พงษ์นรา นำเสนอรายงานประจำปีการปฏิบัติตาม พ.ร.บ. การผังเมือง ๒๕๖๒

กราบเรียน ท่านประธานสภาผู้แทนราษฎร ท่านสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรผู้ทรงเกียรติทุกท่านครับ กระผม นายพงษ์นรา เย็นยิ่ง อธิบดีกรมโยธาธิการและผังเมือง ขอนำเสนอรายงานประจำปี เกี่ยวกับการปฏิบัติตามพระราชบัญญัติการผังเมือง พ.ศ. ๒๕๖๒ ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. ๒๕๖๖ การจัดทำรายงานประจำปีเป็นการดำเนินการตามมาตรา ๑๐ วรรคสอง ประกอบมาตรา ๗๕ (๗) แห่งพระราชบัญญัติการผังเมือง พ.ศ. ๒๕๖๒ ซึ่งกำหนดไว้ว่า ให้กรมโยธาธิการและผังเมืองจัดทำรายงานประจำปีของปีงบประมาณที่ผ่านมาเสนอต่อ คณะกรรมการนโยบายการผังเมืองแห่งชาติเพื่อให้ความเห็นชอบภายใน ๙๐ วันนับตั้งแต่ วันสิ้นปีงบประมาณ โดยอย่างน้อยต้องสรุปผลการดำเนินการวางและจัดทำผังเมือง ซึ่งประกอบด้วย ผังนโยบายระดับประเทศ ระดับภาค ระดับจังหวัด ผังเมืองรวม และผังเมืองเฉพาะ และผลสัมฤทธิ์ของการดำเนินการตามพระราชบัญญัตินี้ รวมทั้งปัญหาและอุปสรรค และเมื่อคณะกรรมการนโยบายการผังเมืองแห่งชาติให้ความเห็นชอบแล้วให้เสนอต่อ คณะรัฐมนตรีเพื่อพิจารณาเห็นชอบก่อนเสนอสภาผู้แทนราษฎรและวุฒิสภา และเผยแพร่ ให้ประชาชนทราบเป็นการทั่วไป โดยกรมโยธาธิการและผังเมืองได้ดำเนินการตามขั้นตอน ต่าง ๆ มาเป็นลำดับ ดังนี้ครับ

รายงานประจำปีเกี่ยวกับการปฏิบัติตามพระราชบัญญัติการผังเมือง พ.ศ. ๒๕๖๒ ปีงบประมาณ พ.ศ. ๒๕๖๖ ของกรมโยธาธิการและผังเมือง ประกอบด้วย เนื้อหา ๗ ส่วน ได้แก่ ส่วนที่ ๑ สถานการณ์ด้านการผังเมืองของประเทศไทย ส่วนที่ ๒ ผลการดำเนินงานของคณะกรรมการตามพระราชบัญญัติการผังเมือง พ.ศ. ๒๕๖๒ ส่วนที่ ๓ ธรรมนูญว่าด้วยการผังเมือง พ.ศ. ๒๕๖๖ ส่วนที่ ๔ ผลการดำเนินงานและผลสัมฤทธิ์ของ การวางและจัดทำผังเมือง ส่วนที่ ๕ การดำเนินการจัดทำอนุบัญญัติตามพระราชบัญญัติ การผังเมือง พ.ศ. ๒๕๖๒ ส่วนที่ ๖ การพัฒนาเมือง ส่วนที่ ๗ การดำเนินการเพื่อสนับสนุน ภารกิจด้านการผังเมืองและการพัฒนาเมือง และภาคผนวก

สำหรับสาระสำคัญของรายงานประจำปีฉบับนี้มีรายละเอียดดังนี้

ส่วนที่ ๑ สถานการณ์ด้านการผังเมืองของประเทศไทยในปีงบประมาณ ๒๕๖๖ ประกอบด้วยเนื้อหา ๒ ส่วน ได้แก่ ๑.๑ การวางผังเมืองเพื่อรองรับการเปลี่ยนแปลง ของสภาพภูมิอากาศในอนาคต เรื่องการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ Climate Change และภาวะโลกร้อนโดยการวางผังเมืองให้สอดคล้องกับการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ ทั้งในด้านการลดผลกระทบ โดยการวางแผน การปรับตัว และการวางกฎระเบียบ เพื่อแก้ปัญหาสภาพภูมิอากาศ พร้อมทั้งบูรณาการการขับเคลื่อนตามนโยบายของ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย ท่านอนุทิน ชาญวีรกูล สำหรับในหัวข้อ ๑.๒ การวาง ผังเมืองจะต้องคำนึงถึงการบริหารจัดการทรัพยากรน้ำ รวมถึงการจัดทำผังภูมิสังคมเพื่อการ บริหารจัดการน้ำ หมู่บ้านชุมชนแบบบูรณาการอย่างยั่งยืน ซึ่งรายละเอียดจะได้นำเรียน ในรายงานประจำปีในส่วนที่ ๗

ส่วนที่ ๒ คือผลการดำเนินงานของคณะกรรมการตามพระราชบัญญัติ การผังเมือง ในปีงบประมาณ ๒๕๖๖ คณะกรรมการนโยบายการผังเมืองแห่งชาติได้มี การประชุม จำนวน ๑ ครั้ง คณะอนุกรรมการนโยบายการผังเมืองแห่งชาติมีการประชุม จำนวน ๑ ครั้ง คณะกรรมการผังเมืองมีการประชุม จำนวน ๗ ครั้ง ทั้งนี้คณะกรรมการ ผังเมืองได้แต่งตั้งคณะอนุกรรมการ เพื่อช่วยในการกลั่นกรองเรื่องต่าง ๆ ก่อนเสนอ คณะกรรมการผังเมือง จำนวน ๔ คณะ ได้แก่ ๑. คณะอนุกรรมการผังเมืองเพื่อพิจารณา ด้านการผังเมือง มีการประชุม ๘ ครั้ง ๒. คณะอนุกรรมการผังเมืองเพื่อพิจารณาคำร้องและ ข้อคิดเห็นเกี่ยวกับการวางและจัดทำผังเมืองรวม มีการประชุม ๓ ครั้ง ๓. คณะอนุกรรมการ ผังเมืองเพื่อพัฒนาการประเมินผลผังเมืองรวม มีการประชุม ๒ ครั้ง ๔. คณะอนุกรรมการ ผังเมืองเพื่อประสานการดำเนินการด้านการผังเมือง มีการประชุม ๔ ครั้ง คณะกรรมการ ผังเมืองจังหวัดมีการประชุมทั้งสิ้น ๑๖ จังหวัด ๑๖ ครั้ง คณะกรรมการที่ปรึกษาผังเมืองรวม มีการประชุมทั้งสิ้น ๕๒ จังหวัด จำนวน ๘๘ ครั้ง

ส่วนที่ ๓ ธรรมนูญว่าด้วยการผังเมือง พ.ศ. ๒๕๖๖ สำหรับในส่วนที่ ๓ การดำเนินการจัดทำธรรมนูญว่าด้วยการผังเมืองนั้นได้ดำเนินการมาตั้งแต่ปี ๒๕๖๒ จนถึงปี ๒๕๖๖ จนแล้วเสร็จ และประกาศเป็นธรรมนูญว่าด้วยการผังเมือง พ.ศ. ๒๕๕๖ เมื่อวันที่ ๑๗ มีนาคม ๒๕๑๖ เพื่อใช้เป็นหลักการพื้นฐานให้ผู้เกี่ยวข้องกับการผังเมือง นำไปปฏิบัติ

ส่วนที่ ๔ ผลการดำเนินการและผลสัมฤทธิ์ของการวางและจัดทำผังเมือง ซึ่งประกอบด้วย ผังนโยบายการใช้ประโยชน์พื้นที่ แบ่งเป็น ๓ ประเภท ได้แก่ ผังนโยบาย ระดับประเทศในปี พ.ศ. ๒๕๖๖ ได้ดำเนินการจนถึงขั้นตอนที่ ๔ ผังนโยบายระดับภาค ในปี ๒๕๖๖ ได้ดำเนินการจนถึงขั้นตอนที่ ๒ ศึกษาวิเคราะห์สถานการณ์และทิศทาง การพัฒนา พร้อมทั้งวางและจัดทำผังนโยบายระดับภาค กรุงเทพมหานครและปริมณฑล และในขั้นตอนที่ ๓ จัดทำร่างผังรายสาขานโยบายมาตรการภาคเหนือ ภาคกลาง ภาคตะวันออก ภาคใต้ และภาคตะวันออกเฉียงเหนือ สำหรับผังนโยบายระดับจังหวัด ในปี พ.ศ. ๒๕๖๖ ได้ดำเนินการถึงขั้นตอนที่ ๒ ศึกษาวิเคราะห์สถานการณ์และทิศทาง การพัฒนา พร้อมทั้งวางและจัดทำกรอบนโยบายการใช้พื้นที่ระดับจังหวัดในจังหวัดกำแพงเพชร และจังหวัดลพบุรี ขั้นตอนที่ ๕ เป็นการประชุมรับฟังความคิดเห็นเกี่ยวกับร่างผังนโยบายระดับจังหวัด ของจังหวัดสมุทรสงคราม จังหวัดภูเก็ต จังหวัดสมุทรปราการ และจังหวัดนนทบุรี สำหรับ ผลการดำเนินการด้านผังการวางผังเมืองรวม ปัจจุบันผังเมืองรวมได้มีการดำเนินการแล้ว ๖๘๐ ผัง ประกอบด้วยผังที่ประกาศบังคับใช้เป็นกฎหมายแล้วจำนวน ๓๔๑ ผัง และผังที่ ดำเนินการเป็นพื้นที่เปิดใหม่ จำนวน ๓๓๙ ผัง สำหรับผลการดำเนินการผังเมืองเฉพาะ ในปี ๒๕๖๖ มีองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นขอให้กรมโยธาธิการและผังเมืองดำเนินการวาง และจัดทำผังเมืองเฉพาะ จำนวนทั้งสิ้น ๕ ผัง ได้แก่ ผังเมืองเฉพาะเมืองเก่า จังหวัดสุรินทร์ ผังเมืองเฉพาะเมืองเก่าจันทบุรี จังหวัดจันทบุรี ผังเมืองเฉพาะเมืองตะกั่วป่า จังหวัดพังงา ผังเมืองเฉพาะเมืองเก่าพิษณุโลก จังหวัดพิษณุโลก และผังเมืองเฉพาะชุมชนปากน้ำประแส จังหวัดระยอง ซึ่งปัจจุบันอยู่ระหว่างขั้นตอนดำเนินการขั้นตอนที่ ๑ ถึงขั้นตอนที่ ๓ ในส่วน ของการประเมินผลการเปลี่ยนแปลงสภาพการณ์และสิ่งแวดล้อมในการใช้บังคับผังเมือง รวมแบ่งเป็นการติดตามสภาพการณ์เปลี่ยนแปลงรายปีของผังเมืองรวม จำนวน ๖๐ ผัง และเป็นการประเมินผลผังเมืองรวม จำนวน ๖๖ ผัง โดยได้ดำเนินการแล้วเสร็จจำนวน ๗ ผัง อยู่ระหว่างดำเนินการ จำนวน ๕๙ ผัง

ส่วนที่ ๕ การดำเนินการจัดทำอนุบัญญัติตาม พ.ร.บ. การผังเมือง พ.ศ. ๒๕๖๒ ได้มีการจัดทำอนุบัญญัติเพื่อเป็นการกำหนดแนวทางและวิธีการดำเนินการของเจ้าหน้าที่ โดยปัจจุบันประกาศบังคับใช้ครบแล้วทั้ง ๑๕ ฉบับ

ส่วนที่ ๖ การพัฒนาเมืองซึ่งประกอบด้วย ๓ ส่วน ได้แก่ เรื่องการพัฒนาเมือง ด้วยการจัดรูปที่ดินเพื่อการพัฒนาพื้นที่ปัจจุบันได้ก้าวหน้าไปแล้วใน ๕๔ จังหวัด โดยดำเนินการแล้วทั้งสิ้น ๖๘ โครงการ โดยทั้งนี้ในปีงบประมาณ ๒๕๖๖ กรมโยธาธิการและ ผังเมืองได้รับรางวัลเลิศรัฐ รางวัลการบริหารราชการแบบมีส่วนร่วมระดับดี ประเภทสัมฤทธิ์ผล ประชาชนมีส่วนร่วมจากผลงานโครงการจัดรูปที่ดินเพื่อพัฒนาพื้นที่ในจังหวัดนครศรีธรรมราช ในการดำเนินการโครงการจัดรูปที่ดิน มีกองทุนจัดรูปที่ดินเพื่อพัฒนาพื้นที่และได้มีการ สนับสนุนด้านการเงินให้แก่โครงการจัดรูปที่ดินตั้งแต่ปีงบประมาณ ๒๕๕๖ จนถึงปี ๒๕๖๖ แล้วทั้งสิ้น ๒๐ จังหวัด ๓๒ สัญญา เป็นเงินงบประมาณกว่า ๔๖๐ ล้านบาท ในส่วนของ โครงการออกแบบวางผังพื้นที่เฉพาะในปีงบประมาณ ๒๕๖๖ ได้มีการดำเนินการศึกษา ออกแบบวางผังพื้นที่เฉพาะ พื้นที่เป้าหมาย เมืองศูนย์กลางจังหวัดภายใต้ยุทธศาสตร์ การพัฒนาเมืองน่าอยู่อัจฉริยะจำนวน ๑๐ เมือง แล้วได้มีการขับเคลื่อนโครงการพัฒนาเมือง ตามผังพื้นที่เฉพาะสู่การก่อสร้าง จำนวน ๑๒ โครงการ โดยมีโครงการที่ดำเนินการก่อสร้าง แล้วเสร็จจำนวน ๘ โครงการเป็นเงินงบประมาณกว่า ๑,๐๐๐ ล้านบาท

ส่วนที่ ๗ การดำเนินการเพื่อสนับสนุนภารกิจด้านการผังเมืองและการพัฒนาเมือง ประกอบด้วยการจัดทำผังภูมิสังคมเพื่อการบริหารจัดการน้ำหมู่บ้าน ชุมชนแบบบูรณาการ อย่างยั่งยืน โดยมีผลการดำเนินการได้จัดทำผังภูมิสังคมครบแล้วเสร็จทั้ง ๗,๒๕๕ ตำบล ทั่วประเทศ ทั้งนี้กรมโยธาธิการและผังเมืองได้ดำเนินการโครงการพัฒนาตามผังภูมิสังคม รวมถึงประสานและผลักดันให้เกิดโครงการอย่างเป็นรูปธรรมสามารถนำไปต่อยอดหรือ ดำเนินการในภารกิจสำคัญของกรม อาทิเช่น กำหนดเป็นแนวทางในการพัฒนาพื้นที่ ๑๒ อำเภอเฉลิมพระเกียรติในพื้นที่ ๑๑ จังหวัด มีการทำเป็นโครงการพัฒนาแหล่งน้ำแก้มลิง อารยเกษตรใน ๖ พื้นที่ และมีการนำข้อมูลผังภูมิสังคมมาเป็นข้อมูลประกอบการพิจารณา วางและจัดทำผังเมืองรวม

ในส่วนของการจัดทำ Application การตรวจสอบการใช้ประโยชน์ที่ดิน ตามผังเมือง ได้ดำเนินการพัฒนาระบบการตรวจสอบการใช้ประโยชน์ที่ดินตามผังเมืองหรือ Application Landuse Plan อย่างต่อเนื่อง ทั้งนี้ในปีงบประมาณ ๒๕๖๖ กรมโยธาธิการ และผังเมืองได้รับรางวัลเลิศรัฐ รางวัลการบริหารราชการแบบมีส่วนร่วม ระดับดี ประเภทพัฒนา บริการ ภายใต้ชื่อผลงาน การตรวจสอบการใช้ประโยชน์ที่ดินตามผังเมืองแบบออนไลน์ ด้วย Application Landuse Plan กรมโยธาธิการและผังเมืองได้เล็งเห็นความสำคัญของ การนำเทคโนโลยีดิจิทัลมาเป็นเครื่องมือสนับสนุนการดำเนินงานด้านการผังเมือง โดยได้จัดทำระบบติดตามการวางและจัดทำผังเมือง Urban Planning Monitoring System หรือที่เรียกว่า UPMS เพื่อใช้เป็นเครื่องมือในการกำกับและติดตามการดำเนินงาน ปัจจุบัน ระบบติดตามการวางและจัดทำผังเมืองได้เปิดให้ใช้บริการแล้วผ่านระบบอินทราเน็ตของ กรมโยธาธิการและผังเมือง

สำหรับการจัดทำแพลตฟอร์มกลางอัจฉริยะของกรมโยธาธิการและผังเมือง ซึ่งจะเป็นระบบกลางที่ใช้ในการให้บริการทางด้านดิจิทัลอย่างครบวงจรแก่พี่น้องประชาชน ซึ่งประกอบด้วย ๑๖ กิจกรรม สามารถให้บริการได้จุดเดียวแบบเบ็ดเสร็จ สะดวกรวดเร็ว และได้ข้อมูลครบถ้วน

สำหรับในการพัฒนาบุคลากรและเผยแพร่องค์ความรู้ด้านการผังเมือง เพื่อสนับสนุนภารกิจด้านการผังเมืองและการพัฒนาเมือง กรมโยธาธิการและผังเมือง ได้มีการพัฒนาบุคลากรและถ่ายทอดองค์ความรู้ด้านการผังเมืองเพื่อสนับสนุนภารกิจ ด้านการผังเมืองและการพัฒนาเมือง โดยได้มีการจัดการฝึกอบรมสัมมนา จำนวน ๗ หลักสูตร ครอบคลุมกลุ่มเป้าหมาย จำนวน ๕,๙๔๙ คน และจัดการให้ความรู้ จำนวน ๒ หลักสูตร ได้แก่ เรื่องของการสัมมนาทางวิชาการเนื่องในวันผังเมืองโลก และการสัมมนา ศาสตร์พระราชาสู่การพัฒนาประเทศอย่างยั่งยืน เรื่องของการจัดการน้ำชุมชนตามแนว พระราชดำริ ในเรื่องของการจัดทำสื่อเพื่อเผยแพร่การประชาสัมพันธ์ ตามพระราชบัญญัติ การผังเมือง พ.ศ. ๒๕๖๒ เพื่อสนับสนุนภารกิจด้านการผังเมืองและการพัฒนาเมือง ได้ดำเนินการในรูปแบบต่าง ๆ ได้แก่ สื่อออนไลน์ สื่อโทรทัศน์ สื่อสิ่งพิมพ์ สื่อวิทยุ และหนังสือราชการ

สำหรับในภาคผนวกมี ๕ ส่วนด้วยกัน ประกอบด้วย

ภาคผนวก ก เป็นอนุบัญญัติตามพระราชบัญญัติการผังเมือง พ.ศ. ๒๕๖๒ ซึ่งได้มีผลบังคับใช้แล้ว

ภาคผนวก ข เป็นธรรมนูญว่าด้วยการผังเมือง พ.ศ. ๒๕๖๖

ภาคผนวก ค เป็นผลสัมฤทธิ์การวางและจัดทำผังเมืองรวม

ภาคผนวก ง เป็นคู่มือการใช้ระบบตรวจสอบการใช้ประโยชน์ที่ดินตามผังเมือง Landuse Plan

ภาคผนวก จ เป็นโครงสร้างหน้าที่และอำนาจของกรมโยธาธิการและผังเมือง จึงเรียนต่อท่านประธานสภาผู้แทนราษฎรและสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรผู้ทรงเกียรติ เพื่อโปรดทราบครับ