรื่องของต้นทุนและการลงทุนที่มีค่อนข้างสูงและใช้เวลานาน ในการทดสอบประสิทธิภาพและความปลอดภัย รวมจนถึง SMEs ไทยหรือผู้ประกอบการไทย ในประเทศก็ยังขาดแหล่งเงินทุนหรือการเข้าถึงด้านเงินทุนต่าง ๆ ที่จะสามารถผลิตอุปกรณ์ ทางการแพทย์ที่สามารถแข่งขันกับอุปกรณ์ทางการแพทย์จากต่างประเทศได้ นี่จึงเป็นอีกส่วนหนึ่งที่เราอยากจะมีส่วนร่วมในการสนับสนุนให้วงการแพทย์ไทยเราสามารถ พัฒนาอุปกรณ์การแพทย์ต่าง ๆ ให้สามารถทัดเทียมกับต่างประเทศได้และพัฒนาไปสู่ Medical Hub ในระดับภูมิภาคต่อไป
ปัญหาด้านที่ ๔ คือปัญหาด้านสิ่งแวดล้อมและการเปลี่ยนแปลงสภาพ ภูมิอากาศครับ ปัญหาด้านนี้ก็จะมีปัญหาทางด้านอุทกภัย ภัยน้ำท่วมและน้ำแล้งที่เกิดจาก การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ รวมไปจนถึงการส่งผลกระทบต่อทางด้านการเกษตร สาธารณสุขและการท่องเที่ยว
ต่อไปเป็นแนวทางที่ทางคณะอนุกรรมาธิการเราได้มีข้อเสนอแนะเชิงนโยบาย เพื่อที่จะส่งต่อถึงแนวทางการแก้ไขปัญหาและพัฒนาเศรษฐกิจของกลุ่มจังหวัดภาคเหนือ ตอนล่างครับ
ในส่วนของด้านแรกคือด้านโครงสร้างพื้นฐานและการบริหารจัดการ ควรมี การทบทวนและปรับปรุงหลักเกณฑ์การจัดสรรงบประมาณและเงื่อนไขของแต่ละจังหวัดให้ ชัดเจนมากยิ่งขึ้น เพื่อเป็นการลดปัญหาการซ้ำซ้อนและการตีความและนำไปสู่การถูกตัด ทอนลดงบประมาณของแต่ละจังหวัดครับ รวมไปจนถึงองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นควรมี บทบาทในการวางผังเมืองและทบทวนผังเมืองทุก ๆ ๕ ปีเพื่อให้สอดคล้องกับความ เปลี่ยนแปลงของสภาพแวดล้อมและแนวทางการพัฒนาในแต่ละพื้นที่
ในด้านการเกษตรและอุตสาหกรรมการเกษตร เราควรมีการปรับปรุง พระราชบัญญัติเกี่ยวข้องกับการผลิตอ้อยและน้ำตาลทราย ให้เอื้อต่อการแปรรูปสินค้า เกษตรเพื่อเพิ่มมูลค่าของทางด้านการเกษตร และส่งเสริมให้เกษตรกรสามารถมีผลิตภัณฑ์ ชีวภาพจากอ้อยได้มากยิ่งขึ้น รวมจนถึงการปรับปรุงสายพันธุ์ข้าวต่าง ๆ ซึ่งเรายังมีความ ล่าช้าในเรื่องนี้มาก ๆ เพราะว่ายังไม่มีการส่งเสริมหรือการสนับสนุนให้ภาคเอกชนสามารถ เข้ามามีส่วนร่วมในการปรับปรุงพันธุ์ข้าวให้ตอบสนองต่อความต้องการของตลาด ตอบสนอง ต่อความต้องการของเกษตรกรในจังหวัดในพื้นที่ในประเทศของเรา ซึ่งเรื่องนี้จะเป็นต้นตอ ปัญหาในเรื่องของข้าวต่อมาในระบบ Supply Chain ของข้าวทั้งหมดเลย นอกจากนั้นครับ เรื่องของการเร่งให้มีการจัดที่ดินให้กับเกษตรกร มีเอกสารสิทธิครบถ้วนเพื่อเป็นหลักประกัน ในการขอสินเชื่อต่อไปด้วยครับ เพราะว่าเกษตรกรในพื้นที่จังหวัดภาคเหนือตอนล่าง ส่วนใหญ่นี่บางคนก็อยู่ในพื้นที่ภูเขา ซึ่งก็มีปัญหาเรื่องพื้นที่ป่าไม้ไม่มีเอกสารสิทธิ แล้วก็ ไม่สามารถเข้าถึงแหล่งเงินทุนหรือสินเชื่อที่ถูกกฎหมายได้ก็จะเป็นปัญหาตามมาอีก เช่นเดียวกันนอกจากนั้นในเรื่องเกษตรสุดท้ายปลายทางทางคณะอนุกรรมาธิการของเรา เรามองไปจนถึงการทำเกษตร Zoning ซึ่งเราต้องการทำให้ภาคเกษตรของเรานั้นมีความ ยั่งยืนในการพัฒนาเราไม่ต้องการเห็นพี่น้องเกษตรกรของเราต้องประสบปัญหากับด้านราคา ด้านรายได้ตลอดไป เพราะฉะนั้นการนำเอาเกษตร Zoning เข้ามาจัดทำรูปแบบและ หาตลาดใหม่ ๆ ทางด้านเกษตรให้กับพี่น้องเกษตรกรเป็นสิ่งที่ภาครัฐควรจะต้องคำนึงถึงและ ปรับเปลี่ยน และเริ่มทำได้แล้วครับ
ต่อไปเป็นด้านเศรษฐกิจและการเชื่อมโยงการค้าระหว่างประเทศ กลุ่มจังหวัด ภาคเหนือตอนล่างเรามีชายแดนแล้วก็ด่านศุลกากรที่ติดต่อกับประเทศเพื่อนบ้านเรา ซึ่งมีศักยภาพ ในอนาคตในการพัฒนาเศรษฐกิจและทำให้เศรษฐกิจของกลุ่มจังหวัดภาคเหนือตอนล่างนั้นเติบโต ขึ้นได้ เช่น ด่านภูดู่ที่อำเภอบ้านโคก จังหวัดอุตรดิตถ์ รวมไปจนถึงด่านที่แม่สอด จังหวัดตากด้วย เช่นเดียวกัน ซึ่งการพัฒนาทางด้านถนนหนทาง ICD และ CY ที่จังหวัดนครสวรรค์และอุตรดิตถ์นั้น ก็จะเป็นอีกส่วนหนึ่งในการรองรับในการปรับเปลี่ยนรูปแบบการขนส่งต่าง ๆ ให้สอดคล้อง แล้วก็รวมไปจนถึงการส่งออกไปทางด้านชายแดนด้วยเช่นเดียวกัน
ต่อไปเป็นด้านการพัฒนาศูนย์กลางทางการแพทย์ ทางคณะอนุกรรมาธิการ ของเราอย่างที่บอกไปว่าเรามองเรื่อง Medical Hub ให้เป็นจุดหมายปลายทางอีกเส้นทาง หนึ่ง สำหรับการพัฒนากลุ่มจังหวัดภาคเหนือตอนล่างไปจนถึงการสนับสนุนวิจัยด้านแพทย์ แผนไทย หรือสมุนไพรต่าง ๆ รวมไปจนถึงการวิจัยและนวัตกรรมทางการแพทย์ในประเทศ อย่างที่ผมบอกไปว่าประสบปัญหาด้านการลงทุนที่มีค่อนข้างสูง เพราะฉะนั้นเราควรจะต้อง ส่งเสริมให้เอกชนรวมจนถึงผู้ประกอบการไทยที่มีศักยภาพสามารถแข่งขันได้ในตลาดทาง การแพทย์ครับ ทั้งหมดนี้ก็เป็นข้อเสนอแนะที่ทางอนุกรรมาธิการของเราได้จัดทำขึ้นมาแล้ว เราขอเน้นย้ำครับว่าการยกระดับการผลิตและการแปรรูปสินค้าเกษตร โดยการใช้เทคโนโลยี และนวัตกรรมเพื่อเพิ่มมูลค่านั้นเป็นสิ่งจำเป็น การปรับปรุงโครงสร้างพื้นฐานด้านโลจิสติกส์และกฎหมายที่เกี่ยวข้องให้ทันสมัยและตอบสนอง ต่อการเปลี่ยนแปลงของสภาพพื้นที่ก็เป็นสิ่งจำเป็น รวมไปจนถึงการพัฒนาศักยภาพ ด้านสาธารณสุข ทรัพยากรมนุษย์ เพื่อรองรับความต้องการของประชาชนในยุคที่มีผู้สูงอายุ เพิ่มมากขึ้นก็เป็นสิ่งที่ต้องแก้ไข
รวมจนถึงข้อสุดท้าย สรุปข้อสุดท้ายครับ นั่นคือการแก้ไขปัญหาด้านสิ่งแวดล้อม และการเตรียมความพร้อมรับมือกับการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ เรื่องทั้งหมดทั้งมวลนี้เป็น สิ่งที่ทางอนุกรรมาธิการของเราจัดทำรายงานฉบับนี้ขึ้นมา ๓๐๐ กว่าหน้า เพื่อที่จะนำเสนอต่อ คณะรัฐบาลแล้วก็ให้เพื่อนสมาชิกทุกท่านได้ร่วมกันพินิจพิเคราะห์แล้วก็มีข้อเสนอแนะใด ๆ ทางอนุกรรมาธิการของเราก็ยินดีน้อมรับ แล้วก็ยินดีเป็นอย่างยิ่ง ขอบคุณมากครับ