นายเอกราช อุดมอำนวย กรุงเทพมหานคร

ขอบพระคุณท่านประธานครับ ผม จอจาน เอกราช อุดมอำนวย สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร เขตดอนเมือง กรุงเทพมหานคร พรรคประชาชน ท่านประธานครับ ผมเห็นด้วยกับหลักการของร่างพระราชบัญญัติค่าตอบแทน ผู้เสียหายและค่าทดแทน และค่าใช้จ่ายแก่จำเลยในคดีอาญา (ฉบับที่ ..) พ.ศ. .... ฉบับนี้ แต่ว่าผมก็จะตั้งข้อสังเกตไปยังกระบวนการยุติธรรมในประเทศไทย ท่านประธานครับ ในกรณีที่ผู้ต้องหาในคดีอาญาที่รัฐเป็นโจทก์ฟ้องไม่ค่อยมีปัญหาหรอกครับ เราเข้าใจหลักการ ของร่างที่เขียนมาได้ ยกตัวอย่างเช่น ถ้ากรณีผมเป็นจำเลยที่ถูกกล่าวหาในคดียาเสพติด ตำรวจสั่งฟ้อง มาถึงอัยการบอกสั่งไม่ฟ้องเป็นการกลั่นแกล้งหรืออะไรต่าง ๆ นานา ยุติสูงสุด เขาถูกขังไปแล้วระหว่างฝากขังกี่พลัดก็ช่างนี่นะครับตามกฎหมาย กฎหมายฉบับนี้เขาบอกว่า คุณจะต้องไปทดแทนเยียวยาเขาอันเกิดมาจากการกระทำของเจ้าหน้าที่รัฐ ก็จ่ายเงินค่าตอบแทน ค่าชดเชยไปซึ่งจริง ๆ มันเทียบกันไม่ได้ครับคนที่ไปถูกขังในเรือนจำประเทศไทย แต่ท่านประธาน มันมีอีกประเด็นหนึ่งครับก็คือว่ากรณีในร่างนี้เขียนเอาไว้ ถ้าหากว่าเป็นกรณีที่ตำรวจสั่ง ไม่ฟ้องล่ะ นี่ยังไม่เห็นนะครับว่าสุดท้ายนี้จะทำอย่างไร เช่นสมมุติในประสบการณ์เลย เกิดตำรวจสั่งฝากขังไปแล้วในคดีอาญานะครับ สุดท้ายตำรวจใช้วิธีสั่งไม่ฟ้อง อันนี้มันชัดว่า โอเค ต้องส่งให้พนักงานอัยการทำความเห็นกลับมา แต่ถ้าตำรวจไม่ทำอะไรเลยล่ะ ใช่ไหมครับ มีกี่คดี ที่เป็นแบบนี้ คือสุดท้ายไปฝากขังแต่ไม่ได้มีคำสั่งนะครับ จะฟ้องหรือไม่ฟ้องอย่างนี้ต้องมีคน รับผิดชอบไหมครับ อันนี้คือประเด็นที่ ๑ ที่ผมตั้งคำถามขึ้น

ประเด็นที่ ๒ ก็คือกรณีที่ผู้ต้องหาหรือผู้ที่ถูกฟ้องถูกกล่าวหาในศาลยุติธรรม ท่านประธานครับ ระบบกล่าวหาของเรามีการฟ้องร้องคดีได้ ๒ ส่วนก็คือพนักงานอัยการเป็นโจทก์ แล้วก็ผู้เสียหายเป็นโจทก์ ผู้เสียหายเขาก็แต่งทนายนะครับเข้าไปแล้วก็ระบบประมวลวิธี พิจารณาความอาญานี่ก็กำหนดให้มีการไต่สวนมูลฟ้องก่อน เรื่องเป็นอย่างนี้ครับ กรณีที่ศาล มีความเห็นสั่งฟ้องบอกว่ารับฟ้องเอาไว้ คดีมีมูล จำเลยก็ตกเป็นจำเลย ปัญหาคือถ้าศาลสั่งขัง หรือว่าไม่ให้ปล่อยตัวชั่วคราว หรือแม้กระทั่งศาลชั้นต้นคนพวกนี้ถูกยกเว้นจากคดีนี้ จากพระราชบัญญัตินี้หมดเลย นี่คือช่องว่างและความเหลื่อมล้ำเพราะว่าอำนาจของศาล ในการสั่งขังมาจากอำนาจของศาลเช่นเดียวกันไม่ว่าจะเป็นโจทก์ฟ้องหรือผู้เสียหายฟ้อง แบบนี้เราจะดูแลประชาชนอย่างไรเท่าเทียมกันครับ เท่ากับว่าคนที่ตกเป็นจำเลยที่ถูกราษฎร ด้วยกันฟ้องแล้วพอถึงเวลาชั้นต้นยกขึ้นมาแบบนี้จะทำอย่างไร

ประเด็นที่ ๓ ครับท่านประธานก็คือว่ากรณีของการรับผิด เงินเยียวยา จริง ๆ ไม่เห็นจะต้องทำเป็นระบบของการที่ไปยื่นคำร้องเลยครับ มันควรจะเป็น Default ที่ระบบรัฐจ่ายชดเชยให้กับพวกเขาเหล่านั้น จริง ๆ ถ้าต้องให้ไปยื่นมีกำหนดระยะเวลา ๒ ปีอีก บางคนมีความเจ็บปวดทางจิตใจที่ถูกดำเนินคดีไม่สามารถที่จะเข้มแข็งพอที่จะเดินหน้าต่อ เรื่องอะไรด้วย ยังไม่นับเรื่องของการรู้แจ้งเห็นจริง หรือการรู้เข้าใจในกระบวนการยุติธรรมด้วย ก็ทำให้คนเหล่านี้ตกหล่นไป ไม่ได้รับเข้าสู่การแก้ไขเยียวยาหรือได้รับเงินตอบแทนตามสมควร แบบนี้ท่านประธานผมจึงฝากว่าผมนี้เห็นชอบด้วยกับร่างพระราชบัญญัตินี้ แต่เพื่อนสมาชิก ที่ไปเป็นกรรมาธิการวิสามัญพิจารณาอยากให้ไตร่ตรองนะครับแล้วก็ลองดูว่าสภาแห่งนี้ เราพอจะปรับได้ไหมนะครับ ไม่ว่าจะเป็นถ้อยคำเรื่องของการที่ให้กรณีในชั้นศาลด้วย ที่ราษฎรเป็นโจทก์ฟ้อง หรือกรณีเรื่องของการที่จะให้มีระบบอัตโนมัติในการชดเชยเยียวยาไป

อีกประเด็นหนึ่งครับท่านประธานผมก็อยากจะพูดถึงซึ่งจริง ๆ มันเกี่ยวข้องกัน เรื่องนี้เป็นแค่ Jigsaw ตัวหนึ่ง แต่จริง ๆ ครับท่านประธานเรื่องของหลักในการปล่อยตัวชั่วคราว ของระบบกฎหมายเรามีปัญหา ซึ่งผมก็รณรงค์เพื่อนสมาชิกอยู่ตลอดทุกครั้งที่มีโอกาสได้พูดว่า จริง ๆ รัฐธรรมนูญรองรับไว้ จำเลยจะต้องมีคำพิพากษาถึงที่สุดก่อนครับ ดังนั้นเมื่อเขาเข้าสู่ กระบวนการ การปล่อยตัวชั่วคราวต้องเป็นหลัก คือสุดท้ายทุกคดีควรจะปล่อยก่อนยกเว้น จะขังใครต้องเป็นข้อยกเว้นที่เป็นหน้าที่ของฝ่ายโจทก์ หรือหน้าที่ของเจ้าหน้าที่รัฐในการที่จะ ให้เหตุผลว่าเราจะขังบุคคลนั้นด้วยเหตุผลอะไร เพราะถ้าสุดท้ายท่านออกไปแบบนี้ยังไม่รู้เลยว่า งบประมาณประจำปีรายจ่ายจะจ่ายประชาชนไหวหรือเปล่าเพราะความผิดพลาด ถ้านับนี่เยอะครับ แล้วงบประมาณแผ่นดินที่สูญเสียไปจากการสั่งที่ผิดพลาดหรือการตัดสินใจที่ผิดพลาดนี่ ใครจะต้องรับผิดชอบ ผมฝากประเด็นไว้เท่านี้ครับ ขอบพระคุณท่านประธานครับ