ภัสริน ยื่นเรื่องคนจนเมือง ขอรัฐแก้ที่ต้นเหตุ

สภาผู้แทนราษฎร · ครั้งที่ ๒๑ · ๖ มีนาคม ๒๕๖๘

ภัสริน รามวงศ์ หารือปัญหาความยากจนในเมืองและสิทธิในการเข้าถึงที่อยู่อาศัย โดยชี้ให้เห็นว่ากลุ่มคนจนเมืองที่มีรายได้ไม่แน่นอนต้องพึ่งพาชุมชนและระบบเศรษฐกิจ การบังคับให้ย้ายออกอาจซ้ำเติมปัญหา และเรียกร้องให้รัฐบาลพิจารณามาตรการช่วยเหลือ รวมถึงการยกเว้นภาษีที่ดินสำหรับผู้ที่ไม่มีที่ดินเพื่ออยู่อาศัย

นางสาวภัสริน รามวงศ์ กรุงเทพมหานคร

เรียนท่านประธานที่เคารพ ดิฉัน ภัสริน รามวงศ์ ปากเสียงคนบางซื่อ ดุสิต พรรคประชาชน กทม. เขต ๗ วันนี้ขอขอบคุณ ท่านประธาน แล้วก็ท่านรัฐมนตรีที่สละเวลามาตอบกระทู้นี้ กระทู้นี้เป็นเรื่องเกี่ยวข้องโดยตรงกับ การแก้ไขปัญหาความยากจนกับผู้มีรายได้น้อย แล้วก็มีรายจ่ายเยอะรายจ่ายวันต่อวัน แล้วก็ รวมถึงสิทธิในการเข้าถึงที่อยู่อาศัยที่ดิน ซึ่งดิฉันมีความเข้าใจว่ารัฐบาลมีแนวนโยบายที่จะให้ ความสำคัญกับการแก้ไขปัญหาความยากจน ลดรายจ่าย แล้วก็เพิ่มรายได้ ดิฉันนำปัญหา ความเดือดร้อนนี้เป็นปากเสียงพี่น้องคนจนในเขตบางซื่อ ดุสิต แล้วก็พี่น้องคนจนทั่วประเทศว่าเขา มีการรวมกลุ่มกันเพื่อจัดตั้งสหกรณ์เคหสถานบ้านมั่นคงเพื่อหวังว่าจะเช่าที่ดินรัฐเพื่อการอยู่อาศัย ตามโครงการของรัฐในอดีต แต่ว่าผู้คนเหล่านี้แต่เดิมก็เคยอาศัยอยู่ในที่ดินของรัฐ หลายคนมี สถานะ ณ ปัจจุบันเป็นผู้บุกรุก ซึ่งแล้วแต่เป็นผู้ที่อยู่อาศัยในที่ดินเหล่านี้มาชั่วอายุคน แล้วก็ทำงานปักหลักอยู่ในเมืองตั้งแต่ผืนที่ดินเหล่านี้ยังไม่ได้รับการพัฒนาจนต่อมาเป็นเมือง แล้วก็มีโครงสร้างพื้นฐานขยายตัว รัฐต้องการพื้นที่กลับมาพัฒนาใช้ประโยชน์ แล้วก็ต้องการ จัดระเบียบโดยการบังคับให้พวกเขาต้องย้ายออกผ่านกลไกต่าง ๆ ดิฉันขออนุญาตเรียกว่า เป็นคนจนเมือง ที่อยู่ในชุมชนเป็นผู้ที่มีรายได้ไม่ได้มั่นคง รายได้วันต่อวัน บ้างก็เป็น แม่ค้าขายส้มตำ ปิ้งหมูปิ้ง คนขับวินมอเตอร์ไซค์ แล้วก็ลูกจ้างรายวัน แล้วก็อาชีพอิสระอื่น ๆ ซึ่งมีรายได้ที่ไม่แน่นอน เราก็ไม่อาจปฏิเสธว่ากลุ่มผู้ประกอบอาชีพเหล่านี้เป็นผู้ที่มี ความสำคัญกับระบบเศรษฐกิจและสังคมให้กับกลุ่มประชากรอื่นก็ต้องพึ่งพาอาศัยซึ่งกันและกัน นอกจากนี้หลายครอบครัวก็ประสบภาวะยากจนเนื่องจากความพิการ ความเจ็บป่วย บ้างก็ เป็นผู้ป่วยที่ติดเตียง หาเช้ากินค่ำ แล้วก็คนที่ดูแลในชุมชนหรือคนที่ดูแลในครอบครัว ก็เป็นคนในชุมชนด้วยกันเองนี่ละค่ะ ซึ่งทั้งหมดดิฉันขอเรียกว่า เป็นผู้เปราะบาง แล้วก็เป็น กลุ่มคนที่ประสบปัญหาภาวะยากจนก็ต้องสมควรได้รับการยกระดับฐานะทางสังคม รวมถึง สนับสนุนให้พวกเขามีความอยู่ดีกินดีที่ดีขึ้น การที่บังคับให้คนจนเมืองย้ายออกไปก็อาจจะ ไม่ใช่ทางออกที่ดีที่สุด แล้วก็เป็นการตัดโอกาสในการเข้าถึงแหล่งงาน แหล่งรายได้ รวมไปถึง การเข้าสู่บริการต่าง ๆ ไม่ว่าจะเป็นโรงพยาบาล หรือสถานศึกษา แล้วก็ยิ่งจะตอกย้ำซ้ำเติม กับปัญหาความยากจน แล้วก็ความเหลื่อมล้ำโอกาสในรายได้อีก แล้วในเรื่องของบ้านมั่นคง ผู้คนเหล่านี้ก็มีความยินดีที่จะให้ความร่วมมือย้ายออกไป แล้วก็ในระหว่างที่มีการจัดกลุ่ม ออมทรัพย์อยู่นี่การจัดตั้งสหกรณ์เพื่อทำสัญญาเช่ากับหน่วยงานของรัฐมีการจ่ายค่าเช่าที่ดิน รายเดือนภายใต้สนับสนุนสถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน (องค์การมหาชน) หรือที่เรียกว่า พอช. ซึ่งที่ผ่านมาบ้านมั่นคงก็มีการดำเนินสำเร็จมาหลายโครงการทั้ง ๔๖ โครงการ แล้วก็กำลังจะ มีหลายที่ตามมา ดิฉันขอยกตัวอย่างที่ชุมชนริมบึงมักกะสันก็เป็นการก่อตั้งบ้านมั่นคงที่ดิน ของผืนการรถไฟแห่งประเทศไทยสำเร็จไปเรียบร้อยแล้ว ดิฉันสะท้อนปัญหานี้เพื่อที่จะให้ เห็นว่าทำไมถึงจะต้องตั้งเป็นกระทู้ถาม เพราะว่าความยากจนกับผู้ที่อยู่ในคนจนเมืองสำคัญ มากจริง ๆ เนื่องจากค่าเช่าที่ดินของหน่วยงานรัฐบ้านมั่นคงเป็นการผ่านสหกรณ์ออมทรัพย์ ของชุมชน ซึ่งเป็นการเช่าในนามนิติบุคคลแปลงรวมรวมกันของทั้งชุมชน ถือว่าเป็นการเช่า รวมกันทั้งแปลง ทั้ง ๆ ที่เฉลี่ยรายได้ของแต่ละครัวเรือนน้อยมากจริง ๆ รายได้วันต่อวันคะ แล้วก็ประกอบกับที่อยู่อาศัยของชุมชนในเขตเมืองโดยเฉพาะโซนใจกลางเมือง หรืออย่างเช่น ในบางซื่อ ดุสิต ดิฉันเรียกว่าเป็นพื้นที่สีแดง หรือว่าโซน Smart City ซึ่งก็ทำให้รายจ่ายเพิ่มสูงขึ้น ไปเรื่อย ๆ ด้วย แล้วก็ทำให้ชุมชนแบกรับทั้งด้านสาธารณสุข หรือการศึกษา หรือว่ารายจ่าย ในชีวิตประจำวันเองก็ตาม แล้วก็เมื่อไปดูที่ตัวบทกฎหมายนะคะ ภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้าง พ.ศ. ๒๕๖๒ ออกแบบให้ภาษีที่ดินแล้วก็สิ่งปลูกสร้างที่ใช้ในที่อยู่อาศัยสามารถยกเว้นมูลค่าภาษี ได้บางส่วน มาตรา ๔๑ เองก็ยกเว้นมูลค่าฐานภาษีของที่ดินหรือว่าสิ่งปลูกสร้างที่บุคคลธรรมดา ใช้เป็นที่อยู่อาศัยในจำนวนเงินตั้งแต่ ๑๐ ล้านบาทแรก แล้วก็นี่เป็นหลักการของรัฐที่ไม่ควร จัดเก็บภาษีที่ดิน แล้วก็ปลูกสร้างสิ่งปลูกสร้างกรณีที่เป็นที่อยู่อาศัยของประชาชน โดยเฉพาะ ที่ดินมูลค่าไม่แพงรวมถึงที่ดินแปลงไม่ใหญ่ แต่คนจนเมืองที่รวมกันเช่าที่ดินในลักษณะ สหกรณ์เพื่อการอยู่อาศัยก็ไม่ได้รับการยกเว้นในลักษณะดังกล่าวข้างต้น ดิฉันก็ขอเป็น คำถามว่า สำหรับกลุ่มผู้มีรายได้น้อยในเขตเมืองโดยเฉพาะกลุ่มผู้ที่ไม่มีที่ดินที่อยู่อาศัย รัฐบาลจะมีมาตรการใด ๆ บ้างในการแก้ไขปัญหาความยากจนกับการที่พวกเขาไม่เข้าถึงสิทธิ ที่อยู่อาศัย แล้วก็โดยภาพรวมปัญหารายจ่ายภาษีดังกล่าวข้างต้นรัฐบาลมีความคิดเห็น อย่างไรต่อปัญหานี้ แล้วก็รัฐบาลจะมีแนวทางมาตรการอย่างไรที่จะดำเนินการ หรืออยู่ใน ระหว่างการดำเนินการอย่างไรบ้าง คำถามแรกค่ะ